4.b Jaarverslag_2025_UP_2026_Woudenberg.pdf

Jaarverslag 2025 & Uitvoeringsprogramma 2026

Team Vergunningen, Toezicht en Handhaving Afdeling Fysiek Domein Vastgesteld door het college op 24 maart 2026

Gemeente Woudenberg

Jaarverslag 2025 & Uitvoeringsprogramma 2026

1. Inleiding 1.1 Waarom een jaarverslag en een uitvoeringsprogramma? Dit document bevat het jaarverslag van 2025 en het uitvoeringsprogramma voor 2026 over de uitvoering van het omgevingsrecht op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) van de gemeente Woudenberg. Het jaarverslag beschrijft wat de gemeente in 2025 heeft uitgevoerd op het gebied van VTH. Het uitvoeringsprogramma geeft inzicht in de activiteiten die de gemeente op het gebied van VTH in 2026 wil gaan uitvoeren. Ieder jaar worden de in de U&H-strategie genoemde prioriteiten, ambities en werkzaamheden uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma. Met een dergelijk uitvoeringsprogramma geeft het college van burgemeester en wethouders uitwerking aan de voorgenomen activiteiten met betrekking tot de uitvoering van VTH-taken (conform artikel 13.8 Omgevingsbesluit). Met het jaarverslag legt het college verantwoording af over de mate waarin de uitvoering van het uitvoeringsprogramma heeft bijgedragen aan het bereiken van de gestelde doelen (artikel 13.11 Omgevingsbesluit). Het jaarverslag 2025 (hoofdstuk 6) evalueert de uitvoering van het Uitvoeringsprogramma 2025, dat was gebaseerd op de U&H-strategie 2024. Het uitvoeringsprogramma 2026 (hoofdstuk 7) is het eerste programma dat volledig is gebaseerd op de nieuwe Uitvoerings- en Handhavingsstrategie (U&HS) 2026–2029.

In het omgevingsrecht zijn er regels waar overheden zich aan moeten houden bij het uitvoeren van VTH-taken. Deze regels zijn er om de veiligheid en gezondheid van mens en natuur binnen de fysieke leefomgeving te beschermen. Eisen aan de inrichting van deze processen zijn wettelijk vastgelegd in de Omgevingswet en het Omgevingsbesluit. Dit zijn de zogenaamde procescriteria die de eisen bevatten die gesteld worden aan de sluitende beleidscyclus, ook wel bekend als de “BIG-8”-cyclus. Het interbestuurlijk toezicht (IBT) van de Provincie Utrecht ziet erop toe dat gemeenten zich aan deze regels conformeren. De U&H-strategie en het uitvoeringsprogramma vormen hiervoor de basis. Het uitvoeringsprogramma en het jaarverslag worden door het college vastgesteld en ter kennisgeving gezonden aan de gemeenteraad (artikel 13.8 lid 2 Omgevingsbesluit). Een afschrift wordt als toezichtinformatie vóór 1 april aan het IBT gezonden, overeenkomstig de Verordening systematische toezichtinformatie provincie Utrecht 2024.

1.2 Leeswijzer Dit document bestaat uit een algemene beschrijving van hetgeen de gemeente Woudenberg heeft gedaan en wat de gemeente wil gaan doen aan de uitvoering van haar VTH-taken. Daarnaast zijn productbladen opgenomen, waarin per activiteit toelichting wordt gegeven op vragen als “Wat doen we?”, “Wat zijn onze doelstellingen?” en “Hoe monitoren we deze doelstellingen?” Hoofdstuk 2 beschrijft welke taken we uitvoeren, wie die uitvoert, en hoe we samenwerken met onze partners. Hoofdstuk 3 gaat in op de IBT-beoordeling 2024–2025 en het verbetertraject. Hoofdstuk 4 maakt de personele en financiële borging inzichtelijk. Hoofdstuk 5 beschrijft de ontwikkelingen en wat we belangrijk vinden. Hoofdstuk 6 bevat het jaarverslag 2025 — de evaluatie van het UP 2025. Hoofdstuk 7 bevat het uitvoeringsprogramma 2026. Hoofdstuk 8 bevat de resultaten en planning van de samenwerkingspartners ODU en VRU samen. Bijlage I bevat de werkprocessen Bijlage II bevat de prognose.

VTH Jaarverslag 2025 & UP 2026

Pagina 2

Gemeente Woudenberg

Jaarverslag 2025 & Uitvoeringsprogramma 2026

2. Algemeen 2.1 Welke taken voeren we uit? Het uitvoeren van VTH-taken komt voort uit de bevoegdheid en in sommige gevallen uit de verplichting die de gemeente toekomt op basis van wet- en regelgeving, zoals de Omgevingswet en het omgevingsplan. De gemeente is op grond van de Omgevingswet het bevoegd gezag voor het verlenen van omgevingsvergunningen voor onder meer bouwactiviteiten, omgevingsplanactiviteiten en monumentenactiviteiten. Daarnaast is de gemeente verantwoordelijk voor het toezicht op de naleving van de verleende vergunningen en de regels uit het omgevingsplan, en voor de handhaving bij geconstateerde overtredingen. Naast de taken op grond van de Omgevingswet voert de gemeente ook VTH-taken uit op grond van de Algemene plaatselijke verordening (APV), die sinds 1 januari 2024 van kracht is. Onder de APV vallen onder meer vergunningen en meldingen voor evenementen, terrassen, standplaatsen en uitstallingen. Daarnaast heeft de gemeente een beginselplicht tot handhaving wanneer een wettelijk voorschrift is overtreden (artikel 18.1 Omgevingswet). Dit betekent dat de gemeente in beginsel gehouden is om op te treden wanneer zij een overtreding constateert of hierop wordt gewezen door een verzoek om handhaving. Een deel van de VTH-taken wordt niet door de gemeente zelf uitgevoerd maar is belegd bij de Omgevingsdienst Utrecht (ODU) en de Veiligheidsregio Utrecht (VRU).

Dit betreft de wettelijke basistaken op het gebied van milieu en de taken op het gebied van brandveiligheid. De verplichting om uitvoering te geven aan de beleids- en uitvoeringscyclus ligt vast in afdeling 13 van het Omgevingsbesluit. Welke VTH-taken de gemeente Woudenberg precies uitvoert en hoe hieraan concreet invulling wordt gegeven, is beschreven in de U&HS 2026–2029.

2.2 Wie voeren de VTH-taken uit? De VTH-taken worden niet allemaal door de gemeente Woudenberg zelf uitgevoerd. Onderstaande tabel geeft inzicht in de taakverdeling: Taakveld

Uitvoerende partij

Vergunningverlening bouw en RO

College van B&W van de gemeente Woudenberg

Vergunningverlening milieu

ODU (voorheen RUD Utrecht)

Toezicht bouwen/RO

College van B&W van de gemeente Woudenberg

Toezicht milieu

ODU (primair) / Gemeente (signalerend)

Brandveilig gebruik

VRU

Handhaving bouw/RO

College van B&W van de gemeente Woudenberg

Handhaving milieu

ODU

De gemeente Woudenberg heeft de uitvoering van haar VTH-taken grotendeels georganiseerd binnen de afdeling Fysiek Domein. Daarnaast zijn er VTH-taken ondergebracht bij de Omgevingsdienst Utrecht (ODU, voorheen RUD Utrecht). Dit zijn de wettelijke basistaken voor de milieuactiviteiten en ook enkele andere milieutaken, met name op het gebied van bodem. Op het gebied van brandveiligheid wordt samengewerkt met de VRU. Binnen de uitvoeringsorganisatie zijn vergunningverlening enerzijds, en toezicht en handhaving anderzijds, functioneel en per medewerker gescheiden. Deze scheiding is ook bestuurlijk doorgevoerd: de politieke verantwoordelijkheid voor vergunningverlening ligt bij een andere portefeuillehouder dan die voor toezicht en handhaving.

