13.h2 Bijlage 1 uitwerking actiepunten Woonvisie 2024-2030 Voortgangsrapportage wonen maart 2026.pdf

Bijlage 1: uitwerking actiepunten Woonvisie 2024-2030 (2025 en 2026) Begin 2024 zijn we gestart. Hieronder vindt u de bevindingen van 2024 en 2025 van de Woonvisie 2024-2030. De stand van zaken van de in de Woonvisie opgenomen acties en uitwerkingen staan in onderstaande tabel. Afgerond

2026 afgerond

Voortdurende actie

Na 2026 afgerond

Acties uit het actie-overzicht Actie 1.a Bij ontwikkelingen bestaande uit meer dan 10 woningen: minimaal 30% sociale huurwoningen, tenzij er financiële / ruimtelijke / maatschappelijke belangen zijn om dit niet te doen. Doorlopend, trekker: gemeente, met markt en Omnia Wonen

Aanleiding

Aanpak

1. Betaalbaar wonen Eén van de uitdagingen is het In het afwegingskader (pagina bieden van passende 35 van de woonvisie) staan de woonruimte voor alle minimale percentages. Bij het Woudenbergers. Er is ontwikkelen van nieuwe specifieke aandacht voor woningbouwplannen zien we starters en het doorstromen hierop toe. van vooral senioren.

Concrete actie en planning Doorlopende actie waarop we toezien in alle nieuwe plannen (>10 woningen).

1.b We zoeken met Omnia Wonen naar plek voor woningtoevoeging. Doorlopend, trekker: gemeente, met Omnia Wonen

In Hoevelaar fase 2 en 3 en een aantal inbreidingslocaties kunnen er nog ongeveer 1.220 woningen worden gebouwd. Omdat niet alle plannen zullen doorgaan, is het aan de krappe kant om te voldoen aan de woonbehoefte tot 2032. Hierdoor zoeken we samen met Omnia Wonen naar locaties voor het toevoegen van meer sociale huur dan nu in de plannen staat.

We overleggen met Omnia Wonen over extra ontwikkellocaties, waaronder mogelijkheden om bestaande wijken/buurten te verdichten. Die afspraken worden vastgelegd in de prestatieafspraken.

In 2026 is er een doorlopende overlegreeks, zowel ambtelijk als bestuurlijk tussen Omnia Wonen, SHOW en de gemeente Woudenberg ingepland. Op deze wijze willen we uitvoering geven aan de prestatieafspraken, maar ook inspelen op de acties en taken voortkomend uit onze Woonvisie 2024-2030.

1.c Omnia Wonen houdt in de gaten of er reden is tot bijsturen in de voorraad sociale huur, via bouw, verkoop, sloop, prijsaanpassing. Doorlopend, trekker: gemeente, met Omnia Wonen

Het kan op termijn blijken dat Woudenberg te veel sociale huurwoningen heeft. Dan kan Omnia Wonen strategische voorraadkeuzes maken. Zoals verkopen waarmee relatief betaalbare koopwoningen vrijkomen. Of woningen die zich daarvoor lenen, omzetten naar middenhuur.

We overleggen structureel met Omnia Wonen over de noodzaak van voorraadkeuzes. Die afspraken over verkoop en liberalisatie worden vastgelegd in de prestatieafspraken.

In de Prestatieafspraken 2026 zijn gedragsregels afgesproken met Omnia Wonen over de verkoop van bestaande sociale huurwoningen. Begin maart heeft er tevens een bestuurlijk overleg plaatsgevonden om de noodzaak van de verkoop verder te doorgronden. De uitkomsten van dit overleg zijn opgenomen in de voortgangsrapportage (Betaalbaar Wonen)

1.d We vragen Omnia Wonen om met een vooruitzicht te komen hoe de sociale voorraad in stappen te verduurzamen. 2024, trekker: Omnia Wonen, met gemeente

Omnia Wonen werkt al jarenlang toe naar steeds energiezuiniger woningen. In het woonbehoefteonderzoek werd zichtbaar dat daardoor veel woningen van Omnia Wonen al een redelijke of goede energetische kwaliteit hebben. Er zijn nog clusters woningen met energielabels E, F en G. Omnia Wonen heeft deze woningen in beeld en verduurzamen is al ingepland.

