13.b def versie voortgangsrapportage duurzaamheid (geanonimiseerd).pdf

Gemeente

Woudenberg 1

Nummer: Datum: oktober

Voortgangsrapportage Naam

project

Uitvoeringsplan 2024

Opdrachtgever

duurzaamheid

____

H.J.

en

Dekker

(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) „Beoogde einddatum ‚Beoogde

nn

2024

Woudenberg

2030

—

College: D.J. Boeve-de Kruif Ambtelijk: (geanonimiseerd)

Projectleider Startdatum

gemeente

2025

2030

7

jaar

doorlooptijd

1. Voortgang activiteiten Deze voortgangsrapportage is de eerste rapportage van het uitvoeringsplan duurzaamheid. In het plan zijn de activiteiten voor duurzaamheid beschreven, van de 4 pijlers, te weten:

uitgaande

-__Energietransitie -

Circulaire

economie

-__Klimaatadaptatie -

In

Biodiversiteit

deze

voortgangsrapportage

wordt

per

pijler een

overzicht

gegeven.

-__Energietransitie Warmtetransitie Vanuit de Transitievisie namelijk De Grift, Nico -

Warmte (TVW) zijn er 3 focusgebieden aangewezen, Bergsteijn en Laanzicht. De voorbereiding voor het opstellen van Wijkuitvoeringsplannen (WUPs) voor deze focusgebieden is, voor zover mogelijk, gedaan. Wanneer het warmteprogramma is vastgesteld, kunnen deze worden geconcretiseerd. Het opstellen van de WUPs voor all-electric wijken, is wegens netcongestie voorlopig uitgesteld.

In de

focuswijk De Grift is onderzoek uitgevoerd naar twee alternatieven: riothermie, bij Camp en de Olijfboom, en solar carports, bij de Camp. Beide onderzoeken zijn afgerond. Er wordt op dit moment geen vervolg aan gegeven. Voor onderzoek naar de potentie van aquathermie uit de Grift is onlangs de beschikking van de subsidie aanvraag bij de provincie (USET) ontvangen. De voorbereidingen voor de start van het onderzoek kunnen nu beginnen. Dit onderzoek wordt uitgevoerd door Zon op Woudenberg. Of er andere scenario's mogelijk zijn dan enkel all-electric, wordt met de regio Amersfoort onderzocht. De volgende onderzoeken zijn actueel: De potentie van geothermie: eind 2025 kunnen de eerste inzichten verwacht -

worden. -

-

De potentie van aquathermie uit het Valleikanaal: dit onderzoek inzichten worden meegenomen in het warmteprogramma. In

december

2023

is

is

afgerond.

De

aanvraag ingediend bij de provincie Utrecht subsidie (Uitvoeringverordening Energietransitie provincie Utrecht, USET 2021) voor het plan ‘Inclusieve warmtetransitie Woudenberg’. Dit plan richt zich op het ondersteunen van de kwetsbaarste groepen bij de warmtetransitie. Ondanks dat de beschikking lang op zich heeft laten wachten, konden een aantal onderdelen al uitgevoerd worden. Uitgevoerd zijn activiteiten rondom Energie in Woudenberg en de aanpak voor energiearmoede: lespakketten, energiecoaches en een

WAUW met

-_In

!denberg. Het plan bevat opschaalpotentie. Daarvoor

het

kader

van

de

SPUK

daarnaast een communicatiestrategie is een themawebsite in ontwikkeling. Aanpak Energiearmoede heeft de gemeente

