17.a 2026.03.11 Definitief rapport fenomeenanalyse Woudenberg (Geanonimiseerd).pdf
Tekst van het document
,
,
,
11 maart 2026 / Eindrapport Fenomeenanalyse / Gemeente Woudenberg
18
5 Bevindingen: Aanpak in Woudenberg Dit hoofdstuk is gebaseerd op lokale (beleids)documenten mediaberichten interviews met ZVHRU de politie gemeente en een groepsgesprek met professionals uit het sociaal- en veiligheidsdomein die in de gemeente werkzaam zijn. ,
,
,
,
en de
,
De aanpak van radicalisering en extremisme in de gemeente Woudenberg is volgens professionals weinig geëxpliciteerd en vooral verweven met het reguliere werk van professionals in het sociaal en veiligheidsdomein. Uit de interviews kennissessie en documentstudie blijkt dat extremisme in Woudenberg nauwelijks zichtbaar is maar dat er wel signalen zijn van polarisatie maatschappelijke onvrede en anti-institutionele houdingen. De meeste professionals hebben weinig directe ervaring met radicalisering met uitzondering van jongerenwerkers en wijkagenten die signalen zien bij jongeren en in de openbare ruimte. ,
,
,
,
5. 1
Preventie
Het Integraal Veiligheidsplan (IVP 2024-2027) benoemt polarisatie en extremisme als risico's voor de maatschappelijke samenhang en waarschuwt dat deze fenomenen op termijn het functioneren van het politieke en maatschappelijke systeem kunnen ondermijnen (UVP 2024-2025). In Woudenberg is volgens geïnterviewden echter geen expliciet preventiebeleid gericht op radicalisering of extremisme. Professionals geven wel aan bredere preventieve interventies te hanteren die ook bij kunnen dragen aan de preventie van radicalisering. Het gesprek aangaan wordt door alle professionals gezien als het belangrijkste preventie instrument: “Radicalisering begint vaak bij onvrede en niet gehoord worden. Het is niet één gesprek maar telkens weer gesprekken te voeren”. ,
,
Jongerenwerkers spelen hierin een sleutelrol. Zij hebben direct contact met jongeren zowel offline als online en gebruiken platforms zoals Snapchat Discord en gaming platforms om vertrouwen op te bouwen en te weten wat er speelt. Hun kracht ligt in het vroegsignaleren en het gesprek aangaan over wat jongeren zien en ervaren. Maatschappelijk werkers proberen via langdurig contact o. a. wantrouwige ouders te bereiken omdat uitsluiting volgens hen een voedingsbodem kan zijn voor radicalisering. Boa’s en wijkagenten dragen bij door zichtbaar aanwezig te zijn en laagdrempelig contact met inwoners te onderhouden. ,
,
,
,
5. 2
Signaleren en melden
Signalering van radicalisering en extremisme in Woudenberg vindt plaats binnen een netwerk van lokale en regionale partners maar is nog niet structureel uitgewerkt. Uit de interviews en de kennissessie blijkt dat professionals hun rol vooral zien als signalerend en doorverwijzend niet als uitvoerend. De huidige praktijk is sterk persoonsafhankelijk en mist een eenduidige meldstructuur. ,
,
5. 2. 1
Hoe signalen binnenkomen Signalen kunnen via verschillende routes worden opgevangen. Het gaat hierbij niet alleen om signalen van mogelijke
radicalisering maar ook andere (zorg)signalen: • Jongerenwerkers signaleren vooral online beïnvloeding en isolatiegedrag bij jongeren. Zij zien dat platforms zoals TikTok Snapchat Discord en gaming platforms een ingang vormen voor gewelddadige of extremistische content. Jongerenwerkers gebruiken deze kanalen bewust om contact te leggen en vertrouwen op te bouwen waardoor zij vroegtijdig zorgsignalen kunnen oppikken. • Wijkagenten en boa’s letten op gedrag in de openbare ruimte. Zij ontvangen signalen via meldingen demonstraties graffiti of online bedreigingen. De meeste casuïstiek komt momenteel via de politie binnen. ,
,
,
,
,
,
11 maart 2026 / Eindrapport Fenomeenanalyse / Gemeente Woudenberg
19
•
