Beantwoording technische vragen SGP-fractie over agendapunt 12 Vangnetuitkering 2025 Participatiewet

Beantwoording technische vragen SGP-fractie over agendapunt 12 Vangnetuitkering 2025 Participatiewet Raadscommissievergadering van: 16 - 06 - 2026. Vraag

Antwoord

In het voorstel staat beschreven dat het aantal huishoudens met algemene bijstand in oktober en november 2025 circa 20 procent hoger is dan dezelfde periode in 2024. Daarnaast blijft sprake van een doelgroep met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt, waardoor uitstroom naar werk beperkter is en trajecten langer duren. Wat zijn de concrete redenen/oorzaken van deze stijging? Wij verzoeken daarbij een concrete uitwerking per reden/oorzaak.

De stijging van het aantal huishoudens met een bijstandsuitkering wordt veroorzaakt door een combinatie van factoren. Het aantal huishoudens met een bijstandsuitkering is gestegen van 108 huishoudens op 1 november 2024 naar 125 huishoudens op 1 november 2025. Uit een analyse van de instroomgegevens blijkt dat in 2025 sprake was van een hogere instroom dan in 2024. Het aantal nieuwe instroomgevallen steeg van 45 in 2024 naar 59 in 2025. De stijging van de instroom is niet toe te schrijven aan één specifieke oorzaak. Zo is de instroom van statushouders gestegen van 7 gevallen in 2024 naar 10 gevallen in 2025. Daarbij moet worden opgemerkt dat deze registratie niet het volledige beeld geeft van de invloed van statushouders op het bestand. Een deel van de statushouders stroomt na vestiging direct uit naar werk en doet geen beroep op een bijstandsuitkering. Daarnaast zijn er statushouders die eerst werken en pas op een later moment, bijvoorbeeld na afloop van een dienstverband of WW-uitkering, instromen in de Participatiewet. Daarnaast blijkt uit de instroomgegevens dat ook andere factoren bijdragen aan de groei van het bestand. Zo is de instroom vanuit arbeid in dienstbetrekking gestegen van 5 gevallen in 2024 naar 10 gevallen in 2025.

Ook is sprake van instroom van inwoners die een beroep deden op de Participatiewet na het beëindigen van een onderneming, het aflopen van een uitkering of als gevolg van wijzigingen in hun persoonlijke of financiële situatie. Tegelijkertijd bestaat een deel van het bestand uit inwoners met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt. Op 1 mei 2026 hadden 20 inwoners een ontheffing van de arbeidsverplichting, waarvan 18 op medische gronden. Daarnaast beschikten 57 inwoners over een indicatie banenafspraak en 8 inwoners over een indicatie beschut werk. Voor deze groepen geldt dat begeleiding richting participatie of werk vaak meer tijd vraagt, waardoor de uitstroom beperkter is en de gemiddelde verblijfsduur in de uitkering toeneemt.

Vraag

Antwoord

De stijging van het bestand kan daarom niet aan één specifieke oorzaak worden toegeschreven, maar is het gevolg van zowel een hogere instroom als een doelgroep waarvoor uitstroom naar werk gemiddeld meer tijd vraagt. In het voorstel staat beschreven dat hoewel maatregelen zijn getroffen om uitstroom te vergroten, een deel van de doelgroep langdurige begeleiding vraagt richting participatie of werk. Dit betreft onder andere statushouders en inwoners met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt. -

-

Hoeveel statushouders worden in Woudenberg gehuisvest? Hoeveel inwoners met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt wonen in Woudenberg? Hoe liggen deze aantallen/percentages in vergelijking met naburige en vergelijkbare gemeenten?

De gemeente Woudenberg huisvest vergunninghouders conform de landelijke taakstelling. Voor 2025 bedroeg de totale taakstelling, inclusief verrekening van de bestaande voorsprong, 46 vergunninghouders. Per 1 januari 2026 heeft Woudenberg 47 vergunninghouders gehuisvest en daarmee de taakstelling volledig gerealiseerd. Op 1 mei 2026 ontvingen 36 statushouders een bijstandsuitkering. Dit aantal is niet gelijk aan het aantal gehuisveste vergunninghouders. Een deel van de vergunninghouders stroomt na vestiging direct uit naar werk of volgt onderwijs en doet daardoor geen beroep op de Participatiewet. Daarnaast kan sprake zijn van statushouders die eerst werken en op een later moment, bijvoorbeeld na afloop van een dienstverband of WW-uitkering, alsnog instromen in de bijstand.

-

Er bestaat geen eenduidige wettelijke definitie van inwoners met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt. Wel zijn er verschillende indicatoren die hier inzicht in geven. Op 1 mei 2026 hadden 20 inwoners een ontheffing van de arbeidsverplichting, waarvan 18 op medische gronden. Daarnaast beschikten 57 inwoners over een indicatie banenafspraak en 8 inwoners over een indicatie beschut werk. Deze groepen hebben over het algemeen meer ondersteuning nodig richting participatie of werk dan de gemiddelde bijstandsgerechtigde.

-

De gemeente Woudenberg is momenteel niet aangesloten bij een benchmark waarin de samenstelling van het bijstandsbestand wordt vergeleken met naburige of vergelijkbare gemeenten. Hierdoor beschikt het college niet over gevalideerde vergelijkingsgegevens voor deze specifieke doelgroepen. Daarbij geldt dat Woudenberg als relatief kleine gemeente gevoeliger is voor schommelingen in aantallen dan grotere gemeenten. Een beperkte stijging of daling van het aantal inwoners binnen deze doelgroepen kan daardoor relatief grote effecten hebben op zowel het bijstandsbestand als de uitgaven binnen de Participatiewet.