2.b Bijlage 1 Mantelzorgagenda 2024-2026 (geanonimiseerd).pdf

Mantelzorg

in

Woudenberg

Mantelzorgagenda 2024-2026

Gemeente Woudenberg Team beleid sociaal domein

(geanonimiseerd) De Kleine

Schans

an kn

(geanonimiseerd)

Voorwoord Mantelzorg staat hoog op de agenda van ons college van burgemeester en wethouders. In het coalitieakkoord 2022-2026 gemeente Woudenberg ‘Bouwen met vertrouwen’ is ‘Samenleven: omkijken naar elkaar’ een belangrijk thema. Als gemeente vinden wij het belangrijk dat iedereen meetelt en mee kan doen in Woudenberg.

Afgelopen jaren is er door het steunpunt mantelzorg van onze uitvoeringsorganisatie De Kleine Schans voortgebouwd aan het optimaliseren van de ondersteuningsmogelijkheden voor onze mantelzorgers. Met veel betrokkenheid en expertise biedt ons steunpunt professionele ondersteuning aan onze mantelzorgers. Deze ondersteuningsmogelijkheden en toekomstige speerpunten hebben

wij samengevat in deze agenda.

Bij de totstandkoming van onze agenda hebben wij kennisgenomen van en daar waar van toepassing passende aanbevelingen overgenomen van: Integrale verordening Sociaal Domein Woudenberg 2024 Het rapport Mantelzorgagenda 2023-2026 van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (2023) welke op het moment van het opstellen van deze mantelzorgagenda nog bij de Tweede Kamer ter behandeling voorligt. Verslagen voorjaar en najaar 2023 Netwerk Mantelzorg Woudenberg Woonvisie Woudenberg 2024-2030 (p. 13, 37-38, 46) 1 Beleidsnotitie ingrepen woningmarkt gemeente Woudenberg 2022 (p. 12-14) 1 Beleidskader Sociaal Domein 2019-2022 (is verlengd in september 2022) Het onderzoeksrapport ‘Een grote sprong van De Kleine Schans’ van de rekenkamercommissie Vallei en Veluwerand (2021) met daarin conclusies en aanbevelingen over onder andere het onderwerp mantelzorg. Mantelzorgagenda 2019-2020 gemeente Woudenberg Kortom graag gaan wij komende jaren voortvarend aan de slag met de uitvoering van deze agenda om samen met onze mantelzorgers, ons netwerk en de Adviesraad Sociaal Domein. Dit alles ter ondersteuning voor de mantelzorger die onze aandacht en waardering verdienen. Woudenberg, maart 2024

1 De

werkzaamheden met betrekking tot mantelzorg worden uitgevoerd door de collega's van het team Wonen, in samenwerking met de beleidsadviseur wonen & zorg. 1

Inhoudsopgave Voorwoord. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 1 Inhoudsopgave. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2 1. Inleiding. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 2. Wie is mantelzorger?. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 3. Steunpunt Mantelzorg als steunpilaar. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 3. 1 Waar is het steunpunt ondergebracht?. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

4 3. 2 Welke ondersteuning biedt het steunpunt aan de mantelzorger?. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 3. 3 Speerpunten Steunpunt Mantelzorg 2024-2026. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 3. 4 Financiën. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 3. 5 Monitoring. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7