Maatschappelijke werkers signaleren in gesprekken met ouders een groeiend wantrouwen richting overheid en instanties. Zij zien dat sommige ouders kinderen van school halen omdat zij ‘niet geloven in het systeem’ wat door professionals als zorgelijk wordt beschouwd. Burgerzaken signaleert ongewone inschrijvingen bijvoorbeeld bij arbeidsmigranten die dicht op elkaar wonen of ingeschreven staan op adressen van horecabedrijven. Dit kan wijzen op uitbuiting of ondermijnende structuren. Professionals die achter de voordeur komen bij inwoners kunnen daar te maken krijgen met signalen van mogelijke radicalisering of extremistisch gedachtegoed. Een voorbeeld hiervan is een woonadviseur die te maken krijgt met vijandige en/of racistische opmerkingen tijdens huisbezoeken vooral rondom huisvesting van migranten en statushouders. ,
• •
,
,
5. 2. 2
Hoe met signalen wordt omgegaan
Jongerenwerkers wijkagenten boa’s maatschappelijk werkers en woonadviseurs signaleren vanuit hun dagelijkse praktijk terwijl de afdeling Veiligheid van de gemeente fungeert als coördinator en schakel naar het ZVH. Wanneer er zorgwekkende signalen vanuit de gemeente binnenkomen kunnen zij dit verder bespreken met het ZVH. Als een signaal serieus genoeg is wordt het eerst gewogen en mogelijk opgeschaald naar de casustafel Radicalisering. ,
,
,
,
,
,
De samenwerking wordt door professionals als goed ervaren maar mist een vaste structuur: “Iedereen is ermee bezig op zijn eigen manier maar er is niet één concrete aanpak waar iedereen van weet." In de praktijk verloopt signalering vaak informeel. Boa’s en politie wisselen informatie uit maar niet altijd op een structurele manier. Er is duidelijk behoefte aan een vast aanspreekpunt of een helder meldprotocol. De huidige meldstructuur wordt omschreven als persoonsafhankelijk: “Er is geen structuur het gebeurt uit eigen ervaring”. Dit maakt het proces mogelijk kwetsbaar en afhankelijk van individuele inzet. ,
,
,
,
5. 3
Zelfperceptie huidige aanpak
Tijdens een groepssessie werd deelnemers gevraagd om een ‘schoolrapport’ in te vullen over de huidige aanpak omtrent extremisme en radicalisering in de gemeente Woudenberg. De samenwerking werd beoordeeld met een 84 wat duidt op een sterke bereidheid om samen te werken. Toch zijn er belangrijke aandachtspunten: • De informatiepositie (69): signalen worden wel opgepakt maar er blijft onzekerheid over wat er precies speelt. • De duidelijkheid van de aanpak (74): professionals weten vaak waar ze terecht kunnen maar missen overzicht en/of concrete contactpersonen. • Specifieke interventies op radicalisering (64): er zijn weinig gerichte maatregelen veel gebeurt op basis van algemene zorgen en welzijn. • Duidelijkheid over rollen en verantwoordelijkheden (65): er is behoefte aan meer helderheid over wie wat doet. ,
,
,
,
,
,
,
,
,
Deze scores laten zien dat de basis goed is maar dat er ruimte is voor verbetering in structuur duidelijkheid en gerichte interventies. Vooral het ontbreken van een eenduidige meldstructuur en dat veel processen informeel verlopen vormen mogelijk risico's voor een consistente aanpak. ,
,
,
5. 4
Meldingsbereidheid onder inwoners
Uit de gesprekken blijkt dat de meldingsbereidheid onder inwoners als laag wordt ervaren. Bewoners lossen problemen liever onderling op binnen de familie of buurt. De kleinschaligheid van de gemeenschap speelt hierin een rol: men wil niet dat de eigen naam ergens genoemd wordt. Online bijvoorbeeld in de gesloten Facebookgroep ‘Woudenberg voor elkaar’ uiten inwoners zich vaak feller dan in persoonlijke gesprekken. Ten tijde van het schrijven van dit rapport vult de gemeente aan dat specifiek geïnvesteerd wordt in de algemene meldingsbereidheid. Er is een toename te zien in bijvoorbeeld meldingen bij Meld Misdaad Anoniem. In hoeverre er signalen van mogelijke radicalisering of extremisme vanuit inwoners worden gemeld bij professionals of de gemeente is niet ,
,
,
bekend. 11 maart 2026 / Eindrapport Fenomeenanalyse / Gemeente Woudenberg
20
6 Conclusies en Aanbevelingen 6. 1
Conclusies: Verhouding beeld Woudenberg met landelijke en regionale beeld
