Informatie vanuit het college Veiligheidsbeeld 2025.pdf

Informatie uit college veiligheidsbeeld 2025 Tevens de beantwoording van de aanvullende vraag over autokraken van de SGP-fractie van de raadscommissie op 13 januari 2026. Graag informeren wij u over het volgende. Het veiligheidsbeeld laat per gemeente en ook op regionaal niveau de ontwikkeling zien van de geregistreerde criminaliteit in heel 2025 t.o.v. diezelfde periode in 2024. In de bijlage treft u een overzicht van het veiligheidsbeeld van de gemeente Woudenberg van heel 2025. Hoewel de regionale prioriteiten Georganiseerd ondermijnende criminaliteit, Digitale veiligheid & Cybercrime en Maatschappelijke onrust moeilijk in cijfers zijn te vatten, is in deze rapportage een stap gezet om de ontwikkeling en duiding waar mogelijk kwantitatief en kwalitatief in beeld te brengen. Digitale veiligheid & Cybercriminaliteit Criminaliteit lijkt zich steeds meer van straat naar scherm te bewegen. Criminelen passen zich aan nieuwe technologieën aan en ontwikkelen steeds geavanceerdere technieken om in te breken in systemen en data te stelen (CBS, 2025). Dat vraagt een digitaal weerbare en toekomstgerichte veilige samenleving. Het vraagt krachtige samenwerkingen en het bundelen van kennis om regie te pakken om digitale onveiligheid.

Wat doet digitale misdaad met de samenleving en ondernemers? Uit recent wetenschappelijk onderzoek (Borwell, 2024) blijkt dat de impact van deze delicten even groot is of soms groter dan de offline vormen van misdaad. Naast financiële schade ervaren slachtoffers schaamte en angst. Dit blijft onzichtbaar totdat we samen het verhaal vertellen. Georganiseerde ondermijnende criminaliteit Criminelen uit Midden-Nederland spelen een grote, regisserende rol in de (inter)nationale drugshandel. Midden-Nederland kent criminele samenwerkingsverbanden (csv’s) die een belangrijke rol spelen in het produceren of verhandelen van drugs en zetten honderden miljoenen euro’s om in de regionale drugshandel. Vanuit deze regio is een aantal van de grootste internationale drugscriminelen voortgekomen. Uit het recent gepubliceerde eenheidsondermijningsbeeld (2023) blijkt dat in Midden-Nederland de cocaïnemarkt nog altijd de meest omvangrijke is. Synthetische drugs staan op de tweede positie. Dit zorgt voor urgente en ingrijpende problemen in de samenleving. Een van de meest in het oog springende ontwikkelingen sinds enkele jaren, is het veelvuldig gebruik van explosieven als middel om druk uit te oefenen. Bij wanbetaling, wraak na ripdeals of anderszins, is het laten ontploffen van explosieven bij criminele tegenstanders aan de orde van de dag.

Inmiddels breidt de kring van hen die worden getroffen door deze vormen van excessief geweld zich uit naar familieleden en vrienden van de criminelen. Het gevolg is een enorme maatschappelijke impact en gevoelens van grote onveiligheid en onrust bij onschuldige burgers.

Maatschappelijke onrust De ontwikkeling van dit fenomeen laat zich moeilijk vertalen in cijfers. Er zijn (nog) geen indicatoren beschikbaar om de monitoring op het maatschappelijke effect en/of de veiligheidsstrategie in kaart te brengen. Het gaat hierbij over maatschappelijke vraagstukken (o.a. klimaat, migratie) die voor polarisatie zorgen en die het vertrouwen in de overheid onder druk zetten. Ook hebben we te maken met een roerige geopolitieke wereld. In het politieke domein is ‘het buitenland’ steeds sterker met ‘het binnenland’ verbonden. Gebeurtenissen in het buitenland oefenen hierbij grote invloed uit op de opvattingen van burgers en politici over de binnenlandse politiek. Oorlog, klimaat, polarisatie en andere mondiale vraagstukken slaan neer in gemeenten en komen daarmee op het bordje van het lokaal bestuur. Midden-Nederland In Midden-Nederland is het totaal aantal misdrijven van januari-december 2025 89.554. Dit is een stijging van 4% ten opzichte van januari-december 2024. Er is wederom een toename te zien bij de registraties van overlast door jongeren en personen met onbegrepen gedrag van respectievelijk +11% en +25%. Waar we eerder een verschuiving zagen van de traditionele criminaliteit naar de minder-zichtbare criminaliteit, zet deze ontwikkeling in 2025 niet door.

