2.a 02VTH Jaarverslag 2024 en uitvoeringsprogramma 2025 Woudenberg.pdf

Jaarverslag 2024 & Uitvoeringsprogramma 2025 Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH)

1 Afdeling Fysiek Domein Datum: 27 maart 2025

VTH Jaarverslag 2024 & Uitvoeringsprogramma 2025

2

VTH Jaarverslag 2024 & Uitvoeringsprogramma 2025

Voorwoord Het document dat voor u ligt bevat het jaarverslag van 2024 en het uitvoeringsprogramma voor 2025 over de uitvoering van het omgevingsrecht van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) van de gemeente Woudenberg. Ieder jaar worden de in de U&H-strategie genoemde prioriteiten, ambities en wensen uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma. Met een dergelijk uitvoeringsprogramma geeft het college van burgemeester en wethouders (het college) een uitwerking van de voorgenomen activiteiten met betrekking tot de uitvoering van VTH-taken (conform artikel 18.1 Omgevingswet). In dit document zal worden beschreven welke VTH-taken in 2025 worden uitgevoerd en welke capaciteit hiervoor beschikbaar is. Eerst worden de VTH-taken uiteengezet. Deze taken hebben betrekking op onze “thuistaken”, voornamelijk bouwen en ruimtelijke ordening (RO). Voor informatie rondom milieu, brandveiligheid en openbare orde en veiligheid verwijzen wij naar stukken van de Regionale Uitvoeringsdienst Utrecht (RUD Utrecht), van de Veiligheidsregio Utrecht (VRU) en het Integrale Veiligheidsplan. Voor de uitvoering van onze VTH-taken werken wij samen met onze verschillende samenwerkingspartners, zoals de Provincie Utrecht, de RUD Utrecht, de VRU, de politie, het openbaar ministerie en het waterschap.

In 2024 hebben we, ondanks diverse uitdagingen zoals aanhoudende personeelskrapte en complexe vergunningaanvragen vanwege nieuwe bouwontwikkelingen, aanzienlijke resultaten geboekt. We hebben succesvol een belangrijke inhaalslag gemaakt in de afhandeling van handhavingszaken en duidelijkere werkafspraken geïntroduceerd voor toezicht en vergunningverlening. Ook is er een stevige basis gelegd voor de implementatie van nieuwe wetgeving, waaronder de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging bouwen (Wkb). Hoewel de behandeltermijnen door diverse omstandigheden niet altijd gehaald werden, zijn de structuur en processen verbeterd, waardoor we nu beter voorbereid zijn op toekomstige uitdagingen. Voor 2025 zetten wij deze lijn voort en richten wij ons nadrukkelijk op verdere professionalisering van onze dienstverlening, waaronder met name ook op gebied van organisatiestructuur, zoals personele invulling en instelling van ons computersysteem op deze verscherping van onze aanpak. We blijven prioriteiten stellen in toezicht en handhaving, waarbij we risicogericht en proactief optreden. Onze focus ligt op het verbeteren van termijnbewaking bij vergunningverlening en op het versterken van de toezichtcapaciteit.

Daarnaast streven we op gebied van toezicht naar een betere balans tussen preventie en handhaving, en zullen we actief gebruikmaken van de instrumenten die de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging bouwen ons bieden. De collega's tonen grote solidariteit en collegialiteit, ook na het aantreden van de nieuwe interim manager. Samen zorgen zij ervoor dat de noodzakelijke taken worden uitgevoerd, zelfs tijdens de drukke periode van het implementeren van nieuwe wetgeving. Door de aanhoudende personeelskrapte moesten er wel prioriteiten worden gesteld. Dit leidde tot langere doorlooptijden en betekende dat sommige (handhavings-)zaken niet konden worden opgepakt.

In het uitvoeringsprogramma voor 2025 wordt vorm en invulling gegeven aan de bestaande U&Hstrategie van de gemeente Woudenberg. Dit beleid is vastgesteld in juli 2024. We zetten ons in voor de belangrijkste doelstellingen, zoals het waarborgen van de veiligheid en de gezondheid 3

VTH Jaarverslag 2024 & Uitvoeringsprogramma 2025

van de inwoners van Woudenberg. Voor het jaar 2025 ligt de focus op het (succesvol) afronden van lopende en nieuwe aanvragen en dossiers, alsook het opstellen van de nieuwe U&H-strategie voor de beleidsperiode 2026-2029. Voor de wijze waarop aan de verschillende VTH-taken concreet uitvoering zal worden gegeven wordt verwezen naar de productbladen. Deze zijn opgenomen aan het einde van dit document in paragraaf 7.4.

4

VTH Jaarverslag 2024 & Uitvoeringsprogramma 2025

VOORWOORD............................................................................................................................................................... 3 1. INLEIDING................................................................................................................................................................. 6 1.1. WAAROM EEN JAARVERSLAG EN EEN UITVOERINGSPROGRAMMA?.............................................................................................6 1.2. LEESWIJZER..................................................................................................................................................................... 7 2. ALGEMEEN................................................................................................................................................................ 8 2.1. WELKE TAKEN VOEREN WE UIT?..........................................................................................................................................8 2.2. WIE VOEREN DE VTH-TAKEN UIT?.......................................................................................................................................8 2.3. BEREIKBAARHEID.............................................................................................................................................................. 9 2.4.

SAMENWERKINGSPARTNERS................................................................................................................................................9 2.5 KWALITEITSCRITERIA.........................................................................................................................................................12 2.6. INTERBESTUURLIJK TOEZICHT (IBT)....................................................................................................................................12 3. PERSONELE EN FINANCIËLE BORGING...................................................................................................................... 14 3.1. BESCHIKBARE CAPACITEIT 2024........................................................................................................................................14 3.2. BESCHIKBARE CAPACITEIT 2025........................................................................................................................................14 3.4 REGIONALE SAMENWERKING EN BEHEERSING WERKDRUK........................................................................................................17 4. ONTWIKKELINGEN................................................................................................................................................... 18 4.1.

INHAALSLAG HANDHAVINGSLIJST........................................................................................................................................18 4.2 WERKAFSPRAKEN TOEZICHT...............................................................................................................................................19 4.3 VERGUNNINGVERLENING...................................................................................................................................................20 5. WAT VINDEN WE BELANGRIJK?................................................................................................................................ 21 5.1 KERNWAARDEN...............................................................................................................................................................21 5.2 U&H-BELEID.................................................................................................................................................................. 21 5.3 PRIORITEITEN..................................................................................................................................................................21 6. WAT HEBBEN WE IN 2024 GEDAAN?........................................................................................................................ 23 6.1.

RESULTATEN OP BASIS VAN UITVOERINGSPROGRAMMA 2024.................................................................................................23 6.2. VERDERE RESULTATEN VTH - VERGUNNINGVERLENING..........................................................................................................26 6.3 VERDERE RESULTATEN VTH - HANDHAVINGSZAKEN...............................................................................................................26 6.4. WELKE LESSEN HEBBEN WE GELEERD?................................................................................................................................27 6.5. WAT GAAN WE BIJSTUREN?..............................................................................................................................................27 7. WAT GAAN WE IN 2025 DOEN?................................................................................................................................ 29 7.1. VERGUNNINGVERLENING..................................................................................................................................................29 7.3.

HANDHAVING EN SANCTIONEREN.......................................................................................................................................30 7.4 WERKWIJZE.................................................................................................................................................................... 31 7.5 PRODUCTBLADEN.............................................................................................................................................................32 BIJLAGE 1: URENPROGNOSE 2025................................................................................................................................ 40 BIJLAGE 2: RISICOMODULE.......................................................................................................................................... 41 BIJLAGE 3: VERSLAG VERIFICATIEGESPREK 21-11-2024................................................................................................. 42 BIJLAGE 4: BEOORDELINGSCRITERIA IBT...................................................................................................................... 43

5

VTH Jaarverslag 2024 & Uitvoeringsprogramma 2025

1.