VTH Jaarverslag 2025 & UP 2026

Pagina 3

Gemeente Woudenberg

Jaarverslag 2025 & Uitvoeringsprogramma 2026

2.3 Bereikbaarheid Op grond van artikel 13.9, tweede lid, onder d, van het Omgevingsbesluit is de gemeente ook buiten kantooruren bereikbaar voor calamiteiten op het gebied van het omgevingsrecht. Bij calamiteiten is het gemeentelijke noodnummer beschikbaar: (033) 286 7777. Inwoners kunnen klachten en meldingen ook online melden via Fixi; de servicenorm is een reactie binnen drie werkdagen. Voor acute milieuklachten is de ODU 24/7 bereikbaar via de milieuklachtenlijn 0800-0225510.

2.4 Samenwerkingspartners De gemeente Woudenberg voert haar VTH-taken niet alleen uit, maar werkt samen met verschillende partners. Het Omgevingsbesluit verplicht tot afstemming en bekendmaking van het uitvoeringsprogramma aan betrokken bestuursorganen en strafrechtelijke partners. Het uitvoeringsprogramma is afgestemd met de ODU, de VRU en de politie.

Omgevingsdienst Utrecht (ODU) Per 1 januari 2026 voert de Omgevingsdienst Utrecht (ODU) alle taken uit die voorheen door de RUD Utrecht en de ODRU werden verricht. De samenwerkingsafspraken liggen vast in een dienstverleningsovereenkomst (DVO). De ODU rapporteert halfjaarlijks over de voortgang en stelt jaarlijks een jaarverslag en uitvoeringsprogramma op.

Veiligheidsregio Utrecht (VRU) De VRU adviseert de gemeente in het kader van vergunningverlening op het gebied van brandveilig gebruik en voert op dit gebied het toezicht uit. De samenwerkingsafspraken liggen vast in een taakuitvoeringsovereenkomst (TUO).

Provincie Utrecht De Provincie Utrecht coördineert de samenwerking tussen de organisaties die zich bezighouden met omgevingsrecht en houdt interbestuurlijk toezicht op de uitvoering van de VTH-taken door gemeenten (zie hoofdstuk 3).

Politie en Openbaar Ministerie Op het gebied van strafrechtelijke milieuzaken zijn de milieu-agenten het eerste aanspreekpunt. De wijkagenten van Woudenberg zijn het vaste aanspreekpunt voor de gemeente. Bij geconstateerde milieuovertredingen waarbij het vermoeden bestaat van een economisch delict, vindt afstemming plaats met het Functioneel Parket van het OM. De afstemming tussen VTH en de strafrechtelijke partners verloopt via de gemeentelijke afdeling Openbare Orde en Veiligheid (OOV). Het team VTH heeft elke twee weken overleg met OOV. OOV overlegt op haar beurt tweewekelijks met de wijkagent en de boa’s. Eens per kwartaal vindt een basisteambrede driehoek plaats, waarbij de burgemeester, de officier van justitie (OM) en de teamchef politie aanwezig zijn. Indien vanuit VTH afstemming met politie of OM nodig is, vormt OOV de schakel. Woudenberg werkt samen met de gemeenten Zeist, Bunnik en Leusden in het basisteam ZBLW. De vier gemeenten hebben een gezamenlijk Integraal Veiligheidsplan. De samenwerking met de politie wordt nader geborgd in een uitvoeringsplan integrale veiligheid. In 2025 zijn conform planning 2 integrale controles uitgevoerd in ZBLW-verband, samen met de politie, boa’s en toezichthouders van de buurgemeenten. Er wordt voor dit beleid aansluiting gezocht bij de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO).

Via het RIEC vindt structurele afstemming plaats op het thema ondermijning.

Overige partners Waterschappen (HDSR en Vallei en Veluwe), de buitengewoon opsporingsambtenaar (boa) en de VTHprojectgroep regio Utrecht.

VTH Jaarverslag 2025 & UP 2026

Pagina 4

Gemeente Woudenberg

Jaarverslag 2025 & Uitvoeringsprogramma 2026

Regionale samenwerking ZBLW De gemeente Woudenberg werkt samen met de buurgemeenten Zeist, Bunnik en Leusden (ZBLW) op het gebied van integrale controles, gericht op ondermijning en illegale activiteiten. In 2025 zijn 2 integrale controles uitgevoerd (doel behaald). In 2026 wordt deze samenwerking voortgezet met het doel minimaal 2 gezamenlijke acties uit te voeren.

2.5 Kwaliteitscriteria De gemeente Woudenberg borgt de kwaliteit van de uitvoering van de VTH-taken door ervoor te zorgen dat medewerkers beschikken over voldoende ervaring, deskundigheid en actuele kennis. Dit wordt geborgd door het periodiek volgen van relevante vakopleidingen en cursussen, en door regelmatig intern vakoverleg. Voor dit jaar is er bij Pont Academie een offerte opgevraagd voor een meerdaagse cursus over o.a. actualiteiten en jurisprudentie Omgevingswet, werken met ETFAL en Bouwbesluit/Bbl. De verordening “Uitvoering en handhaving (omgevingsrecht) Woudenberg 2022”, vastgesteld op 30 juni 2022, regelt de kwaliteit van de VTH-taken op grond van de artikelen 18.20 en 18.23 Omgevingswet. Het IBT heeft bij de beoordeling 2024–2025 geconstateerd dat de kwaliteitscriteria VTH al meerdere jaren niet formeel zijn geëvalueerd (criterium 26). In 2025 is hier een start mee gemaakt. We hebben een toets van de kwaliteitscriteria uitgezet bij alle collega’s (en retour ontvangen) en overige informatie verzameld. In 2026 wordt de inventarisatie uitgevoerd om te zien of de gemeente voldoet aan de Kwaliteitscriteria VTH 3.0 (per 1 januari 2025 in werking). De resultaten worden opgenomen in het jaarverslag 2026 volgens het comply-orexplain-principe. Dit is een van de drie prioritaire verbeterpunten voor 2026 (zie §3.2).

VTH Jaarverslag 2025 & UP 2026

Pagina 5

Gemeente Woudenberg

Jaarverslag 2025 & Uitvoeringsprogramma 2026

3. Interbestuurlijk toezicht (IBT) 3.1 Beoordeling 2024–2025 De Provincie Utrecht houdt op grond van de Omgevingswet interbestuurlijk toezicht op de uitvoering van de VTH-taken door gemeenten. Over de periode 2024–2025 heeft de gemeente Woudenberg het totaaloordeel “verbetering nodig” gekregen (trede 2 van de interventieladder).

Onderdeel

Score

Max

%

Oordeel

U&H-strategie

38

82

46%

Voldoet

Handhavingsstrategie

28

40

70%

Verbetering nodig

Uitvoeringsprogramma

37

58

64%

Structureel verbetering nodig

Uitvoeringsorganisatie

29

34

85%

—

Totaal

132

214

62%

Verbetering nodig

De uitvoeringsorganisatie scoort het hoogst (85%), wat bevestigt dat de organisatorische basis op orde is. De verbeterpunten concentreren zich op de beleidscyclus. De belangrijkste aandachtspunten uit de beoordeling zijn: Criterium 3: De U&H-strategie was niet bezien en aangepast naar aanleiding van de evaluatie. Criterium 11/20: De capaciteitsberekening was niet gekoppeld aan de doelen, alleen aan de werkvoorraad. Criterium 19: Het uitvoeringsprogramma 2025 was te laat vastgesteld. Vanaf 2026 dient het uitvoeringsplan 2027 voor 1 januari 2027 te zijn vastgesteld. Hier wordt scherp op gemonitord. Criterium 23: Voor risicovolle onderwerpen (brandveiligheid, constructieve veiligheid) waren alleen reactieve werkzaamheden geprogrammeerd. Criterium 24: Het uitvoeringsprogramma was niet afgestemd met de strafrechtelijke partners. De tekst ‘binnenkort’ stond al twee jaar ongewijzigd. Criterium 26: De kwaliteitscriteria VTH waren al meerdere jaren niet geëvalueerd.

