5.d Bijlage II. Participatieverslag.pdf

Bijlage II. Participatieverslag Dit participatieverslag is opgesteld als bijlage bij het warmteprogramma van de gemeente Woudenberg. In dit participatieverslag is beschreven hoe de participatie in het kader van het warmteprogramma eruit heeft gezien en wat de opbrengst van het participatietraject is. Eerst beschrijven we het doel en de onderwerpen van de participatie en hoe de participatie heeft plaatsgevonden. Vervolgens beschrijven we de resultaten en tot slot de wijze waarop we de inzichten uit het participatietraject hebben verwerkt in het warmteprogramma.

II.A. Doel en inhoud participatie Het doel van de participatie is dat belanghebbenden worden geïnformeerd en hun belangen kunnen inbrengen. In het warmteprogramma staat welke warmteoplossingen er per gebied de voorkeur hebben. Dat heeft invloed op de leefomgeving en de warmtevoorziening van inwoners en ondernemers in de gemeente. Daarom is het belangrijk dat ze goed zijn geïnformeerd en de ruimte hebben gekregen om hun perspectieven te delen. Grofweg zijn participanten over de volgende onderwerpen geïnformeerd: • • • •

Inleiding warmtetransitie en warmteprogramma Analyse bebouwing in Woudenberg Analyse warmteoplossingen Fasering: wat kan nu (isoleren en klein collectief) en wat kan later (definitieve overgang naar aardgasvrij)

Voor de volgende onderwerpen was er ruimte voor inbreng: vragen over de analyse, voorkeuren, zorgen en ondersteuningsbehoefte. Hiermee is een beeld gevormd van wat de participanten belangrijk vinden.

II.B. Inrichting participatie Hier beschrijven we de vooraf opgestelde kaders, de betrokken belanghebbenden en hun rol, de doorlopen activiteiten en afwijkingen van het originele participatieplan. Opgestelde kaders De volgende kaders zijn gehanteerd tijdens het participatieproces: • Verwachtingsmanagement. Tijdens het participatieproces wordt duidelijk gecommuniceerd waarom deze participatie plaatsvindt en over welke onderwerpen wordt meegedacht. Tegelijk is het belangrijk om vanaf het begin helder te zijn over de mate van invloed die belanghebbenden kunnen uitoefenen. Naar verwachting zal de keuzevrijheid in warmteoplossingen beperkt zijn. Dat moet transparant worden gecommuniceerd om realistische verwachtingen te scheppen. Voordat de participatie start weten we definitief hoe groot deze ruimte is. • Onnodige participatie voorkomen. We hanteren het uitgangspunt dat we participatie niet dubbel uitvoeren. Bij het opstellen van de TVW heeft reeds een brede participatie plaatsgevonden in de gemeente. Destijds werd een individuele warmtepomp, eventueel gecombineerd met groengas, als meest kansrijke route gezien. Dit lijkt momenteel nog steeds het meest waarschijnlijke alternatief (zie Uitgangspuntennotitie Warmteprogramma Woudenberg). Eind december 2025 is hier meer duidelijkheid over.

We willen de participatie daarom vooral richten op het bieden van duidelijkheid (termijnen) en handelingsperspectief voor de kortere termijn (isolatiemaatregelen) en minder op de warmteoplossing en de lange termijn (wanneer kan ik stap naar aardgasvrij verwachten).

• Anonimiteit en transparantie. Tijdens het participatieproces communiceren we op een transparante wijze over hoe we met de inbreng omgegaan. Deelnemers krijgen altijd de mogelijk om anoniem te participeren. Waar mogelijk wordt zichtbaar gemaakt hoe de ontvangen input heeft bijgedragen aan keuzes of afwegingen binnen het warmteprogramma. Participatielevel conform participatiewijzer Hoewel de participatiewijzer van de gemeente Woudenberg primair vanuit het perspectief van gerichte ruimtelijke initiatieven is opgesteld passen we deze toch toe om de participatie voor het warmteprogramma in te richten. We komen hier tot een score van gemiddeld 4,8. Opgebouwd uit maatschappelijke behoefte (5), maatschappelijke aandacht (4), effect op omgeving (4) en grootte omgeving (6). Dit betekent dat we gemiddelde participatie hebben toegepast waarbij we belanghebbenden informeren en hun belangen inventariseren. Betrokken belanghebbenden en hun rol In de tabel hieronder staan de betrokken belanghebbenden in het participatietraject en hun rol. Dit waren stakeholders die op enige wijze door het warmteprogramma worden geraakt, maar niet direct betrokken zijn bij de uitvoering. Zij hebben wél belang bij de uitkomsten van het programma.

