4.a Memorandum Persbericht TenneT vertraging netuitbreidingen 12 juni 2025.pdf

Memorandum Embargo tot 12 juni 2025 – 06:00 uur

Onderwerp Documentnummer Datum Van Aan

Persbericht TenneT vertraging netuitbreidingen UTSP-1457258195-8856 11‑06‑2025 Huib van Essen Provinciale Staten

Essentie / samenvatting: Op donderdag 12 juni 2025 (06:00 uur) publiceert TenneT een persbericht over de vertraging van de netuitbreidingen in de provincies Flevoland, Gelderland en Utrecht. Zie: https://tennet.eu/nl/nieuws/groteuitbreidingsprojecten-hoogspanningsnet-utrecht-gelderland-en-de-flevopolder-duren-langer-dan-gepland. Deze vertraging heeft grote consequenties voor de congestieperiode in deze provincies. Het betekent dat een wachtrij voor grootverbruikaansluitingen langer noodzakelijk blijft. Dit heeft ernstige gevolgen voor o.a. bedrijven, (grootschalige) woningbouw en energietransitie. In het persbericht en onderliggende stukken zal hier nader op worden ingegaan. Vanwege de grote impact van dit bericht, is met TenneT overeengekomen dat wij u onder embargo vooraf informeren. Dringend verzoek dit embargo te respecteren tot donderdagochtend 12 juni 06:00 uur. Deze memo dient als oplegger en nadere duiding bij het persbericht. Inleiding: Op 17 november 2022 is door de netbeheerder TenneT en Stedin congestie afgekondigd ten aanzien van de beschikbaarheid van transportcapaciteit voor afname van het hoogspanningsnet in de provincie Utrecht tot 2029. Vanaf die datum komen aanvragers van een grootverbruikaansluiting op een wachtlijst. Inmiddels staan er meer dan 1000 partijen op deze wachtlijst.

Vanaf 2023 heeft de provincie Utrecht een programma Netcongestie opgezet om de netbeheerders te helpen bij het aanpakken van de oorzaken en gevolgen van de drukte op het stroomnet. Deze aanpak bestaat uit 3 werksporen; integraal programmeren (p-MIEK), RO-spoor netuitbreidingen en slimme/netbewuste oplossingen. Op 6 mei 2025 is een Statenbrief Netcongestie gepubliceerd met een uitgebreide update over onze aanpak. In deze Statenbrief staat ook een overzicht van de status van de netuitbreidingen. Op het moment van opstellen van deze Statenbrief waren de netbeheerders nog bezig met de analyse en doorrekening van de consequenties van de voortgang van de prioritaire netuitbreidingen op eventuele vertraging. Met het persbericht van TenneT dat donderdag 12 juni om 06:00 uur verschijnt wordt de consequentie van de vertraging voor de duur van de congestieperiode inzichtelijk gemaakt. Op basis hiervan zullen we ook de gevolgen voor onze eigen ambities en aanpak opnieuw in kaart moeten brengen. Eerste analyse: In principe verandert er met dit persbericht niets aan de bestaande situatie, behalve dat deze langer zal aanhouden. Dit heeft ernstige gevolgen voor alle partijen die een grootverbruikaansluiting nodig hebben voor hun bedrijfsvoering. De wachtlijst met meer dan 1000 aanvragers zal langer moeten wachten op een aansluiting en nog veel langer worden. Dit treft o.a.

de ontwikkeling van (nieuwe) bedrijventerreinen en bedrijven zelf (die zich hier willen vestigen of groeien), grootschalige woningbouwprojecten, maatschappelijke voorzieningen (scholen, winkels, zorgcentra), maar bijvoorbeeld ook het OV (elektrische bussen).

1 van 2

Wat betreft het terugleveren van elektriciteit door grootschalige opwek, heeft de vertraging van de netuitbreidingen ook effect, maar blijft er vooral voor windenergie nog wel perspectief. Grootschalige opwek van windenergie en zonne-energie staat op de wachtlijst en in het najaar van 2024 bleek er nog gering ruimte op het net voor een aansluiting, mits deze werd vergezeld door een capaciteitsbeperkend contract. Er is momenteel in de balans zon/wind te weinig windenergie (slechts 15%), dus meer wind kan worden gezien als een zogenaamde congestieverzachter (zie: Bericht Stedin in AD-Utrecht). Ondanks dat ook teruglevering langer op de wachtlijst zal komen te staan, zijn er in de provincie Utrecht in sommige situaties regionale oplossingen mogelijk om projecten toch aan te sluiten. Versnelling netuitbreidingen: In de eerdergenoemde Statenbrief hebben we u al geïnformeerd over het versnellingspakket voor de netuitbreidingen van TenneT en Ministerie KGG (zie Kamerbrief). Dit versnellingspakket wordt nu uitgetest op de belangrijkste netuitbreiding in de provincie Utrecht waar de kans op vertraging momenteel het grootst is, Utrecht Noord.

Vanuit de zogenaamde ‘Vliegende brigade’ uit de kamerbrief over de netuitbreidingen is er ook al een onafhankelijk procesmanager aangesteld om TenneT, Stedin, provincie Utrecht en gemeente Stichtse Vecht te helpen bij het versnellen op Utrecht Noord. Voor een ander prioritair project, Amersfoort Noord, is de provincie Utrecht voornemens om de rol van Bevoegd Gezag op zich te nemen en de betrokken gemeenten (Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Soest) te ondersteunen. De benodigde stukken hiervoor zijn al in gereedheid gebracht en staan online bij de Commissievergadering B&E van 18 juni 2025. Aanpak FGU In de eerdergenoemde Statenbrief staat ook een uitgebreide update over de aanpak netcongestie die we samen met de provincies Flevoland, Gelderland en Utrecht (FGU), netbeheerders TenneT, Stedin en Liander, Ministerie KGG en de ACM hebben. De aangekondigde vertraging van de netuitbreidingen is hierin een belangrijke graadmeter. Dit betekent namelijk ook dat de maatregelen die we in FGU-verband hebben ingericht om een wachtrij op kleinverbruik te voorkomen, langer nodig zullen zijn. Dit nieuwe inzicht zal uiteraard worden meegenomen in de doorrekening van prognoses en opbrengst maatregelen die deze zomer voor FGU zal worden gemaakt ter voorbereiding op de afweging ten aanzien van een wachtrij voor kleinverbruik in het najaar 2025.

Vervolgprocedure: - Donderdag 12 juni om 06:00 uur vervalt het embargo en zal het persbericht worden verspreid via diverse media - De netbeheerders werken nog aan een concept en datum voor een webinar om de ontstane situatie nader toe te lichten.

2 van 2