Memo Netcongestie Tennet en ACM raad 26 februari.pdf

Memo

Onderwerp Netcongestie, Tennet en ACM kader Postregistratienr.:

Afzender: wethouders Boeve-de Kruif Datum: 25 februari 2026

Naar aanleiding van bericht Tennet (netcongestie) en nieuwe kader ACM In het kader van het verkrijgen van nieuwe stroomaansluitingen in relatie tot netcongestie zijn twee ontwikkelingen actueel, die feitelijk niets met elkaar te maken hebben, maar gelijktijdig niet los van elkaar gezien kunnen worden. De raad is de afgelopen periode op de hoogte gesteld van het nieuwe prioriteringskader ACM en recent van de waarschuwing van Tennet dat het stroomnet in de loop van dit jaar vol zal zijn en dat er dan ook geen nieuwe aansluitingen kleinverbruik meer mogelijk zijn (of verzwaring van bestaande aansluitingen). Wat de gevolgen van beiden exact zijn is niet aan te geven. Wij houden het dan ook op de hoofdlijnen, die in de praktijk (hopelijk) iets genuanceerder zijn. Op het moment dat Netcongestie kleinverbruik uitgeroepen wordt, zijn er geen nieuwe aansluitingen meer mogelijk en dus ook geen verzwaring van bestaande aansluitingen, dat wil zeggen: geen aansluitingen voor nieuwe woningen, bedrijven, laadpalen of verzwaringen die nodig zijn voor warmtepompen, zonnepanelen, elektrisch koken etc. bij bestaande panden. Dit zal in Woudenberg niet anders zijn dan in de rest van de provincie Utrecht, Flevoland en Gelderland. Op dat moment komen alle aanvragen op de wachtlijst.

Deze mogelijke aansluitstop, komt naast de wijziging voor het toedelen van aansluitingen als gevolg van het nieuwe prioriteringskader van de ACM. Hiermee zal op 1 juli 2026 het verschil tussen grootverbruik (waarvoor al enkele jaren een wachtlijst geldt) en kleinverbruik (tot 1 juli voorrang en daarmee geen onderdeel van de wachtlijst) vervallen. De basisregel wordt: wie het eerste vraagt (boven aan wachtlijst staat) krijgt stroom, voor zover er stroom beschikbaar is. Zie voor de details de eerder memo’s. Daarnaast kent het nieuwe kader voor woningbouw ook een beperktere voorrangsregeling, die anders is dan dat deze tot 31 december 2025 was, de gevolgen daarvan zijn samen te vatten tot: Overgangsperiode ACM kader - Tot 1 juli 2026 blijft de huidige manier van uitgifte gelden; kleinverbruikers kunnen dan (indien er voldoende capaciteit is) gewoon aangesloten worden. Wel kunnen grootverbruikersaansluitingen vanaf 1 januari 2026 op basis van het nieuwe kader

prioriteit aanvragen. Dan weten ze alvast op welke plek op de wachtrij ze volgens het nieuwe kader staan. Uitgifte op basis van die wachtrij zal pas na 1 juli 2026 plaatsvinden. Vervroegd prioriteit aanvragen woningbouw - Na 1 juli (of vanaf 1 oktober) kunnen kleinverbruikers ook prioriterings-verzoeken doen; - Vanaf 1 juli (of mogelijk vanaf 1 oktober) kunnen we als gemeente ook vervoegd prioriteit aanvragen voor woningbouw (en kleinverbruiks-aansluitingen voor scholen). - Een vervroegde aanvraag voor netcapaciteit en -aansluiting gaat, naar wat we nu weten, vanaf 1 juli in de volgende stappen: Stap 1) Verzoek tot transportcapaciteit (hoeveel kW/MW benodigd is) Stap 2) Verzoek tot prioriteit – ACM kader beschrijft hoe dit gedaan moet worden Stap 3) Daadwerkelijk sluiten van contract, inclusief benodigde aansluitingen, indien project bovenaan de wachtrij staat en er capaciteit is Op welke manier kan er nog een aansluiting worden afgegeven? Op dit moment hebben wij de volgende informatie, zodoende zijn wij bezig om voor de woningbouwprojecten in Woudenberg inzicht te verkrijgen van de projecten welke: 1) Nog voor 1 juli via huidige werkwijze aangesloten kunnen worden, onderverdeeld in 1a: bouw is gestart en contract met Stedin gesloten. 1b: kan nog via huidige werkwijze omdat omgevingsvergunning (huisnummer) al loopt/is verleend.