Ondernemers

Inwoners

Stakeholder

Inwoners

Ondernemers behalve bedrijventerrein

Ondernemers bedrijventerrein

Omschrijving belang Inwoners ondervinden direct de gevolgen van het warmteprogramma, bijvoorbeeld door aanpassingen in en om hun woning of pand. Vroegtijdige en transparante betrokkenheid is daarom belangrijk om begrip en vertrouwen te versterken. Door hun behoeften, zorgen en wensen actief op te halen, kunnen oplossingen worden ontwikkeld die aansluiten bij de lokale situatie en breed worden gedragen. Net als inwoners hebben ook ondernemers te maken met de gevolgen van het warmteprogramma. De ondernemers van het bedrijventerrein betrekken we apart maar ook andere ondernemers in Woudenberg zullen we betrekken. De gemeente Woudenberg beschikt over een relatief groot bedrijventerrein aan de oostkant van de gemeente. Het bedrijventerrein heeft in de TVW weinig aandacht gehad. In het warmteprogramma willen we hier duidelijkere keuzes kunnen maken. Om die reden betrekken we ondernemers van het bedrijventerrein specifiek.

Rol Kennisnemen en wensen kenbaar maken

Kennisnemen en wensen kenbaar maken Belangen inbrengen en meedenken

Naast de inwoners en ondernemers die direct te maken hebben met de gevolgen van de warmtetransitie hebben we verschillende professioneel betrokkenen meegenomen in het proces om tot het warmteprogramma te komen. Het gaat bijvoorbeeld op netbeheerder Stedin, het waterschap Vallei en Veluwe, woningbouwcorporatie Omnia en lokale energiecoöperatie Zon-op-Woudenberg. Hun inbreng hebben we niet in dit participatieverslag beschreven omdat het daar gaat om een bijdrage ten aanzien van bijvoorbeeld de technische haalbaarheid. Dit is van een andere orde dan de inbreng van inwoners en ondernemers. Activiteiten Het doorlopen participatietraject bestond uit de volgende activiteiten:

Ondernemers

Activiteit Bijeenkomst bedrijventerrein +- 40 deelnemers

Geïnformeerd over: Hoe? Presentatie. Waarover? Inleiding warmtetransitie en warmteprogramma, analyse en voorkeursoplossing wijken, Analyse en voorkeursoplossing bedrijventerrein, wat betekent dit voor hen.

[2]

Opgehaald: Hoe? Plenair mogelijkheid om vragen te stellen. Ook lag er een geprinte versie van de kaart en wat blaadjes/post-its op de tafel waar deelnemers nog opmerkingen in een box kunnen doen. Wat? Zorgen en wensen (van de invulblaadjes is geen gebruik gemaakt).

Inwoners

Inwonersbijeenkomst (fysiek) +- 40 deelnemers

Inwonersbijeenkomst (online) +- 5 deelnemers

Online vragenlijst 118 deelnemers

Hoe? Presentatie. Waarover? Inleiding warmtetransitie en warmteprogramma, bebouwing in Woudenberg, fasering, subsidiemogelijkheden voor isolatie. Hoe? Presentatie. Waarover? Inleiding warmtetransitie en warmteprogramma, bebouwing in Woudenberg, fasering, subsidiemogelijkheden voor isolatie. Hoe? Informatie in de vragenlijst. Waarover? Inleiding warmtetransitie, warmteprogramma en warmteoplossingen, subsidiemogelijkheden voor isolatie.

