7.b Factsheets per thema - Regio Amersfoort.pdf

Factsheets per thema click & go

Bereikbaarheid

Economie

Energie

Ruimte

Sociaal

Wonen

Algemene informatie over Regio Amersfoort

Ontdek de actuele onderwerpen én wat dit betekent voor raadsleden >

Factsheet Regio Amersfoort Regio Amersfoort is een unieke plek om te wonen, te werken en te leven. En dat willen we in de toekomst graag zo houden. Daarom werken negen gemeenten samen aan oplossingen voor regionale vraagstukken over gemeentegrenzen heen. Besluiten in de ene gemeente kunnen effecten hebben voor de andere gemeente(n).

Thema's waarop we samenwerken 1. Ruimte 2. Bereikbaarheid 3. Energie 4. Economie 5. Wonen 6. Sociaal domein

Zo zijn we georganiseerd Bestuurlijk samenwerkingsverband Regio Amersfoort is het bestuurlijke samenwerkingsverband tussen de gemeenten Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Eemnes, Leusden, Soest en Woudenberg in de provincie Utrecht. Op onderdelen participeren de Gelderse gemeenten Barneveld en Nijkerk, die deel uitmaken van Regio Foodvalley. De gemeente Eemnes participeert op onderdelen in Regio Gooi- en Vechtstreek. Vrijwillig, flexibel en lokaal zeggenschap De samenwerking is vastgelegd in een bestuursconvenant (2009) en draait om vrijwilligheid, flexibiliteit en het behoud van lokale autonomie. Besluiten worden daarbij altijd genomen door de afzonderlijke colleges en gemeenteraden. Ondersteuning en advies Bureau Regio Amersfoort helpt de samenwerking in de regio soepel te laten verlopen en zorgt voor afstemming, coördinatie en advisering. Het bureau ondersteunt de regionale bestuurlijke en ambtelijke overleggen, evenals regionale bijeenkomsten voor raadsleden. Ook in samenwerkingsverbanden (zoals Metropoolregio Utrecht en U Ned) zorgen we ervoor dat de belangen van regiogemeenten ambtelijk vertegenwoordigd zijn.

Factsheet Regio Amersfoort Samen bouwen vanuit één koers Hoe ziet de regio Amersfoort er in 2040 uit? Waar wonen we? Op wat voor soorten plekken werken we? Waar versterken we de natuur? Waar moeten we werken aan de bereikbaarheid? Deze belangrijke vragen zijn beantwoord in het Ontwikkelperspectief voor het NOVEX-gebied UtrechtAmersfoort. Tip: download het Ontwikkelperspectief voor meer verdieping. ‘Gezond Groeien in Nabijheid’ is het uitgangspunt van het NOVEX Ontwikkelperspectief Rijk en regio werken samen aan de uitvoeringsagenda van het NOVEX Ontwikkelperspectief Groei is geen doel, maar noodzakelijk om ervoor te zorgen dat iedereen die graag in de regio wil wonen en werken, ongeacht inkomen of achtergrond, dat ook kan.

Strategische agenda 2026 - 2030 Om richting te houden in wat we samen willen bereiken, werken we met een Strategische Agenda en een uitvoeringsagenda. Tegelijk verandert de wereld om ons heen snel. Nieuwe gemeenteraden, aangepast beleid van provincie en Rijk, extra woningbouwambities en knelpunten (zoals netcongestie en stikstof) vragen om scherpe keuzes. Daarom is het tijd om de Strategische Agenda te herijken. Dit jaar gaan we met de 9 gemeenten in gesprek om te bepalen waar we ons de komende vier jaar als regio op richten.