De traditionele criminaliteit, zoals woninginbraken (+9%), geweld (+10%) en autokraken (+11%) is juist gestegen terwijl de minder-zichtbare vormen van criminaliteit zoals fraude (-12%) en cybercrime (-39%) juist zijn gedaald. De sterke daling bij cybercrime (-39%) is (deels) te verklaren door wijze van registreren door de politie. In het huidige beeld worden cybercrime en online fraude apart geregistreerd, terwijl dat eerder niet gebeurde. Het is daarom niet goed mogelijk om de cijfers van cybercrime in 2025 te vergelijken met die uit voorgaande jaren. Woudenberg De geregistreerde criminaliteit in Woudenberg is in 2025 met +1% gestegen ten opzichte van dezelfde periode in 2024. Deze stijging is gunstiger dan de regionale ontwikkeling van +4%. Omdat Woudenberg een relatief kleine gemeente is, kunnen procentuele stijgingen en dalingen snel groot zijn. • Een opvallende daler is het aantal registraties van huiselijk geweld (van 8 naar 2, -75%). Ook fraude is afgenomen met -42% dit is gunstiger dan de regionale ontwikkeling (-12%). Ook het aantal registraties van brom-, snor- en fietsendiefstal is gedaald (-21%), terwijl dit regionaal juist is gestegen (+8%). • Een opvallende stijger is het aantal registraties van jongerenoverlast (+41%). Ook het aantal meldingen van overlast door onbegrepen gedrag is gestegen (van 76 naar 93, +22%).

Zowel jongerenoverlast als overlast door onbegrepen gedrag is daarmee op het hoogste niveau sinds 2022. Ook zijn het aantal autokraken (+64%) en vernielingen (+95%) toegenomen ten opzichte van 2024. Echter wijken de aantallen niet veel af van de registraties in de jaren 2022 en 2023. Duiding jongerenoverlast Het aantal meldingen jongerenoverlast fluctueert sterk door de jaren, seizoenen en gebeurtenissen heen. Deze fluctuatie wordt veroorzaakt door bijvoorbeeld het weer (warmer weer zorgt over het algemeen voor meer meldingen van jongerenoverlast), extra oproepen om méér te melden (toename meldingsbereidheid), en ook (landelijke) jeugd-rages.

Om de overlast van jeugd aan te pakken vinden er structureel verschillende overleggen plaats. Bij het overleg met de wijkagenten worden onder andere de meldingen m.b.t. jeugd besproken. Bij het overleg met alle betrokken partners van de jeugd(groep)aanpak stemmen wij af of er (weer) stappen ondernomen moeten worden m.b.t. de jeugd. De lijnen zijn kort. Mocht er tussen de overleggen door opvallende stijgingen/meldingen zijn, kan er snel geschakeld worden. Wij kunnen als gemeente zelf ook meldingen inzien, elke week vragen wij dit overzicht op om te kunnen monitoren. De boa’s, jongerenwerk en wijkagenten zijn als ’voelsprieten’ in de wijk, zichtbaar en bereikbaar, daardoor o.a. in staat om signalen snel op te merken.

Burgemeester Jansen zegt hierover: “Hoewel de acties met betrekking tot jongerenoverlast van de afgelopen jaren ook effect hebben, zijn we er zeker nog niet. Een gewelddadige uitbarsting als die van vorig jaar mag nooit meer gebeuren. De toename van het aantal meldingen is een duidelijke waarschuwing. We blijven op dit onderwerp nauw samenwerken met politie, jongerenwerk en andere betrokkenen. Maar we blijven ook in gesprek met jongeren en ouders. Samen moeten we goed blijven opletten. Ik blijf inwoners oproepen om overlast of andere (zorgwekkende) situaties te melden, zodat we samen blijven werken aan een veilige en leefbare omgeving.” Duiding onbegrepen gedrag Dit is het aantal geregistreerde incidenten van overlast door personen met onbegrepen gedrag (E33). Het aantal (unieke) personen dat betrokken is bij deze incidenten, wordt niet als zodanig geregistreerd. Eenzelfde persoon kan zorgen voor meerdere incidenten en bij één registratie kunnen meerdere personen betrokken zijn. Het cijfer zegt ook niets over de aard en ernst van het incident. Bovendien kan het verwarde gedrag van zeer tijdelijke aard zijn vanwege gebruik van middelen (drank, drugs). Duiding autokraken Het aantal autokraken heeft een hoge stijging, niet alleen in de gemeente Woudenberg. Echter er is geen structurele stijging in de gemeente Woudenberg wanneer we de cijfers in context van eerdere jaren plaatsen.

