Gemeente Woudenberg - accountantsverslag (definitief 10-07-2025) (1).pdf

ACCOUNTANTSVERSLAG 2024

Aan de gemeenteraad van gemeente Woudenberg Postbus 16 3930 EA WOUDENBERG

Ref.: FvD/AvS

Geachte leden van de gemeenteraad, Overeenkomstig uw opdracht hebben wij de jaarrekening 2024 van gemeente Woudenberg (verder genoemd: Woudenberg) gecontroleerd. In overeenstemming met artikel 213 van de Gemeentewet en Controlestandaard 260 Communicatie met de met governance belaste personen, brengen wij verslag aan u uit over onze bevindingen. Onze controle is uitgevoerd in overeenstemming met Nederlands recht, waaronder de Nederlandse controlestandaarden, het Controleprotocol WNT 2024 en het Controleprotocol 2022-2024 van Woudenberg, vastgesteld door de gemeenteraad op 22 december 2022. Bij de uitvoering van onze controlewerkzaamheden hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel vastgesteld op € 509.000 en de rapporteringstolerantie voor dit accountantsverslag op € 25.500. Ter informatie en ter identificatie vermelden wij de belangrijkste bedragen zoals die blijken uit de door ons gecontroleerde jaarrekening 2024 en het bedrag van de door ons gehanteerde materialiteit bij de planning en uitvoering van de jaarrekeningcontrole: Gemeente Woudenberg

2024

2023

Balanstotaal

€ 42.907.000

€ 44.256.000

Eigen vermogen

€ 24.304.000

€ 20.825.000

Totaal lasten inclusief reservemutaties

€ 50.970.821

€ 52.609.000

Totaal baten inclusief reservemutaties

€ 54.621.701

€ 56.776.000

Resultaat (na mutaties in de reserves)

€ 3.650.880

€ 4.166.939

€ 509.000

€ 526.000

Jaarrekening

Materialiteit Materialiteit (afgerond)

Het college heeft de jaarrekening 2024 vastgesteld op 24 juni 2025 en aangeboden aan de gemeenteraad voor goedkeuring. De jaarrekening is goedgekeurd door de gemeenteraad op 10 juli 2025. Het is de verantwoordelijkheid van het college van Woudenberg om de jaarrekening op te maken in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de Wet normering topinkomens (WNT) en de daarop berustende bepalingen. Het college is tevens verantwoordelijk voor de rechtmatige totstandkoming van baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening in overeenstemming met de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving opgenomen bepalingen. Het college heeft in de jaarrekening 2024 op pagina 233 de rechtmatigheidsverantwoording opgenomen en heeft in de paragraaf Bedrijfsvoering in het jaarverslag 2024 op pagina 155 de belangrijkste bevindingen, afwijkingen en verbeterpunten nader toegelicht. Het is onze verantwoordelijkheid een controleverklaring over de getrouwheid van de jaarrekening te verstrekken. Onze bevindingen hebben wij op 12 juni 2025 voorgelegd aan uw organisatie. Op 16 juni 2025 hebben wij onze bevindingen toegelicht aan de auditcommissie. Wij hebben dit accountantsverslag op 10 juli 2025 definitief gemaakt. Wij hebben met datum 10 juli 2025 een ondertekende controleverklaring toegevoegd aan de vastgestelde jaarrekening 2024.

Wij benadrukken dat dit accountantsverslag uitsluitend is bedoeld om u te informeren over onze controlebevindingen en aanbevelingen. Belanghebbenden kunnen u vragen om een afschrift van onze rapportage(s) voor hun beoordeling van de financiële stand van zaken van Woudenberg en van de risico’s in haar bedrijfsvoering. Wij benadrukken dat wij niet aansprakelijk zijn voor eventuele gevolgen van externe verspreiding. Wij vertrouwen erop u met dit verslag voldoende te hebben geïnformeerd en zijn graag bereid om het nader toe te lichten.

Hoogachtend, <Signer1> drs. J. Schot RA

Accountantsverslag 2024

Gemeente Woudenberg

Pagina 3

INHOUDSOPGAVE 1. Gemeente Woudenberg in beeld ............................................................................................ 5 2. Onze belangrijkste boodschappen aan Woudenberg ............................................................ 8 2.1

Goedkeurende controleverklaring getrouwheid ....................................................................................... 8

2.2

Rechtmatigheidsverantwoording ............................................................................................................... 8

2.3

Belangrijkste bevindingen interne beheersing .......................................................................................... 9

3. Vermogen, resultaat en continuïteit ....................................................................................... 9 3.1

Analyseresultaat en resultaatontwikkeling............................................................................................... 9

3.2

Financiële positie en continuïteit ............................................................................................................. 10

3.3

Weerstandsvermogen ............................................................................................................................... 11

4. Jaarverslag ............................................................................................................................. 12 5. Controlebevindingen bij de jaarverslaglegging 2024 ........................................................... 13 5.1

Rechtmatigheid ......................................................................................................................................... 13

5.2

Sociaal domein .......................................................................................................................................... 17

5.3

Voorraden-Grondexploitaties................................................................................................................... 17

5.4

WNT-verantwoording ................................................................................................................................ 19

5.5

SiSa-verantwoording ................................................................................................................................. 19

5.6

IT-beheersing ............................................................................................................................................. 20

5.7

Verwerking van geconstateerde afwijkingen rechtmatigheid en getrouwheid .................................... 21

6. Overige onderwerpen ............................................................................................................ 23 6.1

Naleving van wet- en regelgeving en frauderisicobeheersing ............................................................... 23

6.2

Verplichte rapportering fraude en continuïteit in onze controleverklaring .......................................... 23

6.3

Het verloop van onze controlewerkzaamheden ..................................................................................... 25

6.4

Onafhankelijkheid ..................................................................................................................................... 26

6.5

Duurzaamheid ........................................................................................................................................... 26

7. Slot ......................................................................................................................................... 27 8. Bijlage 1 – SiSa bijlage 2024 Woudenberg ............................................................................. 28 9. Bijlage 2 – Detailbevindingen geautomatiseerde gegevensverwerking (IT)......................... 36

Accountantsverslag 2024

Gemeente Woudenberg

Pagina 4

1. Gemeente Woudenberg in beeld In onderstaand overzicht geven wij een totaalbeeld van de financiële positie en interne beheersing van Woudenberg met verwijzingen naar de verdere uitwerking in dit verslag 1. De onder “Financiële positie” opgenomen signalering is uitsluitend een cijfermatige berekening en aansluiting en is geen kwaliteitsaanduiding. De gehanteerde normen onder “Norm” zijn algemene, bruikbare normen waaraan wij Woudenberg toetsen. Tekortkomingen en/of aandachtspunten met een verhoogd risico/verhoogde impact Tekortkomingen en/of aandachtspunten met een hoog risico/grote impact

Geen noemenswaardige bevindingen Geen tekortkomingen, wel relevante bevindingen en/of aandachtspunten Beperkte tekortkomingen en/of bijzondere aandachtspunten

Onderwerp

Bevindingen 2024

Norm/ paragraaf

Signalering 2024

2023

FINANCIËLE POSITIE Saldo van baten en lasten

Gerealiseerde resultaat

Vermogenspositie

Vermogenspositie

Saldo van baten en lasten (€ 3.478.404 positief) als % van totale baten (€ 52.828.000).

> 0% < 0%

Resultaat na reservemutaties (€ 3.650.880 positief) als % van totale baten inclusief reservemutaties (€ 54.622.000).

> 0% < 0%

Eigen vermogen (€ 24.304.000) als % van totale baten (€ 54.622.000).

Eigen vermogen (€ 24.304.000) als % van totaal vermogen (€ 42.907.000).