We overleggen met Omnia Wonen over verduurzaming van de woningen met een slecht energielabel. Deze woningen vallen vaak ook samen met de focusgebieden uit de Warmtetransitie visie. Die afspraken over verduurzaming worden vastgelegd in de prestatieafspraken.

Omnia Wonen heeft plannen in voorbereiding om 289 woningen te verduurzamen, waaronder woningen met E, F en Glabels. Eind 2028 heeft Omnia geen EFG labels meer met uitzondering van monumenten en voor sloop aangemerkte woningen, en onder voorbehoud van instemming van 70% van de huurders en instemming van de eventuele VVE. Daarnaast zijn op verschillende nieuwere thema’s afspraken gemaakt. Dit zijn vooral procesafspraken omdat Omnia Wonen hiervoor nog geen beleid heeft opgesteld. Het gaat bijvoorbeeld over toepassen van bio-based

Actie

Aanleiding

Aanpak

Concrete actie en planning materialen, afkoppelen van de regenwaterafvoer, gebruik van grijswater bij nieuwbouw en het realiseren van groene daken.

1.e Voortzetting aanpak voor verduurzaming bij huiseigenaren. Doorlopend, trekker: gemeente, met marktpartijen

Bij huiseigenaren is er een grote bereidheid om te verduurzamen. Vaak vanwege de hoge energielasten en regelmatig ook vanuit idealen. Huishoudens zien vaak de gemeente als een belangrijke partij om het verduurzamen van woningen te stimuleren, aanvullend op de eigen verantwoordelijkheid van huiseigenaren.

De gemeente helpt particulieren bij het verduurzamen van hun woning en het verlagen van de energielasten. Landelijk, provinciaal, regionaal en lokaal zijn er hulpmiddelen, zoals:  Het Nationaal Isolatieprogramma (NIP), gericht op verduurzaming van slecht geïsoleerde woningen (met nadruk op E-, F-en G-labels), bij mensen met beperkte financiële middelen. De SpUk Lokale Aanpak Isolatie is onderdeel van het NIP. Gemeenten kunnen met deze subsidie inwoners helpen met woningisolatie  Het Nationaal warmtefonds en ISDE-subsidies, beschikbaar voor huishoudens, gericht om ontbrekende financiële middelen voor verduurzaming aan te vullen.  Ondanks dat er vaak goede technische oplossingen beschikbaar zijn, zien we dat huiseigenaren drempels ervaren om stappen te zetten. Daarom is er het Energieloket Woudenberg, zijn er Energiecoaches actief in ons dorp die eigenaren helpen met kleine en grote vraagstukken.  De gemeente heeft een Soortenmanagementplan (SMP). Dit zorgt ervoor dat particulieren en Omnia Wonen geen ontheffing van de Wet natuurbescherming hoeven aan te vragen om te mogen isoleren.







De gemeente werkt binnen het MCOprogramma van het Energie Diensten Centrum (EDC) met andere Utrechtse gemeenten en de provincie samen aan een ontzorgingsprogramm a voor bewoners i.h.k.v. het Nationaal Isolatieprogramma.. Inwoners met een slecht geïsoleerde woning die aan gestelde voorwaarden voldoen, krijgen advies, ondersteuning, en subsidie bij het isoleren van hun woning. Ook kunnen ze hulp krijgen bij het aanvragen van de landelijke ISDE subsidie. Het doel is om zoveel mogelijk slecht-geïsoleerde, grondgebonden, particuliere woningen te isoleren. Van Q4 2024 t/m 2025 heeft de gemeente één of meer isolatiemaatregelen bij 61 woningen gesubsidieerd. Er wordt doorlopend ingezet op het activeren van eigenaar-bewoners om gebruik te maken van het beschikbare aanbod om de woning te isoleren. Via het Nationaal Warmtefonds zijn er in 2025 17 leningen verstrekt aan particulieren in Woudenberg, waarvan 5 0% rente leningen en 2 combi-leningen. De onafhankelijke energiecoaches van Energie in Woudenberg adviseren inwoners over woningverduurzaming en energiebesparing. Daarnaast organiseren zij Energiecafé’s over actuele onderwerpen op het gebied van verduurzamen, isoleren, en energiebesparing.