Hoe? Plenair mogelijkheid om vragen te stellen. Ook met buren in groepjes om vragen op A4 te beantwoorden. Wat? Voorkeuren, zorgen, ondersteuningsbehoeften. Hoe? Plenair mogelijkheid om vragen te stellen. Voor verdere inbreng is verwezen naar de vragenlijst. Wat? Vragen bij de analyse.

Hoe? Invullen van vragenlijst. Wat? Achtergrond respondent, hun huis, mening over warmtetransitie, voorkeuren en zorgen warmteoplossingen, wat willen ze nu al doen.

Afwijkingen van het originele participatieplan Er zijn een aantal afwijkingen in het participatietraject geweest ten opzichte van het originele participatieplan. Ten eerste zou de bijeenkomst over het bedrijventerrein over twee verschillende sessies verdeeld worden, een verkennende en een toetsende bijeenkomst. Uiteindelijk is er één bijeenkomst voor het bedrijventerrein georganiseerd. Hierin hebben we zowel de voorkeuren en zorgen van bedrijven opgehaald als mogelijkheden voor de toekomst verkend. Voor deze vorm is gekozen omdat we goed konden aansluiten bij een breed georganiseerde avond voor bedrijven en omdat een directe aanleiding om in meer detail met elkaar in gesprek te gaan over concrete oplossingen ontbrak. Daarnaast stond er een online bijeenkomst voor ondernemers uit de gehele gemeente gepland. Deze hebben we geannuleerd, omdat er slechts één aanmelding was. Dit kan komen doordat al veel ondernemers bij de bijeenkomst over het bedrijventerrein aanwezig waren. De ondernemer die zich heeft aangemeld hebben we apart gesproken.

II.C. Opgehaalde inbreng Hierna beschrijven we per doelgroep wat de opgehaalde opbreng is vanuit het participatietraject.

II.C.1. Ondernemers van Woudenberg

Ondernemers zijn betrokken op een ondernemersavond met focus op het bedrijventerrein (+/- 40 deelnemers) en in los gesprek met enige aanmelding voor online ondernemersbijeenkomst over geheel Woudenberg. Behoefte aan duidelijkheid over verantwoordelijkheden en kosten Ondernemers geven aan dat ze behoefte hebben aan duidelijkheid over verantwoordelijkheden en kosten. Ze vragen zich af welke investeringen van hen worden verwacht, welke ondersteuning de gemeente gaat bieden en wie betaald voor de kosten voor een collectieve oplossing. Er kwam duidelijk naar voren dat ondernemers behoefte hebben aan concrete en kwantitatieve informatie. Er is voorgesteld om eerst precies uit te zoeken hoeveel warmte potentiële bronnen daadwerkelijk kunnen leveren, wat hiervan de investeringskosten zijn en wat het met de energieprijs doet. Algemene ambities of globale verkenningen zijn voor hen onvoldoende om investeringsbeslissingen op te baseren. Ondernemers zien daarnaast in goede praktijkvoorbeelden meerwaarde om inzicht te krijgen in de haalbaarheid. [3]

Beperkte belangstelling voor collectieve warmteoplossingen Aanwezigen reageren niet direct enthousiast op de mogelijkheid om gezamenlijk collectieve warmteoplossingen te onderzoeken. Ondernemers hebben een afwachtende houding in het samen organiseren van een warmteoplossing en nemen liever stappen als er voor hun bedrijf meer duidelijkheid is. Een aantal aanwezigen geeft aan van de gemeente te verwachten dat er wordt geholpen met subsidies voor verduurzaming. Tegelijk is er begrip dat die publieke middelen dan ergens vandaag moeten komen. Bedrijven individueel al wel aan de slag Nader gesprek met individuele bedrijven wijst uit dat ze eerste stappen zetten om tot een individueel alternatief voor aardgas te komen. Veel aanwezigen hebben hier al een eerste beeld bij en hebben regelmatig ook al eerste maatregelen getroffen. Daarbij wordt netcongestie als grote belemmerende factor gezien om verder op te schalen.