Inleiding

1.1. Waarom een jaarverslag en een uitvoeringsprogramma? Dit jaarverslag over het afgelopen jaar en het uitvoeringsprogramma voor het aankomende jaar is voor een belangrijk deel een uitwerking van de U&H-strategie 2024.

In dit beleidsdocument is de basis gelegd voor en de richting bepaald over de wijze waarop de gemeente Woudenberg uitvoering wil geven aan het omgevingsrecht wanneer het gaat om vergunningverlening, naleving van (omgevingsrecht)regels en de toezicht en handhaving daarop. Het jaarverslag beschrijft wat de gemeente in 2024 in Woudenberg heeft uitgevoerd op het gebied van VTH. Het uitvoeringsprogramma geeft inzicht in de activiteiten die de gemeente op het gebied van VTH in 2025 wil gaan uitvoeren. De gemeente Woudenberg wil met dit document bereiken dat duidelijk wordt gemaakt hoe de gemeente uitvoering geeft aan haar beleid. Duidelijkheid en transparantie over het beleid en de uitvoering daarvan draagt namelijk bij aan meer begrip van de burgers die hiermee te maken krijgen. In het omgevingsrecht zijn er regels waar overheden zich aan moeten houden bij het uitvoeren van VTH-taken. Deze regels zijn er om de veiligheid en gezondheid van mens en natuur binnen de fysieke leefomgeving te beschermen. Het interbestuurlijk toezicht (IBT) van de provincie Utrecht ziet erop toe dat gemeenten en omgevingsdiensten zich aan deze regels conformeren en hier op adequate wijze uitvoering aan geven. De U&H-strategie en het uitvoeringsprogramma vormen hiervoor de basis. Het uitvoeringsprogramma en het jaarverslag worden door het college bekendgemaakt aan de gemeenteraad.

Met dit jaarverslag en uitvoeringsprogramma wordt invulling gegeven aan de door ons uit te voeren wettelijke verplichtingen. Eisen aan de inrichting van deze processen zijn wettelijk vastgelegd in de Omgevingswet (OW) en de daarbij behorende algemene maatregelen van bestuur bestaande uit het Omgevingsbesluit 6

VTH Jaarverslag 2024 & Uitvoeringsprogramma 2025

(OB) en de Omgevingsregeling (OR). Dit zijn de zogenaamde procescriteria die de eisen bevatten die gesteld worden aan de sluitende beleidscyclus. Dit is ook wel bekend onder de term “BIG-8”cyclus.

1.2. Leeswijzer Dit jaarverslag en uitvoeringsprogramma bestaat uit een algemene beschrijving van hetgeen de gemeente Woudenberg heeft gedaan en wat de gemeente wil gaan doen aan de uitvoering van haar VTH-taken. Hoofdstuk 7 is voorzien van productbladen, waarin per activiteit toelichting wordt gegeven op vragen zoals: “Wat doen we?”, “Wat zijn onze doelstellingen?” en “Hoe monitoren we deze doelstellingen?” In de productbladen zal dus concretisering plaatsvinden van de wijze waarop uitvoering wordt gegeven aan de VTH-taken. De productbladen zijn tot stand gekomen vanuit de provinciebrede samenwerking op VTH-gebied. Uit deze samenwerking is een “menukaart” ontstaan, ontwikkeld vanuit alle VTH-taken. Per gemeente kan worden bepaald welke productbladen in de gemeente van toepassing zijn. De opzet en opbouw van de productbladen is altijd hetzelfde en wordt als zodanig door alle gemeenten hetzelfde gebruikt. Dit zorgt ervoor dat per product inzichtelijk wordt hoe aan een bepaalde taak/activiteit invulling is en wordt gegeven in het kader van de beleids- en uitvoeringscyclus. Het voorgaande neemt echter niet weg dat de inhoud van de productbladen per gemeente op voorkomende onderdelen toch van elkaar zal verschillen. Er moet immers ruimte zijn en blijven om maatwerk mogelijk te maken en lokale nuances aan te brengen.

7

VTH Jaarverslag 2024 & Uitvoeringsprogramma 2025

2.

Algemeen

2.1. Welke taken voeren we uit? Het uitvoeren van VTH-taken komt voort uit de bevoegdheid en in sommige gevallen uit de verplichting die de gemeente toekomt op basis van wet- en regelgeving. De verplichting om uitvoering te geven aan de beleids- en uitvoeringscyclus ligt vast in afdeling 13 van het OB. Er zijn meer VTH-taken die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving. De Algemeen plaatselijke verordening (APV) van Woudenberg is in 2023 herzien, en is van kracht vanaf 1 januari 2024. Hierin worden een aantal voor de fysieke leefomgeving belangrijke activiteiten verboden of gereguleerd. Naast de APV zijn er nog meer regelingen die invloed hebben op de fysieke leefomgeving. Iedere gemeente is vrij om te bepalen of zij deze VTH-taken ook meeneemt in de beleids- en uitvoeringscyclus. Daarnaast heeft de gemeente in algemene zin een beginselplicht tot handhaving wanneer er een wettelijk voorschrift is overtreden. In een dergelijk geval moet het bestuursorgaan dat bevoegd is om handhavend op te treden in de regel van deze bevoegdheid gebruik maken. Dit komt voort uit het algemeen belang dat is gediend met handhaving. Deze taak vloeit voort uit artikel 18.1 van de OW. Welke VTH-taken de gemeente Woudenberg precies uitvoert en ook hoe hieraan concreet invulling wordt gegeven valt op te maken uit de productbladen achterin dit document.

2.2. Wie voeren de VTH-taken uit? De VTH-taken worden niet allemaal door de gemeente Woudenberg zelf uitgevoerd. Voor de uitvoering van de VTH-taken wordt samengewerkt met verschillende samenwerkingspartners. Onderstaande tabel geeft inzicht in de partijen die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van VTH-taken:

Taakveld

Uitvoerende partij(en)

Vergunningverlening bouw en RO Gemeente Woudenberg Vergunningverlening milieu

RUD Utrecht

Toezicht bouwen/RO

Gemeente Woudenberg

Toezicht milieu

RUD Utrecht (primair), Gemeente (signalerend)

Brandveilig gebruik

Veiligheidsregio Utrecht (VRU)

Handhaving bouw/RO

Gemeente Woudenberg

Handhaving milieu

RUD Utrecht

Uitvoeringsorganisatie gemeente Woudenberg

8

VTH Jaarverslag 2024 & Uitvoeringsprogramma 2025

De gemeente Woudenberg heeft de uitvoering van haar VTH-taken grotendeels georganiseerd binnen de afdeling Fysiek Domein. Daarnaast zijn er VTH-taken ondergebracht bij de omgevingsdienst RUD Utrecht. Dit zijn de wettelijke basistaken voor de milieuactiviteiten en ook enkele andere milieutaken, met name op het gebied van bodem. Op het gebied van bandveiligheid wordt samengewerkt met de VRU. Het jaarverslag 2024 van de VRU en van de RUD worden gelijktijdig met dit document aangeboden. De jaarplannen van beide organisaties voor 2025 volgen in een later stadium. Scheiding vergunningverlening van toezicht en handhaving Binnen de uitvoeringsorganisatie van de gemeente Woudenberg zijn vergunningverlening enerzijds, en toezicht en handhaving anderzijds, functioneel en per medewerker gescheiden. Hiermee wordt bijvoorbeeld voorkomen dat een bedrijf eerst een vergunning en vervolgens een controle krijgt van dezelfde medewerker. Deze functionele en organisatorische scheiding tussen vergunningverlening en handhaving draagt daarmee bij aan de objectiviteit van de handhaving. Vergunningverlening en handhaving zijn aparte gebieden, die elk specifieke eisen stellen aan de kwaliteiten van de personen die zich hiermee bezighouden. Deze scheiding is ook doorgevoerd binnen de organisaties die VTH-taken voor ons uitvoeren (RUD Utrecht en de VRU).