3.2 Verbeterpunten 2026 We zijn een kleine gemeente met beperkte capaciteit. We kunnen niet alle verbeterpunten tegelijk oppakken. Daarom kiezen we voor 2026 drie prioritaire verbeterpunten: 1. Tijdige vaststelling UP (criterium 19): Het uitvoeringsprogramma 2027 wordt vóór 1 januari 2027 vastgesteld. Vanaf 2026 geldt dat te late vaststelling leidt tot 0 punten op de criteria 19–24. Dit is daarmee het meest urgente verbeterpunt. 2. Verbetering CLO-registratie (criteria 11/20 en 22): De registratie in CLO is op meerdere onderdelen onvolledig: opschortingen en verlengen van de begunstigingstermijn bij vergunningverlening worden niet altijd verwerkt in CLO, en bij toezicht ontbreken kengetallen. Bij handhaving is er te weinig zicht op de doorlooptijden bij verzoeken om handhaving. In 2026 wordt de CLO-inrichting met prioriteit verbeterd, zodat betrouwbare cijfers beschikbaar komen voor zowel de verantwoording als de capaciteitsberekening. 3. Inventarisatie kwaliteitscriteria VTH 3.0 (criterium 26): In 2026 wordt een eerste inventarisatie uitgevoerd. De resultaten worden opgenomen in het jaarverslag 2026.

Daarnaast zijn met de vaststelling van de nieuwe U&HS 2026–2029 al verbeteringen doorgevoerd op de criteria 3 (strategie bezien en aangepast), 4 (SMART-doelen), 7 (prioriteitenstelling) en 12/24 (afstemming strafrechtelijke handhaving: de LHSO is formeel vastgesteld als beleidsregel en de afstemming met politie en

VTH Jaarverslag 2025 & UP 2026

Pagina 6

Gemeente Woudenberg

Jaarverslag 2025 & Uitvoeringsprogramma 2026

OM verloopt via de afdeling OOV, zie §2.4 en §7.6). De overige verbeterpunten worden in de komende jaren stapsgewijs opgepakt, in lijn met de meerjarendoelen uit de U&HS.

3.3 Ambitie We zijn realistisch, met de huidige capaciteit is het niet haalbaar om in één jaar van “verbetering nodig” naar “voldoet” te gaan. Onze ambitie is om bij de volgende beoordeling op ten minste drie criteria een hogere score te behalen. Door de drie prioritaire verbeterpunten uit te voeren, verwachten we met name op de onderdelen Uitvoeringsprogramma en Uitvoeringsorganisatie vooruitgang te boeken.

VTH Jaarverslag 2025 & UP 2026

Pagina 7

Gemeente Woudenberg

Jaarverslag 2025 & Uitvoeringsprogramma 2026

4. Personele en financiële borging Conform artikel 13.10 Omgevingsbesluit worden de benodigde en beschikbare financiële en personele middelen inzichtelijk gemaakt.

4.1 Beschikbare capaciteit 2025 De capaciteit voor de uitvoering van de VTH-taken was in 2025 als volgt opgebouwd:

Functie

Vast (fte)

Inhuur (fte)

Totaal

Frontoffice incl. APV

1,28

—

1,28

Vergunningverlening bouw

2,9

—

2,9

Toezichthouders

0,35

1,0

1,35

Juridisch medewerkers handhaving

1,72

0,5

2,22

Totaal

6,25

1,5

7,75

4.2 Beschikbare capaciteit en werkomvang 2026 Op basis van de trendanalyse over 2024–2025 en de prognoses voor 2026 is de volgende capaciteitsberekening opgesteld. Om de werkbare uren te berekenen wordt bij vaste medewerkers uitgegaan van Bij 1 fte wordt bij vaste medewerkers daarom uitgegaan van 1316 beschikbare werkbare uren voor het lijnwerk en bij inhuur is dat 1500. Bij Inhuur wordt meer uren per jaar berekend, omdat zij in verhouding minder overleggen en andere organisatorische taken hebben. De geprognosticeerde aantallen per productcategorie zijn gebaseerd op de realisatiecijfers uit CLO over 2024 en 2025. De gehanteerde gemiddelde uren per product zijn gebaseerd op ervaringskengetallen. In 2026 wordt gewerkt aan het valideren van deze kengetallen door de registratie in CLO te verbeteren: door per zaak de doorlooptijd, behandeltijd en het aantal controles structureel vast te leggen, ontstaat een betrouwbare basis voor toekomstige capaciteitsberekeningen. Dit sluit aan bij het IBT-verbeterpunt dat de capaciteitsberekening beter moet worden gekoppeld aan de doelen (criteria 11 en 20).

Taakveld

Vaste cap. (uren)

Werkomvang (uren)

Tekort/overschot

Inhuur (uren)

Totaal verschil

Vergunningverlening

3.816

3.773

+43

—

+43

Administratie (incl. APV)

1.685

1.656

+29

—

+29

Toezicht

461

2.220

-1.759

1.500

-259

Handhaving

2.264

3.120

-856

750

-106

Totaal

8.226

10.769

-2.543

2.250

-293

De totale werkomvang (10.769 uren) overstijgt de vaste capaciteit (8.226 uren) met 2.543 uren. Met de geplande inhuur van 2.250 uren resteert een tekort van 293 uren, dat zich concentreert bij toezicht (-259) en handhaving (-106). Vergunningverlening en administratie zijn in balans.

VTH Jaarverslag 2025 & UP 2026

Pagina 8

Gemeente Woudenberg

Jaarverslag 2025 & Uitvoeringsprogramma 2026

Anders dan in voorgaande jaren is de werkomvang niet alleen gebaseerd op de verwachte werkvoorraad, maar ook op de extra capaciteit die nodig is om de doelen uit de U&HS te bereiken. Zo is bij toezicht rekening gehouden met het inhalen van de achterstand van 120 objecten (doel T1), en bij handhaving met het terugbrengen van de openstaande lijst (doel H2).

4.3 Knelpunten en risico’s Zelfs met inhuur blijft een tekort van 259 uren. Hieronder wordt verder ingegaan op de lopende knelpunten en risico’s. Toezicht De achterstand van 120 objecten in het kader van toezicht maakt het kwetsbaar. Bij uitval van de ingehuurde toezichthouder valt het toezicht zo goed als stil. Er is een vergunningverlener die bij het uitvallen van de huidige toezichthouder bevoegd is om ook de rol van toezichthouder te vervullen. Werving van een vaste toezichthouder blijft de hoogste organisatieprioriteit. Zolang dit niet lukt, wordt met inhuur de continuïteit geborgd. Handhaving Het tekort is beheersbaar zolang de inhuur wordt gecontinueerd. Voor het lopende jaar is besloten om door te gaan met inhuur. De stijging in bezwaar- en beroepszaken legt extra druk op de juridische capaciteit. In de kadernota 2027 moet bezien worden of er structureel geld vrijgemaakt kan worden voor een vaste kracht. Vergunningverlening De capaciteit is in balans, maar de 53 lopende aanvragen per 31-12-2025 zorgt voor een hogere feitelijke werkdruk in Q1–Q2 2026. Bijsturing Het resterende tekort wordt opgevangen door prioritering conform de U&HS 2026–2029. In 2026 wordt gewerkt aan een structurele capaciteitsberekening ten behoeve van de kadernota 2027, zodat eventuele uitbreiding tijdig bestuurlijk kan worden geagendeerd.

De vaste formatie is financieel geborgd door vastlegging in de gemeentebegroting. De geraamde uren en middelen van de ODU en VRU zijn vastgelegd in de DVO/TUO en geborgd in de meerjarenbegroting.

