1a. Rapportage 15-1-2021 raadsinformatie COVID-19.pdf

Nummer: 1 Datum: 15-01-2021

Rapportage

Naam Raadsinformatie COVID-19 Opdrachtgever (bestuurlijk) Titia Cnossen Opdrachtgever (ambtelijk) Simone v/d Marck Opgesteld door adviseur Yorick Versteeg, in samenwerking met crisisteams. crisisbeheersing 1. Doel 1.a – doel van de rapportage De gemeenteraad van Woudenberg informeren over de werkzaamheden van het gemeentelijk crisisteam, belast met de aanpak van de Coronacrisis. 1.b – wettelijke grondslag Artikel 58s, vierde lid, Wet publieke gezondheid De burgemeester is aan de gemeenteraad verantwoording schuldig over het door hem krachtens dit hoofdstuk gevoerde bestuur en waarborgt de betrokkenheid van de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders bij dat bestuur. De burgemeester verstrekt de wethouders de informatie over de uitoefening van zijn bevoegdheden bij of krachtens dit hoofdstuk die zij nodig hebben voor de uitoefening van de taken van het college. Het tweede en derde lid van artikel 180 van de Gemeentewet zijn van toepassing. 1.c – frequentie De gemeenteraad ontvangt in eerste aanleg elke twee weken een rapportage. De terugkoppeling uit het beleidsteam is vast punt op de B&W-agenda en de wethouders ontvangen de verslagen van het beleidsteam. 1.d – opbouw De eerste rapportage bevat een inleidend deel met een overzicht van de crisisorganisatie en een beeld van de huidige situatie in de gemeente Woudenberg.

Vervolgens wordt aan de hand van de agenda van het gemeentelijk Beleidsteam (BT) de gemeenteraad geïnformeerd over de werkzaamheden en acties per taakveld ten opzichte van de vorige rapportage. Er wordt afgesloten met een financieel overzicht en eventuele gevraagde besluiten aan de raad. De hierop volgende rapportages zullen korter zijn en een update geven ten opzichte van de voorgaande rapportage. In de bijlage bevinden zich een aantal vaste onderdelen zoals de regionale rapportage COVID-19 maar ook stukken uit de bestuurlijke mededelingen van de VRU die sinds de voorgaande rapportage van belang zijn geweest. 2. Organisatie Sinds 2 maart 2020 (kort na de eerste vastgestelde besmetting met het Coronavirus in Nederland) vindt crisisoverleg plaats om richting, sturing en invulling te geven aan de aanpak van de Coronacrisis binnen de gemeente Woudenberg. In eerste instantie gebeurde dit in kleinschalige opzet. Vanaf het moment van de eerste besmetting in de gemeente is opgeschaald naar een crisisorganisatie op maat. De reguliere crisisorganisatie is namelijk niet passend om te gebruiken tijdens deze Coronacrisis. Er spelen bijvoorbeeld andere vraagstukken dan bij de klassieke rampen/crises. Denk hierbij aan de continuïteit van eigen organisatie of de dienstverlening aan inwoners die in gevaar komt.

Daarnaast is de reguliere organisatie niet ingericht op een crisis van deze duur en omvang. De crisisorganisatie op maat is op hoofdlijnen hetzelfde als de reguliere crisisorganisatie maar de inrichting van de uitvoerende teams is anders. Dit ziet er op hoofdlijnen als volgt uit:

1

Gemeentelijk Beleidsteam (BT)

Team Communicatie

Team Samenleving

Team Bedrijfscontinuïteit

Het gemeentelijk Beleidsteam werkt op dezelfde manier als in de reguliere crisisorganisatie. Dat betekent dat dit overleggremium adviezen van de uitvoerende teams bespreekt en hier besluiten over neemt. De voorzitter van het Beleidsteam is de burgemeester. Zij wordt ondersteund door een afvaardiging van de drie uitvoerende teams, de gemeentesecretaris, de adviseur crisisbeheersing en een notulist. Team communicatie bestaat uit de communicatieadviseurs en houdt zich bezig met zowel de interne als externe communicatie. Daarnaast verzorgt het voor elk BT een omgevingsbeeld. In de periode van april tot juni is dit team aangevuld met extra capaciteit uit de eigen organisatie. Team samenleving bestaat uit meerdere ambtenaren die gezien hun vakgebied veel te maken hebben met de Coronavirus en de vragen die daarover komen uit de samenleving. Denk aan de ambtenaren integrale veiligheid, economie & toerisme, sport & cultuur en sociaal domein. Ook de coöperatie De kleine Schans is in dit team vertegenwoordigd. Het beantwoordt de vragen die komen vanuit inwoners en ondernemers en probeert deze ook voor te zijn door na nieuwe maatregelen vroegtijdig actie te ondernemen. Vragen komen binnen via covid19@woudenberg.nl. De diversiteit van de vragen is enorm. Zowel vele kleine vragen als grotere, complexe, vragen leggen veel beslag op de gehele crisisorganisatie.