Tot slot is deze scheiding ook bestuurlijk doorgevoerd. De politieke verantwoordelijkheid voor vergunningverlening ligt bij een andere portefeuillehouder dan die voor toezicht en handhaving. 2.3. Bereikbaarheid In artikel 13.9, tweede lid, onder d, van het OB is vastgelegd dat de gemeente ook buiten de gebruikelijke kantooruren bereikbaar moet zijn voor calamiteiten op het gebied van het omgevingsrecht en de handhaving daarvan. Bij calamiteiten is er een gemeentelijke noodnummer beschikbaar wat buiten kantooruren kan worden gebeld, te weten (033) 2867777. Ook kunnen inwoners van de gemeente Woudenberg gebruik maken van de mogelijkheid om klachten en meldingen ten aanzien van de fysieke leefomgeving online te melden via Fixi. Met de servicenormen die van toepassing zijn op de afhandeling van die meldingen wordt gestreefd binnen drie werkdagen te reageren. Voor wat betreft acute klachten over bedrijven die tot het basistakenpakket van de RUD Utrecht behoren, is die organisatie 24 uur per dag, 7 dagen per week bereikbaar via de milieuklachtenlijn, te weten 0800-0225510. Geluidsoverlast, stank, stof, water- en bodemverontreiniging kunnen redenen zijn om contact op te nemen. 2.4. Samenwerkingspartners De gemeente Woudenberg voert haar VTH-taken niet alleen uit, maar werkt daarvoor samen met verschillende partners.

Het OB en OR verplichten een afstemming en bekendmaking van het uitvoeringsprogramma aan betrokken bestuursorganen en strafrechtelijke partners. Hieraan zal binnenkort worden voldaan. Hierna zal een overzicht van die samenwerkingspartners volgen. Per samenwerkingspartner wordt een korte beschrijving gegeven van de taken die een ieder voor diens rekening neemt en welke afspraken er zijn gemaakt. RUD Utrecht De milieutaken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving worden uitgevoerd door de omgevingsdienst RUD Utrecht. Het gaat hierbij om de verplichte basistaken 9

VTH Jaarverslag 2024 & Uitvoeringsprogramma 2025

aangevuld met een aantal andere milieu-gerelateerde taken zoals het milieubeleid en de uitvoering van de Wet bodembescherming. Zij zijn hiervoor volledig gemandateerd, zoals de tabel hierna indiceert. Ook het volledige inrichtingenbestand – inclusief (voormalige) provinciale bedrijven – van de gemeente Woudenberg is overgedragen aan de RUD Utrecht. De gemeente blijft als bevoegd gezag echter wel verantwoordelijk voor de uit te voeren taken op regionaal niveau en geeft hier waar nodig sturing op. De RUD Utrecht voert voor de gemeente Woudenberg de verlening van de omgevingsvergunning - en advisering bij de meervoudige omgevingsvergunning - voor de activiteit milieu uit. Enkelvoudige vergunningen worden door de RUD Utrecht verleend. Bij meervoudige vergunningen levert de RUD Utrecht advies voor het milieudeel. Voor het Besluit bodemkwaliteit behandelt de RUD Utrecht de meldingen en houdt zij toezicht. Voor bodemsanering levert de RUD Utrecht – op verzoek – advies aan de gemeente Woudenberg. Daarnaast voert de RUD Utrecht (indien noodzakelijk) specialistische taken uit zoals Hogere grenswaarden geluid en RO-advisering. Taakveld Omgevingsvergunningen en meldingen milieu Toezicht milieu Handhaving (sancties/gedogen) milieu

Uitvoerende partij RUD Utrecht RUD Utrecht/gemeente Woudenberg (signalerend) RUD Utrecht

De samenwerkingsafspraken tussen de RUD Utrecht en de gemeente Woudenberg liggen vast in een dienstverleningsovereenkomst (DVO). De RUD-Utrecht rapporteert ieder halfjaar over de voortgang van de uitvoering van haar taken voor de gemeente. Ook stelt de RUD Utrecht jaarlijks een jaarverslag en uitvoeringsprogramma op. Het jaarverslag wordt door het college van de gemeente Woudenberg vastgesteld en ter kennisname aan de gemeenteraad aangeboden. Daarnaast is de RUD Utrecht een samenwerkingspartner in de uitvoering van het takenpakket dat zij namens het bevoegd gezag van de provincie Utrecht uitvoeren, onder andere op het gebied van de Wet Natuurbescherming. Veiligheidsregio Utrecht (VRU) De VRU adviseert de gemeente Woudenberg in het kader van de vergunningverlening op het gebied van brandveilig gebruik. Daarnaast voert de VRU op dit gebied het toezicht uit. Tevens adviseert de VRU in het kader van bedrijven die onder het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi) vallen en de ruimtelijke inrichting van gebieden, onder andere in de voorbereiding van de brandbestrijding. De samenwerkingsafspraken tussen de VRU en de gemeente Woudenberg liggen vast in een Taakuitvoeringsovereenkomst (TUO). De VRU rapporteert jaarlijks over de uitgevoerde werkzaamheden en stelt jaarlijks in overleg met de gemeente Woudenberg een jaarplan op.

Provincie Utrecht Om gezamenlijk effectief en efficiënt te kunnen opereren, is samenwerking tussen de voornoemde samenwerkingspartners verplicht gesteld. De provincie Utrecht heeft op grond van paragraaf 2.4.1 van de OW de wettelijke taak gekregen om deze samenwerking tussen alle organisaties die zich bezig houden met omgevingsrecht te coördineren. Hiertoe dienen zij een of meerdere overlegorganen in te stellen. Tenslotte is de provincie op grond van paragraaf 18.3 van 10

VTH Jaarverslag 2024 & Uitvoeringsprogramma 2025

de OW de wettelijke regisseur kwaliteitseisen en ziet zij erop toe dat hieraan voldaan wordt. Op provinciaal vlak is het doel binnen het domein van VTH, het verbeteren en bewaken van de kwaliteit en veiligheid in de fysieke leefomgeving van de provincie Utrecht. Zoals aangegeven streven de verschillende samenwerkingspartners (alle Utrechtse gemeenten, de RUD Utrecht, de VRU, de Waterschappen, het openbaar ministerie en de politie) dit doel na op basis van hun eigen (wettelijke) taken en rollen. Interbestuurlijk toezicht (IBT) De provincies hebben een rol gekregen in het kader van het interbestuurlijk toezicht op de uitvoering van medebewindstaken, dat eerder werd gedaan door de VROM-Inspectie. Primair heeft de gemeenteraad de taak om het college te controleren op het juist uitvoeren van haar taken op het gebied van het omgevingsrecht. Dit wordt horizontaal toezicht genoemd. De provincie voert in principe haar taak in het kader van het verticale toezicht om die reden terughoudend uit. Daarnaast is de provincie het bevoegd gezag op een aantal wetgevingen en op haar eigen verordeningen. Met de omgevingswet is dit iets aangepast, maar de hoofdlijn zal de eerste jaren niet veranderen. Waterschappen Er is sprake van een samenwerking tussen het waterschap Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden en waterschap Vallei en Veluwe.

Deze samenwerking heeft betrekking op het toezicht en de handhaving van zaken die grondwater of oppervlaktewater gerelateerd zijn. Daarbij moet worden gedacht aan zaken op het gebied van waterkwaliteit en waterkwantiteit (lozingen), het medegebruik van openbaar water en het nautisch toezicht op vaarbewegingen. Ook zijn er afspraken gemaakt over de borging van de VTH-taken op het gebied van indirecte lozingen in het oppervlaktewater. Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU) De taken met betrekking tot de advisering in het vergunning- en toezichtproces bij archeologie heeft de gemeente Woudenberg in de basis voor 50 uur bij de Omgevingsdienst Regio Utrecht gecontracteerd, en extra advisering op afroep. Politie Op het gebied van strafrechtelijke milieuzaken zijn de milieu-agenten het eerste aanspreekpunt voor de gemeente. Daarnaast zijn de wijkagenten van Woudenberg het vaste aanspreekpunt voor de gemeente. Ook de buitengewoon opsporingsambtenaar (boa) in dienst van de gemeente Woudenberg kan worden geraadpleegd.