In hoofdstuk 2 3 en 4 zoomen we in van landelijk naar regionaal naar lokaal (gemeente Woudenberg). Hoe verhoudt het lokale beeld dat we in Woudenberg hebben opgehaald en wat we regionaal zien zich tot het landelijke beeld? ,
Wat opvalt is dat er lokaal en regionaal thema’s spelen die tot spanningen leiden die niet of minder op landelijk niveau spelen. Met name de wolf is een thema wat veel in de gesprekken terug is gekomen. Enerzijds is een grote groep inwoners bezorgd om hun eigen veiligheid door de aanwezigheid van de wolf. Anderzijds zijn er voorvechters van dierenrechten die de wolf juist willen beschermen. Deze voorvechters komen voornamelijk van buitenaf bijvoorbeeld in de mars voor de wolf georganiseerd door Animal Rebellion en Extinction Rebellion in augustus 2025 (de Woudenberger 2025). Ook krijgt het onderwerp landelijke aandacht. De gemoederen kunnen hoog oplopen ; dit kan dus gezien worden als mogelijke voedingsbodem voor radicalisering of extremistische uitingen. ,
,
,
Een tweede thema dat veel naar voren komt is de aanwezigheid van soevereinen. In het kader van antioverheidsextremisme worden soevereinen in het DTN van de NCTV genoemd als landelijk thema (2025). In Woudenberg en de nabije omgeving lijken zich soevereinen te bevinden of samen te komen. Zoals eerder in dit rapport benoemd wordt het zijn van soeverein niet direct als extremisme getypeerd. Het wordt hierbij pas problematisch wanneer de democratische rechtsorde wordt afgewezen en ondermijnd. In de interviews komt naar voren dat de aanwezigheid van het soevereine gedachtegoed een aantal jaar geleden groter was in Woudenberg en omgeving waarbij de aandacht voor dit thema inmiddels weer wat is gedaald. Toch laten recente aanhoudingen van soevereinen in het land (NOS 2025) en het benoemen van ‘sheriffs’ in de regio zien dat dit fenomeen niet onderschat moet worden. ,
,
Wat betreft rechts-extremisme is er één casus bekend bij het ZVH. Ondanks dit lage aantal blijft rechts-extremisme volgens professionals een zichtbaar en zorgwekkend fenomeen binnen Woudenberg. Zo zijn er regelmatig extremistische uitingen te zien in de openbare ruimte in de vorm van graffiti of stickers. Volgens professionals is hierbij specifieke aandacht vereist voor de blootstelling aan online extremistische content onder jongeren. Het online-component speelt een centrale rol in de radicalisering waarbij jongeren zich spiegelen aan internationale stromingen en rolmodellen uit bijvoorbeeld de zogeheten manosphere. Kennis over het online domein onder professionals is dan ook gewenst. ,
,
Hoewel signalen van jihadisme voorkomen binnen de regio zijn deze niet specifiek aanwezig in Woudenberg. Dit contrasteert ten opzichte van het landelijke beeld waar in het meest recente DTN jihadisme nog steeds als grootste terroristische dreiging wordt gezien. Naast dat dit de vraag doet rijzen of er mogelijk signalen gemist worden is het van belang om blijvende aandacht voor dit fenomeen te houden. ,
,
,
6. 2
Conclusies: lokale informatiepositie en aanpak
Informatiepositie Een sterke informatiepositie is essentieel om signalen van radicalisering vroegtijdig te herkennen en adequaat op te volgen. Op dit moment is de informatiepositie van de gemeente Woudenberg beperkt. Zo maakt de kennissessie duidelijk dat er onder professionals onvoldoende bekendheid is met de meldstructuur voor signalen van radicalisering en extremisme en wie hierin welke verantwoordelijkheid heeft. Dit leidt ertoe dat en professionals vaak naar eigen inzicht handelen. Mogelijke signalen worden hier volgens professionals door gemist. Dit laatste punt maakt het aannemelijk is dat er in Woudenberg mogelijk meer speelt dan nu zichtbaar is ook al zijn er op dit moment geen directe geweldsdreigingen zichtbaar. ,
11 maart 2026 / Eindrapport Fenomeenanalyse / Gemeente Woudenberg
21
Het versterken
van de informatiepositie en kennis onder professionals over de meldstructuur en het thema radicalisering en extremisme wordt dan ook geadviseerd.