en

-aanpak

samen

met de energiecoaches van Stichting Duurzaam Woudenberg (SDW)inmiddels

dan 230 huurders ondersteund bij het nemen van energiebesparende maatregelen. Dit draagt bij aan het verlagen van energielasten en vergroten van bewustwording rondom energieverbruik. De energiecoaches geven persoonlijk bespaaradvies en klushulp tijdens huisbezoeken. De gemeente bekostigt vanuit de SPUK de energiebesparende maatregelen , namelijk: een energiedisplay , besparende producten passend bij het huishouden , en een waardebon om een onzuinig witgoedapparaat te vervangen voor huishoudens met een inkomen < 130% van de bijstandsnorm. De aanpak wordt door de huurders positief ontvangen , en de actie wordt komende winter voortgezet. Energie Diensten Centrum (EDC): Het EDC is een samenwerking van provincie en 21 gemeenten , gericht op het verduurzamen van woningen. Daaronder vallen verschillende projecten: Het Meerjarig Collectief Ontzorgingsprogramma (MCO): Gemeente Woudenberg neemt deel aan dit programma van het EDC dat is gericht op het isoleren van koopwoningen. Via de SPUK Lokale Aanpak Isolatie stellen we subsidie beschikbaar voor woningen die onvoldoende geïsoleerd zijn , mits ze niet boven een bepaalde WOZ-waarde uitkomen. In de herfst en winter van 2024/2025 zijn er twee communicatieacties geweest en in deze herfst van 2025 wordt hier opnieuw communicatie voor ingezet. In totaal hebben we binnen het subsidiebedrag de mogelijkheid om 574 woningen te isoleren.

Daarvoor hebben we een looptijd van vier jaar eindigend per december 2028. Er zijn verschillende sprints met doelen. Op dit moment is na 2 sprints ongeveer 10% van deze woningen door deze actie geïsoleerd. Het doel is om uiteindelijk het SPUK-doel te behalen. Daarbij gaat het niet om het resultaat van de individuele sprint , maar is het wel belangrijk dat er voortgang wordt geboekt. Om meer woningen binnen deze looptijd de mogelijkheid te geven van deze subsidie gebruik te maken , is het daarom nodig meer in te zetten op communicatie. Het communicatiebudget van de SPUK-subsidie is daarvoor onvoldoende. Er zullen andere mogelijkheden worden verkend (bijvoorbeeld een combinatie met het communicatiebudget van USET). Het Energiepunt (digitaal energieloket): de gemeente doet mee aan het gezamenlijke online energieloket van het EDC. Door een gezamenlijk energieloket profiteren we van meer slagkracht richting marktpartijen en lagere kosten door schaalvoordelen. Het energieloket biedt betrouwbare informatie over verduurzaming voor bewoners en ondernemers , toegang tot collectieve meer

-

-

-

-

-

-

Het biedt zo een duidelijke plek waar bewoners betrouwbare informatie over verduurzaming kunnen vinden. Fysiek Energieloket: in aanvulling op het digitale energieloket , kunnen bewoners elke woensdag van 15:00 tot 17:00 uur zonder afspraak terecht in het Cultuurhuis. Een medewerker van de gemeente helpt hen daar persoonlijk verder bij vragen over energiebesparing en verduurzaming. Het energieloket is laagdrempelig en toegankelijk , ook voor niet digitaal vaardige bewoners. Wanneer inwoners bijvoorbeeld vastlopen met een subsidieaanvraag , biedt het energieloket hun ondersteuning. Gemiddeld zijn er 2 bezoekers per week. In de weken nadat er een brief is verzonden over een lopende actie , is dat vaak 3 tot 5 bezoekers per week. Het zijn vaak bewoners met een taalbarrière , bewoners die niet digitaal vaardig zijn en bewoners die langer dan 10 jaar geleden hebben geïsoleerd. Soortenmanagementplan (SMP): om woningen te kunnen isoleren zonder dat er beschermde diersoorten worden gehinderd in hun leefomgeving , is een SMP opgesteld. Op basis van het SMP heeft de provincie vervolgens op 19 september 2024 aan de gemeente voor 10 jaar een gebiedsgerichte omgevingsvergunning verleend. Er wordt nu gewerkt aan de implementatie van het SMP. Warmteprogramma: Als opvolger van de transitievisie warmte (2021) is in september 2025 gestart met het opstellen van het warmteprogramma.