< -2%

< -2% > 50% > 25% < 25% > 30% > 10% < 10%

Het is mogelijk dat de kleurindicatie voor 2024 meer aandachtspunten geeft dan het voorgaand jaar. Dat hoeft niet per se te betekenen dat sprake is van een ‘verslechtering'. Op onderdelen kunnen externe ontwikkelingen aanleiding zijn om meer of urgentere punten onder uw aandacht te brengen. 1

Accountantsverslag 2024

Gemeente Woudenberg

Pagina 5

Onderwerp

Bevindingen 2024

Weerstandsvermogen

Het beschikbare weerstandsvermogen als factor van de benodigde weerstandscapaciteit bedraagt 5,74 (2023: 9,32). Deze ratio kwalificeert Woudenberg als uitstekend.

Norm/ paragraaf

Signalering 2024

2023

> 1,5 > 1,0 < 1,0

INTERNE BEHEERSING Verslagleggings- en controleproces

De samenwerking tussen uw organisatie en Verstegen is goed, prettig en constructief verlopen. Het tijdig aanleveren van de jaarstukken met onderliggend dossier blijft een aandachtspunt voor Woudenberg.

6.3

Risicobeheersings- en controlesysteem

Woudenberg brengt risico’s in kaart, maar kent nog geen geformaliseerd risicobeheersings- en controlesysteem, inclusief fraudebeheersing. Wij adviseren het risicobeheersingssysteem, inclusief actuele schriftelijke (fraude)risicoanalyse te optimaliseren.

6.1

Verbijzonderde interne controle

Woudenberg heeft verbijzonderde interne controle (VIC) uitgevoerd op enkele processen. De VIC is echter nog niet gebaseerd op een vastgesteld intern controleplan. Er is tussentijds ook geen rapportage uitgebracht door de VIC. Wij zien diverse aandachtspunten om de VIC te verbeteren.

2.3 & managementletter 2024

Rechtmatigheid

Uit de rechtmatigheidsverantwoording blijkt dat de omvang van rechtmatigheidsfouten van Woudenberg hoger is dan de daarvoor gestelde grens. Ook gecorrigeerd voor acceptabele begrotingsafwijkingen komen de rechtmatigheidsfouten hoger uit dan de daarvoor gestelde grens.

5.1

Accountantsverslag 2024

Gemeente Woudenberg

Pagina 6

Onderwerp

Bevindingen 2024

Norm/ paragraaf

Signalering 2024

2023

N.v.t.

N.v.t.

Het aantal inkoopopdrachten dat niet rechtmatig is aanbesteed en Europees aanbesteed had moeten worden blijft een belangrijk aandachtspunt voor Woudenberg. De beheersingsmaatregelen zijn in grote lijnen op orde. Sociaal domein (Wmo, Jeugdhulp, Participatiewet en PGB’s)

De verantwoordingen WMO en Jeugdhulp zijn aangeleverd vanuit gemeente Amersfoort.

5.2

Er vinden geen controles plaats op de prestatielevering PGB’s.

Grondexploitaties

Woudenberg heeft zorgvuldige aandacht besteed aan een correcte waardering van haar grondposities in de jaarrekening 2024.

5.3

Single information, Single audit (SiSa)

Wij signaleren aandachtspunten in de interne beheersing voor wat betreft de getrouwheid en rechtmatigheid van de lasten, baten en balansposities die verband houden met de SiSa-regelingen.

5.5

IT-beheersing

Wij signaleren aandachtspunten in ITbeheersing.

5.6 Bijlage 2

Voor onze detailbevindingen en onze aanbevelingen over de interne beheersing verwijzen wij naar onze managementletter van 20 januari 2025. Overige processen

Wij vinden dat er binnen Woudenberg – rekening houdend met de aard en omvang van de (administratieve) organisatie – geen sprake is van ernstige tekortkomingen in de voor de jaarrekeningcontrole relevante interne beheersingsmaatregelen.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Woudenberg

3.3/ 5.1

Pagina 7

2. Onze belangrijkste boodschappen aan Woudenberg 2 .1

Goe dke ure n de c ontrole ve rk larin g g etrouwh e id Wij hebben de controle van de jaarrekening 2024 afgerond. Wij geven bij de jaarrekening 2024 een goedkeurende controleverklaring af voor getrouwheid. De accountantscontrole over verslagjaar 2024 leidt hiermee indirect tot een oordeel over de rechtmatigheid van alle baten, lasten en balansmutaties, via een getrouwheidsoordeel over de rechtmatigheidsverantwoording. Bij de uitvoering van onze controlewerkzaamheden hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening 2024 als geheel vastgesteld op € 509.000 voor fouten en € 1.529.000 voor onzekerheden. De berekening hebben wij verricht conform het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO) gebaseerd op 1% van de totale werkelijke lasten over 2024 inclusief de toevoegingen aan de reserves. De rapporteringstolerantie voor dit accountantsverslag zoals benoemd in het controleprotocol van Woudenberg is vastgesteld op € 25.500. Afwijkingen als gevolg van fraude of fouten zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel.

Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen materieel zijn. De getrouwheid en rechtmatigheid van de SiSa-bijlage 2024 is door ons vastgesteld.

2 .2

Re ch tmatigh e idsve ran tw oordin g Op pagina 233 van de jaarrekening 2024 is de rechtmatigheidsverantwoording van het college opgenomen. Het college heeft conform de financiële verordening 2024 1% van de lasten inclusief toevoegingen aan de reserves als verantwoordingsgrens gehanteerd. Uit de rechtmatigheidsverantwoording blijkt dat er rechtmatigheidsfouten boven deze verantwoordingsgrens zijn geconstateerd. In de paragraaf bedrijfsvoering als onderdeel van het jaarverslag 2024 is een nadere toelichting opgenomen ten aanzien van de rechtmatigheid en zijn rechtmatigheidsfouten en/of -onduidelijkheden boven de door de gemeenteraad vastgestelde rapportagegrens van € 509.000 toegelicht. In dit accountantsverslag hebben wij onze bevindingen bij de rechtmatigheidsverantwoording nader uitgewerkt. Op grond van onze controle zijn wij van oordeel dat de rechtmatigheidsverantwoording 2024 een getrouw beeld geeft.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Woudenberg

Pagina 8

2 .3

Be lan g rijk ste be vin din ge n in te rne beh ee rsin g Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij een interim-controle uitgevoerd. Onze bevindingen en aanbevelingen met betrekking tot de interne beheersingsmaatregelen hebben wij gerapporteerd in onze managementletter over 2024 van 20 januari 2025. Vanuit onze controleopdracht hebben wij de kwaliteit beoordeeld van de interne beheersingsmaatregelen die een directe relatie hebben met de externe verslaglegging en jaarrekening van Woudenberg. Woudenberg heeft in 2024 beperkt ingezet op de verbijzonderde interne controle (hierna: VIC) op een deel van de belangrijke financiële processen. Deze verbijzonderde interne controles zijn voor uw organisatie van belang omdat ze inzicht geven in de kwaliteit van de belangrijkste processen en de naleving van de rechtmatigheidseisen waaraan Woudenberg moet voldoen, voorafgaand aan onze controle. Wij zien mogelijkheden voor een verdere doorontwikkeling van de VIC, ook in het licht van de rechtmatigheidsverantwoording die vanaf 2023 van toepassing is. In onze managementletter 2024 hebben wij een aantal adviezen ter doorontwikkeling van de VIC vermeld. Wij vinden dat er binnen Woudenberg – rekening houdend met de aard en omvang van de (administratieve) organisatie – geen sprake is van ernstige tekortkomingen in de voor de jaarrekeningcontrole relevante interne beheersingsmaatregelen.

Enkele van onze bevindingen en aanbevelingen behoeven aandacht.