In 2026 gaan we verder met het implementeren van SMP in de gemeentelijke organisatie. Op dit moment worden alle

Actie

Aanleiding

Aanpak

Concrete actie en planning voorbereidingen getroffen om het te implementeren in de bestaande processen.

1.f We werken onze ‘tweede jeugd strategie’ uit, waarbij we ook marktpartijen stimuleren om een actieve(re) rol te spelen. Uitwerking 2024, trekker: gemeente, met: makelaars, markt

De gemeente wil stimuleren dat bestaande woningen vaker beschikbaar komen, met daaraan gekoppeld een energetische verbeterslag. Zo vergroten we de kansen voor mensen met beperkte middelen om een ruime woning te vinden, en we voorkomen het risico op energiearmoede (hoge energielasten). En: onze bestaande woningen worden weer ‘courant’.

De invloed van de gemeente hierop is beperkt. We proberen langs meerdere wegen deze tweede jeugd van onze bestaande woonwijken te versnellen, waarbij we ook marktpartijen vragen om een rol te pakken.

De gemeente wilde aanvankelijk in 2025 makelaars op de hoogte brengen van de gemeentelijke subsidie. Dit kan bijdragen aan het verduurzamen van woningen op een natuurlijk moment. Door het faillissement van Winst uit je Woning in 2025, was het tijdelijk niet mogelijk subsidie aan te vragen, waardoor deze actie vertraging opliep. Deze actie verplaatsen we naar 2026, na de doorstart.

1.g Vrije markthuur laten we aan … de vrije markt. Doorlopend, trekker: marktpartijen

De behoefte aan middenhuur of vrije huur is sterk afhankelijk van het aanbod aan betaalbaar wonen en de kwaliteit / aantrekkelijkheid van de huurwoning. Bij voldoende betaalbare koopwoningen valt de behoefte aan middenhuur lager uit. De ambitie ligt dan ook op het bouwen van voldoende betaalbare koopwoningen en sociale huur. Het toevoegen van woningen in de middenhuur heeft dus niet onze prioriteit. We laten dit graag aan de markt over.

We blijven als gemeente de behoefte naar middenhuur monitoren, als onderdeel van marktmonitoring in het algemeen.

Elke 2 jaar voeren we een woonbehoefteonderzoek uit. In 2026 zal er opnieuw een gekeken worden naar de behoefte van middenhuur in Woudenberg.

2.a Woningbouwruimte gefaseerd inzetten, zo ook na 2030 ruimte. Doorlopend, trekker: gemeente, met markt en Omnia Wonen

2. Ruimte maken voor wonen Woudenberg heeft nog ruimte We kiezen voor gefaseerd om te bouwen en we zoeken bouwen in combinatie met het naar aanvullende belonen van lokale binding. Zo mogelijkheden. De ruimte om komen de woningen vaker te bouwen wordt na 2030 terecht bij lokale onzeker, mede door woningzoekenden en hebben provinciale regels die verdere we ook voor de periode na uitbreiding bemoeilijken. We 2030 nog ruimte om de vraag zetten onze van dan te beantwoorden. woningbouwruimte daarom zorgvuldig in.

We houden vast aan de beschreven aanpak in de lopende projecten. Gedurende het komende half jaar wordt de huisvestingsvergunning voor nieuwbouwwoningen geïmplementeerd (zie actie 2.c) om lokale binding bij nieuwbouwwoningen te belonen. De maatwerkafspraken met de provincie en de dreigende netcongestie vormen een risico voor de gefaseerde bouw van woningen in Woudenberg.

2.b Bevorderen van de doorstroming, met verleidelijk aanbod, verhuisvergoeding, doorstroommakelaar, etc. Doorlopend, trekker: gemeente, met Omnia Wonen

Hoe beter de doorstroming verloopt, hoe meer mensen een positieve stap kunnen zetten. Dat begint met het toevoegen van geschikte woningen zoals hofjeswoningen, appartementen en kleine kavels.