Na een persconferentie is dit vaak een aantal dagen de voornaamste taak die veel capaciteit vergt. De extra werkzaamheden zijn verricht door eigen medewerkers met ondersteuning door de rest van de organisatie op het werk voor de crisis of het overnemen van reguliere taken van de medewerkers in dit team. Team bedrijfscontinuïteit is verantwoordelijk voor de optimale bedrijfsgang en richt zich op de medewerkers, de dienstverlening en doorgang van vitale processen. Het team bestaat uit medewerkers op het gebied van HR, organisatie en dienstverlening. 3. Huidig beeld 3.a – algemeen Sinds 15 december is Nederland van een gedeeltelijke lockdown naar een volledige lockdown gegaan. Dit is de fase die hoort bij het uiterste risiconiveau ‘zeer ernstig’ op de routekaart van de rijksoverheid. Ook in de Veiligheidsregio Utrecht is de situatie ‘zeer ernstig’. De impact van de maatregelen is ook in Woudenberg goed merkbaar. Voor het eerst zijn ook de winkels gesloten waardoor het onwennig stil is in de Dorpsstraat en Voorstraat. Wij zien dat de meeste Woudenbergers zich zo goed mogelijk aan de maatregelen proberen te houden. Dit lukt niet altijd en waar het kan spreken we de mensen daarop aan. De naleving van de maatregelen wijkt niet af van het landelijk beeld. Status escalatieladder: zeer ernstig Status maatregelen: niveau 5 ‘lockdown’ 2

Druktemonitor: beheersbaar Nalevingsmonitor: goed 3.b – besmettingen Voor gedetailleerde informatie over het aantal besmettingen in de regio, in Woudenberg en hoe dit zich tot elkaar verhoudt, zie bijlage 1. 3.c – vaccinaties Er is in Woudenberg nog niet gestart op locatie met vaccineren. Vooralsnog verloopt dit via de regionale locaties en ziekenhuizen. De gemeente Woudenberg is voorbereid. Er is een locatie beschikbaar zodra de GGDrU er een nodig heeft. Zie ook bijlage 3. 4. Communicatie 4.a – communicatie algemeen Algemene publiekscommunicatie verloopt via de eigen gemeente. Deze communicatie wordt ondersteund met informatie vanuit de Veiligheidsregio Utrecht en met algemene communicatiemiddelen die beschikbaar worden gesteld vanuit de Rijksoverheid. Nederland startte woensdag 6 januari met het vaccineren tegen het coronavirus. We hebben de livestream van de Rijksoverheid op onze social media gedeeld. Tijdens deze livestream werden de eerste zorgmedewerkers gevaccineerd op de GGD-priklocatie in Veghel. Naar aanleiding van de persconferentie van premier Rutte en minister De Jonge op dinsdag 12 januari hebben we beschikbare factsheet over de verlenging van de lockdown gedeeld. Ook hebben we de informatie van de Rijksoverheid over de regels rond kinderopvang/noodopvang en thuisquarantaine bij corona gepubliceerd. 4.b – omgevingsbeeld (d.d.

14 januari 2021) In de landelijke media is na de persconferentie van 12 januari veel aandacht voor de discussie over de avondklok. Verder maakt het kabinet zich grote zorgen over de Britse mutatie van het coronavirus dat inmiddels op verschillende plekken in Nederland voet aan de grond heeft gekregen. Verder zijn er geen verrassingen onder de meldingen van bijwerkingen van het coronavaccin. Zowel lokaal als regionaal is in de media vooral aandacht voor de verlengde lockdown en de daling van het aantal gemelde besmettingen in de provincie Utrecht. 4.c – acties Naast de algemene publiekscommunicatie - ondersteund vanuit de Veiligheidsregio Utrecht en de Rijksoverheid (zie 4.a - communicatie algemeen) - zetten we als gemeente ook zelf in op communicatie rond het coronavirus. Hierbij richten we ons op informatievoorziening, schadebeperking en betekenisgeving. Het uitgangspunt is dat elke communicatieuiting hieraan bijdraagt.