2

1. Inleiding In onze gemeente wonen mensen die afhankelijk zijn van hulp van hun naasten, omdat zij bijvoorbeeld langdurig ziek zijn, een beperking hebben of hulpbehoevend zijn. Deze naasten bieden hulp die verder gaat dan de zogenoemde ‘gebruikelijke hulp’. Deze naasten komen vaak uit de directe sociale omgeving van onze inwoners, bijvoorbeeld een familielid, een vriend of een goede buur. Door de inzet van deze naasten kunnen onze inwoners zich beter redden, zo mogelijk thuis blijven wonen en blijven meedoen in de samenleving. Deze naasten dragen bij aan het bevorderen van de zelfredzaamheid en het organiseren van hulp dichtbij huis voor onze inwoners. Ondanks dat zij dit doen vanuit liefde, betrokkenheid en vaak ook vanuit vanzelfsprekendheid is dit een zware en verantwoordelijke taak. Deze naasten zijn zichzelf er vaak niet van bewust dat zij met deze belangrijke bijdrage de rol van mantelzorger vervullen. Een rol die in de Wet Maatschappelijke Ondersteuning 2015 (Wmo2015) als mantelzorger wordt omgeschreven en waarmee moet worden voorzien in passende waardering en ondersteuning van deze naasten. Bij de uitvoering van deze wet vraagt het van ons als gemeente om mantelzorg te bevorderen en mantelzorgers in staat te stellen hun taak als mantelzorger uit te kunnen voeren en daarmee de zorgvrager te ondersteunen.

In onze gemeente hebben wij bij de organisatie De Kleine Schans hiervoor het Steunpunt Mantelzorg ingericht. Dat dit ondersteuningsaanbod nog onvoldoende bekend is in onze gemeente blijkt ook uit het aantal geregistreerde mantelzorgers van circa 170 bij het Steunpunt Mantelzorg in Woudenberg, terwijl uit schattingen van MantelzorgNL blijkt dat er in Woudenberg per jaar circa 3800 mantelzorgers actief zijn. Met deze voorliggende mantelzorgagenda willen wij streven om komend jaar deze naasten ‘de mantelzorgers’ te bereiken en onze ondersteuningsmogelijkheden bij hen onder de aandacht te brengen. Zij hoeven het immers niet alleen te doen, ons steunpunt mogen zij zien als een belangrijk steunpilaar, die er voor deze naasten ‘de mantelzorgers’ is!

3

2. Wie

is

mantelzorger?

In onze mantelzorgagenda werken wij als uitgangspunt met de zoals geformuleerd door het Sociaal en Cultureel Planbureau:

volgende

definitie

van

mantelzorg

Mantelzorg vatten we op als alle hulp aan hulpbehoevende die wordt gegeven door iemand uit diens omgeving. Het gaat dus om intensieve en minder intensieve, kortdurende en langdurende hulp aan huisgenoten en aan uitwonende familieleden, buren of vrienden, aan zelfstandig wonenden en aan bewoners van zorginstellingen (bronverwijzing Sociaal en Cultureel Planbureau, Mantelzorgers in het vizier. 2019) Wij

herkennen de mantelzorger die woonachtig is in onze gemeente of hulp biedt aan een zorgvrager die woonachtig is in onze gemeente onder andere aan de volgende kenmerken: -___de mantelzorger biedt hulp aan iemand die hij/zij al goed kende voordat hij/zij hulp nodig had. Hierbij denken wij aan familie, vrienden en buren; -__de mantelzorger biedt hulp zonder hiervoor betaald te krijgen (een vergoeding vanuit PGB of mantelzorgwaardering is geen betaling); -___de mantelzorger de professionele zorg regelt en hij/zij de contactpersoon is van

verpleging/begeleiding; jonge mantelzorgers zijn kinderen

-___de

De intensiteit van van

3.

van

en

jongeren

t/m 24

jaar

mantelzorg varieert per persoon en wordt beïnvloed door factoren zoals kwaliteit zorgbehoeften, de duur van de zorg, de locatie, de leeftijd en achtergrond

relaties, de specifiek de mantelzorger.

Steunpunt Mantelzorg

als

steunpilaar

Mantelzorg

is en blijft mensenwerk. Hierbij realiseren wij ons dat het naast dankbaar werk ook als erg belastend kan worden ervaren. Deze belasting kan bij de mantelzorger ook klachten veroorzaken, zoals stress, maar ook lichamelijke klachten. Met de ondersteuning vanuit het steunpunt willen wij dit proberen te voorkomen, door hier tijdig oog en aandacht voor te hebben. Door het voortijdig signaleren en samen te zoeken naar oplossingen is één van de ondersteuningsmogelijkheden waarvoor de mantelzorger bij het steunpunt terecht kan. In de volgende paragrafen vertellen wij graag meer over het Steunpunt Mantelzorg in onze gemeente. 3.1 Waar

is het steunpunt

ondergebracht?