Netwerk en samenwerking Het voorkómen en tegengaan van radicalisering extremisme en terrorisme vereist verschillende perspectieven. Voor het signaleren van deze fenomenen om succesvol te interveniëren en uiteindelijk voor een succesvolle integrale aanpak te zorgen zijn netwerken voor gemeentes essentieel. De huidige analyse toont dat er in samenwerking met lokale en regionale partners zoals het sociaal domein de politie en het ZVH verbeteringen mogelijk zijn. Zo is het volgens hen van belang om regelmatig kennis uit te wisselen om zo up-to-date te blijven van ontwikkelingen maar gebeurt dit nu onvoldoende. Hiervoor is het van belang dat de gemeente inzichtelijk heeft welke professional/partner over welke kennis beschikt waar volgens geïnterviewden nog verbeteringen mogelijk zijn. Zo wordt relevante kennis volgens hen nu onvoldoende benut. ,
,
,
,
,
,
,
,
Tenslotte spreekt het ZVH de wens uit om ook bij kleine signalen die ‘te licht’ zijn voor de casustafel laagdrempelig geconsulteerd te worden. Ook dit biedt een mogelijkheid tot het ontwikkelen en uitwisselen van kennis. ,
6. 3
,
Aanbevelingen
Informatiepositie Het is hierbij aan te raden om te starten met het aanwijzen van één vaste coördinator radicalisering die de regie voert op dit thema. Deze functionaris fungeert niet alleen als meldpunt maar ook als vraagbaak en adviseur voor professionals die zorgen of vermoedens hebben. Het is belangrijk dat professionals weten dat ze zorgsignalen ook laagdrempelig en informeel kunnen bespreken zonder dat dit direct tot een officiële melding hoeft te leiden. Hiermee wordt de drempel om signalen te delen verlaagd en blijft waardevolle informatie niet onbenut. De vaste coördinator kan vervolgens ook weer informeel signalen toetsen bij het ZVH. ,
,
Toets of de huidige meldstructuur nog actueel is of aanpassingen nodig heeft. De basisstructuur en ondersteunende communicatiemiddelen zoals formats voor de meldstructuur of stroomschema kunnen eventueel in samenwerking met het district worden ontwikkeld en vervolgens lokaal worden aangepast aan de context van de gemeente. ,
,
,
Om de bekendheid van de meldstructuur te vergroten onder professionals en inwoners is actieve communicatie cruciaal. Dit kan door de structuur onder de aandacht te brengen binnen bestaande overlegvormen zoals teamoverleggen of overleggen met professionals in de wijk. Ook korte presentaties of informatiesessies bij interne en externe partners bijvoorbeeld scholen jongerenwerk en zorginstellingen dragen bij aan het vergroten van de zichtbaarheid. Daarnaast kan een digitale campagne of een goed vindbare webpagina met meldformulier helpen om de meldstructuur herkenbaar en toegankelijk te maken. ,
,
,
,
Samengevat kan het opzetten van de meldstructuur gefaseerd worden uitgevoerd via vier stappen: 1 Structuur vastleggen: aanwijzen van de coördinator uitwerken van de meldstructuur en opstellen van een stroomschema voor professionals. 2 Inrichting meldstructuur: opzetten van een herkenbaar en toegankelijke meldpunt (bijv. op de website) 3 Bekendheid vergroten: promotie binnen de gemeentelijke organisatie en richting externe partners zoals scholen jongerenwerk en maatschappelijke organisaties. 4 Borging en evaluatie: jaarlijks toetsen of de meldstructuur actueel en bekend is en waar nodig bijstellen. ,
,
,
Netwerk en samenwerking Het voorkomen en tegengaan van radicalisering en extremisme vereist verschillende perspectieven. Voor het signaleren van deze fenomenen om succesvol te interveniëren en uiteindelijk voor een succesvolle integrale aanpak te zorgen is lokale en regionale samenwerking essentieel. Zoals hierboven weergegeven geven regionale partners ,
,
,
11 maart 2026 / Eindrapport Fenomeenanalyse / Gemeente Woudenberg
22
zoals de politie en het ZVH aan dat er onvoldoende kennisuitwisseling plaatsvindt rondom aanwezige fenomenen of mogelijke signalen. Een laagdrempelige manier om dit wel te doen is als volgt: • In de huidige situatie vindt het PGA-R overleg alleen plaats op het moment dat er sprake is van signalen. Als er signalen zijn sluit enkel de desbetreffende gemeente aan. Wij adviseren dat het ZVH een algemeen deel bij de PGA-R overleggen organiseert waar standaard elke gemeente uit de regio voor uitgenodigd wordt ook als er geen actieve casuïstiek is. Tijdens deze algemene delen kan het ZVH kennis delen over trends en ontwikkelingen en kunnen gemeenten hun eigen ervaringen uitwisselen. Ook kunnen bij dit algemene deel kleine signalen en zorgen besproken worden zonder dat deze direct een casus hoeven te worden (informeel zonder naam en rugnummer een signaal bespreken). • Ons advies voor de gemeente Woudenberg is om hierover in gesprek te gaan met het ZVH omdat het belangrijk is om op de hoogte te blijven van regionale trends en ontwikkelingen. Maak vervolgens dan ook deelname van de gemeente Woudenberg aan het algemene deel van de PGA-R de norm. ,