Samenwerkingspartners Samen met de regio MRU West en de provincie Utrecht presenteren wij ons als ‘Metropoolregio Utrecht’. We maken ons sterk voor een gezonde, aantrekkelijke en toekomstbestendige Utrechtse regio. De metropoolregio is aangewezen als NOVEXverstedelijkingsgebied, met grote bouwlocaties bij Utrecht en Amersfoort. Samen met het Rijk, de provincie Utrecht en regio MRU West werken wij samen in het programma U Ned. De ambitie van U Ned is gezonde groei van de regio Utrecht in balans met goede bereikbaarheid en leefbaarheid. Op weg naar 2040 werken wij in dit programma samen in onderzoeken, uitvoeringstrajecten en werkgroepen. De regio is hét knooppunt van Nederland. Iedere dag reizen er meer dan een miljoen mensen. Als partner in Goedopweg helpen we die drukte in goede banen te leiden. Dus: minder auto’s, méér fiets en ov. Minder drukte in de spits, méér spreiding over de dag. Met vernieuwende, praktische en slimme oplossingen dragen we bij aan prettig en emissieloos reizen in 2050.

Op de hoogte blijven? Zo werkt het! We proberen je zo goed mogelijk te informeren over wat er regionaal speelt. Via de griffie ontvang je collegebesluiten en raadsinformatiebrieven. Ook word je regelmatig bijgepraat door de wethouder. Daarnaast vind je actuele informatie op de website regioamersfoort.nl. Tot slot organiseren we regelmatig informatiebijeenkomsten voor raadsleden. Zien we je daar?

Meer weten?

Factsheet Bereikbaarheid In de regio Amersfoort groeit het aantal inwoners en banen snel. Dat vraagt om een bereikbaarheid die robuust en toekomstbestendig is. In het NOVEX Ontwikkelperspectief is nabijheid het uitgangspunt: voorzieningen, werk en onderwijs zo dicht mogelijk bij inwoners. Met een centrale ligging en sterke weg- en spoorverbindingen is goede bereikbaarheid lokaal, regionaal en nationaal van grote betekenis. Zowel voor inwoners als voor de economische activiteiten in de regio. Omdat infrastructuur gemeentegrenzen overschrijdt, werken we regionaal samen. Door samen op te trekken maken we betere afwegingen, zien we kansen en risico’s eerder, benutten we kennis en vergroten we onze invloed richting provincie en Rijk.

Top 5 uitdagingen 1. Ruimtelijke keuzes verbinden met mobiliteitskeuzes 2. Aanpak sluipverkeer en functioneren hoofdwegennet rondom Knooppunt Hoevelaken 3. Meer ruimte voor actief, duurzaam en gedeeld vervoer en doorfietsroutes 4. Realisatie snelle busverbinding (Bus Rapid Transit) tussen Amersfoort en Utrecht Science Park en Amersfoort-Bunschoten 5. Ontwikkeling woningbouw en arbeidsplaatsen bij OV-knooppunten (Regiopoorten)

Regio Amersfoort vertegenwoordigt de belangen van alle negen gemeenten in regionale, provinciale en landelijke overleggen, zoals U Ned. We zijn gesprekspartner voor het Rijk, provincie Utrecht, vervoerders en uitvoeringsorganisaties zoals Rijkswaterstaat en ProRail.

Hier staan we nu 2022

2024

2024

2025

Rijk betaalt bijna €1 miljard voor bereikbaarheid nieuwe woningen Metropoolregio Utrecht

Mobiliteitsagenda Regio Amersfoort 2024 vastgesteld

Ontwikkelstrategie Regiopoorten vastgesteld

Aanpak knooppunt Hoevelaken topprioriteit Tweede Kamer

Factsheet Bereikbaarheid Bestuurlijke agenda komende periode Functioneren hoofdwegennet, inclusief Knooppunt Hoevelaken, A1/A30 en A27 Eemnes-Zeewolde Ontwikkeling treinstations Amersfoort Centraal en Amersfoort Schothorst als belangrijke OV-knopen in de regio Inzet op duurzame bereikbaarheid door samen met Goedopweg te werken aan gedragsverandering, werkgeversaanpak, hinderaanpak en deelmobiliteit Doorontwikkeling hoogwaardig openbaar vervoer netwerk, inclusief Bus Rapid Transit Amersfoort-USP en Amersfoort-Bunschoten Realiseren doorfietsroutenetwerk in heel regio Amersfoort

Aandachtspunten Stikstofproblematiek vormt een belemmering voor infrastructuurprojecten rondom onder meer Hoevelaken en Ring Utrecht Financiële tekorten leiden ertoe dat (onderhouds)projecten mogelijk niet volledig uitvoerbaar zijn; onder meer bij Hoevelaken en snelweg A28 Ontwikkeling Defensie leidt tot toenemende mobiliteit in de regio en er is beperkte stikstofruimte