Historie heden Na de transformatie in 2015 in het sociaal domein heeft de gemeente Woudenberg samen met maatschappelijke organisaties in 2018 een coöperatie opgestart. De dagelijkse uitvoering van de ondersteuningswerkzaamheden is belegd bij de uitvoeringsorganisatie De Kleine Schans, welke mede lid is van de coöperatie. Op een laagdrempelige manier en op een centrale plek in het dorp kunnen inwoners met hun zorgvragen terecht bij de uitvoeringsorganisatie. Deze organisatie wordt gevormd door medewerkers van team Samenleving, team Werk & Inkomen (participatiewet), team WMO, leerplicht, het Sociaal Team (WMO en jeugdwet), steunpunt mantelzorg en leerlingenvervoer. Zij werken met hun expertise samen om onze inwoners van goede zorg te voorzien. -

Binnen

onze uitvoeringsorganisatie De Kleine Schans heeft het Steunpunt Mantelzorg een vaste plek gekregen. Met de komst van onze mantelzorgconsulent (geanonimiseerd) heeft het steunpunt ook een vast gezicht gekregen en is er in de afgelopen jaren op een professionele wijze voortgebouwd op het versterken van de positie en de ondersteuning van de mantelzorger.

eN

(geanonimise rd)

3. 2 Welke ondersteuning biedt het steunpunt aan de mantelzorger? Bij het Steunpunt Mantelzorg is onze mantelzorgconsulent werkzaam en heeft 8 uur per week beschikbaar om aan dit thema te besteden. Onze mantelzorgers kunnen kosteloos bij onze mantelzorgconsulent terecht voor de volgende ondersteuning: Persoonlijke ondersteuning Bij de individuele ondersteuning streven we naar persoonsgerichte ondersteuning waarbij oog is voor de specifieke situatie en behoefte. De mantelzorgconsulent bespreekt met de mantelzorger zijn/haar vragen rondom mantelzorgtaken. Ook kan zij de mantelzorger adviseren over hoe om te gaan met het combineren van mantelzorgtaken en werk, maar ook bij (dreigende) overbelasting. Daarnaast kan zij de mantelzorger informeren en adviseren welke instanties eventueel hulp kunnen bieden. Ook is het mogelijk om de individuele mantelzorger te ondersteunen door een traject te starten voor het langdurig volhouden van de mantelzorg. Dit zijn trajecten waarin meerdere gesprekken plaatsvinden, gericht op het empoweren van de mantelzorger. Emotionele hulp De mantelzorgconsulent is voor de mantelzorger! Naast een luisterend kan zij de mantelzorger ook in contact brengen met lotgenoten. Praktische hulp, Informatie en Advies en Vervangende zorg De mantelzorgconsulent kan vanuit haar expertise en kennis de mantelzorger op weg helpen bij het vinden van de juiste hulp.

Door het geven van voorlichting en advies kan de mantelzorger op weg worden geholpen. Bijvoorbeeld door samen te spreken over de ziekte/beperking van de naaste. Maar ook welke mogelijkheden binnen het aanbod in zorg en welzijn zijn en waar de mantelzorger hiervoor bij terecht kan, bijvoorbeeld voor het aanvragen van hulpmiddelen of vervangende zorg. Waardering | Dag van de Mantelzorger Op de Dag van de Mantelzorger worden er attenties uitgereikt aan mantelzorger die voor langere tijd voor minimaal 8 uur per week hulp bieden. Aangemelde mantelzorgers kunnen zich hiervoor bij het steunpunt registreren. Activiteiten De mantelzorgconsulent organiseert jaarlijks meerdere ontmoetingsmomenten, workshops en andere momenten voor ontspanning. Deze activiteiten zijn specifiek op mantelzorgers gericht en dragen bij erkenning en waardering. Daarnaast zijn deze activiteiten ook gericht op andere doelen, namelijk educatie, het geven van praktische tips, het onderling uitwisselen van ervaringen en om steun te zoeken bij elkaar. Netwerk Ook richt het steunpunt zich op de belangenbehartiging en versterking van de positie van mantelzorgers in Woudenberg. In het voorjaar en het najaar neemt de mantelzorgconsulent deel aan een netwerkoverleg waar actualiteiten en ontwikkelingen met elkaar besproken worden of wordt een specifiek netwerkoverleg mantelzorg georganiseerd.

