c 20250402 Beleidskader elektrische laadinfrastructuur Woudenberg.pdf

Beleidskader elektrische laadinfrastructuur Gemeente Woudenberg

Kenmerk: Datum:

2-4-2025 1

Colofon

Opdrachtgever

Gemeente Woudenberg

Titel

Beleidskader elektrische laadinfrastructuur

Datum

2 april 2025

Status

Definitief

- 2-4-2025

2

Inhoud 1. Aanleiding

4

2. Woudenbergse laadmix

5

3. Doelgroepen openbare laadpunten

6

4. Plaatsingsstrategie

7

4.1 Prognose laadbehoefte per buurt

7

4.2 Locatierichtlijn

8

4.3 Laadkaart voorleggen en vaststellen

9

4.4 Samenwerking in de uitvoering

10

4.5 Monitoring laadbehoefte

11

5. Doorkijk naar de toekomst

12

- 2-4-2025

3

1. Aanleiding voor een beleidskader Gemeente Woudenberg heeft een ambitieus Collegewerkprogramma. Onderdeel hiervan is het stimuleren van elektrisch rijden. Op dit moment groeit het aantal elektrische auto’s sneller dan het aantal beschikbare laadpunten in de publieke ruimte.

Voor de uitrol van publieke laadinfrastructuur heeft Woudenberg tot nu toe vraaggestuurd beleid gehanteerd, waarbij het aantal laadpunten wordt uitgebreid zodra het aanbod niet meer toereikend is voor de vraag. De grotere toename van het aantal elektrische voertuigen vraagt om een andere aanpak om het momentum te benutten en de gewenste energietransitie te faciliteren. De gemeente streeft naar een proactieve plaatsingsstrategie om publieke laadinfrastructuur in Woudenberg versneld en gecontroleerd uit te rollen, nu en in de toekomst.

Het voorliggende beleidskader voor laadinfrastructuur is een overzicht van uitgangspunten voor de proactieve uitrol van laadinfrastructuur. Met de juiste kaders houden we grip op de ontwikkelingen op het gebied van elektrificatie in mobiliteit en kunnen we tegelijkertijd op een passende manier tegemoet komen aan de behoeften van verschillende doelgroepen in de gemeente.

- 2-4-2025

4

2. Woudenbergse laadmix De Woudenbergse laadmix bepaalt op welke manier kan worden geladen en op welke manier laadpalen zijn aangesloten op het elektriciteitsnet. Een laadmix bestaat uit een combinatie van type laadpalen, zoals toegelicht in het kader hiernaast. De laadmix bevat naast publieke laadpalen ook laadpalen op semi-publiek en privaat terrein.

Type laadvoorzieningen

Een dekkend netwerk van slimme, reguliere laadpalen

Openbare laadpunten hebben doorgaans twee ‘laadpunten’; aansluitingen voor een laadstekker. In de basis bestaan er drie soorten laadpalen voor personenauto’s:

We zetten ons in voor het realiseren van een dekkend netwerk van reguliere laadpalen in de publieke ruimte. De behoefte aan het sneller ‘bijladen’ van elektrische voertuigen zien we vooral op semi-publiek en privaat terrein, daarom zijn we niet van plan kortparkeer laadpalen of snellaadpalen in de openbare ruimte te realiseren.

• Reguliere laadpalen, vermogen tot 22 kW. De meest voorkomende soort laadpaal en bijvoorbeeld te vinden in de wijk, in parkeergarages of op eigen terrein.

We willen dat slim kan worden omgegaan met de beperkte netcapaciteit. Daarom is het uitgangspunt voor alle nieuw te realiseren laadpalen dat deze geschikt zijn om slim te laden. Slim laden maakt het onder meer mogelijk de elektriciteitsvraag door het laden van elektrische auto’s beter te spreiden over de dag. Zo kan de druk op het elektriciteitsnet worden beheerst, wat een positief effect kan hebben op de netcongestie. Ook is het met deze technologie mogelijk om variabele laadtarieven te hanteren, waardoor elektrische rijders kunnen laden op meer voordelige momenten, bijvoorbeeld op momenten dat er een overschot aan energie is. De mogelijkheden van slim laden zijn nog in ontwikkeling. Gemeente Woudenberg is door het kiezen voor laadpalen die geschikt zijn voor slim laden voorbereid op toekomstige ontwikkelingen.

• Kortparkeer laadpalen, vermogen tot 50 kW. Vaak aanwezig op semi-publieke bezoekerslocaties. Deze laadpalen worden bijvoorbeeld geplaatst als extra service voor bezoekers en zijn daarnaast interessant voor taxi’s en (bestel)busjes. • Snellaadpalen, vermogen tot 350 kW. Vaak te vinden bij verzorgingsplaatsen, zijn met name interessant voor passanten die langere afstanden afleggen.

