12b. Memo voortgang nieuwe Wet inburgering 2021.pdf

Memo

Onderwerp Verzonden aan: gemeenteraad Postregistratienummer:

: Voorbereidingen Wet Inburgering 2021

Afzender: college van b&w Datum: december 2021

Aanleiding Op 1 januari 2022 treedt de nieuwe Wet Inburgering 2021 in werking. Met de nieuwe Wet Inburgering krijgen gemeenten regie op het inburgeringsproces. Hiermee is de gemeente verantwoordelijk voor het bieden van begeleiding rondom het inburgeringsproces, is er ruimte voor maatwerk in het inburgeringstraject en is de gemeente verantwoordelijk voor een goed taalaanbod voor een deel van de groep inburgeraars. Een verschil met de huidige Wet Inburgering, waar er geen mogelijkheid voor regie vanuit de gemeente is en elke inburgeraar volledig zelf verantwoordelijk is voor zijn inburgering en inburgeringsproces. Het doel van de nieuwe wet is dat inburgeraars zo snel mogelijk meedoen in Nederlands, het liefst via betaald werk. In deze memo informeren wij uw raad over de voortgang van de voorbereidingen op deze nieuwe Wet Inburgering. Leeswijzer In deze memo wordt stilgestaan bij de veranderingen voor inburgeraars, en de manier waarop het college zich voorbereidt op deze veranderingen. Tussendoor staat in tekstkaders meer inhoudelijke informatie over de doelgroep en de wetgeving. Huidige situatie en wijzigingen Veranderingen Momenteel kunnen wij een groot gedeelte van de inburgeraars, de asielmigranten, al goed begeleiden.

Deze inburgeraars krijgen maatschappelijke begeleiding van Vluchtelingenwerk en zijn in beeld bij Team Werk & Inkomen omdat er een bijstandsuitkering wordt ontvangen, met bijbehorende rechten en plichten. Voor alle inburgeraars in Woudenberg wordt een verplicht Participatieverklaringtraject georganiseerd. De inburgeraars zijn zelf verantwoordelijk voor het inkopen van taalles. Dit financiert de inburgeraar zelf, vanuit eigen middelen of een DUO lening. Migranten die vanaf 1 januari 2022 inburgeringsplichtig worden, zijn verplicht om in te burgeren volgens de nieuwe Wet Inburgering. De nieuwe wet kent de volgende veranderingen:  De gemeente voert regie over het inburgeringstraject. Dit start met een Brede Intake.  Elke inburgeraar heeft een inburgeringsplan, het persoonlijk Plan voor Inburgering en Participatie (PIP).

    

Basisuitgangspunt is een hoger taalniveau om in te burgeren. Inburgering gaat via 3 ‘leerroutes’, ontheffing is niet meer mogelijk. De maatschappelijke begeleiding van asielmigranten blijft bestaan, in afgeslankte vorm. De taalles van asielmigranten wordt gefinancierd door de gemeente. Financieel ontzorgen: De eerste 6 maanden worden de vaste lasten van asielmigranten met een bijstandsuitkering doorbetaald vanuit de uitkering.

Een uitgebreid overzicht van de wijzigingen is te vinden in de bijlage. Achtergrondinformatie over de doelgroep De Wet Inburgering 2021 richt zich op alle inburgeraars. Iedereen die van buiten de EU in Nederland komt wonen moet verplicht inburgeren. 1 Inburgeraars kunnen als volgt worden gecategoriseerd: 1. Statushouders / Asielmigranten 2. Gezinsmigranten 3. Overige migranten Statushouders hebben een verblijfsrecht gekregen op basis van een asielverzoek. Nareizende familieleden vallen ook onder deze categorie. Gezinsmigranten zijn personen die getrouwd zijn of gaan trouwen met een Nederlander. Onder de categorie ‘overig’ vallen alle overige migranten. Bijvoorbeeld familieleden van kinderen die onder het kinderpardon vallen. Het aantal migranten dat zich jaarlijks in Woudenberg vestigt is afhankelijk van de mondiale en landelijke situatie. Jaarlijks zijn gemeenten verplicht om, afhankelijk van het inwonersaantal, een aantal asielmigranten te vestigen. De zogenaamde taakstelling. In het jaar 2022 verwachten wij 15 asielmigranten te moeten vestigen, dit is inclusief kinderen. Daarnaast komen er gemiddeld 5 gezinsmigranten per jaar in Woudenberg wonen. Naar verwachting komen er in 2022 10-13 inburgeraars wonen. De verwachting was dat we in 2021 circa 7 nareizende familieleden zouden ontvangen, maar dit is momenteel onzeker.