De gemeente wil de doorstroming op de volgende manieren stimuleren:  We maken budget vrij voor een tegemoetkoming in de verhuiskosten van ouderen in de sociale huur;  We gaan met Omnia Wonen in gesprek om te onderzoeken welke belemmeringen er zijn voor een verhuizing. Hierin valt te denken aan een doorstroommakelaar / verhuiscoach of huurbevriezing.  We gaan met makelaars in

Sinds 1 januari 2026 is er bij Omnia Wonen en verhuiscoach gestart voor de gemeente Woudenberg. Gedurende het komende jaar zal de verhuiscoach ophalen welke belemmeringen ouderen in sociale huurwoningen ervaring voor een verhuizing. Op basis van deze ervaringen beoordeelt het college of het wenselijk is om budget vrij te maken voor een verhuispremie of andere financiële prikkel.

Actie

2.c Inzet van ‘harde’ woningmarktinstrumenten om lokale binding te belonen (lokaal toewijzen in huur en koop bij lokale binding). Doorlopend, trekker: gemeente

Aanleiding

Het gefaseerd nieuwbouwen combineren we met het inzetten van woningmarktinstrumenten, zodat lokale woningzoekenden genoeg kans hebben om een woning te vinden. Deels benutten we zachte instrumenten (zie actie 2.d). Deels zijn het ‘harde’ instrumenten zoals:  het voorrang geven aan woningzoekenden met een lokale binding;  de opkoopbescherming, zelfbewoningsplicht en anti-speculatiebeding; We benutten de wettelijke mogelijkheden maximaal, mits deze passen bij onze situatie en doelmatig zijn.

Aanpak gesprek over hoe zij ouderen de helpende hand kunnen bieden bij het doorlopen van een verhuisproces.  We onderzoeken welke stimulansen we ouderen kunnen geven in de koopsector. Op basis van de per 1 januari 2024 gewijzigde Huisvestingswet kunnen we naast sociale huur ook voor sociale koopwoningen een huisvestingsvergunning opnemen. We mogen 50% van deze woningen toewijzen aan eigen inwoners en mensen met cruciale beroepen en/of binding aan de woningmarktregio/ gemeente Woudenberg. Dit geldt alleen voor nieuwbouw koopwoningen met een koopprijs tot de geldende NHG-grens. Hiermee worden starters en middeninkomens geholpen.

Concrete actie en planning De inzet van de verhuiscoach is beperkt tot de sociale huursector.

Per 1 oktober 2025 is de huisvestingsverordening geactualiseerd vastgesteld (op basis van het regionale model). Hierin zitten mogelijkheden om zowel bij sociale huur als in het betaalbare koopsegment tot maximaal 50% van de woningen met voorrang lokaal toe te wijzen. In de Prestatieafspraken is opgenomen dat Omnia dit percentage zo dicht mogelijk benaderd. Uit het meerjarig overzicht blijkt dat per 1 maart slechts 20% van de sociale huurwoningen aan mensen uit Woudenberg is toegewezen. Er wordt onderzocht waar dit verschil door wordt veroorzaakt en wat Omnia kan veranderen in haar manier van toewijzen om de grens van 50% te benaderen.

2.d ‘Zachte’ werkafspraken met de markt over lokaal aanbieden. 2024, trekker: gemeente, met makelaars en ontwikkelaars

Om de kansen voor lokale woningzoekenden te vergroten, benutten we zachte instrumenten, zoals het lokaal aanbieden van woningen voordat er bovenlokaal op kan worden gereageerd.

We gebruiken lokale media om nieuwe woningen aan te bieden en gaan in gesprek met makelaars wat we nog meer zouden kunnen doen.

Dit betreft een doorlopende actie. De in oktober 2025 geactualiseerd huisvestingsverordening stelt verschillende eisen aan de manier waarop betaalbare woningen worden aangeboden en kandidaten worden geselecteerd. Er wordt met makelaars besproken hoe deze nieuwe vereisten zich verhouden tot de beschreven zachte werkafspraken.

2.e Op zoek naar woningbouwruimte voor senioren: hofjes of levensloopgeschikte appartementen nabij voorzieningen. Doorlopend trekker: gemeente, met markt en Omnia Wonen, zwaartepunt komende jaren

Senioren in Woudenberg vinden het (extra) belangrijk dat er appartementen en grondgebonden hofjeswoningen bijkomen.