3. Vermogen, resultaat en continuïteit 3 .1

An alyse resultaat e n re sultaaton tw ikk e ling Het Besluit Begroting en Verantwoording (hierna; BBV) is voor Woudenberg het geldende verslaggevingsstel. Hierin wordt onderscheid gemaakt tussen resultaatbepaling en resultaatbestemming. Het is niet toegestaan baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen te muteren. Mutaties in het eigen vermogen vinden plaats op basis van besluitvorming door de raad. De jaarrekening 2024 van Woudenberg is opgesteld in overeenstemming met het van toepassing zijnde model. Bij de jaarrekening 2024 is een SiSa-bijlage gevoegd voor de SiSa-regelingen. In paragraaf 5.4 in dit verslag gaan wij hier nader op in. De jaarrekening 2024 geeft een eigen vermogen aan per 31 december 2024 van € 24.304.000 (2023: € 20.825.000) inclusief een voordelig resultaat na mutaties in de reserves over 2024 van € 3,7 miljoen (voordelig resultaat 2023: € 4,2 miljoen). De opbouw van het rekeningresultaat 2024 (in Euro) is als volgt:

Accountantsverslag 2024

Gemeente Woudenberg

Pagina 9

De omvang van het eigen vermogen is in 2024 toegenomen met een bedrag van € 3.479.000. Het verschil kent diverse oorzaken. Voor een analyse van de verschillen per programma tussen begroting en realisatie verwijzen wij naar de programmaverantwoording in de jaarrekening vanaf pagina 12. Voor een uitgebreide toelichting op de toevoegingen aan en onttrekkingen van de reserves wordt verwezen naar de toelichting op het Eigen vermogen op pagina 221 van de jaarrekening.

3 .2

Fin an cië le positie e n contin uïte it Woudenberg heeft voldoende aandacht voor de financiële uitdagingen en voor politiek-bestuurlijke beslissingen over inhoudelijke uitdagingen die Woudenberg te wachten staat. De jaarrekening is opgesteld op basis van de continuïteitsveronderstelling. Het college van Woudenberg bevestigt dat er geen twijfel bestaat ten aanzien van de financiële omvang van het vermogen van Woudenberg om de continuïteit te waarborgen. Wij hebben de continuïteitsveronderstelling als basis voor de jaarrekening 2024 beoordeeld en wij kunnen ons verenigen met de toepassing van de continuïteitsveronderstelling in de jaarrekening. De meerjarenbegroting 2025-2028 van gemeente Woudenberg laat een structureel sluitend beeld zien voor het jaar 2025. Voor het begrotingsjaar 2026 en verder is uw gemeente uitgegaan van een daling van de algemene uitkering. De meerjarenbegroting 2025-2028 toont voor 2026 een begrotingssaldo van € 961.000 (tekort), voor 2027 een begrotingssaldo van € 741.000 (tekort) en voor 2028 een begrotingssaldo van € 550.000 (tekort). Op basis van de voorjaarsnota vanuit het Rijk zal het collectieve negatieve begrotingssaldi 2026-2027 van alle gemeenten enigszins gedempt worden. Het beeld is dat de tekortperiode verschuift naar de begrotingsjaren 2028 en verder.

De provincie heeft regulier repressief (financieel) toezicht op gemeente Woudenberg en onderkent geen continuïteitsrisico’s voor Woudenberg.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Woudenberg

Pagina 10

Onderstaand overzicht, gebaseerd op de jaarstukken 2024 van Woudenberg (pagina 130) geeft aan de hand van financiële kengetallen en ratio’s een beeld van de financiële positie van Woudenberg per balansdatum, de (financiële) ontwikkeling in het eigen vermogen, de schuldpositie en overige indicatoren van Woudenberg per balansdatum. Kengetallen

Rekening 2023

Rekening 2024

Netto schuldquote

-22,83%

-19,31%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen

-22,83%

-19,31%

Solvabiliteitsratio

47,08%

56,63%

Structurele exploitatieruimte

-3,49%

1,67%

Belastingcapaciteit

98,41%

106,04%

We merken op dat de kengetallen beperkt zijn gemuteerd ten opzichte van 2023Woudenberg licht toe dat financiële positie van de gemeente over het algemeen goed is.

3 .3

We e rstandsve rmog en Het weerstandsvermogen van Woudenberg heeft de aandacht van management, college en gemeenteraad. Risicomanagement vindt onder andere plaats in de vorm van een risicotabel, waarin Woudenberg de risico’s in beeld brengt en periodiek monitort. In de jaarstukken 2024 is een risicotabel opgenomen in de paragraaf “Weerstandsvermogen en Risicobeheersing”. Deze risico’s zijn uiteengezet in incidentele en structurele risico’s. Ook de structurele exploitatieruimte is in deze paragraaf uitgewerkt. Dit kengetal geeft aan welke ruimte de gemeente heeft om eigen lasten te dragen. In de jaarrekening is aangegeven dat de structurele exploitatieruimte een positief percentage (1,7%) heeft over 2024 en daarmee gestegen is ten opzichte van 2023 1,4%). Op basis van de huidige inzichten schat Woudenberg in dat per eind 2024 volgens de vermelde risicotabel op pagina 123 van de jaarrekening, een onderbouwde kans bestaat dat een bedrag van € 1.652.820 noodzakelijk is om aan de zo reëel mogelijk ingeschatte financiële structurele risico's weerstand te bieden. De som van structurele en incidentele risico’s inclusief grondexploitatie bedraagt € 2.724.660. Voor een nadere specificatie verwijzen we naar de tabel in de jaarstukken 2024. Vervolgens is de beschikbare weerstandscapaciteit afgezet tegen weerstandscapaciteit die benodigd zou moeten zijn.

Op grond van deze analyse is een weerstandscapaciteit van € 15,6 miljoen beschikbaar (2023: € 14,1 miljoen).

Accountantsverslag 2024

Gemeente Woudenberg

Pagina 11

De beschikbare ratio weerstandsvermogen komt uit op 5,7 (2023: 9,3). In de paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing is vermeld dat de berekende ratio weerstandsvermogen van Woudenberg valt in de waarderings-categorie ‘Voldoende’. Gezien het risicoprofiel van Woudenberg adviseren wij u de ontwikkeling van de risico’s en de ontwikkeling van de reserves die aangewezen zijn als dekking van de risico’s tussentijds en nauwlettend te blijven volgen. Hoewel er geen harde norm is voor de gewenste omvang van het weerstandsvermogen, kan worden gesteld dat uw gemeente voldoende weerstandscapaciteit bezit om onvoorziene financiële tegenvallers op te vangen.

4. Jaarverslag Naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij, omvatten de jaarstukken 2024 andere informatie, die bestaat uit: Inleiding; Leeswijzer; Jaarverslag, bestaande uit programma's en paragrafen. Woudenberg publiceert bij de jaarrekening bijlagen die betrekking hebben op: Wettelijke beleidsindicatoren; Restantkredieten per 31 december 2024. Wij hebben de overige informatie gelezen en vastgesteld dat de daarin opgenomen informatie niet strijdig is met de jaarrekening of onze controlebevindingen. Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten uit het BBV en de Nederlandse Standaard 720 Nadere Voorschriften Controlestandaarden en de verantwoordelijkheden van de accountant met betrekking tot andere informatie. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening. Het jaarverslag en andere informatie mag geen ander beeld oproepen bij de lezer dan de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag 2024 van Woudenberg de vereiste informatie in voldoende mate weergeeft en niet strijdig is met de jaarrekening of onze controlebevindingen.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Woudenberg

Pagina 12

5. Controlebevindingen bij de jaarverslaglegging 2024 5 .1 5 .1 .1

Re ch tmatigh e id Sta n d va n z a ken w etg eving Boekjaar 2023 was het eerste jaar waarin Woudenberg in lijn met adviezen van de commissie BBV een rechtmatigheidsverantwoording heeft opgenomen in de jaarrekening. Het wettelijk kader om dit te doen was de gewijzigde Gemeentewet. Het BBV en het BADO waren bij het vaststellen van de jaarrekening 2023 nog niet aangepast. Voor boekjaar 2024 is dit nog steeds de situatie. De NBA heeft door middel van Alert 48 richtlijnen gegeven om hier mee om te gaan. Voor boekjaar 2024 dient Woudenberg de rechtmatigheidsverantwoording conform de jaarrekening 2023 vorm te geven.

