14.b College-advies Voortgang Hervormingen Jeugd (geanonimiseerd).pdf

Collegeadvies

Postregistratienummer

Z.347552/D.286276

Ambtenaar

(geanonimiseerd) nn

Gemeente

Woudenberg Omschrijving Voortgang hervormingen Jeugd Advies 1. Kennisnemen

van de Voortgangsbrief De gemeenteraad informeren over de middels de ingekomen stukken.

2.

Inleiding Het jeugdstelsel

knelt,

Het

aantal

kinderen groeien en de

Jeugd gericht aan het parlement; Voortgangsbrief en het huidige college-advies

jongeren dat jeugdhulp nodig heeft is enorm toegenomen, wachtlijsten stijgen. Landelijk zijn twee grote de ontwikkelagenda’s gestart: Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 en het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. Begin november hebben de staatssecretaris Jeugd, Preventie en Sport en de staatssecretaris Rechtsbescherming een voortgangsbrief gestuurd naar het parlement. In dit collegeadvies is de brief samengevat en aangevuld met toelichting over de stand van zaken in Woudenberg en jeugdregio Eemland. de

Beoogd

resultaat

en

kosten

(wat)

Het college van B&W en de gemeenteraad van Woudenberg zijn geïnformeerd over de stand van zaken rondom de Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario Kind-

e

en

Gezinsbescherming.

Kader -__

-

Transformatie Sociaal Domein Beleidskader Sociaal Domein

Argumenten Hieronder volgt een samenvatting voortgang in Woudenberg.

van

de

brief

aan

het

parlement,

inclusief

duiding

over

de

De

Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 Hervormingsagenda Jeugd is vastgesteld door de zogenaamde ‘vijfhoek’: het Rijk, de VNG (Vereniging Nederlandse Gemeenten), cliënten, professionals, en jeugdhulpaanbieders. De agenda is gericht op drie doelen: Kinderen en jongeren groeien weerbaar op, in een sterke pedagogische basis; Voor de meest kwetsbare kinderen en jongeren is zorg beschikbaar en passend; Het jeugdzorgstelsel is houdbaar voor de toekomst. De

-

-

-

Er

zijn afspraken gemaakt

op

acht

onderdelen:

1.

Reikwijdte: jeugdhulpplicht voor de meest kwetsbare jeugdigen en gezinnen. Rijk zet in op een maatschappelijke dialoog over de vraag: wat is er aan de hand in onze samenleving, als 1 op de bijna 8 jeugdigen een vorm van jeugdhulp ontvangt? Dit sluit ook aan bij de ‘Aanpak mentale gezondheid van ons allemaal’ (een kabinetsbrede aanpak die loopt tot en met 2025; de ‘Hey het is oké’-campagne hoort hier bijvoorbeeld bij). Het

Er is

een

jeugdhulp

verkenning te

bieden?

uitgevoerd

over de vraag: hoever Dit is meegenomen in de nieuwe

reikt de plicht van de gemeente om modelverordening Jeugd die de VNG

gaat publiceren. Voor Woudenberg betekent dit dat we in 2025 gaan kijken naar de Integrale

Verordening Sociaal Domein , en eventuele wijzigingen voorstellen op basis van de modelverordening. Landelijk is er ook een wetsvoorstel in voorbereiding om de Jeugdwet aan te passen. Dit voorstel bevat onder andere de volgende elementen: o Verantwoordelijkheid van gemeenten met betrekking tot het versterken van de sociale en pedagogische basis en inzet op preventie. Voor Woudenberg betekent dit dat in de Kerntakendiscussie rekening gehouden moet worden met dat preventie een duidelijkere wettelijke taak van gemeenten kan worden. Taken van stevige lokale teams worden wettelijk verankerd. Het Woudenbergse o Sociaal Team is hierin een voorloper. o Een onderscheid tussen algemene voorzieningen en maatwerkvoorzieningen , waarbij algemene voorzieningen voorliggend zijn; en zo veel mogelijk groepsgewijs (ook wel: collectief). In Woudenberg biedt De Kleine Schans groepsgewijze algemene voorzieningen , zoals Anders Samen , Triple P en Mindset. o Een beschrijving hoe de toeleiding naar maatwerkvoorzieningen eruit gaat zien. In Woudenberg komen verreweg de meeste verwijzingen jeugdhulp bij MetMaya van het Sociaal Team , waar in andere gemeenten vaak veel verwijzingen door huisartsen worden gegeven. Huisartsen hebben te weinig tijd en middelen om een hulpvraag integraal te onderzoeken , maar het Sociaal Team wel. Daarin is Woudenberg een voorloper.