Het warmteprogramma wordt een programma onder de omgevingswet. Hierin worden de warmteoplossingen voor zowel de bebouwde kom , het

Pagina geprint op: 3 nov 2025 , 13:25 uur

Pagina: 2 Voorstel: j:\duurzaamheid\2025

- vakteam

duurzaamheid\09. c

-

bedrijventerrein als het buitengebied beschreven. Het plan van aanpak is vastgesteld door het collegeen Bureau 7TIEN is gestart. Bedrijven:De afgelopen jaren is er betreft verduurzaming vooral ingezet op het verduurzamen van woningen en de voorbereiding daarvan op de toekomst. Bedrijven zijn een lange tijd wat onderbelicht gebleven. Sinds vorig jaar is de aandacht naar de verduurzaming van bedrijven(terreinen) toegenomen. De vraagstukken van bedrijven zijn tot op zekere hoogte vergelijkbaar met die van woningen , toch zijn er ook verschillen. De bedrijven staan voor meerdere duurzaamheidsvraagstukken. Daarbij gaat het om de algemene verduurzaming van het vastgoed en de bedrijfsprocessen , de voorbereiding op alternatieve warmtebronnen (aardgasvrij) , en netcongestie van grootverbruikers en daardoor de beperkingen op de elektrificatiemogelijkheden. Ook is er potentie voor zon op dak. Door de ervaringen in onze gemeente en elders kan geconcludeerd worden dat het realiseren van zon op dak anno 2025 en oplossingen voor de duurzaamheidsvraagstukken van bedrijven , vraagt om een breder gesprek en een bredere aanpak. In het kader van deze bredere aanpak is er in maart 2024 een avond voor bedrijven georganiseerd met o. a. het thema verduurzaming en netcongestie. Na deze bijeenkomst is er een verkenning voor een energiehub gestart (deze verkenning loopt nog).

Sinds medio 2025 is vanuit de provincie de aanjager vanuit het programma verduurzaming bedrijventerrein (PVB) actief in Woudenberg. Vanaf Q4 2025 zal de duurzaamheidsadviseur vanuit het ontzorgingsprogramma MKB van de provincie starten in onze gemeente. Naast de aanjager en de duurzaamheidsadviseur wordt er door de regio ook gewerkt aan de oprichting van een regionaal duurzaamheidsloket voor bedrijven (verwachte lancering medio 2026). Voor het nieuwe , nog te ontwikkelen , bedrijventerrein Laagerfseweg wordt in gezamenlijkheid met 2 andere gemeenten een onderzoek uitgevoerd , gericht op de mogelijkheden voor een netbewust/off-grid bedrijventerrein. Hieruit kunnen vervolgens ook lessen worden getrokken welke relevant kunnen zijn voor het bestaande bedrijventerrein.

Energietransitie Ter uitvoering van de afspraken uit de RES is/wordt een optieovereenkomst afgesloten voor een locatie langs de N224 , waar de komende 2 jaar onderzocht wordt of een kansrijke business case mogelijk is voor 8 ha zon op land. Ontwikkelingen RES: Door het terugtrekken van de optie van wind op defensieterreinen wordt in de regio onderzocht hoe het wegvallen van deze optie kan worden opgevangen. Dit zal leiden tot voorstellen aan alle raden in de regio Amersfoort rond de zomer van 2026. Ter uitvoering van de afspraken uit de RES om zoveel mogelijk zon op grote Hierin is een aanpak bepaald voor verschillende type grote daken , waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen: maatschappelijk vastgoed , bedrijven , appartementsgebouwen , buitengebied. Eigenaren worden benaderd en gestimuleerd om zoveel mogelijk de grote daken te benutten. Gestart is met het uitwerken van de business cases voor zon op maatschappelijk vastgoed. De bedrijfsdaken worden meegenomen in de verkenning bij de verduurzaming van het bedrijventerrein. Duurzame mobiliteit Publieke laadinfrastructuur: het beleidskader elektrische laadinfrastructuur is afgelopen jaar vastgesteld door de raad. Hierin kiest de gemeente voor een proactieve plaatsingsstrategie; het aandeel publieke elektrische laadpalen in de gemeente wordt strategisch uitgebreid.