5 .1 .2

Wijz iging wetg eving 20 25 Op 21 maart 2025 is het besluit genomen om het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) aan te passen. De belangrijkste wijzigingen hierbij zijn het verder verankeren van de rechtmatigheidsverantwoording in de wet- en regelgeving. In de besluiten zijn twee wijzingen opgenomen die voor boekjaar 2025 actie vereisen van gemeenten en gemeenschappelijke regelingen: De gemeenteraad stelt de verantwoordingsgrens vast op ten hoogste 2% van de totale lasten, exclusief de toevoegingen aan de reserves. Voor de uitvoering van de accountantscontrole tot en met 2024 bedraagt de goedkeuringstolerantie voor fouten 1% van de totale lasten verhoogd met de reservetoevoegingen en voor onzekerheden in de uitvoering van de controle 3%. In de wijziging vervalt het onderscheid tussen fouten en onzekerheden. Voortaan zal worden uitgegaan van één percentage, namelijk van 2%, om te bepalen of een aangepast oordeel over de financiële overzichten noodzakelijk is. Dit leidt vanaf boekjaar 2025 tot de volgende toleranties:

Accountantsverslag 2024

Gemeente Woudenberg

Pagina 13

Voor boekjaar 2025 betekent dit dat de volgende stukken herzien moeten worden, waarbij de nieuwe toleranties gehanteerd dienen te worden: Financiële verordening (212) Controleprotocol Eventuele overige stukken waarin nog oude percentages worden genoemd, zoals een intern controleplan 5 .1 .3

Rechtma tig heidsa fw ijkin gen 2 02 4 In de rechtmatigheidsverantwoording 2024 in de jaarrekening heeft het college de rechtmatigheidsafwijkingen opgenomen en de afwijkingen die daarvoor in aanmerking komen nader toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering. Hieronder hebben wij het kader van de gemeenteraad voor de rechtmatigheidscontrole opgenomen waaraan Woudenberg moet voldoen. Het kader is uitgebreid met de normen waaraan de accountant moet voldoen. Onderwerp Totale lasten 2024 Realisatie volgens Jaarrekening 2024 Toevoegingen aan de reserves 2024 Realisatie volgens Jaarrekening 2024 Basis voor berekening goedkeuringstolerantie getrouwheid en verantwoordinggrens rechtmatigheid Accountant Materialiteit BADO voor getrouwheidsfouten Materialiteit BADO voor onzekerheden in de controle Rapporteringstolerantie voor toelichting getrouwheidsfouten en onzekerheden in de controle in het accountantsverslag Rechtmatigheid Verantwoordingsgrens (regulier) voor de financiële rechtmatigheidstoetsing, vastgesteld door de gemeenteraad Verantwoordingsgrens (regulier) voor het bestuurlijk relevant onderwerp, vastgesteld door gemeenteraad (Rapporteringsgrens voor individuele rechtmatigheidsfouten en rechtmatigheidsonduidelijkheden in de paragraaf Bedrijfsvoering) Rechtmatigheidsafwijking

Percentage/norm n.v.t

Bedrag € 49.347.272

n.v.t

€ 1.621.549

n.v.t

€ 50.970.821

1% 3% Controleprotocol

€ 509.000 € 1.529.000 € 25.500

1%

€509.000

5% van verantwoordingsgrens

€ 25.500

Rechtmatigheidsfout

Rechtmatigheidsonduidelijkheid

Waarvan acceptabel

Waarvan nietacceptabel

Overschrijdingen lasten Onderschrijdingen lasten en afwijkingen baten Overschrijdingen investeringskredieten

876.206 0

0 0

876.206 N.v.t.

0 0

119.749

0

0

119.749

Subtotaal begrotingscriterium

995.955

0

876.206

119.749

Begrotingscriterium

Accountantsverslag 2024

Gemeente Woudenberg

Pagina 14

Rechtmatigheidsafwijking Voorwaardencriterium Europese aanbesteding Subtotaal voorwaardecriterium TOTAAL

Rechtmatigheidsfout

Rechtmatigheidsonduidelijkheid

Waarvan acceptabel

Waarvan nietacceptabel

237.181 237.181

0 0

N.v.t. N.v.t.

N.v.t. N.v.t

1.233.136

0

N.v.t.

N.v.t.

Wij hebben vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording getrouw is. Alle onrechtmatigheden zijn verwerkt in de rechtmatigheidsverantwoording 2024. 5 .1 .4

Beg roting son rechtma tig heid Onderdeel van de (interne) rechtmatigheidscontrole en de rechtmatigheidsverantwoording is begrotingsrechtmatigheid. In het kader van de begrotingsrechtmatigheid beoordeelt Woudenberg de begrotingsafwijkingen per taakveld voor zowel de lasten en de baten als de afwijkingen op investeringskredieten. Woudenberg kent meerdere programma’s. Op deze programma’s is in 2024 sprake van de volgende begrotingsafwijkingen op de lasten en de baten: Programma

Werkelijk 2024

Begroot (na wijziging) 2024

Lasten Programma 1. Samenleving

21.955.342

21.743.273

Programma 2. Leefomgeving

5.798.225

5.944.782

Programma 3. Veiligheid

1.322.788

1.388.939

Programma 4. Ruimte, wonen en ondernemen Programma 5. Bestuur en dienstverlening Baten Programma 1. Samenleving

11.298.697

20.839.839

2.269.208

2.061.973

9.028.437

9.081.740

Programma 2. Leefomgeving

3.902.668

3.709.002

7.383

5.000

10.025.258

19.098.738

346.968

232.650

Programma 3. Veiligheid Programma 4. Ruimte, wonen en ondernemen Programma 5. Bestuur en dienstverlening

Afwijking begroting 2024 212.069 (nadelig) 146.557 (voordelig) 66.151 (voordelig) 9.541.142 (voordelig) 207.235 (nadelig) 53.303 (nadelig) 193.666 (voordelig) 2.383 (voordelig) 9.073.480 (nadelig) 114.318 (voordelig)

In 2024 is er sprake van (begroting)afwijkingen op de investeringskredieten: Het voorbereidingskrediet Hoevelaar fase 3 was in 2024 nog niet aangevraagd en is daarmee onrechtmatig.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Woudenberg

Pagina 15

Voor de afwijkingen op de lasten en de baten per programma verwijzen wij naar de paragraaf bedrijfsvoering van het Jaarverslag 2024, waarin de analyse begrotingsrechtmatigheid is opgenomen op pagina 233. In de Kadernota Rechtmatigheid 2024 van de commissie BBV is een nadere duiding gegeven aan het begrip Begrotingsonrechtmatigheid: 1. Er is hiervan sprake als het college bij de realisatie van doelen en het realiseren van activiteiten de door de raad vastgestelde budgetten voor wat betreft de lasten of investeringsbudgetten overschrijdt. 2. Toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves die niet door de raad zijn vastgesteld voor het einde van het boekjaar. 3. Bij onderschrijdingen van lasten of investeringskredieten en ook bij lagere/hogere baten dan begroot de begroting niet tijdig* met begrotingswijzigingen is aangepast. Het derde onderdeel is een uitbreiding van het begrip begrotingsonrechtmatigheid. *Hoe niet tijdig wordt geïnterpreteerd, wordt bepaald door de ‘spelregels’ tussen het de raad en het college. De spelregels met betrekking tot het informeren en vaststellen van begrotingswijzigingen bij onderschrijdingen van lasten en investeringsbudgetten (kredieten) en bij lagere/hogere baten ten opzichte van de begroting zijn veelal in de financiële verordening art. 212 Gemeentewet opgenomen.