Jeugdhulp steviger verbinden aan aanpalende domeinen zoals het onderwijs volwassenen-ggz en bestaanszekerheid. Jeugdhulp wordt nu vaak ingezet terwijl er (ook) oorzaken en oplossingen liggen bij andere domeinen. Bijvoorbeeld in het onderwijs of bij hulp en ondersteuning aan de ouders. Zo is jeugdhulp niet de oplossing voor een stressvolle thuissituatie die veroorzaakt wordt door armoede; terwijl dit in de praktijk vaak wel wordt ingezet. Ook de overgang van 18- naar 18+ zou voor jongeren soepeler kunnen zijn , door een meer integrale aanpak. 2.

Gemeenten zijn in dit onderdeel aan zet voor het inzetten van een domeinoverstijgende aanpak. In Woudenberg gebruiken we de Doorbraakmethode. Bij situaties waar de bestaande regels en kaders een inwoner niet helpen , wordt met de Doorbraakmethode gezocht naar uitzonderingen op de regels en wordt zo een maatwerkplan gemaakt. Verder zijn gemeenten aan zet voor het opstellen van toekomstplannen voor iedere jongere. Daarin moeten de Big 5 leidend zijn: Wonen , Werk/school , Inkomen , Welzijn , Support. Samen met MetMaya wordt een ‘Perspectiefplan’ gemaakt voor de overgang 18-/18+. In oktober 2024 zijn we als gemeente ook een samenwerking aangegaan met Kamers met Aandacht (aanbod voor ‘Wonen’). 3. Stevige lokale teams en toegang. Het lokale team (ook wel: Sociaal Team) speelt een belangrijke rol bij de hervorming van het jeugdhulpstelsel. Zij bieden hulp die dichtbij , laagdrempelig , en gericht op de behoefte van de cliënt is. In Woudenberg mogen we hier trots op zijn: in de brief wordt het Sociaal Team van Coöperatie De Kleine Schans beschreven als goed voorbeeld. 4. Terugdringen residentiële jeugdhulp: zo thuis mogelijk. In het eerste half jaar van 2024 is het aantal plaatsingen in de gesloten jeugdhulp gedaald. Er is een stijging te zien van het aantal hybride voorzieningen.

Verder is er een stijging van plaatsingen met 24-uurs begeleiding , als alternatief voor plaatsing in een gesloten accommodatie. Gemeenten zijn aan zet om de inzet van informele steunfiguren te bevorderen. MetMaya en het Sociaal Team werken met de JIM-aanpak: Jouw Ingebrachte Mentor. Jongeren worden

Geprint op: 03-12-2024 19:49:53 uur

2/4

gevraagd of er iemand is die ze vertrouwen , bijvoorbeeld een ouder van een vriend , of iemand uit de buurt. Die persoon wordt dan actief betrokken bij de jeugdhulp en ondersteund in diens rol als mentor. Omdat deze mentor iemand is uit het eigen sociaal netwerk , blijft die persoon langer betrokken bij het leven van de jongere dan een professionele hulpverlener. 5. Kwaliteitsverbetering en blijvend leren. Er is landelijk een werkorganisatie Kennis en Blijvend Leren (KBL) gestart. De ambitie is dat in 2028: o de jeugdhulp kan bouwen op een cultuur waarin voortdurend leren en veranderen vanzelfsprekend is; van een substantieel deel van de jeugdhulp is vastgesteld wat werkt en wat niet o werkt; o en dat voor belangrijke delen van de jeugdhulp kwaliteitskaders bestaan. 6. Verbeteren van de organisatie en inkoop van specialistische jeugdzorg. De afspraak is dat specialistische jeugdhulp regionaal en landelijk gaat worden ingekocht. Er is een wetsvoorstel Verbetering beschikbaarheid jeugdzorg , waarbij gemeenten worden verplicht om specialistische jeugdzorg regionaal in te kopen. In regio Eemland doen we dit al. We werken sinds 1 januari 2024 met MetMaya en ook daarvoor kochten we jeugdzorg regionaal in. We werken ook aan een centrumregeling (CR) , om de huidige dienstverleningsovereenkomst (DVO) te vervangen.

Eenvoudigere uitvoering en inkoop , minder administratieve lasten en aanpak negatieve effecten marktwerking. Om administratieve lasten te verminderen , zodat professionals meer tijd hebben voor het bieden van jeugdzorg , werkt het Rijk aan twee onderdelen: o Landelijke standaarden voor contracteren , registreren , declareren en verantwoorden. Deze landelijke standaarden zijn vastgesteld na het opstellen van het contract met MetMaya. Maar ons contract sluit wel grotendeels aan op de landelijke standaarden. o Harmonisatie en standaardisatie van administratieve processen bij regionale samenwerking. 7.