Inwoners worden op voorhand van besluit betrokken bij het aanwijzen van geschikte uitbreidingslocaties. Laden vanaf eigen stroomvoorziening: Het afgelopen jaar zijn op 9 locaties kabelgoottegels geplaatst bij inwoners die meedoen aan een pilot. Deze kabelgoottegels bieden de mogelijkheid om met een laadpaal op eigen terrein de auto op te laden in een publiek parkeervak. Inwoners hebben dan geen eigen oprit nodig om zelf hun elektrische auto op te laden. Omdat er weinig bekend is Pagina geprint op: 3 nov 2025 , 13:25 uur

Pagina: 3 Voorstel: j:\duurzaamheid\2025

- vakteam

duurzaamheid\09. c

de effecten van dit soort kabelgoottegels , vindt op dit moment een evaluatie plaats van de tegels. Hierbij worden zowel de gebruikers als de directe omwonenden bevraagd over de effecten van de tegel. De uitkomst van deze evaluatie zal worden meegenomen in verdere ontwikkeling van beleid rondom kabelgoottegels. over

-

tussen de netbeheerder en laadpaalaanbieders. Die afspraken zorgen ervoor dat

palen bij piekbelasting niet/minder kunnen laden en dat gebruikers hiervan op de waardoor deze bij piekbelasting van afstand op een speciaal programma kunnen worden ingesteld. Alle nieuwe laadpalen die worden geplaatst zijn per definitie slimme palen. De laatste verouderde palen in het dorp worden in 2025 vervangen. -

Deelmobiliteit: er worden voorbereidingen getroffen om op meerdere locaties in Daarnaast start er in november een samenwerking met MobiGo in nieuwbouwwijk nieuwbouwwijk. Daarnaast zal MobiGo bij wijze van pilot ook twee deelbakfietsen van MobiGo kunnen inwoners zich inschrijven voor zogenoemde stimuleringsbudgetten. Hiermee krijgen zij de kans om gedurende 3 maanden op een zeer voordelige manier kennis te maken met deelmobiliteit.

Circulaire economie Als gemeente nemen we deel in het netwerk Alliantie Cirkelregio Utrecht. Binnen dit netwerk werken we met andere Utrechtse gemeenten samen aan het verbinden , verkennen en verwezenlijken van de circulaire economie. 7 november 2025 bestaat dit netwerk 10 jaar. Deze mijlpaal wordt gemarkeerd met het ondertekenen van het koersdocument Circulair Denken , Regionaal Doen.

Circulair ondernemen Het afgelopen half jaar hebben we adviestrajecten verzorgd voor drie horecaondernemers binnen Woudenberg. Deze adviesgesprekken zijn inmiddels afgerond en iedere ondernemer heeft advies gekregen rondom voedselverspilling , duurzaam inkopen en zichtbaarheid op de menukaart. Circulaire samenleving De week van Circulaire Economie in maart stond in het teken van Heel Nederland repareert. Het Repaircafé en de lokale reparatieondernemers zijn daarbij extra onder de aandacht gebracht. Onderzoek Repaircafé op milieustraat naar de e-waste afvalstroom: In de periode van 22 maart t/m 31 mei is in samenwerking met het Repaircafé een onderzoek gedaan op de milieustraat naar afgedankte elektrische apparaten. Daarin is gekeken naar de reden van afdanken , het type apparaat en de hoeveelheid apparaten. Deze resultaten nemen we mee in de verkenning naar mogelijkheden binnen Woudenberg om verder te werken aan de circulaire economie. De gemeente heeft dit jaar ook de organisatie van WAUW!denberg 2025 op zich genomen. Deze week stond in het teken van repareren met het thema ang zal Vooral textiel en fietsen stonden centraal. Er zijn diverse workshops en evenementen georganiseerd door initiatiefnemers uit het dorp. Ontwikkelingen buitengebied Binnen de provincie Utrecht is er een verkenning rondom Agricycling en welke rol de gemeente hierin kan aannemen.