VTH Jaarverslag 2025 & UP 2026

Pagina 9

Gemeente Woudenberg

Jaarverslag 2025 & Uitvoeringsprogramma 2026

5. Ontwikkelingen en prioriteiten 5.1 Kernwaarden De gemeente Woudenberg staat voor aandacht, professionaliteit en bestuurlijke sensitiviteit. We doen met aandacht ons werk voor inwoners, ondernemers en collega’s. We voeren op correcte wijze ons werk uit en maken gebruik van de kracht van onze samenwerkingspartners. En we zijn open en transparant over wat we doen en waarom.

5.2 U&H-beleid De U&H-strategie 2024 vormde in 2025 de basis voor ons handelen. Met de invoering van de Omgevingswet en de Wkb zijn de beleidskaders aangescherpt. In 2026 treedt de nieuwe U&HS 2026–2029 in werking. Deze bevat SMART-geformuleerde doelen, een geactualiseerde risicoanalyse en een heldere prioritering. Het uitvoeringsprogramma 2026 (hoofdstuk 7) is de eerste uitwerking van dit nieuwe beleidskader.

5.3 Prioriteiten Onze prioriteiten voor vergunningverlening, toezicht en handhaving zijn gebaseerd op de risicoanalyse uit de U&HS 2026–2029. We maken onderscheid tussen: Landelijke risicothema’s (uitvoering via ODU/VRU): asbest, risicovolle milieubelastende activiteiten, brandveiligheid bij opslag gevaarlijke stoffen. Lokale speerpunten (uitvoering gemeente): constructieve veiligheid, algemene brandveiligheid (i.s.m. VRU), handhaving omgevingsplan, verzoeken om handhaving. In 2026 zetten we daarnaast in op gericht toezicht tijdens de bouwfase en monitoring van gereedmeldingen, conform de werkafspraken die in 2024 zijn ingevoerd.

5.4 Ontwikkelingen Omgevingsdienst Utrecht (ODU): Per 1 januari 2026 zijn de RUD Utrecht en ODRU gefuseerd tot de ODU. De samenwerkingsafspraken lopen voort. De DVO wordt in 2026 geëvalueerd. Wet kwaliteitsborging bouwen (Wkb): De Wkb is op 1 januari 2024 in werking getreden voor gevolgklasse 1 nieuwbouw. In 2026 wordt de verdere implementatie voortgezet en wordt ervaring opgedaan met de beoordeling van dossiers van kwaliteitsborgers. Kwaliteitscriteria VTH 3.0: Per 1 januari 2025 zijn de vernieuwde kwaliteitscriteria in werking getreden. In 2026 is een eerste inventarisatie uitgevoerd (zie §3.2) onder de medewerkers. Dit moet worden beoordeeld en verwerkt. CLO zaaksysteem: De inrichting van CLO voor toezicht is in 2025 onvoldoende gebleken. In 2026 wordt met prioriteit gewerkt aan de aanpassing van CLO, zodat kengetallen beschikbaar komen.

VTH Jaarverslag 2025 & UP 2026

Pagina 10

Gemeente Woudenberg

Jaarverslag 2025 & Uitvoeringsprogramma 2026

6. Wat hebben we in 2025 gedaan? In dit hoofdstuk wordt teruggeblikt op de uitvoering van het uitvoeringsprogramma 2025, conform artikel 13.11 Omgevingsbesluit.

6.1 Resultaten vergunningverlening Conceptverzoeken / vooroverleg Indicator

2024

2025

Doel UP 2025

Aantal conceptverzoeken

56

60

—

Dat tot vergunning leidde

25

17

—

% binnen 8 weken

n.b.

30%

80%

Slechts 30% werd binnen 8 weken beantwoord, ver onder het doel van 80%.

Omgevingsvergunningen Indicator

2024

2025

Doel

Totaal aangevraagd

127

131

—

Verleend

102

51

—

Nog in behandeling per 31-12

10

53

—

Buiten behandeling gelaten

4

8

—

% binnen wettelijke termijn

47%

47%

100% binnen termijn

Bezwaren ingediend

2

5

—

Bezwaren gegrond

0

0

0% gegrond

Legesopbrengsten VTH

€ 801.223

€ 714.620,-

—

De bovenstaande resultaten inzake conceptverzoeken en aanvragen omgevingsvergunningen moet worden genuanceerd. Uit navraag bij de vergunningverleners blijkt dat opschorting van het besluit en verlenging van beslistermijnen van aanvragen niet consequent in CLO worden verwerkt. Hierdoor registreert CLO aanvragen als “buiten termijn” terwijl de beslistermijn feitelijk was opgeschort of de termijn was verlengd. Het werkelijke percentage tijdige beschikkingen ligt naar inschatting van het team aanzienlijk hoger. De verbetering van de CLO-registratie — met name het consequent verwerken van opschortingen en verlengingen — is daarmee een prioriteit voor 2026 (zie ook doel O1). Hier moet opgemerkt worden dat de juiste registratie niet altijd mogelijk is in verband met beperkingen in de software. Hiervoor zal in overleg getreden moeten worden met de softwareleverancier. Zonder betrouwbare registratie is verantwoording over termijnen niet mogelijk. Per 31-12-2025 staan 53 aanvragen open, waarvan volgens CLO 66% de termijn al overschrijdt; ook hier geldt het voorbehoud dat nietverwerkte opschortingen het beeld vertekenen. Een positief punt is dat er geen enkel bezwaar gegrond is verklaard en dat ook de onafhankelijke bezwaarschriftencommissie tevreden is over het niveau van de stukken.

VTH Jaarverslag 2025 & UP 2026

Pagina 11

Gemeente Woudenberg

Jaarverslag 2025 & Uitvoeringsprogramma 2026

Meldingen brandveilig gebruik (VRU) Indicator

2024

2025

Doel UP 2025

Meldingen brandveilig gebruik

6

7

—

Binnen 4 weken

1 (17%)

2 (29%)

80%

Verbetering ten opzichte van 2024, maar nog steeds ver onder het doel. Dit wordt met de VRU besproken. Deze cijfers zijn besproken met de vergunningverleners. De vraag is, of de langere doorlooptijden ligt aan de behandeltermijn van de VRU of aan het tijdig insturen van de meldingen door de gemeente aan de VRU. Uit de gesprekken met de vergunningverleners blijkt dat vooral de tijd die het kost om de meldingen door te geven aan de VRU de oorzaak zijn van de langere termijnen. In 2026 zal er gestuurd worden op snellere doorzending van de meldingen aan de VRU, doormiddel van strakke werkafspraken waar periodiek op gemonitord wordt.

6.2 Resultaten toezicht Indicator

Resultaat 2025

Oordeel

Gecontroleerde verleende vergunningen

19 (van 51 verleend)

—

Geconstateerde afwijkingen

2

—

Controles bij start/gereedmelding

Onbekend

Registratie verbeteren

Controles strijdig gebruik

30

—

Integrale controles ketenpartners

2

Doel behaald

Vaste toezichthouder aangenomen?

Nee

Knelpunt

Toezicht blijft het taakveld met de grootste uitdagingen. 19 van 51 verleende vergunningen is gecontroleerd. Hierbij is wel gestuurd op prioriteit in het kader van risico indicatie. Meerdere kengetallen zijn “onbekend” door de onvoldoende inrichting van CLO. Het niet kunnen aannemen van een vaste toezichthouder is een structureel probleem.