- 2-4-2025

5

3. Doelgroep openbare laadpunten Een laadpaal in de openbare ruimte kan door iedereen worden gebruikt. In de praktijk zijn bepaalde locaties voor laadpunten meer of minder aantrekkelijk voor specifieke doelgroepen. Zo zal een laadpunt in een woonbuurt voornamelijk door bewoners worden gebruikt en kan bij een laadpunt in het centrum een meer gemengd gebruik worden verwacht. Hieronder staan de verschillende doelgroepen voor publieke laadvoorzieningen in Woudenberg.

Overige doelgroepen Gemeente Woudenberg volgt de behoefte aan publieke laadvoorzieningen voor andere doelgroepen, zoals logistiek vervoer en openbaar vervoer. De verantwoordelijkheid voor het realiseren van laadpunten voor deze doelgroepen ligt bij de betreffende partijen. Indien in de toekomst blijkt dat vanuit maatschappelijk oogpunt vraag naar openbare laadvoorzieningen ontstaat en een rol voor de gemeente daarin benodigd is, zal dit als aparte casus worden behandeld.

Bewoners, bezoekers en forenzen zijn de primaire doelgroep De primaire doelgroep voor publieke laadpalen in Woudenberg bestaat uit bewoners, bezoekers en forenzen. We zien dat publieke laadpunten in Woudenberg op dit moment ook door deze groepen worden gebruikt. De laadbehoefte voor deelvoertuigen wordt in samenwerking met deelmobiliteitaanbieders gefaciliteerd. Daarnaast zien we dat bestelwagens in toenemende mate elektrisch zijn en dat een deel van deze voertuigen in de wijk wordt opgeladen. Daarom wordt de laadbehoefte van deze doelgroep ook in de prognose van de laadbehoefte meegenomen.

Bij parkeren op eigen terrein, ook laden op eigen terrein Het uitgangspunt is dat bewoners en werkgevers met parkeergelegenheid op eigen terrein (POET) een laadvoorziening op eigen terrein realiseren. Op plekken met veel POET worden daarom minder publieke laadvoorzieningen gerealiseerd.

Uitgangspunt verlengde private aansluitingen Bij een verlengde private aansluiting (VPA) staat het oplaadpunt op eigen terrein en het voertuig op een openbare parkeerplaats. De inzet is te zorgen voor een dekkend openbaar toegankelijk laadnetwerk, zodat alle bewoners kunnen vertrouwen op de beschikbaarheid van een laadplek. We onderzoeken sinds 2024 of verlengde private huisaansluitingen met kabelgoottegels een gewenste aanvulling zijn op het openbare laadnetwerk. Het ontstaan van geïmproviseerde laadoplossingen in de openbare ruimte willen we hiermee voorkomen.

- 2-4-2025

6

4. Plaatsingsstrategie We streven naar een proactieve plaatsingsstrategie om openbare laadpunten in Woudenberg versneld en gecontroleerd uit te rollen. Centraal in deze strategie staat een laadkaart met daarop bestaande en potentiële locaties voor openbare laadpalen. In het onderstaande kader staan de belangrijkste stappen in deze strategie.

Een proactieve plaatsingsstrategie • We maken iedere twee jaar een prognose van het benodigde aantal openbare laadpunten per buurt. • Potentiële locaties voor openbare laadpalen worden geselecteerd op basis van een locatierichtlijn. • Bewoners kunnen online reageren op de beoogde locaties voor nieuwe openbare laadpalen.

4.1 Prognose laadbehoefte per buurt Met een prognose maken we inzichtelijk hoeveel laadpunten per buurt in de toekomst naar verwachting nodig zijn voor de beoogde gebruikers van openbare laadpunten. In de prognose gaan we uit van een realistische verhouding tussen het aantal elektrische voertuigen en het aantal benodigde laadpunten. Een te laag aantal publieke laadpunten ontmoedigt de aanschaf van een elektrische auto, maar een overschot aan laadpunten leiden tot onnodige kosten en impact op de openbare ruimte.

De prognose is gebaseerd op ontwikkelingen in het aantal (hybride) elektrische voertuigen, het autogebruik, de actieradius en het laadgedrag. Aangezien de ontwikkelingen rondom elektrisch rijden elkaar snel opvolgen, zorgen we iedere twee jaar voor een geactualiseerde prognose.