1c: kan nog via huidige werkwijze omdat omgevingsvergunning (huisnummer) al wel bijna aangevraagd kan worden. 2) Projecten waar voor 1 juli niet te verwachten is dat er vergunning verleend kan zijn. Deze projecten vallen in te delen in: 2a vervroegd aanvragen mogelijk omdat overeenkomst aanwezig is. 2b vervroegd aanvragen kan mogelijk gemaakt worden als overeenkomst op tijd wordt opgesteld voor 1-7-2026. (Dus versnelling nodig om project afspraken te maken). 3) Projecten die niet mee kunnen met vervroegd aanvragen omdat nog geen zicht is op moment van uitvoering en het maken van afspraken. Op basis van dat beeld gaan wij het volgende doen. De projecten die onder categorie 1 vallen vragen geen extra aandacht van ons als gemeente, de ontwikkelaar/bouwer/eigenaar heeft het zelf in de hand om tijdig over een aansluiting te kunnen beschikken. Bij de aanvraag en behandeling van vergunningen wordt men wel gewezen op het belang van tijdig aanvragen van een aansluiting. Het voelt dubbel om actief vervroegd aanvragen te stimuleren, in de wetenschap dat daarmee de netcongestierisico mogelijk vergroot wordt. Aan de andere kant is dat de enige mogelijkheid om ervoor te zorgen dat lopende projecten nog stroomzekerheid hebben. Het stilvallen van een lopend project is voor kopers bezwaarlijker dan het niet kunnen starten van een nieuw project.

Ondanks kans op brede netcongestie breiden wij het verzoek tot maatschappelijke prioritering (categorie 2) voor, zodat projecten in ieder geval hoger op de wachtlijst kunnen komen (bijvoorbeeld Hoevelaar fase 3) en dus kans maken op een aansluiting op het moment dat er komende jaren ruimte op het net gevonden worden en nog wat nieuwe aansluitingen mogelijk zijn. Daarbij overleggen wij ook met de projecten uit categorie 3 om te bezien of het (nog) mogelijk is om deze tot categorie 2 te brengen. Wat betekent dat voor de Woudenbergse woningbouwlocaties? De ontwikkelaar van Hoevelaar fase 2 geeft aan over getekende offertes van Stedin te beschikken, ook voor het gebied dat nog gebouwd moet worden. Hoevelaar fase 3 is een duidelijk voorbeeld van een categorie 2 project. Het is op dit moment alleen nog niet duidelijk of vervroegd aanvragen op basis van maatschappelijke prioritering voor het hele project mogelijk is of dat het alleen per deelfase kan. Focuswijk Beatrixstraat en omgeving is een voorbeeld van een ontwikkeling waar nog bezien moet

worden wat mogelijk is en waar niet te verwachten is dat er voor 1 juli ook overeenkomsten getekend zijn voor de realisatie. Voor Hoevelaar fase 3 en alle nieuwe locaties gaan wij uit van het concept van netbewust bouwen, waarmee de stroombehoefte van een nieuwe locatie lager is dan bij reguliere bouw. Hierbij zijn nog steeds nieuwe aansluitingen nodig. Voor Hoevelaar fase 3 verkennen wij daarnaast samen met Lithos de opties en mogelijkheden voor alternatieve aansluitingen en nemen in mee of en op welke wijze deze wijk kan dienen als een netcongestie verzachter. Netcongestieverzachting (zorgen dat piekstroom verbruik/levering op het net m.n. op koude winterdag en tussen 16:00 en 20:00 uur gedempt en dus verminderd wordt) is één van de waarschijnlijke mogelijkheden om voorrang te verkrijgen op een stoom aansluiting. Wat betekent dat voor Woudenbergse bedrijfslocaties? Voor grootverbruik aansluitingen is er niets veranderd deze hebben al lange tijd te maken met netcongestie en dat blijft zo. Wel worden vanaf 1 juli op basis van de volgorde van de wachtlijst en als er stroom te vergeven is, ook grootverbruikers aangesloten. Veel Woudenbergse bedrijven hebben altijd genoeg gehad aan een kleinverbruik aansluiting, maar hebben voor de verduurzaming wel een verzwaring van de aansluiting nodig.

Mocht Tennet netcongestie kleinverbruik uitroepen, dan raakt dat ook direct bedrijven met een kleinverbruik aansluiting. Binnen het ACM-kader hebben bedrijven een lagere prioriteit en is het niet mogelijk om maatschappelijke prioritering aan te vragen. Voor het te ontwikkelen bedrijventerrein Laagerfseweg houdt het in dat een oplossing gezocht zal moeten worden in een zelfvoorzienend (off grid) bedrijventerrein of het toevoegen en gebruiken van het bedrijventerrein als netcongestie verzachter. De opties op dit punt zijn in onderzoek.