6.3 Resultaten handhaving Indicator

Resultaat 2025

Oordeel

Openstaand per 01-01-2025

28

—

Nieuw gestart

34

—

Afgehandeld

19

—

Openstaand per 31-12-2025

30

—

Formele handhavingsverzoeken

7

—

Ingevorderde dwangsommen

0

Aandachtspunt

Ingebrekestellingen

0

Positief

Bezwaren

4 (alle ongegrond)

Positief

De openstaande lijst is gestegen naar 30 zaken, dit betreffen meldingen en geen verzoeken om handhaving. Deze worden naar prioriteit afgehandeld. Positief is het feit dat we geen ingebrekestellingen hebben ontvangen en dat alle bezwaren ongegrond zijn verklaard. Dat er nog geen dwangsommen zijn ingevorderd is

VTH Jaarverslag 2025 & UP 2026

Pagina 12

Gemeente Woudenberg

Jaarverslag 2025 & Uitvoeringsprogramma 2026

uit te leggen omdat er tot op heden gehoor is gegeven aan de handhavingsbesluiten en het invorderen van dwangsommen daarom niet nodig was.

6.4 APV en overig Indicator

2024

2025

Opmerkingen

APV-vergunningen

72

72

Stabiel

APV-meldingen/ontheffingen

127

128

Stabiel

Sloopmeldingen met asbest (ODU)

5

10

Verdubbeld

Sloopmeldingen binnen 4 wkn

10

5

—

In 2025 zijn geen monumentenvergunningen aangevraagd of verleend.

6.5 Evaluatie doelen UP 2025 Doel UP 2025

Streefwaarde

Resultaat 2025

Behaald?

Geen vergunningen buiten termijn

100% binnen de termijn

53% overschreden (CLO; vertekend door nietverwerkte opschortingen)

Nee

Eenduidig proces, uniforme toetsing

100%

Deels

Deels

80% conceptverzoeken binnen 8 wkn

80%

30%

Nee

80% meldingen brandveilig gebruik ≤4 wkn

80%

29%

Nee

Sloopmeldingen binnen 4 weken

Gewenst

5 van totaal

Nee

Toezicht: basiskwaliteit verleende verg.

Alle verleende verg.

19 van 51

Nee

100% handhavingsverzoeken binnen termijn

100%

Onbekend

N.t.b.

100% meldingen binnen 8 wkn reactie

100%

Onbekend

N.t.b.

80% gronden conform best.plan

80%

Onbekend

N.t.b.

Min. 2 integrale controles

2

2

Ja

100% bezwaren VV ongegrond

100%

100%

Ja

0 ingebrekestellingen

0

0

Ja

Samenvatting: Van de twaalf doelen zijn er drie behaald, drie niet te beoordelen (gebrekkige registratie CLO) en zes niet behaald. De inhoudelijke kwaliteit is goed (100% bezwaren ongegrond). Het beeld over doorlooptijden wordt vertekend door onvolledige CLO-registratie: opschortingen en verlengingen worden niet consequent verwerkt, waardoor het werkelijke percentage tijdige beschikkingen hoger ligt dan de 47% die CLO rapporteert. Het toezicht kampt met een structureel capaciteitstekort.

VTH Jaarverslag 2025 & UP 2026

Pagina 13

Gemeente Woudenberg

Jaarverslag 2025 & Uitvoeringsprogramma 2026

6.6 Aandachtspunten 1. Termijnbewaking is het urgentste verbeterpunt. In 2026 wordt dit wekelijks gemonitord. We hebben wekelijks een intaketafel met nieuwe vergunningsaanvragen die besproken worden. Hier schuiven ook de toezichthouder en de handhavingsjuristen aan. Dit overleg kan gebruikt worden om de termijnbewaking te waarborgen. 2. CLO moet met prioriteit beter worden ingericht voor toezicht en handhaving. We hebben hier al stappen in gemaakt. In 2024 zijn we begonnen met handhavingszaken via CLO te verwerken, en in 2025 is een start gemaakt aan de inrichting van de melding ‘Mogelijke Overtreding’ (voor de registratie en afwerking meldingen in CLO). 3. Werving vaste toezichthouder blijft de grootste personele uitdaging. Er staat een vacature open. Er zijn meerdere gesprekken gevoerd met potentiële toezichthouders maar dit heeft tot op heden niet geleid tot invulling van de functie. 4. De handhavingslijst moet actief worden teruggebracht. Door prioritering aan te schroeven en minder snel nieuwe zaken op te pakken. Er worden door betrokkenen meer rechtsmiddelen aangewend dan vooraf werd verwacht, daarom moest er per zaak meer capaciteit ingezet worden. 5. De samenwerking met VRU over termijnen meldingen brandveilig gebruik verdient aandacht. Ook dit onderdeel wordt meegenomen bij de wekelijkse intaketafel.

VTH Jaarverslag 2025 & UP 2026

Pagina 14

Gemeente Woudenberg

Jaarverslag 2025 & Uitvoeringsprogramma 2026

7. Wat gaan we in 2026 doen? De lessen uit 2025 nemen we mee in 2026. Dit hoofdstuk beschrijft op welke wijze we invulling geven aan de VTH-taken. Het UP 2026 is het eerste dat is gebaseerd op de U&HS 2026–2029. We benadrukken dat de huidige capaciteit beperkt is. We kiezen daarom bewust voor een aantal speerpunten en zijn eerlijk over wat we in 2026 wel en niet kunnen waarmaken.

7.1 Doelstellingen 2026 De doelen uit de U&HS 2026–2029 hebben een looptijd van vier jaar. In 2026 richten we ons op de volgende concrete streefwaarden:

Nr.

Doelstelling 2026

Streefwaarde 2026

Toelichting

V1

% vergunningen binnen beslistermijn

70%

Was 47%. Realistisch tussendoel; U&HS-doel is 90% in 2029.

V3

Max. % gegronde bezwaren

Max. 5%

Was 0% — vasthouden.

T1

Hoge-prioriteit verg. gecontroleerd

Registratie opzetten

Voorwaarde: CLO-inrichting afronden.

H1

Handhavingsverzoeken binnen 8 wkn

100%

Moet inzichtelijk gemaakt worden

H2

Openstaande lijst handhavingszaken terugbrengen

Max. 25 eind 2026

Was 30. Tussendoel richting max. 10 (2029).

O1

CLO-inrichting toezicht

Kengetallen beschikbaar Q2

Urgent verbeterpunt.

O3

Werving vaste toezichthouder

Aanstelling 2026

Al twee jaar een knelpunt.

De overige doelen uit de U&HS (V2, V4, T2, T3, H3, H4, O2) worden in 2026 voorbereid en verder uitgewerkt in het UP 2027. We kiezen bewust voor een beperkt aantal haalbare doelen.

7.2 Vergunningverlening De focus ligt op het wegwerken van de achterstand (53 lopende aanvragen per 31-12-2025) en het structureel verbeteren van termijnbewaking en registratie. Wekelijkse termijnmonitoring in het teamoverleg; actief gebruikmaken van opschorting en verlenging; achterstand inhalen met als doel de voorraad per 30-06-2026 terug te brengen tot maximaal 25 lopende zaken. We stellen het doel op 70% binnen termijn. Het CLO-cijfer van 47% in 2025 is vertekend doordat opschortingen en verlengingen niet in het systeem werden verwerkt; het werkelijke percentage ligt naar inschatting van het team hoger. De verbetering van de CLO-registratie maakt het mogelijk om in 2026 betrouwbaar te meten. Het U&HS-doel van 90% is een meerjarig streven.

7.3 Toezicht Toezicht is het taakveld dat de meeste bijsturing vraagt. CLO-inrichting voor toezicht met prioriteit afronden (doel O1). Actieve werving vaste toezichthouder (doel O3). Zolang de vacature onvervuld is wordt de continuïteit geborgd via inhuur. Minimaal 2 integrale controles is afgelopen jaar gelukt en is ook weer de inzet voor komend jaar. Verbetering naleving meldplicht, bij uitblijven

VTH Jaarverslag 2025 & UP 2026

Pagina 15

Gemeente Woudenberg

Jaarverslag 2025 & Uitvoeringsprogramma 2026

startmelding binnen 4 weken proactief contact opnemen. Hier werken we met prioritering zodat de meest risicovolle projecten als eerst worden opgepakt. Het U&HS-doel T1 (alle hoge-prioriteit vergunningen gecontroleerd bij start en gereedmelding) kan pas worden gerealiseerd als CLO hiervoor is ingericht. In 2026 richten we ons daarom primair op het opzetten van de registratie.