• Na eventuele aanpassingen worden alle potentiële locaties voor laadpalen vastgesteld in een verzamelverkeersbesluit. • We gaan samenwerking aan voor de realisatie, exploitatie en het beheer van laadpalen. Nieuwe laadpalen komen er pas zodra daar behoefte aan is. • De behoefte monitoren we met gebruikersdata van bestaande laadpunten, meldingen van laadbehoefte en op basis van inzichten van de gemeente (bijvoorbeeld bij nieuwbouwontwikkelingen).

Figuur 1: het aantal laadpunten groeit mee met het aandeel elektrische voertuigen

- 2-4-2025

7

4. Plaatsingsstrategie 4.2 Locatierichtlijn

Spreiden waar het kan, clusteren waar nodig

Potentiële locaties voor laadpalen selecteren we op basis van de locatierichtlijn. In de locatierichtlijn staan uitgangspunten over het gewenste netwerk (spreiding van laadpalen) en over geschikte locaties voor laadpalen. Gemeente Woudenberg kan vanuit het algemeen belang besluiten van de richtlijnen af te wijken.

In de basis zorgen we voor een dekkend netwerk van openbare laadpalen. Dit betekent dat laadpalen in eerste instantie gespreid worden gerealiseerd, zodat meer mensen gebruik kunnen maken van een openbaar laadpunt dichtbij.

Geschikte locaties voor laadpalen Uitgangspunten voor het bepalen van locaties voor openbare laadpalen in Woudenberg zijn:

Op het moment dat duidelijk is dat op een specifieke locatie meerdere laadpalen nodig zijn om in de laadbehoefte te voorzien, zullen we hier laadpalen clusteren. Hiermee beperken we het zoekverkeer naar een vrije laadpaal. Op deze locaties kunnen op termijn laadpleinen ontstaan. Bij een laadplein is sprake van meerdere laadpalen met een gezamenlijke netaansluiting, waardoor de beschikbare netcapaciteit slim over de verschillende auto’s kan worden verdeeld.

• bij twee parkeerplaatsen die altijd publiek toegankelijk zijn, zodat twee laadpunten per laadpaal kunnen worden benut; • op een zo neutraal mogelijke locatie, bijvoorbeeld wel voor een blinde gevel en bij voorkeur niet voor ramen van woningen of monumentale gevels; • waar mogelijk binnen 25 meter van het laagspanningsnet en aan dezelfde kant van de weg waar het laagspanningsnet zich bevindt om benodigde graafwerkzaamheden te beperken; • zo veel mogelijk op een locatie waar de laadpaal niet voor hinder zorgt voor voetgangers, verkeer of hulpdiensten.

Figuur 2: laadpalen worden in de basis gespreid aangelegd, daarnaast wijzen we locaties aan waar op termijn laadpleinen kunnen ontstaan

- 2-4-2025

8

4. Plaatsingsstrategie 4.3 Laadkaart voorleggen en vaststellen Bestaande en potentiële locaties voor publieke laadpalen zetten we op een digitale laadkaart. Voordat een besluit wordt genomen over potentiële locaties voor openbare laadpalen, stellen we de laadkaart digitaal open voor reacties. Op basis van gegronde voorstellen kunnen locaties op de laadkaart worden verplaatst of toegevoegd. Vervolgens stellen we alle potentiële locaties vast in een verkeersbesluit. Door deze locaties vast te stellen voordat daadwerkelijk behoefte is aan een nieuwe laadpaal, kan snel tot realisatie kan worden overgegaan zodra een nieuw laadpunt nodig is.

Figuur 3: via een interactieve kaart maken we het mogelijk om te reageren op de potentiële locaties voor openbare laadpunten

- 2-4-2025

9

4. Plaatsingsstrategie 4.4 Samenwerking in de uitvoering Charging Point Operator

Netbeheerder

Woudenberg realiseert zelf geen laadpalen, maar gaat hiervoor een samenwerking aan met een Charging Point Operator (CPO). Een CPO is een marktpartij die gespecialiseerd is in het plaatsen, beheren, onderhouden en exploiteren van laadinfrastructuur. Gemeente Woudenberg is en blijft grondeigenaar van de laadpunten in de openbare ruimte, maar maakt afspraken over de benodigde laadinfrastructuur met een CPO. Hier zijn verschillende samenwerkingsvormen voor mogelijk. De ambitie is om het Woudenbergse plaatsingsbeleid efficiënt en effectief uit te voeren binnen een regionale samenwerking. De gemeente onderzoekt of samenwerking met buurgemeenten mogelijk is om een gezamenlijke concessie op de markt te zetten, of dat de gemeente zelfstandig een of meerdere CPO(‘s) selecteert via een aanbesteding.