We nemen in onze uitbreidingsplannen een substantieel aandeel wonen in hofjesvorm op en we zoeken op binnendorpse locaties contact met ontwikkelende partijen om hen te wijzen op deze behoefte.

In project Zuidelijke Dorpsrand vormt dit tot nu toe een van de uitgangspunten.

2.f Flexwoningen: geen focus, maar we staan ervoor open als middel. n.v.t.

Dorpsgenoten vragen de gemeente om een open houding bij initiatieven voor bijzonder woonvormen, zoals microwoningen, Tiny houses

We zijn aan de slag gegaan met de ontwikkeling van nieuwe woonvormen, waaronder opstellen van het beleid rondom pré-

Op het gebied van flexwoningen zijn er geen concrete acties te noemen.

Ook in andere projecten zijn we bewust van de toenemende vergrijzing. Hierdoor wordt gestreefd naar het toevoegen van nultredenwoningen, geclusterde woningen en zorggeschikte woningen in lijn met het regionale afsprakenkader ouderenhuisvesting.

Binnen het bredere kader

Actie

Aanleiding

Aanpak

en flexwoningen.

mantelzorgwoningen en de pilot kamergewijze verhuur voor statushouders. Dit laatste werd mogelijk dankzij incidenteel beschikbare rijksmiddelen (HAR+). Hiermee kunnen we nu lokaal ervaring opdoen met onzelfstandige huisvesting. De inzichten uit deze pilot nemen we mee in het onderzoek naar andere woonmogelijkheden voor andere doelgroepen zoals jongeren en starters.

Concrete actie en planning van bijzondere woonvormen, zijn de beleidsregels préMantelzorgwoningen ter inzage gelegd. Naar verwachting worden de beleidsregels in Q2 2026 gedeeld met de raad na verwerking van inspraak en advies. Daarnaast zijn we bezig met de ontwikkeling van de pilot kamergewijze verhuur voor statushouders. Dit wordt mogelijk dankzij incidenteel beschikbare rijksmiddelen (HAR+). Hiermee kunnen we nu lokaal ervaring opdoen met onzelfstandige huisvesting. Ten slotte vindt op dit moment de (ruimtelijke) beoordeling plaats van een pilot om een kamer voor kwetsbare jongeren bij een initiatiefnemer in de tuin te plaatsen. De inzichten uit het prémantelzorgbeleid en deze pilots nemen we mee in het onderzoek naar andere woonmogelijkheden voor andere doelgroepen zoals jongeren en starters. Via het nieuwe woonbehoefteonderzoek beter in beeld te krijgen welke woonvormen het beste bij de wensen van deze doelgroepen passen. Met bovenstaande acties wordt doorlopend invulling gegeven aan de motie Vreemd tijdelijke woonvormen prémantelzorg

2.g Inzet op binnendorpse locaties vooral voor kleine huishoudens. Doorlopend, trekker: gemeente, met: ontwikkelende partijen en Omnia Wonen, zwaartepunt komende jaren

3.a Bewustwording bij huiseigenaren over eigen verantwoordelijkheid preventieve woningaanpassing. De blijverslening blijft. Doorlopend, trekker: gemeente

3.b Pré-mantelzorgwoningen: we onderzoeken wat er kan. 2024, trekker: gemeente

Op binnendorpse locaties zien we kansen om een fijne woonomgeving te creëren voor kleine huishoudens. Juist op deze binnendorpse locaties bieden we ruimte aan kleinschalige projecten.

We stimuleren de herontwikkeling van binnendorpse locaties. Hierbij stellen we ons faciliterend op om gezamenlijk met initiatiefnemer(s) te komen tot een haalbaar plan.

3. Wonen en Zorg We doen een beroep op De blijverslening blijft. huiseigenaren en Daarmee kunnen inwoners verhuurders. Zelf de woning aanpassingen aan hun woning beter geschikt maken hoort financieren die zijn gericht op bij eigen woningbezit. levensloopbestendig wonen. Samen met Omnia Wonen blijven we werken aan bewustwording van ouderen, met tips en wegwijzers om tot initiatief te komen. Dorpsgenoten vragen de gemeente om een open houding bij initiatieven voor nieuwe woonvormen, zoals premantelzorgwoningen.