Openbaar Ministerie In het geval dat strafrechtelijk optreden is vereist, zal via de politie contact worden gezocht met het Openbaar Ministerie (OM). Dit zal bijvoorbeeld moeten gebeuren bij geconstateerde milieuovertredingen, waarbij het vermoeden bestaat dat er sprake is van een economisch delict. Daarbij kan gedacht worden aan een professioneel bedrijf dat sloopwerkzaamheden uitvoert waarbij asbest vrijkomt, maar er geen verplichte sloopmelding inclusief asbestinventarisatierapport is ingediend. In dergelijke gevallen vindt afstemming plaats met het Functioneel Parket van het OM, aangezien die afdeling zich in het bijzonder toelegt op de 11

VTH Jaarverslag 2024 & Uitvoeringsprogramma 2025

bestrijding van onder andere milieucriminaliteit. De vervolging van overtredingen op het gebied van openbare ruimte zal worden afgehandeld door het arrondissementsparket Midden-Nederland. VTH projectgroep regio Utrecht De leden van de projectgroep VTH binnen de regio Utrecht (18 gemeenten, ODRU, RUD Utrecht, VRU en de Provincie Utrecht) komen al vanaf 2010 zo’n zes keer per jaar bij elkaar om ervaringen te delen, kennis uit te wisselen en projecten af te stemmen. Het doel is om in gezamenlijkheid de kwaliteit en uniformiteit van U&H-beleid, jaarprogramma’s en uitvoeringsprogramma’s te vergroten. In de projectgroep wordt ook gezamenlijk gewerkt aan de voorbereiding van het VTHbeleid en de VTH-taken met het oog op de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. 2.5 Kwaliteitscriteria De gemeente Woudenberg borgt de kwaliteit van de uitvoering van de VTH-taken door ervoor te zorgen dat medewerkers voldoen aan de wettelijk voorgeschreven kwaliteitscriteria. Dit betekent concreet dat medewerkers dienen te beschikken over voldoende ervaring, deskundigheid en actuele kennis. Dit wordt geborgd door het periodiek volgen van relevante vakopleidingen en cursussen, waardoor medewerkers op de hoogte blijven van actuele ontwikkelingen, wetgeving en beleidswijzigingen.

Daarnaast vindt regelmatig intern vakoverleg plaats waarin medewerkers casussen bespreken, ervaringen delen en kennis uitwisselen. Dit draagt bij aan een uniforme en kwalitatief hoogwaardige uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving binnen het fysieke domein van de gemeente Woudenberg. De Wet VTH (voorheen paragraaf 5.2 Wet algemene bepalingen omgevingsrecht) verplicht gemeenten om een verordening vast te stellen die de kwaliteit regelt van de door en in opdracht van de gemeente uit te voeren VTH-taken in het omgevingsrecht. De gemeente Woudenberg heeft daarin voorzien door op 30 juni 2022 de “Uitvoering en handhaving (omgevingsrecht) Woudenberg 2022” vast te stellen. De grondslag van deze verordening is opgenomen in de artikelen 18.20, derde lid, en 18.23, eerste lid, aanhef en onder a van de OW en artikel 149 van de Gemeentewet. 2.6. Interbestuurlijk Toezicht (IBT) Zoals hiervoor al beschreven is, wordt vanuit de provincie Utrecht toezicht gehouden op de uitvoering van de gemeentelijke taken op het gebied van het omgevingsrecht. Het IBT richt zich zowel op gemeentelijke VTH-taken als op taken met betrekking tot ruimtelijke ontwikkeling, milieu, externe veiligheid en erfgoed/monumenten.

Op basis van de aangeleverde informatie vindt een beoordeling plaats. De gemeente Woudenberg is voor de periodes 2015/2016, 2016/2017, 2017/2018 en 2018/2019 steeds beoordeeld met het oordeel “redelijk adequaat”. Voor de periode 2019/2020 was dit verhoogd naar “adequaat” en over 2020/2021 is de beoordeling: “voldoet”. Er is bij het laatste beoordelingsjaar gekozen voor een andere bewoording. “Voldoet” is, net als “adequaat”, de hoogst haalbare beoordeling. De beoordeling van de taakuitoefening op gebied van het Omgevingsrecht werd in het jaar van 2021/2022: voor vakgebied Vergunningverlening Toezicht en Handhaving (VTH): voldoet, en voor 12

VTH Jaarverslag 2024 & Uitvoeringsprogramma 2025

vakgebied Monumenten / Archeologie: voldoet deels. Omdat steeds voldaan is aan de norm, zouden de provinciale toezichthouders voor onze gemeente een versoberde vorm van toezicht willen hanteren. Dit zou betekenen dat ze de ontvangen toezichtinformatie op hoofdlijnen beoordelen, met name op volledigheid en actualiteit. Uiteraard bestaat de wens om in de komende jaren tenminste hetzelfde niveau te behouden. Helaas is vorig jaar geen gevolg hieraan gegeven. De beoordeling van 2022/2023 luidt: “Voldoet deels”. De verslagen van 2022 en 2023 zijn toen samengevoegd en het Uitvoeringsprogramma 2023 werd achterwege gelaten. In plaats daarvan werd het Uitvoeringsprogramma 2024 vastgesteld op basis van het verouderde VTH-beleid uit 2020. In juli 2024 kwam de vaststelling van de nieuwe “Uitvoerings- en handhavingsstrategie 2024”, met terugwerkende kracht in werking vanaf 1 januari 2024. Helaas is het vorig jaar niet gelukt om het uitvoeringsprogramma 2025 voor de start van het nieuwe jaar vast te laten stellen door het college. Toch hebben we onze uiterste best gedaan om deze alsnog vast te stellen vóór de deadline waarop het IBT de toezichtinformatie wenst te ontvangen, met terugwerkende kracht geldend vanaf 1 januari 2025.

13

VTH Jaarverslag 2024 & Uitvoeringsprogramma 2025

3.

Personele en financiële borging

3.1. Beschikbare capaciteit 2024 De capaciteit voor de uitvoering van de VTH-taken omgevingsrecht was in 2024 als volgt opgebouwd: Functies vast 1,28 fte 2,56 fte1 1, 0 fte2 1,0 fte3 1,72 fte5

Frontoffice Vergunningverlening bouw RO/cultuurhistorie/erfgoed Toezichthouders bouw/gebruik Juridisch (beleids)medewerkers handhaving

Totaal 7,56 fte

Fte inhuur

0,8 fte4 0,66 fte6 1,46 fte 9,02 fte

3.2. Beschikbare capaciteit 2025 Voor 2025 is de beschikbare capaciteit op de volgende wijze opgebouwd. De capaciteit aan handhaving wordt nogmaals aangevuld met inhuur. De inhaalslag van het afgelopen jaar heeft veel teweeg gebracht. De handhavingslijst is behoorlijk opgeschoond, maar er zijn ook een aantal veeleisende juridische procedures uit voorgekomen. Daarnaast wordt er nieuw inhuurcapaciteit ingezet voor de taak van toezichthouder. Op gebied van toezichthouders (het aannemen, inhuren en behouden) ligt de grootste uitdaging van VTH. Net als vorige jaren zal de precieze beschikbare capaciteit gedurende het jaar aan wijziging onderhevig zijn, omdat vooraf niet te peilen is of mensen zullen uitvallen en/of vertrekken. Natuurlijk is dit een ongewenste trend, maar inmiddels zijn we wat betreft de verhouding inhuur/vaste medewerkers een stuk verder dan vorig jaar, in ons streven naar zoveel mogelijk vaste medewerkers.

