17. Noodbrief van de jonge agrariërs

Gemeente, geef ons als jonge boer een toekomst! Voor een aantal weken terug, kwam de veelbesproken stikstofbrief van minister Van Essen en het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur. Dit heeft een grote schrik achtergelaten bij de agrarische sector en zeker ons als jonge boeren. Waar we eerder aan de keukentafel nog spraken, dat we nog een goede toekomst zagen in bedrijfsovername, samenwerken om te investeren en te bouwen aan de toekomst heeft dit een grote wending gegeven. Vandaag de dag spreken we over onzekerheid, angst en veel verdriet. Niet alleen aan de keukentafel maar ook in de vriendengroepen, evenementen als trekkertrek en ’s avonds in de keet wordt er over gesproken en voel je moedeloosheid. Dat is niet zonder reden. Juist in deze provincie zijn grote gebieden aangemerkt als stikstofgevoelig. En liggen er grote opgaves. Dat betekent dat veel jonge agrariërs worden geconfronteerd met grote ingrijpende maatregelen die hun toekomst rechtstreeks raken. Daarnaast hebben 21 gemeenten, waar u nauw mee samen werkt (onder de Regio Foodfalley bijvoorbeeld), de samenwerkingsovereenkomst Aanpak Veluwe ondertekend. Maar weet u wel wat deze plannen betekenen voor onze generatie? Beseft u wat er op het spel staat als dit werkelijkheid wordt. De maatregelen uit de stikstofbrief én de aanvullende reductiedoelstellingen uit de Aanpak Veluwe stapelen zich op.

Voor veel jonge boeren ontstaat hierdoor geen uitdaging meer, maar een vrijwel onmogelijke opgave. Hoe neem je een bedrijf over wanneer je niet weet of je over enkele jaren nog wel mag ondernemen? Hoe investeer je in duurzaamheid, innovatie en dierenwelzijn wanneer het perspectief ontbreekt? Al noem je het woord perspectief nog zo vaak, het zal niet helpen om het echt te realiseren. Wij, jonge boeren, willen niets liever dan bouwen aan de landbouw van morgen. Wij willen investeren in moderne technieken, emissiereductie, kringlooplandbouw, biodiversiteit en voedselproductie van de hoogste kwaliteit. Ons thema afgelopen jaar in het magazine was niet voor niks: AJK Klaar voor de toekomst. Maar daarvoor is wel een toekomst nodig! Wanneer deze plannen werkelijkheid worden, verdwijnen niet alleen agrarische bedrijven. Dan verdwijnen ook kansen voor jonge ondernemers. Bedrijven die generaties lang zijn opgebouwd, eindigen zonder opvolging. Gezinnen verlaten het buitengebied, erven komen leeg te staan en dorpen verliezen hun sociale en economische kracht. Het platteland wordt stiller, leger en kwetsbaarder. Jongeren zien het niet meer zitten om positief te blijven. En het kan een emmer doen overstromen, als je kijk waar we nu al tegen aan lopen als jonge agrariër. De gevolgen beperken zich niet tot de landbouw.

Loonwerkers, dierenartsen, transportbedrijven, mechanisatiebedrijven, voerleveranciers, installateurs, winkeliers en vele andere ondernemers zijn afhankelijk van een gezonde agrarische sector. Wanneer jonge boeren geen toekomst meer zien, raakt dat uiteindelijk de leefbaarheid van onze hele regio. Hoeveel jonge mensen werken er wel niet in de mooiste sector. Al is het bij de klantenservice van een voerfabriek. Of de stageloper bij een broederij, dierenarts, voerfabriek. Beseft u wel hoeveel jonge agrariërs er in deze sector werken!? Daarnaast zijn wij de generatie die het landschap van morgen willen beheren. Wij willen investeren in natuurbeheer, waterkwaliteit, biodiversiteit en een aantrekkelijk buitengebied. Boeren zijn niet alleen voedselproducenten; wij zijn ook beheerders van het landschap waar miljoenen Nederlanders van genieten. De mooie weilanden, uitgestrekte bossen, heide en onze wateren. Zonder jonge boeren verandert dat landschap nooit meer zoals het was. Intussen groeit de druk op jonge gezinnen en toekomstige bedrijfsopvolgers. Steeds vaker vragen jonge ondernemers zich af of zij hun droom nog wel kunnen verwezenlijken. Niet omdat zij het vak niet mooi vinden, maar omdat het beleid hen steeds minder ruimte biedt om ondernemer te zijn. Niet alleen vanuit het rijk maar ook vanuit provinciale plannen en gemeentes. Wij willen verantwoordelijkheid nemen.