Samenwerkingspartners Provincie Utrecht

Rijksoverheid

Regio Foodvalley

Regio MRU West Provincie Gelderland

Dit kun jij doen vanuit de gemeenteraad Als raadslid bepaal je de koers in je eigen gemeente: van fietspaden en woningbouw tot OV-knooppunten. Die keuzes leg je vast in de Omgevingsvisie en mobiliteitsplannen. Omdat lokale besluiten regionaal doorwerken, vraagt dit om gezamenlijke afstemming: lokaal in uitvoering, samen qua richting.

Regio Gooi- en Vechtstreek Vervoerders

Meer weten?

Factsheet Economie Regio Amersfoort is een sterke en aantrekkelijke economische regio. Veel mensen wonen en werken hier, en bedrijven vinden er graag hun plek. Omdat economische uitdagingen – zoals ruimte voor bedrijven, arbeidsmarkt en innovatie – gemeentegrenzen overstijgen, werken we regionaal samen. Zo streven we naar een sterke, duurzame en innovatieve economie met voldoende werkgelegenheid in de buurt voor iedereen.

Top 3 uitdagingen 1. Ruimte voor bedrijven: voor een nieuw regionaal bedrijventerrein is samenwerking nodig. 2. Balans tussen wonen en werken: naast woningen moet er voldoende ruimte blijven voor werkgelegenheid in nabijheid. 3. Beperking economische ontwikkelingen door netcongestie en stikstof: uitbreiding van bedrijven wordt afgeremd door een tekort aan elektriciteit (netcongestie) en beperkte ruimte voor stikstofuitstoot. Samenwerking is nodig om oplossingen te vinden, zoals slimme energienetten, energiebesparing en zorgvuldig ruimtegebruik.

Over de economische activiteiten in onze regio maken we afspraken met het Rijk en de provincie. In de Ruimtelijke Economische Investeringsagenda laten we zien hoe onze regio, als onderdeel van Metropoolregio Utrecht, bijdraagt aan de Nederlandse economie. Bijvoorbeeld via Earth Valley, waar bedrijven werken aan duurzame, klimaatneutrale en circulaire innovaties. In de Regionale Investeringsagenda brengen we kosten en investeringen voor het NOVEX Ontwikkelperspectief Utrecht-Amersfoort in beeld en maken we hierover afspraken met het Rijk. Ook in het Bestuurlijk Overleg Leefomgeving maken we afspraken met het Rijk over hoe zij willen investeren in onze regionale economie.

Hier staan we nu 2021 - nu

2024

Provinciaal programma Wonen en Werken: balans in woon- en werklocaties in provincie Utrecht.

Strategie bedrijventerreinen: over behoud en ontwikkeling van bedrijvigheid richting 2030.

2027

Factsheet Economie Bestuurlijke agenda komende periode Uitwerking Regionale Economische Agenda (REA), die richting geeft aan lokale keuzes en investeringen in alle economische sectoren. Van industrie tot mkb. Verdere uitwerking van de Regionale Investeringsagenda (RIA) en projecten uit de Ruimtelijke Economische Investeringsagenda (REIA) Uitkomsten onderzoek regionaal bedrijventerrein en start bestuurlijk proces Afstemming woningbouw en bedrijventerreinen via het Provinciaal Programma Wonen en Werken

Aandachtspunten Trage besluitvorming door verschillende belangen van gemeenten Discussie over ruimtegebruik (wonen versus werken) Beperking economische ontwikkelingen door netcongestie en stikstof Economische vertraging door te weinig beschikbare bedrijventerreinen (uitbreiding/verplaatsing/milieueisen) Effect van geopolitieke omstandigheden op investeringsplannen en (grondstof)prijzen

Samenwerkingspartners Provincie Utrecht

Rijksoverheid

Onderwijsinstellingen

Economic Board Utrecht

Vereniging van Amersfoortse bedrijven

ROM Utrecht Region

Dit kun jij doen vanuit de gemeenteraad Als raadslid weet je wat er lokaal nodig is voor een sterke economie. Tegelijk volg je regionale en provinciale ontwikkelingen, zodat je daarop kunt inspelen. Vraagstukken zoals ruimte voor bedrijven, arbeidsmarkt en innovatie stoppen niet bij de gemeentegrens. Daarom kijk je verder dan je eigen gemeente en weeg je ook het bredere regionale belang mee.