Hierdoor is de huidige nog te vervullen taakstelling groter dan verwacht. In het eerste kwartaal van 2022 zullen we naar alle waarschijnlijkheid met name inburgeraars uit 2021 vestigen. Op deze inburgeraars is de huidige, oude Wet Inburgering van toepassing. Kinderen en pensioengerechtigden zijn niet inburgeringsplichtig. Op het moment van bereiken van de 18 jarige leeftijd ontstaat de inburgeringsplicht, tenzij het kind voor die tijd 8 jaar onderwijs heeft gevolgd in Nederland. 1

Regie op inburgering en inburgeringsplan Vanaf 1 januari zijn alle inburgeraars in beeld, ook als er geen bijstandsuitkering wordt ontvangen. Met elke inburgeraar wordt een Persoonlijk Plan voor Inburgering en Participatie (PIP) gemaakt. In dit plan zullen inburgeringsdoelen worden opgesteld. Niet alleen op het gebied van taal, maar ook op het gebied van (regulier) werk. Ook is er aandacht voor andere aspecten als gezondheid, financiële zelfredzaamheid en het opbouwen van een netwerk in Woudenberg. Indien er een bijstandsuitkering wordt ontvangen, staat het PIP in nauwe verbondenheid met de rechten & plichten die volgen vanuit de Participatiewet. Team Werk & Inkomen zal dan ook, samen met de inburgeraar, het PIP opstellen. Ook wordt de voortgang van het inburgeringsproces gemonitord, en bijgestuurd waar nodig. Inburgeringsaanbod Momenteel moeten alle inburgeraars hun taallessen zelf inkopen. Dit kan worden gefinancierd middels een lening bij DUO. Vanaf 1 januari is de gemeente aan zet om taallessen in te kopen voor asielmigranten. Dit biedt ons de mogelijkheid om als gemeente

een integrale taalroute aan te bieden. Tijdens de taalles wordt niet alleen de taal geleerd, maar leert men ook over andere thema’s. Bijvoorbeeld over de gezondheidszorg in Nederland, de arbeidsmarkt, het onderwijssysteem, financiële zaken en dergelijke. De Gezinsmigranten en overige migranten moeten hun taallessen zelf blijven financieren. Het is voor de inburgeraar van belang dat hij taalles krijgt op een niveau en tempo wat bij hem past. De nieuwe wet bepaalt dat gemeenten verschillende leerroutes moeten aanbieden zodat het aanbod beter aansluit bij het niveau van de inburgeraar. De volgende leerroutes worden daarbij onderscheiden: - B1-route: route naar taalniveau B1, met mogelijkheid om af te schalen naar taalniveau A2. - Zelfredzaamheidroute: route naar zelfredzaamheid met minimaal 800 uur taalles en 800 uur ‘participatie’. - Onderwijsroute: voorbereiding op MBO niveau 2 en hoger Vanwege het beperkte aantal inburgeraars in Woudenberg is het van belang om aan te sluiten bij andere gemeenten om differentiatie aan te kunnen bieden aan de inburgeraars. Regionale samenwerking Tijdens de voorbereidingen op de nieuwe Wet Inburgering is er regelmatig afstemming geweest met de gemeenten uit de arbeidsmarktregio. De vraag die hierbij centraal staat is hoe wij als gemeenten onderling goed kunnen samenwerken én onze eigen lokale kleur kunnen behouden.