7.4 Handhaving en sanctioneren Lopende handhavingszakenlijst terugbrengen van 30 naar maximaal 25 (doel H2). Alle handhavingsverzoeken binnen 8 weken in behandeling (doel H1). Strakker protocol voor controle na begunstigingstermijn: altijd binnen 2 weken hercontrole (vastlegging in constateringsrapport). Voortzetten publicatie handhavingsbesluiten en inschrijving WKPB-register. Bij samenloop met strafbare feiten is er afstemming conform LHSO (zie §7.6). Gezien de beperkte capaciteit geven we prioriteit aan zwaardere overtredingen of overtredingen van meerdere regels/rechtsgebieden conform het beleid. Minder ernstige overtredingen worden geregistreerd en op de meldingenlijst geplaatst; actieve handhaving volgt op basis van prioritering.

7.5 Risicovolle onderwerpen Het IBT verwacht dat voor de onderwerpen brandveiligheid, constructieve veiligheid en handhaving omgevingsplan niet alleen reactieve maar ook proactieve werkzaamheden worden geprogrammeerd (criterium 23). Gegeven onze beperkte capaciteit kiezen we voor een realistische invulling:

Onderwerp

Reactief

Proactief 2026

Brandveiligheid

Vergunningverlening, toezicht n.a.v. meldingen, klachten.

Afstemming met VRU over 44 geplande controles bestaande bouw. Deelname aan gebiedsgerichte aanpak Henschotermeer.

Constructieve veiligheid

Vergunninggebonden toetsing en toezicht.

Bij hoge-prioriteit vergunningen aanvullende controle op constructieve veiligheid bij start bouw (mits CLO-registratie gereed).

Handhaving omgevingsplan

Klachten, meldingen, handhavingsverzoeken, ambtshalve constatering.

Terugbrengen lopende handhavingszakenlijst (H2). In 2026 nog geen capaciteit voor programmatisch toezicht; dit wordt voorbereid voor UP 2027.

7.6 Afstemming strafrechtelijke handhaving Op grond van artikel 13.8 lid 2 Omgevingsbesluit wordt het uitvoeringsprogramma, voor zover nodig, afgestemd met de instanties die zijn belast met de strafrechtelijke handhaving. De gemeente hanteert de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO) als uitgangspunt. De afstemming tussen VTH en de strafrechtelijke partners verloopt via de gemeentelijke afdeling Openbare Orde en Veiligheid (OOV). Het team VTH heeft elke twee weken overleg met OOV. OOV overlegt op haar beurt tweewekelijks met de wijkagent en de boa’s. Eens per kwartaal vindt een basisteambrede driehoek plaats, waarbij de burgemeester, de officier van justitie (OM) en de teamchef politie aanwezig zijn. Indien vanuit VTH afstemming met politie of OM nodig is — bijvoorbeeld bij zaken in de LHSO-segmenten D3 en D4 — vormt OOV de schakel. Woudenberg werkt samen met de gemeenten Zeist, Bunnik en Leusden in het basisteam ZBLW. De vier gemeenten hebben een gezamenlijk Integraal Veiligheidsplan. De samenwerking met de politie wordt nader geborgd in een uitvoeringsplan integrale veiligheid. In 2025 zijn conform planning 2 integrale controles uitgevoerd in ZBLW-verband. In 2026 worden opnieuw minimaal 2 integrale controles gepland.

VTH Jaarverslag 2025 & UP 2026

Pagina 16

Gemeente Woudenberg

Jaarverslag 2025 & Uitvoeringsprogramma 2026

De LHSO voorziet in een escalatiemodel waarbij bij ernstige overtredingen afstemming met het OM plaatsvindt. Via het RIEC Midden Nederland vindt structurele afstemming plaats op het thema ondermijning. Ook ondersteunt het RIEC de gemeente bij gemeente-overstijgende RIEC-zaken (bijvoorbeeld in zaken waarbij gecoördineerd moet worden met andere handhavende instanties).

7.7 Werkwijze Bij toezicht maken we gebruik van de principes uit de LHSO. Overtreders worden eerst geïnformeerd en krijgen de gelegenheid tot herstel voordat formeel handhavend wordt opgetreden. Bij acute gevaarzetting worden (bouw)activiteiten direct stilgelegd. In 2026 wordt opnieuw voorrang gegeven aan zwaardere zaken vanuit prioriteitstelling en doelmatigheid. Kleinere overtredingen op hetzelfde perceel worden daarbij direct meegenomen. Bij lichtere strijdigheden verwachten wij van inwoners en bedrijfseigenaren een eigen verantwoordelijkheid. Dit betekent niet dat hiertegen niet handhavend kan worden opgetreden, maar dat de bijbehorende prioritering laag zal zijn.

VTH Jaarverslag 2025 & UP 2026

Pagina 17

Gemeente Woudenberg

Jaarverslag 2025 & Uitvoeringsprogramma 2026

8. Samenwerkingspartners — Resultaten 2025 en planning 2026 Op grond van het Omgevingsbesluit worden de rapportages van de samenwerkingspartners gelijktijdig met dit document aangeboden aan de gemeenteraad.

8.1 RUD Utrecht / ODU — Jaarverslag 2025 De RUD Utrecht heeft in 2025 de milieutaken uitgevoerd op basis van de DVO. De totale realisatie bedroeg 95,2% (€ 271.402 van € 284.944). Thema

Begroot

Omzet

Realisatie

Bedrijfsmatige mba’s

€ 132.179

€ 137.373

104%

Bodem

€ 65.823

€ 39.563

60%

Geluid

€ 20.146

€ 23.370

116%

Energie

€ 12.725

€ 885

7%

Natuur/ecologie

€ 7.447

€ 15.607

210%

RO

€ 18.039

€ 20.609

114%

Asbest

€ 11.384

€ 9.982

88%

Water

€ 7.120

€ 8.730

123%

Vuurwerk

€ 1.143

€ 1.171

102%

Totaal

€ 284.944

€ 271.402

95%

Het spontaan naleefgedrag milieu in Woudenberg (55%) ligt lager dan regionaal (63%). De forse overschrijding op natuur/ecologie (210%) wijst op structureel hogere vraag.

8.2 ODU — UP 2026 Per 1 januari 2026 voert de ODU alle taken uit. De totale uren-afname is met 3.530 uren nagenoeg gelijk aan 2025 (3.581).

8.3 VRU — Jaarcijfers 2025 Taak

Jaarplan 2025

Realisatie 2025

Toelichting

Advies bouw

56

12

Dalende trend

Melding brandveilig gebruik

7

9

Hoger dan gepland

Toezicht bestaande bouw

n.b.

53 (wv. 14 hercontr.)

Geen overdracht handhaving

Klachten brandonveilig

5

3

—

De VRU heeft alle gevraagde bouwcontroles uitgevoerd. Het toezicht bestaande bouw (53 controles) is substantieel.

8.4 VRU — Jaarplan 2026 Het jaarplan 2026 voorziet in 44 geplande controles bestaande bouw, 25 advies-dossiers Omgevingswet en 8 toezicht evenementen. Het aantal advies-dossiers is teruggebracht van 56 naar 25, in lijn met de dalende trend.