Wij, gemeente Woudenberg, zijn in 2024 een gezamenlijk traject aangegaan met onze buurgemeenten Zeist, Bunnik en Leusden. Destijds is een integraal veiligheidsplan opgesteld met 1

Tot 1 maart 2024 werkte een inhuur vergunningverlener 1 fte mee, maar die is in deze lijst niet meegenomen. Ook zijn twee vaste vergunningverleners eind 2024 tegelijkertijd met vaderschapsverlof geweest. 2 Dit is een schatting van de samenstelling van uren die medewerkers RO besteden aan zaken die bij VTH worden ingeboekt. 3 Onze vaste toezichthouder is op 1 november 2024 uit dienst getreden. In zijn plaats ving een ingehuurde toezichthouder de taak op, welke ook fulltime werkte. 4 Op 1 juli 2024 is een inhuurtoezichthouder aangenomen, die al snel uitviel door ziekte, en later van taak veranderde (naar vergunningverlener). Deze wordt daarom niet meegerekend. 5 Op 1 februari 2024 startte onze nieuwe handhavingsjurist, die nog nieuw is in het vakgebied en dus nog helemaal ingewerkt moest worden. Al snel viel zij uit door ziekte, waardoor de inwerktijd verlengd werd. Door de drukte op de werkvloer werd de inwerking uitgevoerd door de ingehuurde handhavingsjurist. Ook is de senior handhavingsjurist sinds half november 2024 uitgevallen. 6 Vanaf 1 maart 2024.

14

VTH Jaarverslag 2024 & Uitvoeringsprogramma 2025

een aantal speerpunten waaronder Ondermijning. Ook dit jaar wordt de coördinatie van toezicht vanuit de verschillende externe partijen meer integraal opgepakt. De controles bevatten meer verschillende disciplines van toezichthouders. De controles van het afgelopen jaar heeft geresulteerd in de constatering van een aantal overtredingen en een aantal zijn ook alweer normconform aangepast. Het blijft echter de vraag wanneer deze overtredingen aan het licht komen, specifiek op verschillende rechtsgebieden, onder verschillend bevoegde gezag bijvoorbeeld, in hoeverre de handhaving ook integraal kan gebeuren. Hier zal in het volgende beleidsstuk een antwoord op gegeven moeten worden. In 2025 zal de capaciteit er als volgt uitzien: (de precieze capaciteit wordt in de loop van 2025 duidelijker). Functies Vast 1,3 fte 3,5 fte7 1,0 fte 0,5 fte 1,8 fte

Frontoffice incl. APV vergunningverlening Vergunningverlening bouw RO/cultuurhistorie/erfgoed Toezichthouders Wabo Juridisch (beleids)medewerkers handhaving

Totaal 8,1 fte

Fte inhuur

1 fte8 1,6 fte9 2,6 fte 10,7 fte

Alle medewerkers zijn bevoegd om de VTH-taken uit te voeren. 3.3 Werkomvang 2025 De werkomvang in 2025 is op de volgende wijze opgebouwd (zie hiervoor ook de uitwerking in de urenprognose voor 2025 in bijlage 1). Belangrijk om te vermelden is dat bij de onderstaande uren werkomvang geen rekening is gehouden met andere werkzaamheden zoals overleggen, organisatietaken, cursus/training, calamiteiten of mogelijke knelpunten door de inwerkingtreding van de Omgevingswet. De werkelijke uren aan werkzaamheden liggen zodoende beduidend hoger. Bij 1 fte wordt bij vaste medewerkers daarom uitgegaan van 1460 beschikbare werkbare uren voor het lijnwerk, terwijl er 1836 werkuren in een jaar zitten bij 1 fte. Voor inhuur zijn er meer werkbare uren omdat zij in verhouding minder overleggen en andere organisatorische taken hebben. Daarom wordt voor inhuur uitgegaan van 1700 werkbare uren per jaar bij 1 fte.

Onderstaande werkomvang is gebaseerd op gemiddelden over voorgaande jaren. Naar inschatting zullen de uren vergunningverlening verminderen en zullen de uren aan handhaving worden verhoogd, door de inwerkingtreding van de Omgevingswet en overige regelgeving. We 7

Er zijn vier vaste medewerkers vergunningverlening. In januari 2025 heeft een inhuur toezichthouder een maand bij ons gewerkt, en weer vertrokken. Daarna is een nieuwe toezichthouder aangetrokken. Deze is half februari 2025 begonnen. Het is onze intentie om dit jaar een vaste toezichthouder in dienst te nemen Tot dat moment zijn we genoodzaakt onze toezichthouders in te huren. 9 De inhuur handhavingsjurist is eind januari 2025 vertrokken. Inmiddels is een nieuwe inhuur handhavingsjurist aan de slag. De vaste handhavingsjurist zal binnenkort met zwangerschapsverlof gaan. Om dit werk op te vangen is een nieuwe inhuur handhavingsjurist aangetrokken die in maart 2025 zal beginnen. 8

15

VTH Jaarverslag 2024 & Uitvoeringsprogramma 2025

zullen gedurende het jaar moeten gaan ondervinden wat dit voor het team en voor de inwoners gaat betekenen. In 2025 voorspellen wij de volgende werkverdeling: Vaste capaciteit in uren

Werkomvang in uren

Tekort/ overschot in uren

Inhuur capaciteit in uren

Totaal tekort/ overschot

3.991

3.013

978

0

978

Uren administratie (incl. APV)

1.864

1.499

365

0

365

Uren Toezicht

253

1.90810

-1.655

1.582

-73

Uren Handhaving

1.984

2.592

-608

714

106

Totalen

8.092

9.012

-920

1.566

1.376

Uren Vergunningverlening

In dit overzicht wordt niet alleen weergegeven hoeveel capaciteit er beschikbaar is, maar ook hoeveel er benodigd is. Ondanks de vervanging van de vertrekkende ingehuurde handhaving medewerker met een nieuwe inhuur, blijft er behoefte aan extra inhuur. Dit komt met name door de herstel van de uitgevallen handhavingsjurist, en de handhavingsjurist die binnenkort met zwangerschapsverlof gaat. Bovendien is niet mogelijk te voorspellen hoeveel werk er precies 10

In verband met de achterstand die nog in te halen is op toezichtgebied, wordt dit aan de prognose voor 2025 toegevoegd.

16

VTH Jaarverslag 2024 & Uitvoeringsprogramma 2025

wordt veroorzaakt uit de handhavingslijst, dan wel door verzoeken om handhaving, naast de lopende juridische procedures die uit handhavingsbeschikkingen zijn voortgevloeid. Voor toezicht wordt op dit moment nog gezocht naar een geschikte kandidaat, maar tot dat moment zal het toezicht gebeuren door middel van inhuur. Geconcludeerd kan worden dat de werkomvang (bij een piek aan werkzaamheden en/of bij wegvallen van medewerkers) groter is dan de capaciteit. Bij bovenstaande prognose is alleen rekening gehouden met uitval van medewerkers die al bekend is. De consequenties van bovengenoemd krappe capaciteit zijn een hoge werkdruk, met name voor toezicht en handhaving, met langere doorlooptijden en de kans op in gebrekestelling bij niet tijdig genomen besluiten. Handhaving is genoodzaakt voortdurend zaken te prioriteren, niet alleen bij de keuze welke situaties gecontroleerd worden, maar ook welke zaken wij actief gaan oppakken. Daarbij worden nieuwe zaken zonder onmiddellijke urgentie op de handhavingslijst gezet, in afwachting van afhandeling. De financiële borging voor formatie is geborgd door vastlegging in de gemeentebegroting die is gekoppeld aan de meerjarenbegroting. De geraamde uren en middelen van de RUD Utrecht en VRU zijn vastgelegd in dienstverleningsovereenkomst/taakstellingsovereenkomst en zijn eveneens geborgd in de meerjarenbegroting.