We onderzoeken de mogelijkheden waarmee inwoners vroegtijdig kunnen inspelen op een toekomstige behoefte.

Omnia Wonen en de gemeente verkennen de mogelijkheden in de Beatrixstraat e.o. (renovatie of sloopnieuwbouw) zoals beschreven in de projectbrief van augustus 2025. Dit jaar wordt er richting een gebiedsvisie gewerkt. In het afgelopen half jaar zijn er geen aanvragen geweest voor de blijverslening. In het contact met Omnia Wonen ligt de focus voornamelijk op de doorstroming van ouderen naar een geschikte woning. Eind 2025 zijn de beleidsregels préMantelzorgwoningen ter inzage gelegd. Naar verwachting worden de

Actie

Aanleiding

Aanpak

Concrete actie en planning beleidsregels in Q2 2026 gedeeld met de raad na verwerking van inspraak en advies.

3.c Voor senioren voegen we geschikte woningen toe. Doorlopend, trekker: gemeente

Veel ouderen geven aan nu of op afzienbare termijn te willen verhuizen. Dat begint met het toevoegen van geschikte woningen zoals hofjeswoningen, appartementen en kleine kavels.

Zie toelichting actie 2.e

3.d Zoeken naar nieuwe woonvormen zoals ‘mixed wonen’. Doorlopend, trekker: gemeente, met zorgpartners, Omnia Wonen

Om informele zorg en burenhulp te ondersteunen, werken we aan vormen van ‘mixed wonen’, zowel bij ‘gewone geschikte woningen’ als bij collectieve woonvormen en beschutte/beschermde woonvormen. De kern: meerdere doelgroepen die samenwonen in een gebouw, straat of hofje.

Om senioren een geschikte plek te bieden en als bijeffect de doorstroming op gang te helpen, willen we nabij het centrum geschikte woonvormen voor senioren realiseren. Denk daarbij aan appartementen in of nabij het centrum, of een gezamenlijk hof. We zoeken naar mogelijkheden om collectiviteit te realiseren – stedenbouwkundige opzet en ruimtes – waarin ook mensen met een zorgvraag goed kunnen wonen.

4.a Combineren van verduurzamen met verbeteren leefomgeving. Doorlopend, trekker: gemeente

4. Wat goed is behouden Er is een aantal ‘clusters’ van We gaan in gesprek met plekken waar de leefbaarheid relevante partijen om te kijken minder is, voornamelijk door hoe we de leefbaarheid kunnen de mindere kwaliteit van de verbeteren. We combineren dit bebouwde omgeving. waar mogelijk met het verduurzamen van de woningen en maken de omgeving bestendig tegen de klimaatverandering.

In project Zuidelijke Dorpsrand vormt de beschreven collectiviteit een speerpunt onder de noemer ‘ontmoeten & verbinden’. Er wordt onder andere gekeken naar de mogelijkheden om intergenerationeel wonen aan te moedigen in het project.

In 2024 heeft u budget beschikbaar gesteld om een hitteplan op te stellen. In 2025 heeft Wonen als een van de drie centrale pijlers aangesloten bij het proces rondom de ‘Menukaart Hitte’. Er zijn op dit moment geen nieuwe ontwikkelingen te melden.

4.b Behoud bestaande werkwijzen bij overlast. Doorlopend, trekker: gemeente, met Omnia Wonen

Waar het gaat om overlast volgen we bestaande protocollen. Zo zorgen we ervoor dat het fijn wonen blijft in Woudenberg.

Samen met Omnia Wonen heeft de gemeente Woudenberg budget gereserveerd, om (preventief) in te spelen bij overlast. Dit betreft een doorlopende actie.

4.c Signalen uit de vragenlijst over de woonomgeving benutten bij het maken van plannen voor een betere woonomgeving. Doorlopend, trekker: gemeente

We onderzoeken hoe we signalen vanuit de vragenlijst die raken aan wonen, zoals het kindvriendelijk maken van buurten, uit kunnen voeren. Zo zorgen we ervoor dat het goed wonen is in Woudenberg.

Dit actiepunt wordt als onderdeel van de omgevingsvisie verder opgepakt.