Welke ondersteuning biedt het steunpunt niet? De mantelzorgconsulent neemt geen regeltaken 2 over, maar kan de mantelzorger wel op weghelpen. Wel kan zij de mantelzorger informeren en adviseren over instanties waar de mantelzorger terecht kan voor het beleggen van regeltaken. Ook geeft de mantelzorgconsulent geen zorgindicaties af aan mantelzorgers (bijvoorbeeld; respijtzorg, HH). Wel verwijst zij de mantelzorger door naar betreffende collega binnen de uitvoeringsorganisatie De Kleine Schans, om zo het voeren van dubbele petten en eventuele misverstanden te voorkomen.

2 Voorbereiden van

gesprekken met diverse instanties. Invullen van formulieren en opstellen van brieven naar instanties. Telefonisch contacten of mailen met instanties en afspraken maken etc.

5

3. 3 Speerpunten Steunpunt Mantelzorg 2024-2026 Naast de reguliere ondersteuning aan onze mantelzorgers werken we komende jaren tenminste aan de volgende speerpunten. Komende jaren worden onze speerpunten nader uitgebreid, dit aan de hand van ervaringen en/of instructies vanuit het Rijk. Deze speerpunten worden ook ieder jaar nader toegelicht in ons activiteitenprogramma.

Speerpunt ① | Het vergroten van de bekendheid en toegankelijkheid van het Steunpunt

Mantelzorg Uit het verschil in het aantal van geregistreerde mantelzorgers bij ons steunpunt en de schatting van MantelzorgNL kunnen we concluderen dat het steunpunt nog onvoldoende bekend is in onze samenleving. Deze constatering blijkt overigens ook uit de notulen van het Netwerkoverleg mantelzorg najaar 2023.

Om de bekendheid en toegankelijkheid te vergroten gaan wij via diverse kanalen en contactmomenten deze vorm van laagdrempelige ondersteuning extra onder de aandacht te brengen. Ook gaan we actief aan de slag om ons netwerk te vergroten om dit belangrijke thema onder de aandacht te brengen. Naast het actief benaderen en informeren worden netwerkpartners ook gericht uitgenodigd bij de voor hun relevante activiteiten. Daarnaast gaan we werken met een ‘Mantelzorgsupport informatieblocnote’. Deze blocnote reiken we met een nadere toelichting uit aan diverse organisaties in onze gemeente. Hiermee willen wij bereiken dat organisaties op een laagdrempelige manier het steunpunt onder de aandacht brengen en gericht kunnen ‘doorverwijzen’, en zij hiermee op een natuurlijke wijze een signaleringsfunctie gaan invullen.

Speerpunt ② | Het vergroten van aandacht voor de jonge mantelzorger Wij hebben oog voor onze jonge mantelzorger. Deze kinderen en jongeren groeien op met een naaste die zorg en of hulp nodig heeft. Deze jonge mantelzorger is belast met zorgen voor, zorgen maken om en of komt wellicht zelf zorg te kort door de situatie. Onze aandacht voor deze jongeren is nodig om ervoor te zorgen dat zij gezond en kansrijk kunnen opgroeien.