De netbeheerder (Stedin) is verantwoordelijk voor het realiseren van aansluitpunten voor aanvragen van laadpalen in de openbare ruimte. Netbeheerders hebben op dit moment te maken met diverse uitdagingen, zoals netcongestie, wat de uitrol van laadinfrastructuur op sommige plekken bemoeilijkt. Door de realisatie van laadpunten verder vooruit te plannen, wordt het mogelijk samen met de netbeheerder na te denken over een prioritering die aansluit op de uitdagingen die spelen op het stroomnet in de gemeente.

Eigenaren van centrale semi-publieke parkeerlocaties Niet alle laadinfrastructuur ligt in de openbare ruimte. Ook bewoners en bedrijven met parkeerruimte op eigen terrein dragen bij aan een robuust laadnetwerk. We zien dat op veel plekken in Woudenberg ondernemers en particulieren al het initiatief nemen om laadvoorzieningen te realiseren. Met name op centrale semipublieke parkeerlocaties, bijvoorbeeld bij supermarkten, zien wij een groeiende behoefte aan laadvoorzieningen. Als blijkt dat het aanbod achterblijft op de behoefte, gaan we met eigenaren van grote parkeerlocaties in gesprek over geschikte laadvoorzieningen.

- 2-4-2025

10

4. Plaatsingsstrategie 4.5 Monitoren van de laadbehoefte We maken onderscheid in de onderstaande drie redenen voor het voorbereiden van een nieuwe laadpaal.

Indien sprake is van meerkosten voor de realisatie van een laadpaal zal hierover per casus worden beslist. Met de CPO maken we afspraken over de kosten bij het (strategisch) plaatsen van een laadpaal.

Op basis van gebruikersdata van de laadpunten. We maken afspraken met de CPO over het leveren van gebruikersdata. Zodra blijkt dat drukte bij de laadpunten zodanig is of dreigt te zijn dat dit een remmend effect heeft op de groei van elektrisch rijden, kan de gemeente ervoor kiezen de realisatie van een laadpaal voor te bereiden. Vanwege meldingen van behoefte naar een openbare laadpaal. Een melding is laagdrempelig; alle (potentiële) gebruikers van openbare laadpunten in Woudenberg kunnen via de gemeentelijke website een korte vragenlijst invullen. Deze meldingen zorgen voor een aanvullend beeld van laadbehoefte, zonder dat de gemeente verplicht is na meldingen over te gaan tot realisatie van een nieuwe laadpaal. Op basis van strategische overwegingen. Op plekken waarvoor geen meldingen worden gedaan, maar waar wel vermoedelijk laadbehoefte is of gaat komen, kunnen we strategisch besluiten de realisatie van een laadpaal voor te bereiden. Bijvoorbeeld een extra laadpaal voor bezoekers of bij (her)ontwikkelingen.

De rol van parkeerhandhaving We willen voorkomen dat dat parkeerplaatsen bij laadpunten worden bezet door voertuigen die geen gebruik maken van het laadpunt, bijvoorbeeld niet-elektrische voertuigen of door het zogenaamde laadpaalkleven. Met de juiste bebording en bijhorende verkeersbesluiten zorgen we voor de juridische grondslag om te kunnen handhaven op het oneigenlijk gebruik. De mate waarin daadwerkelijk zal worden gehandhaafd is afhankelijk van de omvang van het probleem en anderzijds van de beschikbare handhavingscapaciteit.

- 2-4-2025

11

5. Doorkijk naar de toekomst Alle bewoners, bezoekers en forenzen in Woudenberg moeten kunnen rekenen op een geschikte laadplek. Omdat veel EV-rijders hiervoor afhankelijk zijn van openbare laadpunten, zetten we ons in voor een dekkend openbaar netwerk van slimme, reguliere laadpalen. Regionale samenwerking gaat ons helpen om deze ambitie waar te maken.

De toekomst moet uitwijzen hoe de elektrificatie zich in Woudenberg zal ontwikkelen en de snelheid waarmee elektrische laadinfrastructuur daadwerkelijk uitgerold moet worden. Daarom zullen we dit beleidskader en bijbehorende prognose en laadkaart iedere twee jaar tegen het licht houden. Zo kunnen we op basis van voortschrijdend inzicht blijven werken aan een passende uitrol van laadinfrastructuur voor de verschillende doelgroepen in gemeente Woudenberg.

- 2-4-2025

12

Goudappel BV werkt vanuit Amsterdam, Den Haag, Deventer, Eindhoven en Leeuwarden en via onze partners in het buitenland Snipperlingsdijk 4 7417 BJ Deventer Nederland

Postbus 161 7400 AD Deventer Nederland

+31(0) 570 666 222 info@goudappel.nl www.goudappel.nl

BTW NL 0072 11 879 B01 KVK 3801 7479 IBAN NL09 INGB 0001 2746 32