Voor de melding en toelichting op de begrotingsafwijkingen per programma voor zowel de lasten en de baten als de afwijkingen op investeringskredieten verwijzen wij naar uw inhoudelijke analyse in de jaarrekening 2024. Woudenberg heeft in de paragraaf bedrijfsvoering en in de rechtmatigheidsverantwoording de afwijkingen gewogen en bepaald welke afwijkingen rechtmatig zijn, onrechtmatig zijn en welke onrechtmatigheden volgens het beleid van de raad acceptabel worden verklaard. Voor de toelichting op de begrotingsafwijkingen per programma voor zowel de lasten en de baten als de afwijkingen op investeringskredieten verwijzen wij naar uw inhoudelijke analyses in de jaarrekening in de programmaverantwoording en bijlage D.4 (Lopende investeringskredieten per 31 december 2024). Woudenberg heeft in de paragraaf bedrijfsvoering de afwijkingen gewogen en bepaald welke afwijkingen rechtmatig zijn, onrechtmatig zijn en welke onrechtmatigheden volgens het beleid van de gemeenteraad acceptabel worden verklaard. 5 .1 .5

(Eu ropese) a an bestedin g Onderdeel van het vastgestelde normenkader van Woudenberg zijn regels en voorschriften ten aanzien van Europese aanbestedingsregels. Woudenberg controleert of juiste naleving van deze Europese (EU) aanbestedingsregels heeft plaatsgevonden. Deze controle is een belangrijk onderdeel van de (interne) rechtmatigheidscontrole en van de rechtmatigheids-verantwoording. Woudenberg ziet voorafgaand aan aanbestedingen toe dat bij het aangaan van nieuwe opdrachten de regels ten aanzien van EU-aanbesteding strikt worden nageleefd. Tijdens onze controle en de gesprekken met uw organisatie hierover hebben wij vastgesteld dat dit bewustzijn aanwezig is en dat wij deze aandacht terugzien in uw organisatie op meerdere momenten in het jaar.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Woudenberg

Pagina 16

Uit de controle zijn onrechtmatigheden geconstateerd. Wij verwijzen naar uw inhoudelijke toelichting in de paragraaf bedrijfsvoering op pagina 233 in jaarverslag 2024. De totale rechtmatigheidsfout over 2024 bedraagt afgerond € 293.637. De geconstateerde onrechtmatigheden zijn mede het gevolg van inkoopopdrachten die in het verleden (tot en met boekjaar 2023) niet volgens de juiste procedure zijn aanbesteed. De afwijkingen kunnen niet gecorrigeerd en hersteld worden, de kosten 2024 zijn wel “getrouw”.

5 .2 5 .2 .1

Sociaal dome in Wmo en Jeu gdhu lp en uitkering en Pa rticipa tiewet De gemeente Woudenberg voert diverse regelingen (decentralisaties) uit in het sociaal domein. Woudenberg heeft deze taken deels uitbesteed bij externe partijen. De uitvoeringstaken met betrekking tot het sociaal domein (o.a. Wmo, Jeugdzorg en uitkeringen Participatiewet) zijn uitbesteed aan coöperatie De Kleine Schans (frontoffice en toekenning), waarbij de processen in de backoffice zijn belegd bij de gemeente Amersfoort (inkoop en contractering, contractbeheer en administratieve verwerking van facturen en zorgdeclaraties). Over de prestatielevering van de geleverde zorg in natura (Wmo en Jeugdzorg oude en nieuwe taken) legt gemeente Amersfoort verantwoording af aan de gemeente Woudenberg middels een verantwoording voorzien van een controleverklaring. De controle van de Jeugdwet verantwoording en WMO vanuit Amersfoort is afgerond waarin een goedgekeurde verklaring is verstrekt. MetMaya kon geen controleverklaring aanleveren aan de gemeente Amersfoort inzake de getrouwheid en rechtmatigheid van de totale bestedingen in 2024. Het totale bedrag betreft € 3.808.000 en is als onduidelijkheid opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording.

5 .2 .2

PGB’s Wmo en Jeu g dhu lp De uitvoering van het persoonsgebonden budget (PGB) WMO en Jeugdhulp ligt bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Door de SVB worden door geen controles uitgevoerd op de prestatielevering van de PGB’s. De SVB toetst of declaraties passen binnen beschikking en zorg-overeenkomsten. De SVB toetst niet of de zorg daadwerkelijk is geleverd. Gemeente Woudenberg kiest ervoor om geen controle te doen op de prestatielevering. Om die reden zijn de PGB uitgaven Wmo en Jeugdhulp onzeker voor een bedrag van € 309.250 (2023: € 265.582). Dit bedrag is opgenomen in onze foutenevaluatie.

5 .3 5 .3 .1

Voorrade n -Gron de xploitatie s Alg emeen Belangrijk onderdeel van onze controle is de controle van de juiste waardering van de grondexploitaties.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Woudenberg

Pagina 17

Voor alle grondexploitaties van Woudenberg vinden jaarlijks actualisaties plaats. Over de ontwikkelingen wordt de raad tussentijds geïnformeerd. Over de uitkomsten van de actualisatie per 1 januari 2025 wordt de raad geïnformeerd via de paragraaf grondbeleid. Woudenberg heeft zorgvuldige aandacht besteed aan een correcte waardering van haar grondposities in de jaarrekening 2024 en het proces dat hiertoe moet leiden. Woudenberg actualiseert de grondexploitaties waarna deze via het grondbeleid wordt aangeboden aan de gemeenteraad. Hierin wordt verantwoording afgelegd en inzicht gegeven in alle activiteiten met betrekking tot het beheren en exploiteren van gronden, bestaande uit de grondexploitaties. 5 .3 .2

Actu a lisa tie g rondexploita ties 1 -1 -2 02 5 De gemeentelijke grondexploitaties van Woudenberg zijn naar de stand van 1 januari 2025 geactualiseerd. Hierbij zijn door Woudenberg belangrijke keuzes gemaakt en standpunten ingenomen. Met deze berekeningen heeft Woudenberg ook beoordeeld of de onderhanden werk positie in de balans van 2024 op een juiste wijze is gewaardeerd en in welke mate Woudenberg verliesvoorzieningen moet treffen en/of (tussentijds) resultaat moet nemen over 2024. In de paragraaf grondbeleid en in de toelichting op de balans (voorraden) is dit nader uiteengezet.

5 .3 .3

Bevin din gen Op basis van een risicoanalyse hebben wij de grondexploitaties gecontroleerd. Naar aanleiding daarvan constateren we dat de beheersing van de projecten en inschatting en bewaking van de belangrijke risico’s toereikend is. De risico’s die Woudenberg loopt zijn toereikend toegelicht in de jaarrekening. Wij verwijzen naar de toelichting onder de voorraden in de jaarrekening, waarin het college van de actieve grondexploitaties onder meer status, voortgang, schattingen, bijbehorende risico’s en verwachte financiële uitkomsten toelicht. In de actualisatie van de grondexploitaties heeft het college rekening gehouden met de meest recente ontwikkelingen, zoals de gehanteerde veronderstellingen met betrekking tot het uitgiftetempo, de verwachte verkoopprijzen, de ontwikkeling van de plankosten ontleend aan recente verkopen i.c. de belangstelling van potentiële kopers, extern onderzoek, taxatierapporten en statistische gegevens. De mogelijke risico’s zijn door Woudenberg naar beste schatting in kaart gebracht. Het gaat daarbij om algemene risico’s die voor alle projecten gelden (bijvoorbeeld de ontwikkeling van de indexen) en risico’s die verband houden met een specifiek project. De uitgangspunten en onderbouwingen van Woudenberg zijn gebaseerd op gedegen voorbereiding en onderzoek.

Hoewel de huidige marktontwikkelingen onzekerheden met zich meebrengen, hebben deze ontwikkelingen volgens de inschatting van de gemeente geen materiële gevolgen voor de schattingen en uitkomsten van de grondexploitaties van Woudenberg en voor vermogen en resultaat.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Woudenberg

Pagina 18

5 .4 5 .4 .1

WNT-ve ran tw oordin g Con trolebevinding en en aa n beveling en Wij hebben de in de jaarrekening opgenomen WNT-verantwoording 2024 gecontroleerd overeenkomstig de door de minister vastgestelde Regeling controleprotocol WNT 2024. Daarbij zijn door ons geen afwijkingen geconstateerd.