Om de jonge mantelzorgers op een goede wijze te kunnen ondersteunen is het cruciaal dat het

bestaan van het steunpunt meer onder de aandacht wordt gebracht bij deze kinderen en jongeren en hun omgeving. Hiervoor is het noodzakelijk dat de omgeving om de jonge mantelzorger heen op de hoogte zijn hoe zij onze jonge mantelzorgers kunnen herkennen en op welke wijze zij kunnen helpen.

Om dit te kunnen realiseren gaat de mantelzorgconsulent dit jaar actief in gesprek met de basisscholen in Woudenberg om samen te spreken over het er- en herkennen van jonge mantelzorgers en de ondersteuningsmogelijkheden van het steunpunt. Hierbij wordt het Mantelzorgsupport informatieblocnote ook ingezet. Ook binnen het bestaande netwerk met o. a. de jongerenwerkers en (zorg)professionals blijven we hier actief aandacht voor vragen. In januari van 2024 zijn de eerste contacten met de IB’ers van basisschool De Wartburg gelegd en ons streven is om dit jaar alle basisscholen in Woudenberg te benaderen. Daarnaast willen wij voorstellen dat de mantelzorgconsulent dit jaar wordt uitgenodigd bij één van de LEA-overleggen (Lokaal Educatieve Agenda, het bestuurlijk overleg tussen de kinderopvangorganisaties, de basisscholen, de GGDrU, het samenwerkingsverband en de gemeente) om aandacht te vragen voor dit belangrijke thema. Tijdens dit overleg praat zij de bestuurders bij en vragen wij hun hulp binnen hun organisaties bij het herkennen van de jonge mantelzorger en voor gerichte aandacht, een luisterend oor en begrip en door te verwijzen naar het steunpunt.

Ook vergoten wij komende jaren het aantal ontmoetingsmomenten voor jonge mantelzorgers. Hierbij organiseren wij gerichte activiteiten die aansluiten bij hun leefwereld.

6

Speerpunt ③ | Het vergroten van aandacht voor vroeg signalering en balans

Het organiseren van een themabijeenkomst waarbij aandacht besteed wordt aan ‘balans tussen draagkracht en draaglast’, ‘vroeg signalering ter voorkoming van overbelasting’. Hierbij maken wij gebruik van een deskundige gastspreker. Voor deze bijeenkomst nodigen wij naast de mantelzorgers zelf ook de netwerkpartners uit zodat zij kennis en ervaring kunnen vergroten en gericht kunnen inzetten.

Speerpunt ④ | Het vergroten van aandacht voor werkende mantelzorgers Het aanbieden van een Webinar “Privé, werk en mantelzorg in balans” georganiseerd door MantelzorgNL. Dit ter ondersteuning van de werkende mantelzorger. Daarnaast zullen de georganiseerde bijeenkomsten op verschillende momenten plaatsvinden, zodat het voor de werkende mantelzorgers mogelijk is om aan activiteiten deel te nemen buiten de werkuren om.

3. 4 Financiën De activiteiten voor onze mantelzorgers worden vergoed uit de beschikbare middelen: Begroting gemeente Woudenberg 2024-2027 Post ondersteuning vrijwilligers en informele zorg (K)

Grootboeknummer 667002/kostensoort 42310 5. 500,00 euro

SPUK GALA 2024-2026 | onderdeel mantelzorg 2024 2025 2026 8. 109,80 euro 6. 758,00 euro 6. 080,00 euro 3. 5 Monitoring Ieder kwartaal komen de mantelzorgconsulent en de beleidsadviseur van de gemeente samen om de voortgang van het gestelde in deze mantelzorgagenda met elkaar door te spreken. Ieder jaar leveren wij in het eerste kwartaal een voortgangsrapportage op met daarin verslag en financiële verantwoording van het afgelopen jaar. Aan de hand van deze rapportage maken we inzichtelijk of we een groei zien in het aantal aangemelde mantelzorgers en hoe de gelden besteed zijn. Ook kunnen we een eventuele toename aan hulpvragen volgen aan de hand van de urenverantwoording van het steunpunt.

7