II.C.2. Bijeenkomsten met inwoners van Woudenberg

Inwoners zijn betrokken via een bijeenkomst in Schimmel 1885 (+/- 40 deelnemers) en in een online bijeenkomst (+/- 5 deelnemers). Zorgen over betaalbaarheid en financiële gevolgen De meest genoemde zorg tijdens de bijeenkomsten betreft de kosten van de overstap van gas naar een duurzaam alternatief. Veel aanwezigen ervaren de overstap als financieel ingrijpend en vragen zich af wat dit concreet betekent voor hun maandlasten. Er wordt aangegeven dat het ook betaalbaar moet zijn voor minderbedeelden. Er is behoefte aan duidelijkheid over investeringskosten, terugverdientijden, subsidies en de verdeling van kosten tussen inwoners en de gemeente. Onzekerheid over haalbaarheid Inwoners vragen zich af of alle woningen daadwerkelijk van het aardgas af kunnen. Het beeld is dat een deel van de woningen technisch of praktisch niet geschikt is. De vraag “wat gebeurt er met huizen die niet van het gas af kunnen?” werd bijvoorbeeld gesteld. Sommige inwoners wachten liever eerst ervaringen elders af (“laat anderen eerst het wiel uitvinden”). Ook willen ze flexibiliteit in mogelijkheden. Onzekerheid over de toekomst is ook uitgesproken. Netcongestie blokkeert voorlopig de voortgang van de warmtetransitie. Participanten willen weten of het beter is om nu te wachten. Inwoners zijn ook angstig om nu stappen te ondernemen terwijl het niet te voorspellen is wat er in de toekomst gaat veranderen.

Denk aan het nemen van een individuele oplossing terwijl later misschien collectief mogelijk is. Dit maakt hen voorzichtig om nu te gaan investeren. Inwoners willen eerst een goed alternatief voordat het gas wordt afgesloten. Comfort en woonbeleving zijn belangrijke randvoorwaarden Comfort is voor de participanten een belangrijk thema. Verschillende aanwezigen uitten hun zorgen over geluidsoverlast van (individuele) warmtepompen. Ook geven inwoners aan dat ruimte nodig is om warmtepompen te plaatsen. Comfort wordt bovendien als subjectief ervaren: wat voor de één acceptabel is, is dat voor de ander niet. Participanten benadrukken dat het belangrijk is om gezondheid en leefbaarheid mee te nemen in afweging om tot een keuze te komen. Vragen over de rol en ondersteuning van de gemeente Participanten vragen zich af wat de rol van de gemeente is in de warmtetransitie. Onder inwoners heerst het gevoel dat de gemeente collectief niets organiseert en alles bij hen individueel als inwoner wordt neergelegd. Dit komt onder andere doordat uit de analyse is gekomen dat individuele oplossingen voor Woudenberg het meest voordelig zijn. Dit laat het lijken dat er geen werk is voor de gemeente. Inwoners hebben bijvoorbeeld belangstelling in het organiseren van collectieve inkoop van warmtepompen door de gemeente. Er is enige interesse in subsidies om huizen te isoleren.

Wel zijn er zorgen over dat niet iedereen in aanmerking komt voor subsidies. Ook is er gevraagd naar financiering van aanpassingen in woningen. Ook willen participanten advies van de gemeente, zoals via energiecoaches.

[4]

II.C.3. Online vragenlijst

De onlinevragenlijst is via diverse kanalen verspreid. Dit betreft onder meer het huis-aan-huisblad, de Woudenberger, de website van de gemeente en uitingen op de social media kanalen van de gemeente. De vragenlijst is in totaal door 118 inwoners van Woudenberg ingevuld. In bijlage II.I is meer informatie over de kenmerken van respondenten opgenomen. Voorkeur voor warmteoplossing Aan respondenten is gevraagd, voordat ze de uitkomst van de analyse hadden gezien, welke duurzame warmteoplossing hun voorkeur heeft wanneer de kosten van de verschillende opties vergelijkbaar zijn. De meeste respondenten hebben de voorkeur voor een individuele oplossing. Daarbij hebben we ook specifiek gekeken naar de respondenten die wonen in de Grift-Oost en het centrum omdat dit het gebied is waar een collectieve oplossing als eerste kansrijk is. Ook die groep respondenten heeft de voorkeur voor een individuele oplossing. Ook zijn er respondenten die de voorkeur hebben voor een kleine collectieve oplossing. Van de inwoners van Woudenberg die hebben aangegeven dat ze een klein collectief willen, geven twee respondenten aan initiatief te willen nemen. Er zijn daarnaast een aantal respondenten die de voorkeur hebben voor een warmtenet, maar niet van de groep die woont in de Grift-Oost en het centrum.