Meer weten?

Factsheet Energie Ons energiesysteem verandert snel. De overgang naar minder afhankelijkheid van fossiele brandstoffen is in volle gang: elektrisch rijden neemt toe, warmtenetten worden ontwikkeld en bedrijven schakelen over van gas naar elektriciteit. Energie is daarmee onlosmakelijk verbonden met ruimtelijke keuzes. Woningbouw, werklocaties, mobiliteit en het landelijk gebied vragen allemaal om een goede energievoorziening en infrastructuur. Tegelijk is energie niet meer vanzelfsprekend beschikbaar. Netcongestie is ook in onze regio een groot knelpunt dat projecten vertraagt en keuzes scherper maakt. Daarom werken we intensief samen met gemeenten, Provincie Utrecht en netbeheerders TenneT en Stedin om het energiesysteem toekomstbestendig te maken.

Top 4 uitdagingen 1. Aanpakken van netcongestie: naast netuitbreidingen op zoek naar maatregelen om ruimte te vinden op het bestaande net en slimmer om te gaan met energieverbruik. 2. Warmtetransitie: 25.000 woningen in regio Amersfoort aardgasvrij in 2030. 3. Realiseren duurzame opwek: in de regio hebben we afgesproken 0,5 terawattuur duurzame elektriciteit op te wekken voor 2030. 4. Toekomstbestendig energiesysteem: ontwikkelen van een visie op het energiesysteem van morgen voor onze regio.

Het stroomnet kan de groeiende vraag naar elektriciteit niet bijbenen. Deze situatie houdt naar verwachting tot na 2030 aan. Netbeheerders werken hard aan uitbreiding én aan slimmer gebruik van het bestaande net. Regionaal en op provinciale schaal werken we aan oplossingen, zoals netbewust bouwen, inzet van batterijen en het aansturen van laadpalen en warmtepompen.

Hier staan we nu 2021

2024

Regionale Energiestrategie 1.0 Regio Amersfoort vastgesteld

Gemeenteraden stemmen in met concrete projecten voor opwek grootschalige zonneen windenergie.

2025 Onderzoek naar kansen geothermie EnergyBoard Utrecht: overheden en netbeheerders werken samen aan oplossingen voor netcongestie

2026 Overdrachtsdocument energie opgeleverd voor nieuwe gemeenteraden om te helpen bij keuzes rondom planuitval.

Factsheet Energie Bestuurlijke agenda komende periode Crisisaanpak netcongestie Warmtetransitie: onderzoeken geothermie en aquathermie Planuitval: besluitvorming door nieuwe gemeenteraden over hoe het wegvallen van windenergieplannen langs de A28 wordt opgevangen Interbestuurlijke Samenwerkingsagenda (ISA) Energiesysteem: pilot provincie Utrecht

Aandachtspunten Planuitval door besluit Defensie om geen windturbines toe te staan op oefenterreinen Netcongestie heeft impact op nieuwe ontwikkelingen in de regio Betaalbaarheid van de energietransitie Draagvlak voor zonne- en windenergie bij omwonenden én eerlijke verdeling in de regio Schaarse ruimte voor uitbreiding energie-infrastructuur

Samenwerkingspartners Provincie Utrecht

Rijksoverheid

Regio MRU West

Regionale stakeholdergroepen

Dit kun jij doen vanuit de gemeenteraad Als raadslid ga je de komende periode met het college in gesprek over de bijdrage van jouw gemeente aan wind- en zonne-energie. Daarbij verken je hoe het wegvallen van eerdere plannen kan worden opgevangen, met behulp van het overdrachtsdocument waarin verschillende mogelijkheden zijn uitgewerkt. De provincie Utrecht vraagt de regio om hierover vóór de zomer van 2026 duidelijkheid te geven.