3.4 Regionale samenwerking en beheersing werkdruk De gemeente Woudenberg hecht grote waarde aan het effectief en efficiënt inzetten van de beschikbare capaciteit. Om de werkdruk op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving beter beheersbaar te houden, werken we intensief samen met onze buurgemeenten Zeist, Bunnik en Leusden. Binnen deze regionale samenwerking worden integrale toezichtacties uitgevoerd, gericht op thema’s zoals ondermijning, illegale bouwactiviteiten en andere overtredingen met een breed maatschappelijk effect. In 2025 zetten we deze samenwerking structureel voort, met als doel minimaal twee gezamenlijke integrale controles uit te voeren. Bij deze acties trekken gemeentelijke toezichthouders gezamenlijk op met politie, boa’s en andere betrokken partners. Door deze integrale aanpak kan efficiënter worden gewerkt, verbetert de slagkracht van toezicht en handhaving, en kan effectiever worden gereageerd op complexe overtredingen die meerdere domeinen beslaan. Deze samenwerking zorgt er ook voor dat we bij uitval en personeelstekort toch potentiële complexe overtredingen kunnen aanpakken omdat buurgemeenten kunnen ondersteunen. Om die reden willen we kijken welke mogelijkheden er zijn om nog meer, dan wel beter, samen te werken.

17

VTH Jaarverslag 2024 & Uitvoeringsprogramma 2025

4.

Ontwikkelingen

Op 1 januari 2024 is de nieuwe Omgevingswet in werking getreden. Dit heeft allereerst veel voeten in de aarde gehad, wat tot werkachterstand heeft geleid. Verder hebben we te maken gehad met inwerking van nieuwe collega’s, zowel vast als inhuur, waarvan sommigen alweer zijn vertrokken. Daarnaast hebben we gemerkt dat mensen sneller geneigd zijn tot WOO-verzoeken. Inmiddels is er een wijziging in de legesverordening opgenomen voor wat betreft het achteraf legaliseren van overtredingen. Deze is gesteld op 2%. Dit betekent dat het achteraf legaliseren van bouwwerken duurder is voor de overtreder, dan als vooraf een aanvraag was ingediend. Ondanks de dynamiek van startende en vertrekkende collega’s is er enorm veel werk verzet. Er zijn grote stappen vooruit gezet op gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving, waar wij als team trots op mogen zijn. 4.1. Inhaalslag handhavingslijst Aan het begin van 2024 begonnen we met een incomplete handhavingslijst. De eerste taak was alle geconstateerde overtredingen en lopende zaken te achterhalen en zo nodig (als de overtreding voortduurde) op de handhavingslijst te plaatsen. Hiermee ging in korte tijd het aantal zaken op onze handhavingslijst van 25 naar 80. Vervolgens is per zaak de prioriteitstelling bepaald en is systematisch aan de lijst gewerkt, totdat er uiteindelijk nog maar 32 lopende zaken over zijn.

Een van de moeilijkheidsfactoren is het feit dat sommige handhavingszaken soms lang lopen. Door ‘tussenberichten’ - waarin werd herhaald wat de afgelopen periode (soms jarenlang) is gebeurd, en waarin de handhaving weer wel of voorlopig even niet werd opgepakt - soms samen met de wisseling van eigenaar van het perceel waarop de overtreding plaatsvond, werd onduidelijk wat de handhavingsintentie van de gemeente was, wat een negatieve invloed kon hebben op de bereidheid van de betrokkenen om medewerking te verlenen. Nog een moeilijkheidsfactor is wanneer de gemeente op meerdere rechtsgebieden integraal handhavend dient op te treden, bijvoorbeeld op gebied van VTH, maar ook APV, OOV, privaatrecht, afvalstoffen en/of milieu. Van de 28 langlopende zaken, zijn er inmiddels 10 afgehandeld, en de overige zijn opgepakt met een hogere prioriteit dan normaliter voor een dergelijke overtreding wordt gekozen. Ook worden nieuwe zaken nu direct geprioriteerd en overeenkomstig opgepakt.

18

VTH Jaarverslag 2024 & Uitvoeringsprogramma 2025

Door handhavingsbesluiten te publiceren, en de adressen in te schrijven in het WKPB-register zorgen wij ervoor dat bekend wordt gemaakt hoe de gemeente handhavend optreedt tegenover overtredingen. Hiermee vergroten wij de kenbaarheid van de handhavingsintenties - en zodoende ook de betrouwbaarheid - van de gemeente en benoemen we de gestelde herstelsancties. Ook is voorgekomen dat wij tijdens het behandelen van een handhavingszaak, er alsnog een verzoek om handhaving wordt ingediend. Dit gebeurt meestal als men vindt dat de overtreding te groot is, of de afhandeling van de handhavingszaak te veel tijd in beslag neemt. 4.2 Werkafspraken toezicht In 2024 zijn er afspraken gemaakt over de werkwijze voor toezichthouders. Een daarvan is dat zodra een vergunning wordt verleend, er een toezichtzaak aangemaakt wordt, die direct op naam van de toezichthouder wordt gezet. Deze stuurt een email, waarin de vergunninghouder wordt herinnerd aan de meldplicht van de start van de bouw. In 2024 zijn er belangrijke afspraken gemaakt om het toezicht effectiever en efficiënter te maken, zoals het direct aanmaken van een toezichtzaak zodra een vergunning is verleend. Daarna herinnert de toezichthouder de vergunninghouder aan de meldplicht bij de start van de bouw. We constateren echter dat veel vergunninghouders de verplichte startmelding nog steeds te laat of soms helemaal niet doen.

Dit is een ongewenste tendens. Daarom gaan we hier in 2025 strakker op toezien: wanneer binnen vier weken na afgifte van de vergunning nog geen startmelding is ontvangen, zal de toezichthouder proactief contact opnemen met de vergunninghouder om de status van de bouwactiviteiten te bespreken en indien nodig afspraken te maken over naleving van de vergunningsvoorwaarden.

Verder blijft gelden dat bouwinspecteurs alleen in geval van acute gevaarzetting bouwactiviteiten direct stilleggen. Bij overige overtredingen hanteren wij een proportionele aanpak die past binnen 19

VTH Jaarverslag 2024 & Uitvoeringsprogramma 2025

de principes van de Landelijke Handhavingsstrategie (LHS). Dit betekent dat wij overtreders in eerste instantie informeren en waarschuwen, en pas tot formelere handhaving overgaan indien eerdere stappen geen resultaat opleveren. Deze aanpak bevordert vrijwillige naleving en draagt bij aan het behoud van goede verhoudingen tussen gemeente en vergunninghouders. Met integrale controles te houden met zowel politie, boa’s en bouwinspecteurs wordt gezorgd voor een adequate constatering van overtredingen en afhandeling van de handhavingszaken die daaruit voortvloeien. Ook is gewerkt aan een verbeterslag in de constateringsrapporten, door toevoeging van de ruimtelijke toets en een planologische overweging om af te wijken van het omgevingsplan namelijk de conclusie van de bespreking aan de twee-wekelijkse intake-tafel. Met integrale controles te houden met zowel politie, boa’s en bouwinspecteurs wordt gezorgd voor een adequate constatering van overtredingen en gecoördineerde afhandeling van de handhavingszaken die daaruit voortvloeien. 4.3 Vergunningverlening Sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet worden vergunningen niet langer van rechtswege verleend als de wettelijke behandeltermijn wordt overschreden. Echter, vorig jaar is als doel gesteld om alsnog binnen de wettelijke termijn van orde een besluit te nemen op ingediende aanvragen.