Stel de volgende oplossingen kosten hetzelfde, wat heeft uw voorkeur om te verwarmen? 50 45 40 35 30 25 20 15 10 5 0

47

23

19

17 8

6 1

0 Ja, een individuele oplossing, zoals een warmtepomp

Ja, een collectieve oplossing met een warmtenet

Inwoners Woudenberg

Ja een klein collectieve Nee, ik heb geen voorkeur oplossing samen met 3 tot 10 buren Inwoners de Grift-Oost/Centrum

Figuur 1. Voorkeur voor warmteoplossing van respondenten (N = 106).

Nadat we de uitkomsten van de analyse hebben toegelicht hebben we gevraagd of dit invloed had op hun voorkeur. In acht gevallen veranderde de voorkeur n.a.v. de analyse, zowel van individuele oplossing naar een (klein) collectieve oplossing als andersom.

[5]

Bepalende factoren in voorkeur Ook is gevraagd wat respondenten belangrijk vinden bij het kiezen van een warmteoplossing. We vroegen om een aantal factoren op volgorde van belangrijkheid te zetten. Kosten werden het vaakst als de belangrijkste factor genoemd (in ongeveer de helft van de gevallen). Ook comfort in huis (in ongeveer de helft van de gevallen als eerste of tweede) en de betrouwbaarheid van de techniek (ook in ongeveer de helft van de gevallen als eerste of tweede) spelen een belangrijke rol in de voorkeur. Niet afhankelijk zijn van één leverancier zetten respondenten vaker op plek vier of vijf qua belangrijkheid en overlast tijdens de aanleg wordt door ongeveer 80% van de respondenten als minst belangrijk genoemd.

Wat vindt u belangrijk bij het kiezen van een warmteoplossing? 120 100 80

vijfde vierde

60

derde

40

tweede

20 0

eerste Kosten

Comfort in huis

Betrouwbaarheid Niet afhankelijk zijn Overlast tijdens de van de techniek van één leverancier aanleg

Figuur 2. Belangrijke factoren bij afweging warmteoplossing (N=118).

Daarnaast is gevraagd waar respondenten zich, n.a.v. de warmteoplossingen uit de analyse, het meest zorgen over maken. De meeste respondenten (ongeveer driekwart) maken zich zorgen over de kosten. Ook is er een deel dat zich zorgen maakt over de betrouwbaarheid van de techniek, comfort in huis en de afhankelijkheid van één leverancier. Opvallend is dat drie keer de geluid als zorgen is geuit vanuit de categorie ‘anders, namelijk’. Een kleine groep geeft aan zicht helemaal geen zorgen te maken.

Waar maakt u zich het meeste zorgen over? (maximaal twee opties) 90 80

77

70 60 50 40

30

30

37 24

20 10 0

3 Kosten

Comfort in huis Betrouwbaarheid van de techniek

Afhankelijk zijn van één leverancier

Figuur 3. Zorgen bij overstap naar een ander manier van verwarmen (N=118).

[6]

Geluid

6 Ik maak me geen zorgen

Overstap op alternatieve warmteoplossing We hebben ook gevraagd wat voor respondenten een goed moment zou zijn om over te stappen en wanneer ze verwachten dat dit in de tijd zal zijn. De meeste respondenten vinden het een goed moment om over te stappen als hun cv-ketel vervangen moet worden of wanneer ze gaan verbouwen of verhuizen. Ook is er een deel dat het nooit een goed moment vindt om over te stappen. Van de mensen die willen overstappen geven de meeste aan dat dit na 2035 zou zijn.