5 .4 .2

Beperkin g en in de reikw ijdte va n on z e con trolew erkz aa mheden Het doel van het controleprotocol WNT is om vast te stellen of de bezoldiging van de directie en het bestuur overeenkomt met de bepalingen van de WNT en juist is gepresenteerd in de WNT-verantwoording. Het WNT-protocol voorziet niet in het uitvoeren van controlewerkzaamheden die zekerheid geven over de verantwoorde bezoldiging in relatie tot de bezoldigingsafspraak. Dat houdt in dat wij op grond van het protocol deze werkzaamheden niet hoeven uit te voeren en ook niet uitgevoerd hebben. Wij kunnen daarom niet uitsluiten dat er verschillen zijn tussen de uitbetaalde bezoldiging en de daarover gemaakte afspraken. Bijvoorbeeld omdat wij geen weet hebben van een separaat gemaakte bezoldigingsafspraak. Het kan daardoor voorkomen dat de WNT correct is toegepast, terwijl de bezoldiging afwijkt van gemaakte afspraken. Ons is bevestigd dat er naast de arbeidsovereenkomsten geen andere bezoldigingsafspraken bestaan. Als de in de WNT-verantwoording verantwoorde bezoldiging niet overeenkomt met uw beeld van de gemaakte afspraken of met uw eigen administratie, verzoeken wij u ons zo snel mogelijk daarover te informeren. Wij kunnen dan op grond van uw informatie onze controlebevindingen evalueren.

5 .5

SiSa-ve ran tw oording Bij de jaarrekening 2024 voegt Woudenberg als bijlage de SiSa-verantwoording toe. Woudenberg heeft de rechtmatige totstandkoming van de SiSa-bijlage 2024 getoetst. De SiSa-verantwoording is geen onderdeel van de Verbijzonderde Interne Controle van Woudenberg. Voor deze specifieke uitkeringen is in de wet bepaald dat de accountant in de controleverklaring opneemt of de baten en lasten (alsmede de balansmutaties) met betrekking tot specifieke uitkeringen rechtmatig tot stand zijn gekomen. Dit betekent dat naast het getrouwheidsoordeel bij de jaarrekening als geheel, expliciet nog een oordeel van de accountant wordt gevraagd bij de rechtmatigheid van de specifieke uitkeringen in de SiSa-bijlage. In de controle van de specifieke uitkering (SiSa) is met de komst van de rechtmatigheidsverantwoording hierin niets veranderd. Dat betekent dat wij ook in ons accountantsverslag 2024 rapporteren over de SiSa regelingen en een tabel met bevindingen opnemen per SiSa-regeling. Het is de taak van de accountant om als onderdeel van de controle van de jaarrekening vast te stellen dat Woudenberg de SiSa-correct en volledig heeft ingevuld en aan de voorwaarden heeft voldaan.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Woudenberg

Pagina 19

Wij hebben tijdens onze controle de SiSa-bijlage gecontroleerd, die door Woudenberg is opgemaakt, op basis van de nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2024 van 20 februari 2025. Wij benadrukken dat u als Woudenberg zelf verantwoordelijk bent voor de volledigheid van de te verantwoorden indicatoren zoals opgenomen in de SiSa-bijlage. Wij merken op dat het aantal SiSa-regelingen nog steeds omvangrijk is. In de jaarrekening 2024 verantwoordt Woudenberg inmiddels 22 regelingen. Wet Inburgering 2021 (SiSa-regeling G10) Ten aanzien van de Wet Inburgering 2021 (SiSa-regeling G10) merken wij op dat de gemeente een algemeen M&O beleid heeft, maar dat dit nog specifiek gemaakt moet worden voor de Wet Inburgering. Hierdoor kon de opzet, bestaan en effectieve werking van het M&O beleid van de Wet Inburgering in 2024 niet worden vastgesteld. 5 .5 .1

Opva ng Oekra ïen se vlu chteling en Woudenberg heeft de opvang van Oekraïense vluchtelingen in 2024 voortgezet. Woudenberg heeft de aanvullende kosten hiervoor apart geregistreerd en heeft de kosten gecontroleerd via interne controle en verbijzonderde interne controle op getrouwheid en rechtmatigheid. Het is uw verwachting dat de compensatie over 2024 tenminste dekkend (budgetneutraal) zal zijn. De bijdrage over 2024 heeft het Rijk nog niet vastgesteld. Voor de vergoeding van meerkosten en de verantwoording van meerkosten in de jaarrekening 2024 van Woudenberg zijn landelijk afspraken gemaakt, onder meer in het Bekostigingsbesluit en een Verantwoordinginstructie (Oekraïne). De verantwoording over de besteding van de meerkosten eerste opvang ontheemden Oekraïne verloopt via de SiSa-systematiek (Single information, Single audit). In het Verantwoordingsoverzicht SiSa 2024 in de jaarrekening 2024 van Woudenberg legt Woudenberg verantwoording of over ontvangen bijdragen en de bestedingen. Op grond van de regeling mag een gemeente het meerdere ontvangen normbedrag toevoegen aan het resultaat van de gemeente.

5 .5 .2

SiSa -bijlag e Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO), artikel 5, lid 4, rapporteren wij in ons accountantsverslag over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die in 2024 in het kader van SiSa worden verantwoord. Het is volgens de nota verwachtingen accountantscontrole voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerheden per regeling rapporteren door middel van voorgeschreven verplichte tabel. Deze tabel dient door uw organisatie samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsdocumenten elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Wij hebben de foutenevaluatie van de SiSa bijlage van Woudenberg opgenomen in bijlage 1 bij dit accountantsverslag.

5 .6

IT-be he e rsin g Vanuit onze controle van de jaarrekening zijn geen aanwijsbare risico’s geconstateerd voor de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Woudenberg

Pagina 20

Onze werkzaamheden richten zich vooral op de IT-beheersingsmaatregelen die relevant zijn in het kader van onze opdracht voor het controleren van de jaarrekening. Wij benadrukken dat onze werkzaamheden zich niet richten op alle IT-risico’s en beheersingsmaatregelen, zoals bijvoorbeeld de risico’s en beheersingsmaatregelen die voortvloeien uit cybercriminaliteit. Het zwaartepunt van IT-beheersing verschuift daardoor naar toegangsbeheer en het reduceren van het risico van cybercriminaliteit. Goed toegangsbeheer vereist een rol gebaseerd toegangsmanagement, gekoppeld aan HR-systemen en de daarin opgenomen functieprofielen van medewerkers. Wij benadrukken dat ons onderzoek van de IT-beheersingsmaatregelen in het kader van onze jaarrekeningcontrole belangrijke informatie kan geven over ITrisicogebieden van Woudenberg. Er kan echter ook sprake zijn van risicogebieden die niet door ons onderkend worden. De oorzaak hiervan is de beperkte scope van ons onderzoek (controle van de jaarrekening). In het kader van de jaarrekeningcontrole 2024 van Woudenberg is door ons een onderzoek uitgevoerd naar de kwaliteit van de IT-organisatie, het IT-landschap en de beheersing daarvan. Het betreft een update van het onderzoek dat voor de jaarrekeningcontrole 2023 is uitgevoerd. Wij verwijzen naar de tabel van bijlage 2 voor onze belangrijkste bevindingen en daarbij horende aanbevelingen.