Helaas is het aantal vergunningen die buiten de behandeltermijn zijn afgehandeld in 2024 hoger dan het jaar ervoor. Vergunningen die zijn verleend worden niet altijd onmiddellijk uitgevoerd. Dit zorgt soms voor onduidelijkheid over de bestaande (juridische) situatie op het perceel. Een situatieschets is in een vergunningaanvraag bedoeld om de bestaande bouw op aan te geven. Daarmee wordt het mogelijk dat een nog niet uitgevoerde vergunning - waar echter wel bouwrecht door is ontstaan bij een volgende vergunningaanvraag niet wordt meegenomen. Dit is helaas vorig jaar voorgekomen, waarna de vergunninghouder alsnog beide bouwwerken uitvoerde. Dit is een onwenselijke situatie. Het is daarom onze intentie om bij te houden welke vergunningen al lange tijd zijn verleend, maar nog niet zijn uitgevoerd. Vergunningen die niet tijdig worden uitgevoerd, kunnen worden ingetrokken. Daarnaast is het wenselijk dat vergunningverleners niet blind varen op de situatieschets, maar ook zelf archiefonderzoek uitvoeren naar evt. reeds verleende maar nog niet gebruikte bouwrecht. Door de verhoging van de inspanning op gebied van handhaving, wordt voor vergunningverlening nu ook meer werk veroorzaakt door legalisatieverzoeken. Verder is het aantal grote vergunningaanvragen gestegen, vanwege de aanbouw van de nieuwbouwwijk in Woudenberg. Onze vergunningverleners zich hier kranig doorheen gewerkt.

20

VTH Jaarverslag 2024 & Uitvoeringsprogramma 2025

5.

Wat vinden we belangrijk?

5.1 Kernwaarden De gemeente Woudenberg staat voor betrouwbaarheid, openheid en initiatiefrijk handelen centraal. We gedragen ons, en communiceren, volgens deze kernwaarden. Dit betekent dat inwoners van de gemeente Woudenberg onder andere mogen verwachten dat de medewerkers: Aandacht Aandacht kent verschillende vormen: attentie, interesse, maar ook toewijding en studie. We doen met aandacht ons werk, voor de inwoners en ondernemers maar ook voor onze collega’s en bestuurders. Daarbij staat een veilige werkomgeving voor iedereen voorop. Van fouten moet je leren en niet op worden afgerekend. Professionaliteit Als gemeente Woudenberg zijn we vakkundig in onze verschillende taken. We voeren op correcte wijze ons werk uit, kennen onze rol en dragen met onze competenties bij aan een beter Woudenberg. Daarbij hebben we respect voor en maken we gebruik van de kracht van onze inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners. Bestuurlijke sensitiviteit We vergroten ook onze bestuurlijke sensitiviteit en verbeteren we het samenspel tussen bestuur en organisatie. Integriteit is meer dan alleen ‘van onbesproken gedrag’ zijn. Het gaat om een open, transparante houding voor wat betreft ons werk. Het gaat om betrouwbaarheid, voor onze inwoners, voor ons bestuur maar ook voor elkaar. Het betekent een heldere lijn waarbij we moeten kunnen uitleggen waarom we doen wat we doen.

Deze kernwaarden vormen het fundament voor de uitvoering van onze VTH-taken en bepalen hoe wij ons werk uitvoeren en hoe wij communiceren met onze inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners. Daarnaast hechten wij, in lijn met het beleid van de gemeente Woudenberg, grote waarde aan het verbeteren en beschermen van de omgevingskwaliteit door risico's voor de omgeving zoveel mogelijk te beperken. 5.2 U&H-beleid Het VTH-beleid, vastgesteld op 2 juli 2020, vormde de basis voor ons handelen in 2024. Dit beleid beschrijft duidelijk hoe de gemeente Woudenberg uitvoering wil geven aan vergunningverlening, toezicht en handhaving binnen het omgevingsrecht. Met de invoering van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging bouwen (Wkb) werden de beleidskaders aangescherpt en gewijzigd in de nieuwe Uitvoerings- en Handhavingsstrategie (U&H-strategie) 2024. In navolging van de U&H-strategie 2024 hanteren wij verschillende uitvoeringsstrategieën om het naleefgedrag onder inwoners en ondernemers en de kwaliteit van de leefomgeving te verbeteren. Deze strategieën bevatten de belangrijkste uitgangspunten voor de VTH-taken en geven aan hoe wij deze taken uitvoeren en onze doelen bereiken.

5.3 Prioriteiten Onze prioriteiten voor vergunningverlening, toezicht en handhaving zijn gebaseerd op risicoanalyses en wettelijke verplichtingen. Om helder te maken welke taken door externe 21

VTH Jaarverslag 2024 & Uitvoeringsprogramma 2025

partners zoals RUD en VRU worden uitgevoerd en welke taken lokaal door de gemeente Woudenberg zelf worden opgepakt, maken we onderscheid tussen: Landelijke milieuthema's (uitvoering primair via RUD/VRU):  Asbest  Toepassing van verontreinigde grond  Brandveiligheid bij opslag van gevaarlijke stoffen  Risicovolle inrichtingen (BRZO) Lokale speerpunten (uitvoering primair door gemeente Woudenberg):  Constructieve veiligheid  Algemene brandveiligheid (in samenwerking met VRU)  Handhaving bestemmingsplannen  Verzoeken om handhaving (zoals bouwen zonder vergunning) Naast deze bestaande thema's zet de gemeente Woudenberg nadrukkelijk in op gericht toezicht. Dit betekent dat wij actief toezicht willen houden tijdens de bouwfase, alsook achteraf, wanneer bouwwerken reeds gerealiseerd zijn en er een gebruiksmelding ingediend wordt. Hiermee streven wij naar vroegtijdige signalering en bijsturing, waardoor overtredingen worden voorkomen en eventuele problemen vroegtijdig worden opgelost. De redenen om te kiezen voor gericht toezicht tijdens de bouw zijn:  Vergroten van het naleefgedrag door aanwezigheid en zichtbaarheid tijdens bouwwerkzaamheden;  Tijdig constateren overtredingen en eventuele herstelmaatregelen achteraf;  Verhogen van de kwaliteit van het bouwproces en daarmee van de uiteindelijke bouwwerken.

Daarnaast is het monitoren van gereedmeldingen een belangrijk onderdeel van ons gerichte toezicht. Bij gereedmeldingen controleren we intensiever of voldaan is aan alle vergunningvoorschriften en of eventuele tekortkomingen tijdig en adequaat zijn hersteld. Hiermee voorkomen we dat overtredingen of gebreken pas na ingebruikname zichtbaar worden en leiden tot ongewenste situaties of extra handhavingsmaatregelen. Het gericht toezichthouden en de monitoring van gereedmeldingen worden geïntegreerd in onze reguliere werkprocessen en worden ondersteund door digitale monitoring. Deze aanpak sluit aan op de doelen van de Omgevingswet en draagt bij aan transparante, efficiënte en effectieve vergunningverlening, toezicht en handhaving binnen de gemeente Woudenberg.

22

VTH Jaarverslag 2024 & Uitvoeringsprogramma 2025

6.

Wat hebben we in 2024 gedaan?

In dit hoofdstuk wordt teruggeblikt op de uitvoering van het uitvoeringsprogramma 2024. Dit hoofdstuk betreft dan ook het jaarverslag van 2024. In de volgende paragraaf wordt per hoofdaspect verslag gelegd van de meest belangrijke resultaten. Tenslotte wordt ingegaan op de inzichten die hierbij zijn opgedaan en of, en in hoeverre, we hierdoor moeten bijsturen in de toekomst. 6.1. Resultaten op basis van uitvoeringsprogramma 2024 Hieronder beschrijven we de doelstellingen uit het programma voor 2024 en wat is bereikt.

Doelstellinge n

Monitoringsindicatoren

Conclusie

Doelstellinge n

Monitoringsindicatoren

1. Vooroverleg / Conceptverzoek Onze doelstellingen zijn in dit kader de volgende:  In een voorstadium de mogelijkheden aangeven zodat onder meer geen omgevingsvergunningen worden aangevraagd welke moeten worden geweigerd.  

Wij stimuleren het vooroverleg omdat dat leidt tot een betere en snellere afhandeling van de definitieve aanvraag in een later stadium.

2. Omgevingsvergunning Bouw, RO, aanleg en monument Onze doelstellingen in dit kader zijn de volgende:  

Geen vergunningen buiten de behandeltermijn. Een eenduidig proces en uniforme toetsing.