Dit houdt het volgende in: - Informatievoorziening Verstrekken van algemene informatie voor zover die informatie betrekking heeft o op feiten en omstandigheden gerelateerd aan de crisissituatie; o op de verantwoordelijkheden, taken en werkzaamheden van de diverse actoren binnen de crisisorganisatie; o op de momenten waarop en middelen waarmee vanuit de crisisorganisatie correcte, relevante en actuele informatie beschikbaar wordt gesteld; o de behoefte aan informatie vanuit de samenleving. - Schadebeperking Instructies geven die gericht zijn op het beperken van schade voor en door (groepen in) de samenleving, waaronder ook het stimuleren van de zelfredzaamheid en de onderlinge hulpverlening en die faciliteren door tijdig informatie te verstrekken over het wat, waar, wanneer hoe en over de mogelijke risico’s die daaraan verbonden zijn. Richting geven aan het gedrag van (groepen in) de samenleving als dat nodig is om de maatregelen van de overheid effectief te maken. - Betekenisgeving Het duiden van de crisissituatie en die in een breder perspectief plaatsen, waarbij wordt aangesloten bij de gevoelens die onder (groepen in) de samenleving leven. 3

Oudjaarsdag en jaarwisseling In de laatste weken van december was er veel overleg met de carbidschieters. Een aantal besloot dit een keer over te slaan en met anderen werd besproken hoe dit paste binnen de coronamaatregelen. Via social media zijn carbidschieters opgeroepen zich voor overleg te melden bij de gemeente. Helaas ging de jaarlijkse nieuwjaarsreceptie door het coronavirus niet door. Via social media wensten we onze inwoners, ondernemers en professionals de beste wensen voor het nieuwe jaar. Verder deelden we een bericht van Politie Leusden en Woudenberg die graag in contact komt met getuigen of mensen die meer informatie hebben over de incidenten tijdens de jaarwisseling. Hart onder de riem / Aandacht voor elkaar Het college streeft ernaar om iedere week een organisatie, instelling, bedrijf of persoon te bezoeken en een hart onder de riem te steken. Op donderdag 7 januari bracht de burgemeester een bezoek aan de politie. Ze sprak haar dank en waardering uit voor de inzet van de politie voor een veilig Woudenberg. Wethouder Vlam bracht op zaterdag 9 januari een bezoek aan de standplaatshouders op hun eerste dag op het Poortplein. Ze wenste hen - onder het genot van een warme chocolademelk - veel succes op hun nieuwe locatie. Op donderdag 14 januari bezocht wethouder Treep Woonzorgboerderij Moriahoeve om hen een hart onder de riem te steken in deze pittige tijden.

De bezoeken van het college worden zeer gewaardeerd. Naast de bezoeken doen belrondes onder ondernemers en maatschappelijke organisaties waarin gevraagd wordt naar hoe het met hen gaat en wat zij nodig hebben. Uitkomsten hiervan worden weer betrokken in de opvolgende acties. 4.d – Informatiebronnen Via de onderstaande links kunt u op de hoogte blijven van de meest actuele informatie over het coronavirus. https://www.rijksoverheid.nl/corona https://www.rivm.nl/coronavirus-covid-19/actueel https://coronadashboard.rijksoverheid.nl/ https://www.vru.nl/corona https://vng.nl/corona 5. Samenleving 5.a – algemeen Team samenleving overlegt momenteel wekelijks over vragen vanuit de samenleving en over onderwerpen die actueel zijn. We beantwoorden vragen en bij twijfel maken we gebruik van vraagbaakfunctie van de VRU. Er wordt meegedacht over mogelijkheden voor jongeren en daarbij wordt vooral gekeken naar wat wel kan, zoals een voetbaltoernooi in de kerstvakantie. Aan de winkeliers in het centrum is een brief gestuurd om ze een hart onder de riem te steken na de lockdown van 15 december. Aansluitend is een bericht op social media gedeeld om ook andere ondernemers steun te betuigen. Daarnaast bezoeken bestuurders wekelijks een bedrijf of organisatie om hen een hart onder de riem te steken.