Verder is het aan gemeenten om te onderzoeken welke uitvoeringsvariant het beste werkt om voldoende kwaliteit goede jeugdzorg in te kopen , en aanbieders te selecteren die in staat zijn dit te bieden. Regio Eemland heeft gekozen voor de taakgerichte variant. Dat betekent dat MetMaya een jaarbudget krijgt om de afgesproken taak uit te voeren: het uitvoeren van specialistische jeugdzorg in regio Eemland. Er wordt wel een afrekening per gemeente gemaakt voor de daadwerkelijk ingezette zorg. 8. Verbeteren inzicht in het functioneren van het jeugdstelsel met data en monitoring. Eén van de afspraken is dat de uitvoering van de Hervormingsagenda goed wordt gemonitord. Ieder jaar vullen Rijk , VNG , jeugdzorgregio’s , gemeenten , aanbieders , professionals en de werkorganisatie KBL een vragenlijst in. Zij hebben ook toegang tot een dashboard. Verder wordt de Leefwereldtoets ingezet om jeugdigen en opvoeders te bevragen over zichtbare verbeteringen in hun leefwereld. In het dashboard is te zien dat Woudenberg en regio Eemland op bijna alle onderdelen voorlopen op het landelijke gemiddelde. Onderdelen waar we nog aan moeten werken zijn bijvoorbeeld de reikwijdte van de jeugdwet , waarbij we ook afhankelijk zijn van het wetsvoorstel. Verder zijn er nog stappen te zetten in het versterken van de sociale en pedagogische basis.

Dat betekent behoud en doorontwikkeling van kwalitatief en kwantitatief goed aanbod aan onderwijs , kinderopvang en vrijetijdsbesteding , en van preventief aanbod zoals Kansrijke Start , jongerenwerk en vrijwilligerswerk. Het toekomstscenario

Geprint op: 03-12-2024 19:49:53 uur

3/4

Het huidige jeugdbeschermingsstelsel schiet tekort. Er wordt ingezet op het sneller bieden van gezinsgerichte , passende hulp. Daarvoor is een sterk lokaal team nodig , met vaste gezichten voor kinderen en gezinnen. Lokale teams moeten ook goed samenwerken met Veilig Thuis , de jeugdbescherming en andere organisaties. Het moet een netwerk rondom het gezin worden , met het lokaal team als regievoerder; in plaats van een estafette waarbij gezinnen als steeds dikker wordende dossiermappen worden doorgegeven. Het Sociaal Team in Woudenberg doet dit al heel goed. Wel merken ze dat het aantal veiligheidsvraagstukken toeneemt , alsook de ernst van deze vraagstukken. Ze werken aan verdere opleiding , maar ervaren ook dat veiligheidsvraagstukken veel tijd kosten van de teamleden en dus ook effect hebben op hun wachtlijst. Op 13 plekken in het land zijn Proeftuinen georganiseerd. Er zijn geen proeftuinen in regio Eemland. Maar wel binnen de bovenregionale samenwerking. Wij hebben op bovenregionaal niveau een overeenkomst met Samen Veilig Midden Nederland (SVMN). Zij geven aan dat ze , wanneer het passend is , geleerde lessen uit de proeftuinen ook in onze regio proberen toe te passen. Een ander onderdeel is de inrichting van Regionale Veiligheidsteams (RVT). VWS , JenV en de VNG hebben gezamenlijk de voorkeur voor een inrichtingsvariant.

De RVT’s worden dan zelfstandige organisaties , die de meeste functies van Veilig Thuis en Gecertificeerde Instellingen (GI) gaan overnemen. Ze richten zich niet alleen op jeugd , maar ook op volwassenen. Er zullen 25 RVT’s worden georganiseerd , aansluitend op de veiligheidsregio. De beslissing over de inrichting van de RVT’s moet nog genomen worden. Kanttekeningen en risico’s Geen kanttekeningen of risico’s voorzien. Maatschappelijke draagvlak • Inclusie: de maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd en het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming moeten ertoe leiden dat kinderen , jongeren en gezinnen eerder en beter passende hulp krijgen , zodat ze zoveel mogelijk kunnen meedoen in de samenleving. • Duurzaamheid: niet van toepassing. • Participatie: geen externe actoren betrokken bij dit advies. Financiële consequenties Geen financiële consequenties. Financiële rechtmatigheid: Geen financiële consequenties. Aanpak/uitvoering Bij akkoord zal de betrokken ambtenaar de stukken aanleveren aan de gemeenteraad bij de ingekomen stukken. Communicatie n. v. t.

Bijlage(n) D. nummer D. 286127

Documentnaam Betreft: Voortgangsbrief Jeugd (kenmerk VWS: 3990184-1074283-J)

Geprint op: 03-12-2024 19:49:53 uur

Geheimhouding Openbaar

Actieve openbaarmaking Dit veld hoeft voorlopig nog niet te worden ingevuld.

4/4