Als gemeente nemen we deel aan deze verkenning. Klimaatadaptatie Voor klimaatadaptatie (en biodiversiteit) zijn de volgende acties uitgevoerd: -

Pagina geprint op: 3 nov 2025 , 13:25 uur

Pagina: 4 Voorstel: j:\duurzaamheid\2025

- vakteam

duurzaamheid\09. c

-

-

worden enkele tegels (2 of 4 stuks) verwijderd en vervangen voor groen. De bewoner adopteert het tuintje en zorgt ervoor. Helaas zijn er tot nu toe pas 3 aanmeldingen. Deze worden nog dit jaar gerealiseerd. Daarnaast is er de hoop op extra aanmeldingen voor volgend jaar. rmatie bij afgekoppelde kolken dat het water ongezuiverd naar de sloot afgevoerd wordt): In de Voorstraat is een tegel met logo Hier begint de Zee bij een afgekoppelde kolk geplaatst. Deze tegelactie is onderdeel van een initiatief van een studente die via de Rotary in Nederland zich inzet tegen plasticvervuiling in de oceanen. Als dank voor haar inzet ontving De komende jaren worden andere afgekoppelde kolken voorzien van een blauwe klinker met passende communicatie dat deze kolken afvoeren naar een sloot en uiteindelijk naar de zee en dus niet gezuiverd wordt via de rioolwaterzuivering. Project Rembrandtlaan (gescheiden riool aanbrengen , herinrichten verharding en groen , eerste project met SEB-subsidie): In de Rembrandtlaan is september begonnen met rioolvervanging en hierbij wordt gescheiden rioolstelsel aangelegd. Een groot deel van het regenwater wordt afgevoerd naar de watergangen langs de Europaweg. Ook hier komen bij de nieuwe kolken blauwe klinkers als aanduiding dat ze afgekoppeld zijn. Het groen wordt biodiverser en klimaatadaptief.

Biodiversiteit De beleidsadviseur Groen werkt nauw samen met de beleidsadviseur Klimaatadaptatie. Zie ook bij 3 Klimaatadaptatie. -

emeente

de realisatie van groene bewonersinitiatieven in versteende wijken een uitvoeringsbudget beschikbaar stelt. Door het pilotproject kan extra openbaar groen worden gerealiseerd. Bewoners gaan het beheer verzorgen , ondersteund door de gemeente en Groen aan de Buurt. Het project wordt eind 2025 afgerond. voor

De voortgang van het opstellen en het in gebruik nemen van het Gemeentelijke organisatie Om te komen tot een plan van aanpak voor het verduurzamen van de gemeentelijke organisatie is input verzameld en een CO-voetafdruk 2 opgesteld. Deze input wordt verwerkt tot een plan van aanpak waarna dit wordt afgestemd met het MT en vervolgens ter goedkeuring aan het college wordt aangeboden. In juli hebben we als gemeente het convenant Schoon- en emissieloos (SEB) bouwen ondertekend. Voorafgaand aan het tekenen is met de lokale ondernemers gesproken over hun behoeftes rond emissieloos bouwen. Met deze input is een routekaart opgesteld en wordt nu bij ieder project meegenomen in de voorbereiding. Het project aan de Rembrandtlaan is het eerste project die we doen volgens de routekaart uit het convenant SEB. Als gemeente hebben we het convenant duurzame woningbouw getekend. Inmiddels is het convenant duurzame woningbouw omzet naar convenant toekomstbestendig bouwen 2. 0. Dit convenant is het vertrekpunt voor Hoevelaar fase 3. 2. Geld De hierboven beschreven werkzaamheden worden bekostigd uit: De posten in de begroting (duurzaamheid algemeen , 672301 , waaruit bijvoorbeeld bijdrage EDC , het project met horecaondernemers , kennissessie emissieloos bouwen zijn bekostigd) -

-

SPUK Lokale Aanpak Isolatie (LAI) , SPUK Aanpak Energiearmoede en Regeling

Pagina geprint op: 3 nov 2025 , 13:25 uur

Pagina: 5 Voorstel: j:\duurzaamheid\2025

- vakteam

duurzaamheid\09. c

-

capaciteit decentrale overheden voor klimaat-en energiebeleid (CDOKE). Daarnaast USET van de provincie Utrecht (hier worden alle besparingsacties voor zowel huiseigenaren als huurders uit betaald. Uit de CDOKE worden personele kosten betaald. De uitputting van de budgetten komen terug in de najaarsrapportage.