5.b – noodopvang Tijdens de periode van de noodopvang, is er tweewekelijks overleg tussen scholen, kinderopvang, Coöperatie De Kleine Schans en gemeente. Momenteel maken aanzienlijk meer ouders gebruik van de noodopvang dan tijdens de eerste periode. Dit komt overeen met het landelijke beeld. Ouders zijn minder bang voor besmetting van hun kinderen, en daarnaast is de druk in gezinnen hoger naarmate corona langer duurt. De samenwerking tussen scholen en kinderopvang is constructief. Er is voldoende bezetting voor de noodopvang, maar als de noodopvang langer duurt, staat deze wel onder druk. 5.c – toezicht en handhaving Om toe te zien op de naleving van de maatregelen COVID-19 en uitvoering te blijven 4

geven aan de reguliere handhavingstaken is er extra toezichtscapaciteit ingehuurd. Daarnaast wordt er veel samengewerkt met de politie. Er is een regionaal en lokaal handhavingsstrategie ontwikkeld waar de volgende uitgangspunten worden gehanteerd: • We gaan primair uit van de eigen verantwoordelijkheid van mensen. We blijven personen wijzen op gezond verstand en eigen verantwoordelijkheid. • In eerste instantie zijn ondernemers, organisatoren zelf verantwoordelijk voor het toezien op de naleving van de maatregelen door hun bezoekers/ klanten. • Handhaving is het sluitstuk. Waar nodig en mogelijk worden randvoorwaardelijke maatregelen getroffen (denk aan waarschuwingsborden, verkeersregelaars, crowd control) vóórdat over gegaan wordt tot repressief optreden. • We werken informatie gestuurd: op basis van meldingen, signalen, eigen observaties en op basis van informatie over type en omvang samenkomsten en activiteiten. Ook kijken we naar hotspots en risicolocaties waar de kans op niet naleving en besmetting groter is. • De prioriteit van handhaving ligt bij ernstige gezondheidsrisico’s, evidente of herhaaldelijke overtredingen. • We handhaven stringent: bij evidente overtredingen volgt direct een boete en waar mogelijk een bestuurlijke maatregel. Hiervan is bijvoorbeeld sprake indien een horecazaak of een winkel die gesloten dient te zijn, toch geopend is.

Ook indien er al eerder een waarschuwing is gegeven (een eerdere dag of diezelfde avond) waarschuwen we niet langer op zijn plaats en wordt direct een boete opgelegd. Voor overige overtredingen geldt dat vast wordt gehouden aan de gefaseerde lijn: waarschuwen, beboeten, beëindigen. • Naast opleggen boete wordt om herhaling te voorkomen waar mogelijk ook een bestuursrechtelijke maatregel genomen, zoals bevel, last onder dwangsom, bestuursdwang en of aanwijzing. • Bij feitelijke beëindiging dient een afweging gemaakt te worden tussen enerzijds openbare orde en anderzijds gezondheidsrisico en gezondheid van handhavers/politie. • Bij gevaar voor openbare orde is te allen tijde politie aan zet. • In geval van klaarblijkelijk dreigende overtreding van de Tijdelijke Wet Maatregelen Covid-19 (bijvoorbeeld aangekondigd feest of evenement) is het op grond van de Tijdelijke wet tevens mogelijk om een preventieve last onder dwangsom of op te leggen of een last onder bestuursdwang. 5.d – Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) Gemeente Barneveld voert voor ons de Tozo uit. We sluiten aan bij het tweewekelijkse beleidsoverleg om de stand van zaken te bespreken en benodigde besluiten te nemen. Momenteel is de Tozo-3 van kracht. Ruim 35 ondernemers maken gebruik van deze regeling.

5.e –Tijdelijke Wet maatregelen COVID-19 Op dinsdag 1 december is de Tijdelijke Wet Maatregelen COVID-19 voor de komende drie maanden ingegaan. Hiermee zijn de bestaande coronamaatregelen (voorheen de noodverordening) vastgelegd in wetgeving. De tijdelijke wet biedt daarmee een expliciete wettelijke grondslag voor de maatregelen in een wet in formele zin. Deze maatregelen zijn in een ministeriele regeling uitgewerkt. In de geldende ministeriele regeling staan de volgende maatregelen beschreven: aanvullende uitzonderingen veilige afstandsnorm; nadere uitwerking mondkapjesplicht; nadere uitwerking groepsvorming; nadere uitwerking publieke plaatsen; verbod op evenementen; uitzonderingen binnen het beoefenen van sport; personenvervoer; contactberoepen. 6. Bedrijfscontinuïteit Sinds het begin van de intelligente lockdown volgen wij de RIVM-richtlijnen. Er wordt 5