Wat zou goed moment om over te stappen voor u zijn? 40 34

35 30

26

25 20

19 14

15

10

10 3

5 0

Alleen als mijn cvketel vervangen moet worden

Alleen bij een Als mijn cv-ketel Maakt niet uit verbouwing of vervangen moet verhuizing worden of als ik ga verbouwen of verhuizen

Nooit

Weet ik niet

Figuur 4. Goed moment om over te stappen naar andere manier van verwarmen (N=118).

Wanneer zou dit zijn? 30

27

25 20 15

17 13

13

Binnen 5 jaar

Tussen 5 en 10 jaar

10 5 0

Na 2035

Figuur 5. Wanneer zou een goed moment zijn om over te stappen (N=88).

[7]

Weet ik niet

Wat hebben respondenten al gedaan en wat willen ze nog doen? Veel respondenten hebben al isolatiemaatregelen genomen. Zeker qua isolatie heeft meer dan de helft van de respondenten al aanpassingen gedaan.

Percentage respondenten waar genoemde maatregel al is uitgevoerd. 70%

64%

60%

61%

56%

57%

50%

57% 42%

40%

34%

34%

30% 20%

13%

10%

9%

3%

0%

Figuur 6. Genomen maatregelen in huis (N=118).

We hebben ook gevraagd welke maatregelen respondenten overwegen om te nemen. Meer dan 20% wilt nieuw (beter isolerend) glas. Ook zijn er respondenten (ongeveer 20%) die geen (nieuwe) maatregelen willen nemen.

Percentage respondenten die een maatregel overwegen. 25%

22%

20% 16% 15% 10%

17%

17%

19% 16%

13%

11%

10% 7%

5% 0%

Figuur 7. Maatregelen die respondenten nog overwegen te nemen (N=118).

[8]

12%

Rol gemeente en ondersteuningsbehoefte De meeste respondenten vinden het de rol van de gemeente om keuzevrijheid te bieden en om financiële steun te organiseren. Een kleiner deel van de respondenten vindt dat de gemeente informatie en advies moet geven en collectieve oplossingen moet organiseren. Een duidelijke planning maken wordt het minst vaak genoemd als rol van de gemeente.

Wat is de rol van de gemeente? (maximaal twee opties) 60

55

51 50 40 30

27

26

20 10

10 0

Financiële steun regelen

Informatie en advies Keuzevrijheid bieden geven

Collectieve oplossingen organiseren

Een duidelijke planning maken

Figuur 8. Rol van de gemeente om te helpen (N=118).

Bijna 40% van de respondenten zou ondersteuning willen van de gemeente doormiddel van online hulpmiddelen die berekenen welke maatregel verstandig is. Ook zijn er veel respondenten die geen ondersteuning nodig heeft.

Welke ondersteuning zou u van de gemeente willen? 45% 40%

40% 35%

35% 30% 25%

24% 18%

20%

17%

15%

10%

10%

11% 7%

5% 0%

Online Bezoek van een hulpmiddelen om energieadviseur te berekenen wat aan huis verstandig is

Hulp bij het aanvragen van subsidies

Een loket voor Bezoek aan een Hulp bij het vragen voorbeeldwoning vinden van een waar bedrijf om een maatregelen zijn maatregel uit te getroffen voeren

Figuur 9. Ondersteuningsbehoefte (N=118).

[9]

Hulp bij het vergelijken van offertes

Geen ondersteuning nodig

Open antwoorden (N=87) Uit de open antwoorden volgt dat een deel van de respondenten erg kritisch is op de warmtetransitie. Met name wordt de urgentie genoemd om inwoners keuzevrijheid te geven. Er is een sterke wens om zelf te kunnen kiezen om van het gas af te gaan en hoe ze dat zouden willen doen. Er zijn vooral zorgen over hoge investeringskosten. Ook zijn er zorgen over geluidsoverlast en ruimtegebrek. Daarom wordt gevraagd om compensatie/subsidie. Daarnaast twijfelen respondenten over de haalbaarheid van een elektrische warmteoplossing vanwege netcongestie. Sommigen spreken daarom de wens uit om aardgas te behouden en alternatieven als waterstof en groen gas te overwegen.