VTH Jaarverslag 2025 & UP 2026

Pagina 18

Gemeente Woudenberg

Jaarverslag 2025 & Uitvoeringsprogramma 2026

8.5 Aandachtspunten 1. Naleefgedrag milieu (55%) lager dan regionaal gemiddelde (63%) — in overleg met ODU wordt bezien of gerichte voorlichting aan bedrijven en agrariërs het naleefgedrag kan verbeteren. 2. Overschrijding natuur/ecologie (210%) — de forse overschrijding wijst op een structureel hogere vraag naar ecologische adviezen dan in de DVO is voorzien. Bij de evaluatie van de DVO in 2026 wordt bezien of de urenafname voor natuur en ecologie naar boven moet worden bijgesteld in het UP 2027. Het kan ook dat het gaat om een eenmalige piek. 3. Termijnen brandveiligheidsmeldingen — Slechts 29% van de meldingen brandveilig gebruik is binnen de gewenste termijn van vier weken afgehandeld (zie §6.1). Aangezien de inhoudelijke afhandeling bij de VRU ligt, wordt in het periodieke overleg met de VRU nadrukkelijker aangestuurd op naleving van deze termijnen. Daarnaast wordt er middels periodieke controle bezien of de meldingen door ons tijdig worden doorgestuurd. 4. 44 controles bestaande bouw VRU — het feit dat de VRU in 2025 al 53 controles bestaande bouw heeft uitgevoerd (waarvan 14 hercontroles) biedt een goede basis. De 44 geplande controles in 2026 worden benut om het thema brandveiligheid bij bestaande bouw structureel te borgen. 5. Energietoezicht uitgedund (7% realisatie) — de realisatie op energietoezicht is zeer laag.

Met de ODU wordt in 2026 bezien of de huidige inzet op energietoezicht nog toegevoegde waarde heeft of dat de beschikbare uren beter kunnen worden ingezet op andere milieutaken. 6. Fusie tot ODU afgerond — samenwerkingsafspraken zijn gemaakt. Per 1 januari 2026 is de fusie van RUD Utrecht en ODRU tot de ODU een feit. In 2026 wordt de DVO geëvalueerd en waar nodig aangepast aan de nieuwe organisatiestructuur van de ODU.

VTH Jaarverslag 2025 & UP 2026

Pagina 19

Gemeente Woudenberg

Jaarverslag 2025 & Uitvoeringsprogramma 2026

Bijlage I: Werkprocessen Overheidsbeschikkingen vergen een zorgvuldige en transparante afweging, die voldoet aan de essentiële vereisten. De vergunningplicht bestaat op grond van de wet en/of ter uitvoering van ons beleid, vastgelegd in verordeningen en het Omgevingsplan.

A. Conceptverzoek De gemeente Woudenberg biedt mogelijkheden tot conceptverzoek. Dit wordt mede gestimuleerd doordat er geen leges worden geheven voor dit verzoek. Dit geeft de initiatiefnemer een voorlopig oordeel over de haalbaarheid van een plan, en de gemeente de kans om de initiatiefnemer de kaders en richtlijnen mee te geven om tot een zo kansrijk mogelijke vergunningaanvraag te komen. Vaak wordt gebruik gemaakt van een conceptverzoek wanneer medewerking alleen op basis van een herziening van het Omgevingsplan mogelijk is.

Procesomschrijving De initiatiefnemer dient een conceptverzoek in met de benodigde informatie, met daarbij een schetsontwerp in geval van een bouwplan. Deze wordt getoetst aan het Omgevingsplan en wordt voorgelegd aan de commissie ruimtelijke kwaliteit. Als blijkt dat het bouwplan in strijd is met het Omgevingsplan, wordt de initiatiefnemer in de gelegenheid gesteld om een nadere onderbouwing tot afwijking hiervan in te dienen. Een akkoordverklaring geeft de initiatiefnemer een solide basis om erop te vertrouwen op de kaders waarbinnen de vergunning zal worden verleend. Een akkoordverklaring is echter geen besluit in de zin van de Awb. Ook indien een initiatiefnemer vooraf zekerheid wil over of het bouwplan voldoet aan de voorwaarden voor vergunningvrij bouwen, is dit proces geschikt. Een vergunningvrij-verklaring is echter wel een besluit in de zin van de Awb, en dient dan ook van de rechtsbeschermingsclausule te worden voorzien.

Interne kwaliteitsdoelstelling Vijfenzeventig procent (75%) van conceptverzoeken worden binnen de gestelde termijn van orde van acht weken afgerond, uitgaande van het moment van compleetheid van de ingediende aanvraag. Conceptverzoeken die niet binnen 1 jaar leiden tot een overeenkomstige aanvraag om omgevingsvergunning kunnen worden ingetrokken.

B. Bouw, aanleg, afwijking van het bestemmingsplan en wijzigen van een monument Zoals wettelijk verplicht wordt gesteld, kwijt de gemeente zich van haar taak van besluitvorming over binnengekomen aanvragen om omgevingsvergunning.

Procesbeschrijving Zij bereiden dit voor door te zorgen voor een complete aanvraag (al dan niet via een verzoek om aanvulling), door waar nodig adviezen in te winnen, en door een afweging te maken op basis van juridische argumenten. Daarbij heeft de aanvrager de gelegenheid om te verzoeken om opschorting van de behandeltermijn. Het proces wordt afgerond door verlening, weigering, buiten behandeling stellen of intrekking van de aanvraag. De processtappen, checklists, termijnbewaking en standaardbriefsjablonen zijn vastgelegd in het zaaksysteem Centric Leefomgeving (CLO).

Interne kwaliteitsdoelstellingen Negentig procent (90%) van alle besluiten op aanvragen voor omgevingsvergunning worden binnen de gestelde termijn van orde van acht weken afgerond. Het proces van toetsing wordt eenduidig uitgevoerd. Door uitvoering van de collegiale toets wordt regelmatig steekproefsgewijs een gestructureerde kwaliteitscontrole uitgevoerd. De kwaliteit van de toetsing is zodanig hoogwaardig, dat 100% van alle bezwaren tegen beschikkingen ongegrond verklaard worden in de beslissing op bezwaar.

VTH Jaarverslag 2025 & UP 2026

Pagina 20

Gemeente Woudenberg

Jaarverslag 2025 & Uitvoeringsprogramma 2026

C. Brandveilig gebruik Meldingen ten behoeve van het brandveilige gebruik van een gebouw worden afgehandeld op basis van een advies van de Veiligheidsregio Utrecht (VRU). Een ingediende melding brandveilig gebruik dient 4 weken voor het in gebruik nemen van een pand of locatie te zijn ingediend. De inhoudelijke toets aan de relevante regelgeving wordt uitgevoerd door de VRU. Afhandeling van de melding vindt binnen de gestelde termijn van 4 weken plaats in negentig procent (90%) van de gevallen.

D. Toezicht op omgevingsvergunningen De toezichthouder controleert of de vergunninghouder zich aan de voorwaarden van de omgevingsvergunning houdt, bezoekt de locatie idealiter bij de start- en gereedmelding van de bouw, en constateert eventuele afwijkingen van de vergunning. Kleine (anderszins vergunningsvrije) wijzigingen kunnen worden afgedaan met een revisietekening achteraf. Middelgrote wijzigingen worden middels een wijzigingsvergunning verleend. Bij weigering te voldoen aan de vereisten wordt indien nodig opgeschaald naar een handhavingsproces. Bij afwijkingen die leiden tot een onmiddellijk zeer gevaarlijke situatie, moet de toezichthouder de bouwer sommeren de bouw onmiddellijk stil te leggen. In dat geval is er onmiddellijk sprake van een handhavingszaak, en zal er onmiddellijk (binnen 24 uur) een handhavingsbesluit volgen.

E. Toezicht bij een melding, klacht of verzoek om handhaving De toezichthouder controleert in hoeverre aan de omgevingsregels is voldaan, en maakt bij afwijking/overtreding een constateringsrapport op. Voorafgaand wordt in kaart gebracht wat de mogelijke voorgeschiedenis is ter plaatse (handhavings- en vergunningsverleden). Eerst wordt gezamenlijk met de handhavingsjuristen besproken of een locatiebezoek gewenst is. Als de prioritering zodanig hoog is, maakt de toezichthouder een locatiebezoek, en bij een overtreding een constateringsrapport. Mogelijk gaat de toezichthouder ook in gesprek met de overtreder, om in minnelijk overleg de overtreding ongedaan te laten maken. Als de overtreder niet van zins is de overtreding ongedaan te maken, zal de zaak worden opgeschaald naar een handhavingszaak. Indien de melding niet binnen 8 weken in behandeling wordt genomen, wordt de melder hiervan op de hoogte gesteld, met daarbij de mogelijkheid om de melding op te schalen naar een verzoek om handhaving.