,
,
,
,
,
Kennis en vaardigheden (online)
Ter ondersteuning van de informatiepositie is het van belang dat de kennis over radicalisering en extremisme zelfs bij het uitblijven van signalen of casuïstiek doorlopend op peil worden gehouden door het aanbieden van trainingen of informatiesessies. Dit kan bijvoorbeeld een laagdrempelige sessie over soevereinen zijn tijdens een lunchpauze of het aanbieden van basis- en verdiepingstrainingen voor professionals die een rol spelen in de preventie van radicalisering (bijvoorbeeld de ROR-trainingen). ,
,
,
Hierin kan ook gebruik worden gemaakt van de expertise van partnerorganisaties zoals de politie of jongerenwerkorganisaties. Het start hierbij uiteraard bij het inzichtelijk krijgen van wie over welke kennis beschikt of wie de interesse heeft om zich verder te ontwikkelen op een bepaald thema (en dus als kennishouder). Dit kan bijvoorbeeld een regionale partner zijn zoals het ZVH een wijkagent die veel over radicalisering weet of een jongerenwerker die veel over de leefwereld van jongeren weet en daarin op de hoogte is van mogelijke risico’s en relevante ontwikkelingen. Door hen periodiek uit te nodigen bij reguliere overleggen of informatiesessies kan kennis gedeeld worden en is er ook een gelegenheid waarin mogelijke kleine signalen trends en ontwikkelingen besproken ,
,
,
,
,
kunnen worden. Gezien de grote invloed van online kanalen bij de radicalisering onder jongeren is het ook aan te raden om te investeren in het ontwikkelen (indien deze nog niet aanwezig is) in de kennis over het online domein bij relevante professionals zoals jongerenwerkers. Het is belangrijk dat zij zicht hebben op wat zich online afspeelt en weten hoe te handelen bij zorgwekkende signalen van radicalisering of polarisatie. Om kennis breder te verspreiden zou deze jongerenwerker bijvoorbeeld aan kunnen sluiten bij het algemene deel van de PGA-R. Ook kan dit een functionaris van de politie zijn die waardevolle inzichten biedt over maatschappelijke onrust en online extremisme. De andere deelnemers kunnen de ontvangen informatie daarna binnen hun team verspreiden bijvoorbeeld door 2 keer per jaar de inzichten te bespreken binnen een kennissessie. ,
,
,
,
,
Preventieve interventies Om radicalisering te voorkomen of tegen te gaan is het van belang om in te zetten op interventies die weerbaarheid veerkracht en sociale cohesie versterken. Brede interventies op deze thema’s dus niet uitsluitend gericht op radicalisering kunnen vanuit zowel sociaal als veiligheidsperspectief bijdragen aan het verkleinen van de voedingsbodem voor radicalisering. Hiervoor is het waardevol om dergelijke activiteiten te stimuleren binnen de
,
,
,
lokale aanpak. Preventie Preventieve interventies binnen de lokale aanpak richten zich primair op het versterken van veerkracht weerbaarheid en sociale cohesie. Het is daarbij aanbevolen om zoveel mogelijk gebruik te maken van evidence-based interventies. Deze kunnen zowel breed in de gemeenschap worden ingezet als specifiek gericht zijn op kwetsbare groepen of individuen. In het laatste geval is het essentieel om stigmatisering te voorkomen. Belangrijk is dat deze ,
11 maart 2026 / Eindrapport Fenomeenanalyse / Gemeente Woudenberg
23
interventies niet per se expliciet op radicalisering of extremisme gericht hoeven te zijn. Ook programma’s die vanuit een bredere sociaal-maatschappelijke insteek werken aan sociale cohesie tussen wijken en gemeenschappen aan de weerbaarheid van jongeren of aan ideologische weerbaarheid kunnen een belangrijke preventieve werking hebben in het tegengaan van radicalisering (NJI 2025). ,
,
,
Interventies online radicalisering Zoals al eerder is gesteld manifesteren radicalisering extremisme en terrorisme zich steeds sterker online. In Woudenberg is dit met name te zien onder jongeren. Het is dan ook essentieel dat er interventies op online radicalisering plaatsvinden. Hierbij kan worden gedacht aan preventieve interventies zoals de focus op mediawijsheid en het vergroten van de online weerbaarheid van jongeren. Dit kan bijvoorbeeld door middel van lesprogramma’s die bijdragen aan het versterken van online weerbaarheid van jongeren tegen radicalisering en het ,
,
leren herkennen van manipulatieve processen zoals rekrutering.