De strekking van de bevindingen is gelijk aan die van 2023. Voor een verbreding van de scope van het onderzoek naar IT-beheersingsmaatregelen adviseren wij om met name aandacht te hebben voor kwaliteitscertificering van IT-processen, systemen en applicaties en voor beveiligingsscans door specialisten. Desgewenst bespreken wij graag de relevante opties en de mogelijkheden die wij (vanuit ons netwerk) hierin kunnen bieden. In algemene zin merken wij op dat publieke organisaties steeds vaker doelwit zijn van cybercriminaliteit. Uit trainingen die wij verzorgen blijkt dat organisaties vaak onvoldoende zijn voorbereid op een cyberincident (door cybercriminaliteit of anderszins). Direct hiermee samenhangende aspecten zijn de naleving van NIS2-richtlijn en de in het derde kwartaal 2025 te verwachten Cyberbeveiligingswet. Wij kunnen desgewenst ondersteuning verlenen bij een evaluatie door een IT-specialist van Verstegen.

5 .7 Ve rw e rking van ge con statee rde afw ijk in gen re chtmatighe id e n ge trouwh eid Er hebben naar aanleiding van onze controle correcties plaatsgevonden in de jaarstukken, dit betroffen cijfermatige correcties en tekstuele aanpassingen, zoals aanpassingen met betrekking tot presentatie-, rubricerings-, en toelichtingsvereisten van het BBV, begrotingsrechtmatigheid en de rechtmatigheidsverantwoording. Inhoudelijk zijn er over de jaarrekening 2024 en de doorgevoerde correcties geen meningsverschillen geweest met uw organisatie.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Woudenberg

Pagina 21

Naar aanleiding van de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden resteren ongecorrigeerde getrouwheidsfouten en onzekerheden in de controle groter dan de rapporteringstolerantie van € 25.500. De onderstaande tabel geeft een samenvatting van de fouten en onzekerheden ten aanzien van getrouwheid. Betreft

Getrouwheid Fout

Eigen bijdrage leefgeld te hoog verantwoord conform staat van baten en lasten stelsel verantwoord in de Sisa-bijlage i.p.v. kasstelsel

Onzekerheid

€20.099

prestatielevering niet gevoerde accountantsgesprekken bij Jeugd

€ 51.819

Onzekerheid prestatielevering PGB Wmo en Jeugd

€ 309.250

TOTAAL

Accountantsverslag 2024

€ 20.099 € 361.069

Gemeente Woudenberg

Pagina 22

6. Overige onderwerpen 6 .1

Nale ving van we t - e n rege lge vin g e n frauderisicobe he e rsing Wij betrekken bij onze controlewerkzaamheden, overeenkomstig de voor ons geldende standaarden, de naleving van wet- en regelgeving en frauderisico’s. Daarbij richten wij ons op risico’s die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang in de jaarrekening. Wij hebben op basis van onze controlewerkzaamheden de risicofactoren voor overtredingen van wet- en regelgeving en fraude geëvalueerd. Frauderisicofactoren kunnen voortvloeien uit bijvoorbeeld leveranciersselectie, (contant) geldverkeer, bewuste beïnvloeding door college, raad en/of het management van de presentatie (jaar)cijfers teneinde een ander beeld voor te stellen dan de werkelijkheid en misbruik/oneigenlijk gebruik van bedrijfsmiddelen van Woudenberg. Onze controle heeft geen afwijkingen van wet- en regelgeving of aanwijzingen voor fraude aan het licht gebracht. Woudenberg heeft beleid dat gericht is op het systematisch identificeren en beheersen van deze risico’s. Wij constateren dat er in de bedrijfsvoering belangrijke maatregelen zijn getroffen om dergelijke risico’s te beheersen. Deze maatregelen bestaan hoofdzakelijk uit het toewijzen van taken en verantwoordelijkheden, het realiseren van functiescheiding, procedures, intern toezicht en externe controle.

Naar onze mening wordt het risico van (materiële) fraude en overtreding van wet- en regelgeving hierdoor teruggebracht. Wij adviseren hierbij nog wel om als onderdeel van het risicomanagementsysteem periodiek een separate risicoanalyse op deze thema’s uit te voeren en daarbij te evalueren of er voldoende beheersingsmaatregelen zijn getroffen. Wij verwijzen hiervoor naar onze aanbevelingen die wij in onze managementletter hebben gerapporteerd. Onze eigen controlewerkzaamheden hebben overigens geen relevante afwijkingen van wet- en regelgeving of aanwijzingen voor fraude aan het licht gebracht. Daarbij merken wij nog wel op dat van ons niet verwacht kan worden dat elke overtreding van wet- en regelgeving of fraude door ons ontdekt wordt. Dat heeft onder andere te maken met het mogelijk opzettelijke karakter van dergelijke overtredingen en fraude. In onze gesprekken met de organisatie is bevestigd dat er geen fraude heeft plaatsgevonden en ook geen vermoeden is van fraude.

6 .2

Ve rplich te rapporte rin g fraude e n contin uïte it in on ze con troleve rk laring De controle van de jaarrekening van Woudenberg is aan te merken als een wettelijke controleopdracht. Dit impliceert dat wij in onze controleverklaring bij de jaarrekening rapporteren over fraude- en continuïteitsrisico’s die relevant zijn geweest bij het plannen en uitvoeren van onze controlewerkzaamheden. Daarbij geven wij aan hoe wij op deze risico’s hebben ingespeeld.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Woudenberg

Pagina 23

De rapportage van de accountant over fraude en continuïteit is in de basis geënt op de verantwoording van frauderisicobeheersingsmaatregelen en de toelichting op de continuïteitsverwachtingen in het jaarverslag. Uiteraard dient de inhoud van het jaarverslag ook op deze thema’s proportioneel te zijn en een juiste en volledige voorstelling van zaken te geven. 6 .2 .1

Fra u de Wij betrekken bij onze controlewerkzaamheden, overeenkomstig de voor ons geldende standaarden, de naleving van wet- en regelgeving en frauderisico’s. Daarbij richten wij ons op risico’s die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang in de jaarrekening. In het kader van onze jaarrekeningcontrole hebben wij onderzocht en geëvalueerd in hoeverre de jaarverslaglegging van Woudenberg vatbaar is voor materiële afwijkingen als gevolg van fraude. Vanuit algemene en branche-breed relevante frauderisicofactoren is in dat kader onder meer aandacht besteed aan het risico van: bewuste beïnvloeding door de raad, college en management van de presentatie van de jaarcijfers teneinde een ander beeld voor te stellen dan de werkelijkheid; het op oneigenlijke gronden aanspraak maken op doeluitkeringen en/of andere bijdragen van derden; subjectiviteit en/of onzakelijk handelen bij transacties met verbonden partijen. In de controleverklaring lichten wij toe dat Woudenberg niet beschikt over een actueel en geformaliseerd overkoepelend risicobeheersings- en controlesysteem. Gemeente Woudenberg heeft wel een eerste opzet voor de frauderisicoanalyse opgesteld als onderdeel van de (verbijzonderde) interne controle. Dit betreft een eerste opzet betreft die verder moet worden (door)ontwikkeld. De raad heeft de verantwoordelijkheid om toezicht te houden op de fraudebeheersing.