Netbeheerders (TenneT & Stedin)

Regio Foodvalley

Meer weten?

Factsheet Ruimte De regio Amersfoort groeit. Dat is positief, maar zet ook druk op ruimte en leefbaarheid. Hoe we in onze regio willen omgaan met wonen, werken, bereikbaarheid, natuur en recreatie, is vastgelegd in het NOVEX Ontwikkelperspectief en het Handelingsperspectief Buitengebied. Eind 2026 stelt de provincie de Omgevingsvisie Utrecht vast en het Utrechts Programma Landelijk Gebied. Daarin staan kaders voor nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. De actuele groei van Defensie heeft direct invloed op onze regio met concrete plannen voor uitbreiding van locaties in Soesterberg en Stroe en nieuwbouw in Zeewolde/Nijkerk. Bij alle ruimtelijke ontwikkelingen spelen stikstof en netcongestie een bepalende rol.

Top 5 uitdagingen 1. Sterke groei tot 2040: meer woningen en werkplekken nodig rond en in bestaande kernen 2. Schaarste aan ruimte: combineren van functies is noodzakelijk 3. Behoud van landschap en natuur: zoals de Utrechtse Heuvelrug, de Gelderse Vallei en het Eemland 4. Transitie landelijk gebied: veranderingen in landbouw en natuurbeheer in samenspraak met provincie 5. Energietransitie: ruimte voor inpassing van duurzame energie en zoeken naar oplossingen voor netcongestie

Regio MRU West en Regio Amersfoort werken samen in de Heuvelrugcorridor. In de Heuvelrugcorridor werken we samen met de gemeenten om ruimtelijke vraagstukken in samenhang aan te pakken. Denk aan mobiliteit, energie, natuur, woningbouw en werkgelegenheid in relatie tot de uitbreidingen van Defensie (gebiedsontwikkeling A-Z).

Hier staan we nu 2021 Ontwikkelbeeld Regio Amersfoort Centraal! (nu NOVEX Ontwikkelperspectief Utrecht-Amersfoort)

2023 Woondeal Regio Amersfoort

2024

2026

Handelingsperspectief Buitengebied Regio Amersfoort

Utrechts Programma Landelijk Gebied Provinciale omgevingsvisie Ruimtelijke Economische investeringsagenda

Factsheet Ruimte Bestuurlijke agenda komende periode Realisatie woningbouw Mogelijk regionaal bedrijventerrein Uitvoeringsagenda van het Utrechts Programma Landelijk Gebied (UPLG) Vertaling van het NOVEX-ontwikkelperspectief naar regionale en lokale keuzes Verdere uitwerking gebiedsontwikkeling A-Z Uitwerking Heuvelrugcorridor

Aandachtspunten Spanningen tussen lokale wensen, defensie en nationale en provinciale kaders Stapeling van ambities in een relatief kleine regio Effecten stikstofproblematiek en netcongestie Onzekerheid over rijksbijdragen en hogere kosten bij grondexploitaties van gebiedsontwikkelingen

Samenwerkingspartners Provincie Utrecht

Rijksoverheid

Terreinbeherende organisaties

Regio MRU West

Waterschap Vallei & Veluwe

Woningcorporaties en ontwikkelaars

Dit kun jij doen vanuit de gemeenteraad Als raadslid stel je (lokaal) de omgevingsvisie en het omgevingsplan vast. Daarbij houd je rekening met de Provinciale omgevingsvisie en/of het omgevingsplan. Je controleert ook uitwerking van regionale ruimtelijke plannen. Zo weeg je de lokale belangen af tegen regionale afspraken en provinciale en nationale kaders.

Agrarische sector

Gemeente Zeist

Meer weten?

Factsheet Sociaal domein In Regio Amersfoort maken we samen regionaal strategisch beleid voor het sociaal domein. Denk aan een regionale visie op jeugd of de Wet Maatschappelijke Ondersteuning. Voor de uitvoering van activiteiten in het sociaal domein werken gemeenten vanaf 1 januari 2026 samen via de Centrumregeling Uitvoering Sociaal Domein. Deze Centrumregeling staat los van Regio Amersfoort en is onderdeel van gemeente Amersfoort. De Centrumregeling gaat onder meer over: inkoop sociaal domein door het Regionaal Inkoop en Subsidie Bureau, regionale transformatie specialistische jeugdhulp, de coördinatie van het Integraal Zorgakkoord en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord.

Bestuurlijke agenda komende periode Regionale visie op jeugd Regionale visie op Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Herijking governancestructuur sociaal domein (ambtelijk en bestuurlijk)

Samenwerkingspartners Centrumregeling Uitvoering Sociaal Domein

Dit kun jij doen vanuit de gemeenteraad Als raadslid kun je je uitspreken via een zienswijze op belangrijke onderwerpen en stel je de visies op Jeugd en Wmo vast. Ook heb je het budgetrecht in het sociaal domein, waarmee je bepaalt welke middelen beschikbaar zijn en waar de prioriteiten liggen.

Zorg- en welzijnsorganisaties

Meer weten?

Factsheet Wonen De woningmarkt in de regio staat onder druk. In de regionale woonafspraken is vastgelegd dat er van 2023 tot en met 2030 circa 27.000 woningen worden gebouwd in de regio. Daarbij is afgesproken dat twee derde van de woningen betaalbaar is, waaronder 30% sociale huur. Deze afspraken zijn vastgelegd in de Woondeal Regio Amersfoort. De regio werkt daarnaast aan passende huisvesting voor ouderen en andere aandachtsgroepen, en bereidt zich voor op de Wet versterking regie op de volkshuisvesting.

Top 5 uitdagingen 1. Realisatie van voldoende woningen: 27.000 extra woningen tot 2030 2. Betaalbaarheid van woningen: 2/3e betaalbaar waaronder 30% sociale huur 3. Huisvesting van aandachtsgroepen en ouderen: passende woningen voor kwetsbare doelgroepen 4. Nieuwe landelijke wetgeving: Wet versterking regie op de volkshuisvesting 5. Ruimte en leefkwaliteit: bouwen binnen de beperkte ruimte en met beperkingen op elektriciteitsnet en milieuregels

Hier staan we nu 2023 Woondeal Regio Amersfoort

2024

2025

Regionaal afsprakenkader ouderenhuisvesting

Regionale afspraken over huisvesting van aandachtsgroepen

2026 Harmonisatie van urgentieregels voor woonruimteregels voor woonruimteverdeling in lokale huisvestingsverordeningen

De uitvoering van deze afspraken wordt jaarlijks uitgewerkt in een Uitvoeringsprogramma Woondeal.

Factsheet Wonen Bestuurlijke agenda komende periode Jaarlijkse actualisatie Uitvoeringsprogramma Woondeal Besluitvorming over nieuwe woningbouwlocaties Uitwerking uitvoeringsagenda Wonen en Zorg (2025-2027) Afstemming met provincie over programmering en ruimte Verdere harmonisatie van woonruimteverdeling en urgentieregels Voorbereiding en implementatie van de Wet versterking regie op volkshuisvesting Provinciaal programma Wonen en Werken

Aandachtspunten Keuzes over bouwlocaties binnenstedelijk of uitbreiden aan de randen Spanningen tussen betaalbaarheid en ruimtelijke kwaliteit Netcongestie en stikstofbeperkingen die woningbouw vertragen Onvoldoende betaalbare woningen voor starters, doorstromers en aandachtsgroepen Draagvlak bij omwonenden én eerlijke verdeling in de regio Financiële onzekerheden en kostenstijgingen in bouw en infrastructuur

Samenwerkingspartners Provincie Utrecht

Rijksoverheid Buurgemeenten en buurregio’s

Dit kun jij doen vanuit de gemeenteraad Als raadslid geef je richting aan wonen in je gemeente. Je stelt de woon(zorg)visie, het volkshuisvestingsprogramma, de huisvestingsverordening en het omgevingsplan vast. Dit doe je ook met het oog op de regionale afspraken. Denk aan de uitvoering van de woondeal en regionale afspraken. Zo geef je lokaal sturing, met directe impact op de regionale opgave en samenwerking.

Regio Foodvalley

Zorg- en welzijnsorganisaties

Marktpartijen en ontwikkelaars

Meer weten?