11 maart 2026 / Eindrapport Fenomeenanalyse / Gemeente Woudenberg
24
Bijlage 1 Overzicht geïnterviewden Geïnterviewden (duo-)interviews: • Beleidsadviseur OOV - gemeente Woudenberg • Beleidsadviseur OOV - gemeente Woudenberg • Procesregisseur radicalisering - Zorg- en Veiligheidshuis regio Utrecht • Strategisch adviseur - Zorg- en Veiligheidshuis regio Utrecht • Operationeel Expert & Portefeuillehouder radicalisering – Politie Eenheid Midden-Nederland District Oost Utrecht Basisteam Zeist Bunnik Leusden Woudenberg ,
,
Deelnemers groepsinterview: • Beleidsadviseur OOV - gemeente Woudenberg • Beleidsadviseur OOV - gemeente Woudenberg • Kwaliteitsmedewerker burgerzaken – gemeente Woudenberg • Senior BOA/toezichthouder – gemeente Woudenberg • BOA/toezichthouder – gemeente Woudenberg • Beleidsadviseur Sociaal Domein – gemeente Woudenberg • Communicatieadviseur – gemeente Woudenberg • Beleidsadviseur Jeugd – gemeente Woudenberg • Handhavingsjurist – gemeente Woudenberg • Maatschappelijk werker – sociaal werk • Stagiair – sociaal werk • Woonadviseur – woningcorporatie • Jongerenwerker – jongerenwerk • Wijkagent – politie basisteam Zeist Bunnik Leusden Woudenberg • Wijkagent – politie basisteam Zeist Bunnik Leusden Woudenberg
11 maart 2026 / Eindrapport Fenomeenanalyse / Gemeente Woudenberg
25
Bijlage 2 Literatuurlijst Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst. Geraadpleegd in november 2025. https://www. aivd. nl/onderwerpen/extremisme Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (2023). Anti-institutioneel extremisme in Nederland. https://www. rijksoverheid. nl/documenten/rapporten/2023/05/25/anti-institutioneel-extremisme-innederland. Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (2025a). AIVD Jaarverslag 2024. https://www. aivd. nl/binaries/aivd_nl/documenten/jaarverslagen/2025/04/24/jaarverslag2024/AIVD+Jaarverslag+2024+. pdf. Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (2025b). Een web van haat. https://www. aivd. nl/binaries/aivd_nl/documenten/publicaties/2025/04/03/een-web-vanhaat/Brochure_Een+web+van+haat_NL. pdf
Analistennetwerk Nationale Veiligheid (2023). Themastudie Extremisme. https://www. nctv. nl/binaries/nctv/documenten/rapporten/2023/10/18/themastudieextremisme/Themastudie+Extremisme+%28Analistennetwerk+Nationale+Veiligheid%29. pdf Dekker P. (2022). Polarisatie in soorten en maten. In: Politieke polarisatie in Nederland p11-25. Utrecht: Wereldvenster. ,
,
De Woudenberger (2022) Woudenbergse intocht met enkel roetveegpieten vanwege “verontrustesnde signalen op ,
gebied van veiligheid”. https://www. dewoudenberger. nl/lokaal/activiteiten/874738/woudenbergse-intochtmet-enkel-roetveegpieten-vanwege-verontrus De Woudenberger (2024a). Woudenbergse soevereinen: ’Ik betaal geen belasting want ik financier geen oorlog’. ,
https://www. dewoudenberger. nl/lokaal/mensen/1033664/woudenbergse-soevereinen-ik-betaal-geenbelasting-want-ik-fin#closemodal De Woudenberger (2024b). Geen Woudenbergs beleid voor soevereinen: ‘Wij ervaren geen bijzonderheden met deze
mensen’. https://www. dewoudenberger. nl/lokaal/achtergrond/1042414/geen-woudenbergs-beleid-voorsoevereinen-wij-ervaren-geen-bij De Woudenberger (2024c). Verschillende visies op ‘soevereinen’ in Woudenbergse politiek: ‘Wij hebben vertrouwen in het college’. https://www. dewoudenberger. nl/lokaal/maatschappelijk/1080423/verschillende-visies-op-
soevereinen-in-woudenbergse-politiekDe Woudenberger (2025). Zo’n honderd mensen lopen mee met Mars voor ‘probleemwolf’ Bram.