Netcongestie De omvang van netcongestie en de consequenties daarvan worden steeds duidelijker en moeten meegenomen worden in met name de snelheid van uitvoering van ambities. Het is van belang dat netcongestie niet leidt tot vertraging van de energietransitie. Over de gevolgen en maatregelen die te nemen zijn om congestie te beperken vindt nauw overleg plaats met regio , provincie en Stedin. Om te voorkomen dat de bouw stilvalt , worden verkenningen gedaan naar een off-grid bedrijventerrein (t. b. v. Laagerfseweg) en netbewust dan wel netneutraal bouwen (t. b. v. Hoevelaar fase 3). In de warmte-aanpak en bij alle activiteiten rond de energietransitie wordt het voorkomen van grotere pieken op het net meegenomen. Personele uitdagingen Vakteam duurzaamheid leunt op het moment veel op inhuur. Voor de continuïteit is dat niet wenselijk. Het aantrekken van voldoende en bekwaam personeel blijft een punt van aandacht. Het geniet de voorkeur om zoveel mogelijk eigen mensen in te zetten en zo de lokale kennis te borgen. Daarnaast zal op onderdelen specialistische inhuur nodig zijn (en blijven) , welke door vakteam duurzaamheid aangestuurd worden. In hoeverre dit op lange termijn voldoende is , zal onder andere moeten blijken uit de resultaten van het warmteprogramma , met name rond de focuswijken. De financiering (CDOKE gelden) moet komen uit de rijksmiddelen.

In de loop der jaren wordt steeds duidelijker welke structurele aanpak , ook financieel , nodig is en zal de begroting dus meer op maat gemaakt kunnen worden. Financiën Door de vele onzekerheden in de uitvoering naar klimaatneutraal is er ook onzekerheid over wat dit gaat kosten. We onderzoeken de mogelijkheden en komen met een voorstel hoe we dit gaan aanpakken. 4. Organisatie Vakteam Duurzaamheid is onderdeel van het Fysiek Domein. Binnen dit team wordt gewerkt aan energietransitie , warmtetransitie en circulaire economie. Daarnaast vindt regelmatig afstemming plaats met het integrale team waar ook de bredere komen. 5. Tijd Het Uitvoeringsplan Duurzaamheid is opgesteld voor de periode tot en met 2030. De voornaamste doelstellingen hebben een langer tijdspad; klimaatneutraal en circulair in 2050. 6. Informatie/ communicatie In het vakteam Duurzaamheid heeft een communicatieadviseur duurzaamheid zitting. Door de adviseur is vooral gewerkt aan: Het opstellen van een communicatiestrategie voor duurzaamheid. Inmiddels is deze strategie ook vastgesteld. De themawebsite: Deze themawebsite voor duurzaamheid hangt aan de gemeentelijke website en zal alle informatie rondom duurzaamheid weergeven. De website zit nu in de laatste fase van de ontwikkeling tot dat die live gaat.

Verschillende projectcampagnes: - Heel Nederland repareert , zie project circulaire samenleving; - Isolatiecampagne voor kopers en energiebesparingscampagne voor huurders , Pagina geprint op: 3 nov 2025 , 13:25 uur

Pagina: 6 Voorstel: j:\duurzaamheid\2025

- vakteam

duurzaamheid\09. c

onderdeel

verschillende SPUK'en. WAUW!denberg 2025 en aansluiten bij ‘Heel Nederland repareert’ met het thema textiel; Wegens veroudering van de aanvraag van de USET is er een wijziging op hoofdlijnen van het oude communicatieplan aangevraagd, toegekend en intern van

-

-

-

afgestemd. Deze zal worden uitgewerkt tot een vernieuwd communicatieplan voor de looptijd van de subsidie. In het kader van netcongestie blijft de hoofdboodschap van communicatie over de energietransitie: isoleren tot label C.

7.

Kwaliteit

8.

Gevraagd besluit(en)

9.

Bijlagen

|

Voor akkoord: Naam

(ambtelijk) opdrachtgever

(geanonimiseerd) Woudenberg/

Pagina geprint op:

projectleider

(geanonimiseerd) en (geanonimiseerd)

oktober

3 nov

Naam

2025

2025,

13:25

Woudenberg/

uur

Pagina:

7 Voorstel:

oktober2025

j:\duurzaamheid\2025

-

vakteam

duurzaamheid\09.