Dat doen wij iedere dag. Wij produceren voedsel, investeren in duurzaamheid, zorgen goed voor onze dieren en leveren een bijdrage aan de samenleving. Wij willen dat blijven doen, niet alleen vandaag, of over 10 jaar, maar ook over twintig en 30 jaar en zover de toekomst mag komen. Juist daarom voelt het zo onrechtvaardig dat beleid, gebaseerd op modellen en theoretische aannames, dreigt uit te komen in de grootste sanering van de Gelderse landbouw ooit. Wat al bezig is als we kijken om ons heen. Een sanering waarbij onvoldoende wordt stilgestaan bij de gevolgen voor de generatie die het stokje juist wil overnemen. Vanochtend reed ik samen met een collega een rondje door een aantal gemeentes in deze regio. We hebben 3 kwartier alleen maar langs plekken gereden waar voor een aantal jaar terug nog een mooie boerderij stond. En waar nu niks meer is van te zien. Niet alleen de boerderij weg, nee ook die jonge agrariër die in het weekend altijd was te vinden op de boerderij en doordeweeks deze boeren adviseerde voor hun voerschema, ras keuze, fokkerij, slachterij, concept en hun toekomst. Of die jonge monteur voor hun melkrobot, voermachine, ventilator, computer en trekker. Daarom doen wij een dringend beroep op u als gemeentebestuur. Kijk verder dan stikstofkaarten en modellen. Kijk naar de jonge mensen die hun toekomst in uw gemeente willen opbouwen.

Kijk naar de gezinnen die willen blijven wonen, ondernemen en investeren in het buitengebied. Vraag uzelf af hoe uw gemeente erover tien of twintig jaar uit moet zien. Een gemeente met een vitaal platteland waar jonge ondernemers kansen krijgen? Of een gemeente waar steeds meer agrarische bedrijven verdwijnen en de leefbaarheid langzaam afbrokkelt? Wij vragen u daarom om uw verantwoordelijkheid te nemen. Ondersteun deze desastreuze beleidsvoornemens niet, maar kom op voor de jonge generatie agrarisch ondernemers. Benut ook de lijnen binnen uw provinciale en landelijke partij om dit geluid nadrukkelijk over te brengen. Want de keuzes die vandaag worden gemaakt, bepalen of jonge boeren, boerinnen agrariërs, zonen en dochters morgen nog een toekomst hebben. Wij nodigen u van harte uit om met ons in gesprek te gaan. Niet wanneer de besluiten al zijn genomen, maar nu er nog iets te kiezen valt. Want als jonge boeren afhaken, verdwijnt niet alleen een bedrijf. Dan verdwijnt ook de volgende generatie die ons voedsel produceert, ons landschap beheert en onze dorpen leefbaar houdt. En als belangrijkste die jonge agrariër die het niet meer zag zitten! Wij willen niet de generatie zijn die de landbouw ziet verdwijnen. Wij willen de generatie zijn die haar toekomst mag opbouwen.

Met vriendelijke groet, Namens de jonge agrariërs en het bestuur van het Agrarisch Jongeren kontakt Stroe- Wekerom. ajkstroewekerom@outlook.com