     

Aantal aangevraagde vergunningen. Aantal verleende vergunningen. Nog in behandeling Aantal overschreden behandeltermijnen. Aantal geweigerd. Aantal buiten behandeling gelaten (te weinig gegevens). Aantal welke vergunningsvrij waren. Aantal ingetrokken. Aantal ingediende bezwaren. Aantal bezwaren ongegrond verklaard. Leges opbrengsten. Aantal aangevraagde monumentenvergunningen. Aantal verleende monumentenvergunningen.

       Conclusie

2024 56 25

Aantal aangevraagde conceptverzoeken. Conceptverzoeken die tot een omgevingsvergunning hebben geleid met bijbehorende doorloop tijd.

2024 127 102 10 54 1 4 7 13 2 2 € 801.223,46 4 1

Mede vanwege de leercurve door de nieuwe Omgevingswet, alsmede strubbelingen met computersystemen, is het dit minder goed gelukt om binnen de behandeltermijn te blijven. Het is goed om hier in het nieuwe jaar wat strakker in te werken, bijvoorbeeld door verlengingen of door op tijd helder te communiceren met de aanvrager (opschorting). 3. Omgevingsvergunning / melding brandveilig gebruik

23

VTH Jaarverslag 2024 & Uitvoeringsprogramma 2025

Doelstellinge n

Onze doelstellingen zijn in dit kader de volgende:  Afhandeling binnen de gestelde termijnen van 4 weken voor een melding brandveilig gebruik en 6 maanden voor een aanvraag omgevingsvergunning brandveilig gebruik (deze kan niet van rechtswege worden verleend).  Eenduidig proces, uniforme toetsing.

Monitoringsindicatoren

De behandeling en termijncontrole vindt nu plaats door de VRU. De aanvragen en meldingen komen bij ons binnen, en na afhandeling krijgen wij een afschrift van de beslissing op de aanvraag of melding. Beide zaken worden door ons geregistreerd in CLO.  

Conclusie

Doelstellinge n Monitoringsindicatoren Conclusie

Doelstellinge n

Monitoringsindicatoren Conclusie

Doelstellinge n

In 2024

Aantal meldingen brandveilig gebruik (binnen 4 weken) Aantal vergunningen brandveilig gebruik (binnen 2 maanden)

6 (1) 2 (1)

De conclusie hier is dat slechts 1 van de 6 meldingen brandveilig gebruik binnen de termijn van 4 weken is gedaan.

4. Sloopmelding Onze doelstellingen zijn in dit kader de volgende:  Afhandeling binnen een termijn van 4 weken.  Een eenduidig proces en uniforme toetsing.   

Het aantal sloopmeldingen met asbest (RUD). Het aantal niet risicovolle sloopmeldingen (zonder asbest). Aantal afgehandeld binnen termijn van 4 weken.

5 25 10

Ondanks dat er geen wettelijk termijn geldt, is de gewenste termijn vaak niet gehaald. Sommige meldingen zijn afgewezen, waardoor er wettelijk geen melding is gedaan. Deze zijn niet meegenomen in de monitoring.

5. Toezicht omgevingsvergunning bouw, RO, aanleg en monument Het tijdens de uitvoering van verleende omgevingsvergunningen waarborgen van een basiskwaliteit ten aanzien van de bouwkundige staat, veiligheid, en de milieukundige, ruimtelijke en cultuurhistorische kwaliteit van de bebouwde en onbebouwde omgeving en bouwlocaties. 72 (niet af te lezen) Toezicht en handhaving hebben een prioriteitenlijst opgesteld op basis van veiligheid, gezondheid en openbare orde. Echter, bij de vastlegging van de activiteiten op toezichtniveau ontbreken de kengetallen vanuit het computersysteem. Dit heeft te maken met het onvoldoende inrichten van het CLO-computersysteem ten behoeve van het werkproces van de toezichtstaken. Dit zal in het aankomende jaar met hoge spoed moeten worden verbeterd.  

Aantal gecontroleerde verleende vergunningen in 2024 Aantal geconstateerde afwijkingen

6. Toezicht en handhaving strijdig gebruik gronden en bouwwerken Het tijdens het gebruik van bouwwerken en inrichtingen waarborgen en/of versterken van kwaliteiten op het gebied van (brand)veiligheid, milieu, leefbaarheid. Het doel is dat de in de bestemmingsplannen vastgelegde voorschriften worden nageleefd.

24

VTH Jaarverslag 2024 & Uitvoeringsprogramma 2025

Waarborging hiervan dient om de kwaliteit van de leefomgeving te behouden. Monitoringsindicatoren – Conclusie

Doelstellinge n

Monitoringsindicatoren

Conclusie

Doelstellinge n Monitoringsindicatoren

Conclusie

De volgende indicatoren worden gebruikt voor onze metingen:  De controles op het gebied van strijdig gebruik in 2024.  Het aantal handhavingsacties dat daaruit voortvloeit.

10 5

De controles worden veelal uitgevoerd naar aanleiding van een melding vanuit de samenleving, of op verzoek van een collega handhavingsjurist, maar ook naar aanleiding van eigen waarneming. In 2024 waren deze meldingen en waarnemingen ook meestal gegrond. Niet elke zaak werd ook opgepakt, maar dat kwam door aanhoudend gebrek aan capaciteit op gebied van toezicht en handhaving. Daardoor bleef ook dit jaar prioritering van belangrijkste zaken binnen de beschikbare tijd noodzakelijk.

7. Toezicht op sloopmelding Het tijdens de uitvoering van geaccepteerde sloopmeldingen waarborgen van een basiskwaliteit ten aanzien van de bouwkundige staat, veiligheid, en de milieukundige, ruimtelijke en cultuurhistorische kwaliteit van de bebouwde en onbebouwde omgeving en bouw- en slooplocaties. De volgende indicatoren worden gebruikt voor onze metingen:  Het aantal sloopmeldingen.  De (administratieve) controles van sloopmeldingen.  Toezicht en vervolgende handhaving op sloopactiviteiten zonder sloopmelding.

3 0 0

Er wordt gewerkt aan de hand van een prioriteitenlijst. Grote sloopwerken en sloopwerkzaamheden waar asbest bij zit worden altijd gecontroleerd, andere controles zijn veelal administratief.

8. Handhavingsverzoeken Alle handhavingsverzoeken worden opgepakt afgehandeld middels een collegebesluit.

en

binnen

de

wettelijke

De volgende indicatoren worden gebruikt voor onze metingen:  het aantal formele handhavingsverzoeken in 2024.  binnen de behandeltermijn een collegebesluit nemen waarmee het verzoek kan worden afgehandeld.

termijn

6 5

Er zijn ook berichten van inwoners ontvangen waarin de gemeente gevraagd wordt ergens iets aan te doen. Dit beschouwen we als meldingen en voldoen niet aan de criteria van een handhavingsverzoek. Deze meldingen worden informeel beantwoord. De behandeltermijn is in de meeste gevallen verlengd binnen de 8 weken, conform de beleidsrichtlijn betreffende verzoeken om handhaving. In 1 geval is de behandeltermijn overschreden, en is de ingebrekestelling gehonoreerd.

Doelstellinge

9. Meldingen en ambtshalve toezicht en handhaving Onze doelstellingen zijn in dit kader de volgende:

25

VTH Jaarverslag 2024 & Uitvoeringsprogramma 2025

n

Monitoringsindicatoren

Conclusie

Veiligheid, leefbaarheid en duurzaamheid in de gemeente Woudenberg.  Het behouden of – indien nodig – het verhogen van het nalevingsniveau. De volgende indicatoren worden gebruikt voor onze metingen:  Het aantal meldingen. 1311  Aantal handhavingsacties wat daaruit voortvloeit. Onbekend  Aantal ambtshalve handhaving  Aantal handhavingsacties die daaruit voortvloeit. 

Na een melding gaat de toezichthouder ter plaatse kijken. In de meeste gevallen wordt er op locatie al een oplossing besproken, maar soms dient er een handhavingstraject te worden opgestart. Wanneer er ter plaatse al een oplossing wordt besproken en hier wordt aan voldaan, tellen we deze situatie niet mee als “handhavingsactie”.