Woudenberg heeft echter wel beleid en treft waarborgen gericht op ontdekken en beperken van frauderisico’s. Woudenberg beschikt over M&O beleid. Voor de komende periode is (door)ontwikkeling en formalisatie van deze frauderisicoanalyse en het M&O beleid nodig, evenals een nadrukkelijke verankering van de fraudepreventie in de interne controle. Hiermee kunnen de belangrijkste frauderisico’s periodiek worden geïnventariseerd, geadresseerd en geëvalueerd. Wij adviseren om een risicobeheersingssysteem, inclusief schriftelijke (fraude)risicoanalyse, te implementeren. Wij benadrukken dat wij met onze aanbeveling vooral doelen op een praktische invulling en uitvoering, passend bij de grootte en de activiteiten Woudenberg en passend binnen uw beschikbare capaciteit en middelen. Uit onze controlebevindingen is niet gebleken dat de jaarverslaglegging 2024 van Woudenberg afwijkingen bevat als gevolg van de hiervoor vermelde frauderisico’s. Daarbij merken wij nog wel op dat van ons niet verwacht kan worden dat elke overtreding van wet- en regelgeving of fraude door ons ontdekt wordt. Dat heeft onder andere te maken met het mogelijk opzettelijke karakter van dergelijke overtredingen en fraude. Het college heeft ons schriftelijk bevestigd dat de jaarrekening naar diens beste weten geen afwijkingen bevat die het gevolg zijn van fraude.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Woudenberg

Pagina 24

Meer informatie hierover is te vinden in de NBA-Brochure Verplichte rapportage over fraude en continuïteit in de controleverklaring bij de jaarrekening; wat betekent dit voor u als klant. 6 .2 .2

Con tin u ïteit Naast rapportering over frauderisico’s is rapportering over continuïteitsrisico’s verplicht in de controleverklaring van de accountant bij jaarrekening van gemeenten. Woudenberg heeft in de jaarstukken inzicht gegeven in de toekomstsverwachting van de gemeente. Gemeenten kennen als overheidsorgaan feitelijk geen risico van discontinuïteit. Wel bestaat het risico dat gemeenten (tijdelijk) hun financiële zelfstandigheid verliezen en een zogenoemde artikel 12-status krijgen. De meerjarenbegroting 2025-2028 van de gemeente Woudenberg laat een structureel sluitend beeld zien voor het jaar 2025. Voor de begrotingsjaren 2026 en verder is uw gemeente uitgegaan van een daling van de algemene uitkering. De meerjarenbegroting 2025-2028 toont voor 2026 een begrotingssaldo van € 961.000 (tekort), voor 2027 een begrotingssaldo van € 741.000 (tekort) en voor 2028 een begrotingssaldo van € 550.000 (tekort). De provincie heeft regulier repressief (financieel) toezicht op gemeente Woudenberg en onderkent geen continuïteitsrisico’s voor Woudenberg. Woudenberg heeft op advies van de VNG nog geen volledig compenserende maatregelen opgenomen in de begroting, om zo de effecten van het ravijnjaar zichtbaar te maken. De effecten van de voorjaarsnota van het rijk zullen naar verwachting voor de jaren 2026 en 2027 een positief effect hebben op de meerjarenbegroting van Woudenberg.

Het beeld is dat de tekortperiode verschuift naar de begrotingsjaren 2028 en verder.

6 .3

He t ve rloop van onz e controle we rkz aamh ede n Wij hebben onze controlewerkzaamheden uitgevoerd overeenkomstig de tussen Woudenberg en Verstegen opgestelde opdrachtafspraken. Ter ondersteuning daarvan zijn vooraf risicoanalyses opgesteld, werkafspraken gemaakt en zijn tussentijdse controlewerkzaamheden uitgevoerd. Met betrekking tot het controleproces 2024 constateren wij het volgende: De concept-jaarrekening 2024 was bij aanvang van onze jaarrekeningcontrole nog niet gereed. De later opgeleverd versie was cijfermatig gereed en van goed niveau. De dossiervorming als basis voor onze controle was niet op alle onderdelen voldoende op het moment van start van onze controle. Gedurende de controle zijn ontbrekende stukken aangevuld. De wederzijdse afspraken over planning en afronding hebben ertoe geleid dat de controle binnen de bestuurlijke planning kon worden afgerond.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Woudenberg

Pagina 25

Wij zijn, rekening houdend met het vorenstaande, van mening dat onze gerealiseerde tijdsbesteding en de door ons gerealiseerde controlewerkzaamheden voldoende zijn voor een kwalitatief toereikende uitvoering van onze controlewerkzaamheden, overeenkomstig de voor ons geldende controle- en overige standaarden (COS). Onze tijdsbesteding nadert momenteel het vooraf overeengekomen budget. Wij zullen op basis van de nog te besteden uren voor afronding van de controle een voorstel doen voor afrekening van onze meerkosten.

6 .4

On afh an ke lijk he id Het waken voor onze onafhankelijkheid is primair onze eigen (vaktechnische) verantwoordelijkheid. Daarvoor treffen wij – overeenkomstig onze standaarden en interne kwaliteitsprocedures – diverse maatregelen. Op basis van de uitvoering van deze maatregelen kunnen wij bevestigen dat wij de controleopdracht voor de jaarstukken van Woudenberg op onafhankelijke wijze hebben kunnen uitvoeren en afronden. Aanvullend daarop rapporteren wij u jaarlijks – voor uw beoordeling van onze onafhankelijkheid – de werkzaamheden die door ons zijn verricht naast het controleren van financiële verantwoordingen en het uitoefenen van onze natuurlijke adviesfunctie. Met betrekking tot het verslagjaar 2024 hebben wij geen werkzaamheden verricht naast onze controlewerkzaamheden en de direct daaruit voortvloeiende ondersteuning en ondersteuning bij rechtmatigheid. Vanaf volgend boekjaar zal een andere tekenend partner de controle-opdracht uitvoeren vanwege de langdurige betrokkenheid van ondergetekende. Tot slot bevestigen wij dat geen sprake is van een langdurige betrokkenheid (zeven jaar of meer) van één van de teamleden bij de controleopdracht voor Woudenberg.

6 .5

Duurz aamh eid Decentrale overheden spelen een belangrijke rol bij het realiseren van duurzaamheid in de samenleving. Door middel van een duurzaamheidsrapportage krijgen gemeenten een instrument voor het in kaart brengen van hun duurzaamheidsprestaties. Decentrale overheden zijn niet verplicht om onder de CSRD (of onder andere duurzaamheidswetgeving) te rapporteren. Decentrale overheden hebben een rol in de waardeketen van CSRD-plichtige ondernemingen. Deze ketenpartners zijn op bepaalde punten afhankelijk van informatie van decentrale overheden. In het bijzonder geldt dit voor de financiële instellingen waar decentrale overheden een groot deel van hun financiering vandaan krijgen. Eind 2024 is de ‘Handreiking Duurzaamheidsrapportage en -verantwoording voor decentrale overheden’ verschenen. Deze handreiking kan Woudenberg helpen met het opzetten van een duurzaamheidsverantwoording. Advies vanuit de handreiking is om gebruik te maken van een groeimodel. Het is de bedoeling dat op sectorniveau de zogeheten dubbele materialiteitsanalyse (dubbel omdat het enerzijds gaat om de impact van de gemeente op de buitenwereld en anderzijds de impact op de eigen organisatie) wordt uitgevoerd. Hiermee krijgen organisaties collectief inzicht in de onderwerpen die het meest materieel zijn voor de organisatie en de stakeholders.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Woudenberg

Pagina 26

In lijn met de handreiking adviseren wij u dit onderwerp te agenderen en stapsgewijs te starten, bijvoorbeeld door de CO2 uitstoot van de gemeente inzichtelijk te maken om vervolgens reductiedoelstellingen te formuleren voor de eigen organisatie. Wij blijven graag benadrukken dat duurzaamheid de komende jaren – in welke vorm dan ook – van toenemend belang zal zijn voor de bedrijfsvoering van overheidsorganisaties. Dit onderstreept het belang om duurzaamheid te betrekken bij alle facetten van de bedrijfsvoering, al dan niet afgedwongen door wet- en regelgeving of belangrijke contractpartijen in de keten.

7. Slot Wij vertrouwen erop u met dit accountantsverslag voldoende te hebben geïnformeerd over onze controlebevindingen en u van dienst te zijn geweest met de vermelde ontwikkelingen en aanbevelingen.

Accountantsverslag 2024

Gemeente Woudenberg

Pagina 27

8. Bijlage 1 – SiSa bijlage 2024 Woudenberg Nr specifieke uitkering conform SiSa-bijlage 2024 B2 B2

C62

C62

Volg nr

1 2

1

2

C92

1

C92

2

D8

1

D8

2

D14

1

D14 D23

D23 E44B

E44B

2 1

2 1

2

Accountantsverslag 2024

Fout of onzekerheid

Specifieke uitkering

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB) Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB) Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden) Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden)