6. Bijlage A - Dashboard financiële gezondheid 2025 gemeente Woudenberg.pdf

Dashboard financiële gezondheid 2025 Peter Verheij 28 mei 2025

Financiële gezondheid….. Hoe zie ik of mijn gemeente er goed of minder goed voorstaat? a. sluitende begroting b. resultaat jaarrekening(en) c. vijf verplichte indicatoren BBV d. Algemene reserve e. Weerstandsvermogen

X X X X X

Financiële gezondheid: De mate waarin de gemeentelijke financiële positie en begroting weerbaar, wendbaar en houdbaar is tegen de achtergrond van het risicoprofiel van de gemeentelijke begroting en de realiteit van de meerjarenbegroting.

Financiële gezondheid Ingrediënten voor een goede monitor….. Wendbaarheid: flexibiliteit van de rekening van baten en lasten indien zich slechtere tijden (recessie, slechtweerscenario’s etc) aandienen en de inkomsten fors dalen en/of de uitgaven fors stijgen.

Weerbaarheid: bestand zijn tegen schokken in de financiële ontwikkelingen als gevolg van bijvoorbeeld zich daadwerkelijk voordoende risico’s. Dit richt zich vooral op de balanspositie (reserves, schulden).

Houdbaarheid: aanpassingsvermogen in een reeks van jaren in geval van een slechtweerscenario. Hoe ontwikkelen zich dan de schulden, inkomsten en uitgaven en ontstaat op afzienbare tijd een financieel gezond evenwicht

Realiteit: de kwaliteit van de ramingen. Hierbij moet worden gedacht aan de uitgangspunten van gehanteerde ramingen, de volledigheid van het financieel geraamde beeld, investeringen, onderhoudslasten en eventuele groei van inkomsten en uitgaven.

Vergelijking in tijd: tijdreeks zowel terug (realisatie) als vooruit in tijd waarmee de trendmatige ontwikkeling zichtbaar wordt.

Vergelijking met soortgenoten en of gemiddeld NL: vergelijking met gemeenten die qua sociale structuur, centrumfunctie, profiel, inwoneraantal en woningwaarde vergelijkbaar zijn.

Financiële gezondheid….. Met wie kun je de gemeente Woudenberg het best vergelijken? Kenmerken: Traditioneel welvarende woongemeenten Tot 25.000 inwoners Goede sociale structuur Weinig tot geen centrumfunctie Gem. WOZ waarde tussen 360.000-440.000

Vergelijking met soortgenoten en of gemiddeld NL: vergelijking met gemeenten die qua sociale structuur, centrumfunctie, profiel, inwoneraantal en woningwaarde vergelijkbaar zijn.

Financiële gezondheid (totaalbeeld) Totaalbeeld 2024

2019-2023

2024

2025-2028

Wendbaarheid

7,7

7,8

7,3

Weerbaarheid

5,6

7,0

6,5

Houdbaarheid

4,9

6,0

6,0

Realiteit

6,5

7,2

7,0

BBV Totaalbeeld

6,3 6,2

8,0 7,2

7,4 6,8

Totaalbeeld 2023

2018-2022

2023

2024-2027

Wendbaarheid

7,7

7,7

7,2

Weerbaarheid

5,5

6,0

5,5

Houdbaarheid

5,0

5,3

5,0

Realiteit

6,4

6,8

6,8

BBV Totaalbeeld

6,1 6,1

7,6 6,7

7,0 6,3

Legenda 9 8 7 6 5 4

Duiding Zeer goed Goed Ruim voldoende Voldoende, ontwikkeling monitoren Waarschuwingssignaal, aandacht nodig Onvoldoende, urgente aandacht

De financiële gezondheid m.b.t. 2024 is met een halve punt gestegen t.o.v. 2023. Op alle onderdelen is een verbetering zichtbaar. In de BBV indicatoren is de belastingcapaciteit verbeterd. In de realiteit zijn ramingen van de herverdeling gemeentefonds in het financieel perspectief verwerkt en de houdbaarheid is verbeterd door opeenvolgende positieve exploitatieresultaten.

Financiële gezondheid (dashboard) Wendbaarheid 2019-2023 Afhankelijkheidsratio Inkomsten Rijk (%) 8,0 Afhankelijkheidsratio uitgaven verbonden partijen (%) 8,0 Nettolasten / totale lasten (per inwoner) 6,4 Kapitaallasten / netto lasten (%) 8,0 Verbonden partijen / nettolasten (%) 7,6 Onbenutte belastingcapaciteit (tov redelijk peil) 8,0 Totaalbeeld 7,7

2024

2025-2028 8 6 8 8 7 6 8 8 8 8 8 8 7,8 7,3

Weerbaarheid Eigen vermogen (per inwoner) Eigen vermogen t.o.v. totaal baten (%) Weerstandsratio (%) Aanwending Externe financiering (%) Totaalbeeld

2024

2025-2028 6 6 6 5 8 7 8 8 7,0 6,5

2019-2023 4,2 4,2 6,4 7,4 5,6

Realiteit verhouding % groei inkomsten vs uitgaven actualiteit beheer+ investeringsplannen Raming jeugdmiddelen vs uitgaven Raming (herverdeling) gemeentefonds Taakstellingen (% t.o.v. totaaluitgaven) Totaalbeeld

2019-2023 6,3 5,0 8,0 5,0 8,0 6,47

2024

2025-2028 8 7 5 5 8 8 7 7 8 8 7,2 7

BBV Nettoschuldquote Solvabiliteit Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit Totaalbeeld

2019-2023 7,5 7,3 6,3 4,8 5,7 6,3

2024

2025-2028 9 9 9 9 8 8 8 4 6 7 8,0 7,4

Financiële gezondheid (totaalbeeld) Eigen vermogen: door toevoeging van Verbeteringen zijn behaald op de volgende indicatoren: Weerbaarheid • Eigen vermogen (per inwoner) • Eigen vermogen (t.o.v. totaal baten)

Houdbaarheid • Investeringsquote • Exploitatieresultaten

het resultaat 2023 is de verder verbeterd. Bij vergelijking zonder de drie meest vermogende gemeenten met meer dan 3.000 per inwoner zit Woudenberg boven het gemiddelde van de soortgenoten. De gerealiseerde exploitatieresultaten ontwikkelen zich gunstig. De prognose laat nog tekorten zien. In de kerntakendiscussie wordt hier een oplossing voor voorgesteld.

BBV • Belastingcapaciteit

Op de BBV indicatoren en scores is een gunstige positie bereikt (8).

Realiteit • Raming (herverdeling) gemeentefonds

De oplopende reeks herverdeeleffecten zijn verwerkt in de raming van de kadernota en daarmee onderdeel van de kerntakendiscussie.

Financiële gezondheid (totaalbeeld) Van de vijf belangrijkste indicatoren voor Woudenberg is de score: Weerbaarheid Eigen vermogen (per inwoner) Weerstandsratio (%) Realiteit actualiteit beheer+ investeringsplannen Raming (herverdeling) gemeentefonds Houdbaarheid Investeringsquote (%)

2019-2023 4,2 6,4 2019-2023 5,0 5,0 2019-2023 5,0

2024 6 8 2024 5 7 2024 6

2025-2028 6 7 2025-2028 5 7 2025-2028 7

Weerbaarheid Eigen vermogen (per inwoner) Weerstandsratio (%) Realiteit actualiteit beheer+ investeringsplannen Raming (herverdeling) gemeentefonds Houdbaarheid Investeringsquote (%)

2018-2022 4 6,6 2018-2022 5 5 2018-2022 5

2023

2024-2027 5 4 6 6 2023 2024-2027 5 5 5 5 2023 2024-2027 5 5

Financiële gezondheid (wendbaarheid)

Financiële gezondheid (wendbaarheid)

Financiële gezondheid (weerbaarheid)

Financiële gezondheid (houdbaarheid)

Financiële gezondheid (realiteit) Groeiramingen (inkomsten en uitgaven) Actualiteit beheer- en investeringsplannen Raming Jeugdmiddelen Raming Algemene Uitkering (incl. herverdeeleffecten)

Stelposten en taakstellingen

Financiële gezondheid (BBV)

Financiële gezondheid (BBV)

Financiële gezondheid (Conjunctuur)

Financiële gezondheid (Conjunctuur)

• Zelfstandig adviseur Financiën en Regionale samenwerking • Associé van Berenschot

Peter Verheij Advies E: info@verheijadvies.nl W: www.verheijadvies.nl M: 0623975719

• Oud-wethouder Gemeente Alblasserdam • Oud-lid VNG commissie Financiën

• Docent Universiteit Nyenrode • Lid voor de Raad van het Openbaar Bestuur • Lid expertgroep Onderzoeksagenda Gemeentefonds

18