https://www. dewoudenberger. nl/lokaal/dieren/1198360/zon-honderd-mensen-lopen-mee-met-mars-voorprobleemwolf-bram Expertise-unit Sociale Stabiliteit. Amsterdam: Universiteit van Amsterdam. https://dare. uva. nl/search?identifier=c2ca687b-0ed7-4791-b04a-2545db057bc2 Feddes A. Nickolson L. & Doosje B. (2015). Triggerfactoren in het Radicaliseringsproces. ,
,
,
,
,
Gemeente Zeist Gemeente Bunnik Gemeente Leusden & Gemeente Woudenberg. (2023). Integraal Veiligheidsplan Zeist-Bunnik-Leusden-Woudenberg 2024-2027. In samenwerking met Openbaar Ministerie en Politie. ,
,
11 maart 2026 / Eindrapport Fenomeenanalyse / Gemeente Woudenberg
26
Gemeente Zeist Gemeente Bunnik Gemeente Leusden & Gemeente Woudenberg. (2023). Uitvoeringsplan Integrale Veiligheid Zeist-Bunnik-Leusden-Woudenberg 2024-2025. In samenwerking met Politie Openbaar Ministerie en Bondgenoten. ,
,
,
Kruglanski A. W. Bélanger J. J. Gelfand M. Gunaratna R. Hettiarachchi M. Reinares F. & Sharvit K. (2013). Terrorism—A (self) love story: Redirecting the significance quest can end violence. American Psychologist 68(7) 559. ,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
, ...
,
,
Moghaddam F. M. (2005). The staircase to terrorism: A psychological exploration. American psychologist 60(2) 161. ,
,
,
Movisie (2025). 10 vragen over de manosphere. Zie: link.
Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (2023). Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland december 2023. https://www. nctv. nl/documenten/2023/12/12/dreigingsbeeld-terrorisme-nederland-december-2023 ,
Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (2024). Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland december 2024. https://www. aivd. nl/binaries/aivd_nl/documenten/publicaties/2024/12/17/dreigingsbeeld-terrorismenederland-2024/Dreigingsbeeld+Terrorisme+Nederland+2024. pdf. ,
Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (2025). Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland juni 2025. https://www. nctv. nl/documenten/publicaties/2025/06/17/dreigingsbeeld-terrorisme-nederland-juni-2025. ,
Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (2025). Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland december 2025. https://www. nctv. nl/documenten/2025/12/09/dtn-december-2025 ,
Openbaar Ministerie (2025). Lid van extreem gewelddadige 764-groepering aangehouden. https://www. om. nl/actueel/nieuws/2025/10/23/lid-van-extreem-gewelddadige-764-groeperingaangehouden Ranstorp M. (2016). The root causes of violent extremism. RAN issue paper. ,
Ranstop M. & Meines
M. (2024). The Root Causes of Violent Extremism. Updated version 2024. RAN issue Geraadpleegd via https://home-affairs. ec. europa. eu/document/download/63770ad9-8c0b-44c4a568-254bb22a8009_en?filename=ran_root_causes_of_violent_ extremism_ranstorp_meines_july_2024. pdf ,
,
paper.
Verweij-Jonker Instituut en RadarAdvies (2025). Anti-institutionalisme in Nederland. Nog niet online.
11 maart 2026 / Eindrapport Fenomeenanalyse / Gemeente Woudenberg
27