zoveel mogelijk thuisgewerkt en de focus ligt op de doorgang van én fysieke aanwezigheid van vitale en cruciale functies. Dit zijn de loketfuncties (KCC en Burgerzaken), toezicht en handhaving, milieustraat, beheer van de openbare ruimte, DIV en de crisisorganisatie corona. Het gemeentehuis (incl. vergaderruimten), milieustraat, kantoorpand gemeentewerf zijn aangepast aan de RIVM maatregelen en de hygiëne maatregelen worden in acht genomen. De communicatie hierover vindt intern via pleio plaats en extern via social media kanalen. Daarnaast is er contact met de beheerders van de overige (gemeentelijke) gebouwen, zoals cultuurhuis, uitvaartcentrum en de kleine schans. Woudenbergse mondkapjes zijn ontworpen en uitgedeeld aan medewerkers. De (extra of verscherpte) maatregelen van het kabinet worden nauwlettend in de gaten gehouden en daarop wordt geanticipeerd. We zien dat de druk op het personeel hoog is sinds het begin van de corona-crisis. Het regulier werk gaat door en er wordt extra inzet gevraagd om de maatregelen, toezicht en handhaving en vragen rondom de corona-crisis in te bedden c.q te beantwoorden. Het effect dat corona heeft op het personeel is zichtbaar. Het ziekteverzuim loopt op en het combineren van zorg- en onderwijstaken, naast het werk, is zwaar. Het vraagt van een ieder een hoop geregel, flexibiliteit en oplossend vermogen.

Vanuit de organisatie is er alle aandacht om het personeel te ondersteunen, te faciliteren en een “hart onder de riem” te steken. Het voortduren van de crisis doet een beroep op de draagkracht en belastbaarheid van de organisatie. Het ziekteverzuim neemt toe en teams en medewerkers geven aan dat de druk toeneemt. Dit vraagt om maatwerkafspraken met teams en medewerkers en vraagt om het temporiseren van en focus aanbrengen in werkzaamheden om de organisatie in balans te houden. 7. Financieel Ondersteuning voor toezichts- en handhavingstaken bij gemeenten Toezicht- en handhavingsorganisaties hebben er met de coronamaatregelen een enorme opdracht bij bovenop de reguliere werkzaamheden. Om deze organisaties de komende periode te ondersteunen, wordt financiering beschikbaar gesteld om tijdelijk ondersteunende werkzaamheden te kunnen leveren. Wij wachten momenteel op het aanvraagformulier om de beschikbare gelden te vragen. Over de door de gemeente extra gemaakte kosten met betrekking tot de Coronacrisis wordt u geïnformeerd via de reguliere P&C cyclus. 8. Ontheffingen 8.a – Inleiding De burgemeester heeft een aantal ontheffingsmogelijkheden op de coronamaatregelen op basis van artikel 58e Wpg. Het gaat om ontheffingen voor individuele gevallen en het dient te gaan om een zeer bijzondere en uitzonderlijke omstandigheid.

De burgemeester heeft de volgende ontheffingsmogelijkheden: 1) Ontheffingsmogelijkheden op grond van de Tijdelijke wet maatregelen COVID-19 voor regels over a. Groepsvorming (58g) b. Openstelling van publieke plaatsen (58h) c. Evenementen (58i) 2) Ontheffingsmogelijkheid op grond van de ministeriële regeling (58j wpg): voor de overige regels geldt dat de burgemeester slechts een ontheffing van die regels kan geven voor zover dat in de ministeriële regeling is bepaald. 8.b – proces Zie bijlage 2. 8.c – huidige verzoeken Voor een zorgverlener die gebruik maakt van een locatie (publiek toegankelijk gebouw) die gesloten moet zijn wordt advies gevraagd aan de GGD of hier een ontheffing voor kan worden verleend. 6

9. Gevraagd besluit NVT 10. Bijlage(n) 1. Regionale rapportage COVID-19 13 januari 2021 2. Proces voor het verlenen van een ontheffing Voor akkoord: Ambtelijke opdrachtgever Simone van der Marck Woudenberg,

Bestuurlijk opdrachtgever Titia Cnossen Woudenberg,

7