II.D. Wijze van verwerking in het warmteprogramma In de tabel hierna hebben we de rode lijnen qua inbreng samengevat en opgenomen op welke wijze we hier in de uitwerking van het warmteprogramma rekening mee hebben gehouden. 1

2

3 4

Inbreng Behoefte aan duidelijkheid over verantwoordelijkheden en kosten. Beperkte belangstelling voor collectieve warmteoplossingen. Zorgen over betaalbaarheid en financiële gevolgen. Comfort en woonbeleving (in het bijzonder geluid).

Geuit via Bijeenkomst ondernemers

Wijze van verwerking In het warmteprogramma proberen we hier globaal duidelijkheid in te verschaffen. In uitvoeringsplannen zal hier specifieker aandacht voor zijn.

Bijeenkomst ondernemers en online vragenlijst inwoners Alle groepen

Dit heeft niet direct tot aanpassingen geleid, omdat kosten ook als grootste zorgpunt worden geuit. Dit is wel reden geweest om een collectieve warmte oplossing niet breder te onderzoeken. Dit is als belangrijkste criterium gehanteerd om tot een afweging te komen. Ook is een vergelijking met gemiddelde huidige kosten toegevoegd. Wanneer kosten niet de doorslag gaf heeft wooncomfort in het afwegingskader de hoogste weging gekregen. Ook spreken we breder over elektrische warmteoplossing om ook alternatieven zoals infraroodpanelen open te houden. In het warmteprogramma hebben we in hoofdstuk 2 aandacht besteed aan de rol van de gemeente en in hoofdstuk 5 concreet beschreven wat de gemeente gaat doen. Voor enkele gebieden geldt dat maatwerk nodig is, omdat specifieke woningen moeilijk te verduurzamen zijn. Hier hebben we rekening mee gehouden door ruimte te bieden voor maatwerk. Dit geldt met name voor het buitengebied. Deze inbreng is deels tegenstrijdig met punt 2. Wel hebben we duidelijk aangegeven dat de gemeente ook een belangrijke ondersteunende rol voor zich ziet in de transitie naar individuele oplossingen, bijvoorbeeld qua inzet, in hoofdstuk 5. We hebben oog voor keuzevrijheid door rekening te houden met verschillende alternatieve elektrische warmteoplossingen.

Tegelijkertijd hebben we oog voor de zorgen over kosten wat impact kan hebben op de keuzevrijheid (zie ook punt 3).

Inwonerbijeenkomst en online vragenlijst inwoners

5

Vragen over de rol en ondersteuning van de gemeente.

Inwonerbijeenkomst

6.

Onzekerheid over haalbaarheid.

Inwonerbijeenkomst

7.

Beperkte rol gemeente omdat veel voor individueel wordt gekozen.

Inwonerbijeenkomst

8.

Keuzevrijheid bieden in warmteoplossingen.

Online vragenlijst

[10]

II.E. Evaluatie van het participatieproces De gekozen mix van fysieke bijeenkomsten, een online bijeenkomst en een digitale vragenlijst heeft het mogelijk gemaakt om verschillende doelgroepen te bereiken en meerdere vormen van participatie aan te bieden. De bijeenkomsten boden deelnemers de gelegenheid om vragen te stellen en zorgen en voorkeuren te delen. Met name tijdens de fysieke bijeenkomsten kwam veel kwalitatieve inbreng naar voren, zoals zorgen over betaalbaarheid, comfort en de rol van de gemeente. De online vragenlijst heeft aanvullend kwantitatief inzicht gegeven in voorkeuren, zorgen en bereidheid om stappen te zetten. Samen geven deze vormen van participatie een breed beeld van wat er leeft onder inwoners en ondernemers. Tegelijkertijd constateren we dat niet alle doelgroepen in gelijke mate zijn bereikt. De opkomst bij de online bijeenkomst voor inwoners en de geplande online bijeenkomst voor ondernemers was beperkt. Ook is de representativiteit van de online vragenlijst onvoldoende voor de inwoners van Woudenberg. Zo zijn er bijvoorbeeld inwoners die jonger dan 50 zijn ondervertegenwoordigd en zijn inwoners uit de wijken Nico Bergsteijn en Het Groene Woud ondervertegenwoordigd.

