9.a Besproken B&W vergadering 11 maart 2025 Collegeadvies VKA Ledenbrief VNG ontwikkelingen asielopv (Geanonimiseerd).pdf

Collegeadvies Postregistratienummer

Ambtenaar

VKA

|Z.348859/D.292259

(geanonimiseerd)

Gemeente

Woudenberg Omschrijving Ledenbrief VNG,

en

huisvesting

statushouders.

wij het college om de bijgesloten ledenbrief van de VNG over ontwikkelingen m.b.t. asielopvang en huisvesting van statushouders ter kennisgeving nemen en deze brief via de ingekomen stukken aan te bieden aan de gemeenteraad.

Via

deze weg

ontwikkelingen asielopvang

adviseren

Inleiding Op 19 februari ontvingen we huisvesting statushouders.

van

de VNG

de

Ledenbrief

over

de

de aan

ontwikkelingen asielopvang

te

en

Samenvatting In

deze brief uit de VNG haar zorgen over de tegenstrijdige signalen van het kabinet met betrekking tot de huisvesting van statushouders. Aan de ene kant wordt er een regeling aangekondigd voor de tijdelijke huisvesting van statushouders met een financiële bonus voor versnelde huisvesting, maar aan de andere kant is er een voorgenomen wetswijziging die gemeenten verbiedt statushouders met voorrang te huisvesten (zelfs niet in een doorstroomlocatie). Dit creëert verwarring en resulteert in ineffectief beleid. De VNG roept het kabinet op om zich te concentreren op effectieve oplossingen voor zowel de asielketen als de woningmarkt, zodat er een stabiel opvangsysteem ontstaat en voldoende woonruimte voor alle (aandachts)groepen beschikbaar komt. Verbod op voorrang huisvesting statushouders Op 17 februari 2025 heeft de minister van VRO een wetsvoorstel voor wijziging van de Huisvestingswet in internetconsultatie gebracht. Hierin wordt een verbod ingesteld op het met voorrang huisvesten van statushouders. Dit zou betekenen dat statushouders na hun verblijf in asielopvang zelfstandig een woning moeten vinden. Gezien de lange wachttijden in de sociale huursector en de beperkte alternatieven, verwacht men hierdoor grote problemen, zoals overbewoning, afhankelijkheid van tijdelijke of slechte huisvestingsconstructies en zelfs dakloosheid.

Ook is er een risico dat statushouders langer in de opvang blijven, wat de druk op de asielketen verder vergroot. Ook inburgering wordt door de afschaffing van de taakstelling onuitvoerbaar. Volgens de Memorie van Toelichting van dit wetsvoorstel blijft het college vooralsnog verantwoordelijk voor huisvesting conform de huisvestingstaakstelling. De keuze om het verbod op voorrang al in te laten gaan, maar de taakstelling voorlopig te behouden, is volgens de VNG onbegrijpelijk. Met dit wetsvoorstel ontneemt het kabinet gemeenten elke vorm van regie over de huisvesting van statushouders. Daardoor worden zij voor een onmogelijke

gesteld. De consultatieperiode. opgave

VNG

gaat de gevolgen

Doorstroomlocaties en eenmalige In de Kamerbrief van 14 februari

aangekondigd

om

van

dit wetsvoorstel

verder onderzoeken

tijdens

de

bijdrage

2025 heeft de minister van A&M enkele maatregelen statushouders, die nog in de asielopvang verblijven, sneller te huisvesten. eenmalige financiële tegemoetkoming voor gemeenten en het stimuleren van

Het gaat om een doorstroomlocaties. De VNG heeft in een brief van 19 september 2024 aan het ministerie van A&M gewezen op risico's voor gemeenten, zoals het beperkte financiële budget voor één jaar voor doorstroomlocaties: hierdoor worden na dit jaar gemeenten namelijk zelf verantwoordelijk

de

de kosten. Daarnaast kent aangekondigde verbod op voorrang (vanuit het ministerie van VRO) bovendien geen uitzondering voor huisvesting in doorstroomlocaties. Dit betekent dat deze locaties na aanpassing van de Huisvestingswet niet meer ingezet mogen worden om statushouders versneld te huisvesten. Ook is er onzekerheid over het gebruik van bestaande sociale woningen en de gevolgen daarvan voor bijvoorbeeld de Participatiewet bij woningdelen. De VNG probeert zo spoedig mogelijk meer duidelijkheid te krijgen over de voorwaarden. Wat wel door de VNG geconcludeerd wordt is dat deze maatregel niet méér woonruimte toevoegt aan de voorraad; het betreft vooral een verplaatsing van de problematiek. voor

Tweestatusstelsel en asielnoodmaatregelenwet Op 10 februari 2025 gaf de Raad van State advies over de asielnoodmaatregelenwet en het tweestatusstelsel. De VNG werd niet geconsulteerd bij de opzet van deze voorstellen en steunt het standpunt van de Raad van State over het onzorgvuldige proces. Door de beperkte consultatie zijn de effectiviteit en uitvoerbaarheid van de wetsvoorstellen onvoldoende belicht. In een brief van 13 februari 2025 aan de minister van A&M heeft de VNG aandacht gevraagd voor gemeentelijke risico’s , zoals de druk op opvang en huisvesting , belemmeringen voor integratie , inburgering en welzijn , en een verwachte toename van mensen zonder verblijfsrecht. Asiel- en Migratiepact De VNG is verbaasd dat het rijk geen afstemming heeft gezocht over de gevolgen van het ‘Migratiepact 2026’ , ondanks de impact ervan op gemeenten. Het pact introduceert nieuwe opvangmodaliteiten , zoals basale voorzieningen voor asielzoekers die terug moeten naar hun land van binnenkomst in de EU , maar het is nog onduidelijk welke verantwoordelijkheden gemeenten hierin krijgen. Het pact heeft ook gevolgen voor het recht op toegang tot de arbeidsmarkt , inburgering en onderwijs. Om ervoor te zorgen dat alle wet- en regelgeving voor alle betrokken organisaties uitvoerbaar is , heeft de VNG de minister van A&M gevraagd te komen tot een samenhangend pakket.

Spreidingswet Gemeenten werken hard aan het creëren van 96. 000 opvangplekken voor asielzoekers onder de Spreidingswet , maar volgens de laatste ramingen zijn er in januari 2026 115. 000 plekken nodig. Bij het vinden van geschikte locaties en het organiseren van opvang , lopen gemeenten aan tegen gebrekkige of ontbrekende kaders. Ook is er nog onduidelijkheid over het vervolg op de financieringsregeling voor de tijdelijke gemeentelijke opvang (TGO) die per 1 juli 2025 afloopt en over de wijze waarop de minister van A&M het interbestuurlijk toezicht wil vormgeven. De VNG vindt het belangrijk dat de minister A&M laat blijken dat alle gemeenten zich aan het verdeelbesluit moeten houden , zodat de onderlinge solidariteit tussen gemeenten niet in het gedrang komt. Vervolg De VNG laat in de ledenbrief weten dat de VNG bij het kabinet en parlement blijft pleiten voor volgordelijkheid om chaos in de asielketen te voorkomen. Wetgeving en maatregelen voor opvang en huisvesting mogen alleen worden ingetrokken als de asielketen op orde is en er effectieve alternatieven zijn. Ook benadrukt de VNG dat maatregelen die invloed hebben op gemeenten altijd in overleg getoetst moeten worden op uitvoerbaarheid , betaalbaarheid en de maatschappelijke gevolgen op de lange termijn.

Geprint op: 07-03-2025 11:11:3304-03-2025 13:48:0604-03-2025 13:28:17 uur

2/2