Zo waren er in 2023 bijvoorbeeld 43 autokraken, wat meer is dan in 2025. De meest actuele cijfers, zijn de cijfers van data.politie.nl. We spreken over 40 autokraken in heel 2025. Deze stijging is niet alleen in de gemeente Woudenberg te zien. Ook in de cijfers van heel district Oost-Utrecht is in 2025 een stijging te zien van het aantal autokraken ten opzichte van 2024. Als we inzoomen op het basisteam Zeist, Bunnik, Leusden, Woudenberg is te zien dat in Bunnik het aantal autokraken in 2025 op 67 ligt, in Leusden op 91 en Zeist 159. Een landelijk en regionaal fenomeen wat rondgaat is mobiel banditisme. Dit is een vorm van internationaal georganiseerde criminaliteit. Het gaat hierbij om rondtrekkende bendes die delicten plegen, zoals autodiefstal. Criminelen in deze bendes zijn vaak maar een korte tijd op dezelfde locatie. In Woudenberg zien we verschillende typen auto inbraken: diefstal van apparatuur en buitenspiegels (vooral bij luxere voertuigen), diefstal van kentekenplaten, het inslaan van een ruit om (rug)tassen mee te nemen en recent enkele diefstallen van op de auto gemonteerde fietsendragers. Het grootste deel van de voorvallen past in de landelijke en regionale patronen van mobiel banditisme, mede geholpen door de snelle bereikbaarheid van de A12 en A28.

Indicatief wordt circa 80–85% van de recente voorvallen aan mobiel banditisme toegeschreven, dit percentage is operationeel en kan variëren per periode.

Om mobiel banditisme aan te pakken verzamelt en analyseert politie Nederland bijvoorbeeld informatie uit opsporingsonderzoeken. Met deze informatie wordt geprobeerd de bewegingen en activiteiten van bendes in kaart te brengen. In de afbeelding hieronder zijn de cijfers van 2025 in Woudenberg te zien.

Ontwik. jan-dec 2025 t.o.v . jan-dec 2024

Januari t/m dec ember:

Midden gemeent e Nederland

2022

2023

2024

2025

c riminalit eit t ot aal

379

386

365

370

+ 1%

+ 4%

Misdrijven m et grot e im pact woninginbraken totaal ...waarv an geslaagd ...waarv an pogingen geweld: totaal ...waarv an zeden ...waarv an straatroof ...waarv an ov erv al ...waarv an openlijk geweld ...waarv an bedreiging ...waarv an mishandeling …waarv an ov erig huiselijk geweld

17 12 5 34 5 0 0 4 11 12 2 5

20 16 4 30 3 0 0 3 7 17 0 8

11 9 2 28 2 0 0 4 10 12 0 8

13 11 2 37 6 1 0 4 6 17 3 2

+ 18% + 22% 0% + 32% + 200%

– 75%

+ 9% + 13% – 4% + 10% + 18% + 44% + 26% + 14% + 12% + 5% + 8% – 12%

Veel voorkom ende crim inalit eit autokraken brom-,snor-,fietsdiefstal v ernielingen zakkenrollen inbraak/diefstal bedrijf en instelling winkeldiefstal

25 13 54 2 10 7

43 15 36 1 3 14

22 19 19 1 4 6

36 15 37 0 3 5

+ 64% – 21% + 95% – 100% – 25% – 17%

+ 11% + 8% – 1% – 20% – 9% – 16%

50 0 1 21

57 57 1 2 9

76 74 2 5 6

44 42 4 10 4

– 42% – 43% + 100% + 100% – 33%

– 12% – 12% + 2% + 19% – 23%

64 66 105

58 70 129

92 76 135

130 93 115

+ 41% + 22% – 15%

+ 11% + 25% + 2%

Overig fraude totaal ... waarv an gedigitaliseerde c rimi wapenhandel en/of bezit drugshandel,-v erv aardiging,-bezit c y berc rime meldingen jongerenov erlast ov erlast onbegrepen gedrag ongev allen op de weg

2025 t.o.v. 20234

Criminaliteit totaal:

0% – 40% + 42%

+ 4%

379

386

365

370

2022

2023

2024

2025

daling woninginbraak geweld

autokraak (brom)fietsdiefstal vernielingen

zakkenrollen fraude wv online handel jongerenoverlast

onbegrepen gedrag gemeente

Hiermee vertrouwen wij erop u voldoende geïnformeerd te hebben.

Midden Nederland

+ 1% gemeente

Midden Nederland

stijging