F. Reguliere handhaving In elke situatie waarbij er zich een overtreding heeft plaatsgevonden, en waarbij het minnelijke traject van de toezichthouder geen soelaas heeft geboden, wordt de gemeente geacht hier handhavend tegen op te treden. Dit wordt getemperd door de beschikbare capaciteit. Daarom is prioritering toegestaan. Wanneer een toezichtzaak wordt opgeschaald naar een handhavingszaak, wordt er eerst een overzicht gemaakt van de betreffende overtreding. Bovendien wordt gecontroleerd of er nog meer overtredingen op dit perceel plaatsvinden. Vervolgens worden de overtredingen op een rij gezet in een brief voornemen tot handhaving. Het handhavingsbesluit wordt vervolgens gepubliceerd. Alle opgelegde lasten onder dwangsom en bestuursdwang worden na afloop van de begunstigingstermijn gecontroleerd, waarop de consequenties ook daadwerkelijk worden uitgevoerd dan wel ingevorderd.

G. Integrale toezicht en handhaving

VTH Jaarverslag 2025 & UP 2026

Pagina 21

Gemeente Woudenberg

Jaarverslag 2025 & Uitvoeringsprogramma 2026

De toezichthouders vergezellen regelmatig samenwerkingspartners (VRU, ODU, politie, BOA en toezichthouders BRP) bij het uitvoeren van integrale controles. Overtredingen van het omgevingsrecht die bij deze controles worden geconstateerd worden in principe altijd opgepakt, om onveilige situaties direct te beëindigen, of om ondermijning tegen te gaan. Tijdens het reguliere RIEC-overleg worden de adressen besproken waar mogelijk een integrale controle wenselijk is. Doelstelling: aan 80% van de integrale controles deelnemen, en de daarbij geconstateerde overtredingen direct oppakken met een hoge prioriteit.

H. Handhavingsverzoeken De gemeente wordt geacht binnen een termijn van orde van 8 weken na indiening van een verzoek tot handhaving hierover een besluit te hebben genomen. Om die reden verdient een verzoek om handhaving altijd een zeer hoge prioriteit, ongeacht de aard van de overtreding. Zodra een handhavingsverzoek wordt ingediend, moet er een ontvangstbevestiging uitgaan met daarop de datum van ontvangst, een samenvatting van het verzoek, de termijn waarbinnen wij verwachten te reageren, en de behandelend ambtenaar. Alle handhavingsverzoeken worden onmiddellijk opgepakt en binnen de wettelijke termijn van orde afgehandeld.

I. Wet kwaliteitsborging (Wkb) Bij de inwerkingtreding van de Ow is ook de Wet kwaliteitsborging (Wkb) ingevoerd. Voor bepaalde bouwwerken wordt hierdoor het technische bouwtoezicht uitgevoerd door private kwaliteitsborgers. Bouwwerken zijn daarbij ingedeeld in 3 gevolgklassen. Bij de inwerkingtreding van de Wkb geldt deze alleen nog voor bouwwerken uit gevolgklasse 1. De Wkb heeft drie doelen: het verbeteren van de bouwkwaliteit, het verbeteren van de positie van de consument, en het stimuleren van kwaliteitsverbetering en faalkostenvermindering. De Wkb ziet alleen toe op het technische deel van het bouwen. Het planologische deel (de toetsing aan het bestemmingsplan en welstand) blijft ongewijzigd (de omgevingsplanactiviteit). De inhoudelijke rol van het bevoegd gezag gaat deels over in een procesrol. De gemeente beoordeelt de stukken op volledigheid en indieningsvereisten. De gemeente blijft echter bevoegd om handhavend op te treden, ook op technisch gebied.

Bouwmelding en gereedmelding In de bouwmelding moet de initiatiefnemer aan het bevoegd gezag melden welk instrument wordt toegepast en welke kwaliteitsborger toeziet op de bouw. Tevens moet de melder een risicobeoordeling en een borgingsplan overleggen. De melding moet uiterlijk 4 weken voor de start van de bouw worden ingediend.

VTH Jaarverslag 2025 & UP 2026

Pagina 22

Gemeente Woudenberg

Jaarverslag 2025 & Uitvoeringsprogramma 2026

Aan het eind van het bouwproces moet er een gereedmelding komen. Na de gereedmelding geldt een termijn van 2 weken waarbinnen eventueel mededeling moet worden gedaan dat deze melding niet compleet is. Het bouwwerk mag dan niet in gebruik worden genomen.

Risicogericht en steekproefsgewijs De gemeente kiest ervoor om risicogericht en steekproefsgewijs haar toezichthoudende en handhavende rol in te vullen. Bij de beoordeling van de bouwmelding wordt beoordeeld of en wanneer informatie of controlemomenten worden ingelast. Daarnaast kan steekproefsgewijs toezicht gehouden worden ten aanzien van specifieke onderwerpen op grond van risico's.

VTH Jaarverslag 2025 & UP 2026

Pagina 23

Jaarverslag 2025 & Uitvoeringsprogramma 2026 Gemeente Woudenberg

Bijlage II: Prognose

Bouwwerk Kleine bouwwerken Aan-, uit-, en bijgebouw bij woonfunctie Nieuw- en verbouw woningen Nieuw-, en verbouw woon- en logiesgebouw Aan-, uit,- en bijgebouwen bij andere functies Agrarische bouwwerken Nieuw- en verbouw bedrijfsgebouw Nieuw- en verbouw publiekstoegankelijke bouwwerken en kantoren

Principeverzoeken Bouw RO (afwijking van het bestemmingsplan) Loketvragen

Sloopmelding

Handhaving Bouwen Gebruik ism best.plan Klachten/meldingen Verzoek om handhaving

APV APV-vergunning APV melding/ontheffing/verklaring

Overig VTH Administratieve ondersteuning Coördinatie en beleid toezicht en handhaving Vergunningverlening RO

72 127

17

30 30 82

Vergunningen 2024 2025 40 36 16 24 23 30 4 1 2 1 6 1 8 17 8 9

37 24 98

22

75 110

1

Uren 407 286 440 64 36 80 264 200 1.777

11 17 8

Gem. 11 13 20 32 18 20 22 20

Prognose 2026 37 22 22 2 2 4 12 10

35 30 92

385 510 736 1.631

8 4

66 40

584 472 1056

35 20

4

5 7 3

32 11

5

5 9 6

30 6

4

5 8 6

60 180 130 1.584

4

Uren 424 250 480 60

10 7

156 156

Prognose 2026 13 13 8 3 1

Uren 390 455 360 165 55

16 21 30 6

3.120

900 300 1200

440 55 1.920

17 26 32 11

6 3

8 1

15 16 28 2

4 2

Handhaving 2024 2025 2 13 13 9 4 8 2 3 1 1 7 4 1 2

3 1

Handhavingsjuristen

Gem. 8 10 12 12 8 12 10 10

35

7 5

2.220

420 60 480

Toezicht Prognose Achterstand 2024 2025 2026 25 23 23 30 11 15 12 13 12 16 15 25 5 3 5

28 2

Toezichthouders

22

73 118

600

245 80 325

7 4

5 1

3.773 1656

Bezwaar en beroep Bezwaar Beroep

Vergunningverleners Frontoffice

Gem. 30 35 45 55 55 40 55 55

150 100

Pagina 24

VTH Jaarverslag 2025 & UP 2026