II.F. Kenmerken respondenten In de online vragenlijst hebben we respondenten om een aantal kenmerken gevraagd. In totaal waren er 119 respondenten. Leeftijd In de figuur hierna is de leeftijdsverdeling van de respondenten opgenomen. Ongeveer één-derde bevindt zich in de groep onder de 50 jaar oud en ongeveer twee-derde in de groep boven de 50 jaar oud. Daarnaast is maar een klein deel onder de 29 jaar oud.

Leeftijd 1 21

4

Onder de 18 jaar

17

18 t/m 29 jaar 30 t/m 39 jaar 40 t/m 49 jaar 23

26

50 t/m 59 jaar 60 t/m 69 jaar 70 jaar en ouder

26

Figuur 10. Leeftijd (N=118).

[11]

Woonsituatie Qua woonsituatie beschikken verreweg de meeste respondenten over een eigen woning.

Woonsituatie 1 1

11

Ik ben eigenaar van mijn woning Ik huur een woning van een particuliere verhuurder Ik huur een woning van Omnia Wonen Geen van allen 105

Figuur 11. Woonsituatie (N=118).

Soort huis In de figuur hierna is opgenomen in wat voor soort huis respondenten wonen. Dit is relatief goed verdeeld, maar de meeste respondenten wonen in een tussenwoning en maar een klein aandeel woont in een appartement.

Type huis Appartement

5 30

18

Hoekwoning Tussenwoning

27

Twee-onder-één-kap woning

38

Vrijstaande woning

Figuur 12. Type huis (N=118).

[12]

Energielabel Van de respondenten wist ongeveer 60% welk energielabel hun huis heeft. Aan hen is gevraagd welk energielabel dit is. In de figuur hierna is dit opgenomen. Ook zijn er twaalf respondenten waarvan hun woning al aardgasvrij is.

Energielabel 30 24

25 20

16 15 11 10 6 5

6

3

3 1

0

A+++

A++

A+

A

B

C

D

E

2

1

F

G

Figuur 13. Energielabel (N=88).

Locatie In de figuur hierna is opgenomen waar respondenten wonen in Woudenberg. Dit is gebaseerd op de postcode die respondenten doorgaven. 33 respondenten hebben geen postcode doorgegeven. Ten opzicht van het inwoneraantal zijn Laanzicht, ’t Zeeland en Nieuwoord meer dan gemiddeld vertegenwoordigd en zijn NicoBergsteijn en Het Groene Woud ondervertegenwoordigd. Van de respondenten wonen er vijftien in het gebied de Grift-Oost en het centrum (het gebied waar een collectieve oplossing een mogelijke voorkeur heeft). Dit is gebaseerd op de positie van de postcodes omdat dit geen bestaande CBS-buurten zijn.

Woonlocatie 35 30 25 20 15 10 5 0

33 24 14

13 6

14 9 3

2

Figuur 14. Woonlocatie (N=85).

[13]

De meeste respondenten zijn bekend of heel bekend met de warmtetransitie. Ook is er een deel dat (helemaal) niet bekend is met de warmtetransitie. De meeste respondenten vinden daarnaast de warmtetransitie belangrijk, ook vindt een groot deel het een beetje belangrijk. De groep die de warmtetransitie niet of helemaal niet belangrijk vindt is kleiner.

Hoe bekend bent u met de warmtetransitie?

19

0%

10%

49

20%

Heel bekend

30%

Bekend

34

40%

50%

60%

Een beetje bekend

70%

Niet bekend

11

80%

90%

5

100%

Helemaal niet bekend

Figuur 15. Bekendheid met warmtetransitie (N=118).

Hoe belangrijk vindt u de warmtetransitie?

16

0%

36

10% Heel belangrijk

20% Belangrijk

32

30%

40%

50%

Een beetje belangrijk

Figuur 16. Hoe belangrijk wordt de warmtetransitie gevonden (N=118).

[14]

60%

Niet belangrijk

16

70%

80%

Helemaal niet belangrijk

15

3

90%

100%

Weet ik niet