Dit laatste aspect is van groot belang omdat de inburgeraars niet alleen de taal moeten leren, maar juist ook moeten integreren in de eigen gemeente. De Integrale leerroute die in Amersfoort, samen met Stichting Integratiewerk, is ontwikkeld is een leerroute die zich niet alleen richt op het volgen van taalles, maar juist ook aandacht heeft voor de andere onderdelen van integratie, zonder dat dit ten koste gaat van de taalles of het vinden van werk. Begeleiding richting werk Achtergrondinformatie: Regionaal beeld In tegenstelling tot andere regio’s is er in de arbeidsmarktregio Amersfoort geen gezamenlijke inkoop voor het inburgeringsaanbod. Iedere gemeente organiseert zelf het aanbod. De gemeenten Amersfoort, Nijkerk en Leusden zullen naar alle waarschijnlijkheid voor dezelfde aanbieder kiezen.

Eén van de

De gemeente Amersfoort zal gaan samenwerken met Stichting Integratiewerk. De stichting zal niet alleen een integrale leerroute aanbieden aan Amersfoortse inburgeraars, maar ook de volledige regie op het inburgeringsproces, begeleiding naar werk én de maatschappelijke begeleiding. Voor de gemeenten Nijkerk en Leusden biedt deze stichting de integrale leerroute. De individuele componenten van begeleiding worden (gedeeltelijk) door de gemeenten zelf uitgevoerd. De gemeenten Baarn, Bunschoten en Soest zullen gezamenlijk lokale partijen contracteren. De regie op het inburgeringsproces zal waarschijnlijk door de uitvoeringsorganisatie BBS worden opgepakt.

doelen uit de nieuwe wet is dat inburgeraars zo snel mogelijk meedoen, het liefst via betaald werk. Het leren van de taal en integreren in Nederland gaat niet alleen via de taalklas en individuele begeleiding, maar ook via (regulier) werk. Een eerste stap richting regulier werk is vaak het doen van vrijwilligerswerk of een taalstage. Vanaf januari zal er meer worden ingezet op het zoeken van geschikte werkplekken. Werkplekken waar de inburgeraar al met een (zeer) laag taalniveau kan werken en tegelijkertijd de taal leren. Er wordt niet alleen in Woudenberg gezocht naar geschikte werkplekken maar juist ook in regionaal verband via het Werkgeversservicepunt. Financieel kader

Vanuit het Rijk worden er middelen beschikbaar gesteld voor de uitvoering van de Wet Inburgering. Jaarlijks worden er via de meicirculaire middelen beschikbaar gesteld voor de uitvoeringskosten. Daarnaast wordt er, op grond van het aantal gevestigde inburgeraars, een specifieke uitkering voor inburgeringsvoorzieningen uitgekeerd. Uitgangspunt is dat de uitvoering van de nieuwe wet binnen de beschikbare middelen voor inburgering plaats vindt. Ambities De nieuwe Wet Inburgering kent hoge ambities: zo snel mogelijk meedoen, op een hoog niveau taallessen volgen. Tegelijkertijd is er een beperkt budget en leren diverse onderzoeken ons dat inburgeraars veelal ‘tijd’ nodig hebben om te integreren. Het is de vraag hoe haalbaar het is om binnen de wettelijke én financiële kaders te voldoen aan deze ambities. Landelijk is dit ook een aandachtspunt. Een belangrijk onderdeel van deze nieuwe wet is dan ook dat het een lerende wet is, de minister spreekt over een adaptief stelsel. Hoe dit in de praktijk zal zijn, is nog onbekend. Het is daarom belangrijk dat we bij het inregelen van de inburgeringsaanpak rekening houden met het feit dat afspraken met samenwerkingspartners niet volledig vaststaan, maar dat de basis aanwezig is en er juist kan worden doorontwikkeld.

Conclusie en vervolg De voorbereidingen op onze taken binnen de nieuwe Wet Inburgering zijn in volle gang en lopen volgens planning. Voor de voorbereidingen zijn wij aangehaakt bij de regionale ontwikkelingen. Naar verwachting zullen de eerste asielmigranten vanaf het tweede kwartaal 2022 in Woudenberg komen wonen. In Woudenberg hebben wij een groot deel van onze migranten al in beeld, ze volgen het verplichte Participatieverklaringtraject en asielmigranten ontvangen maatschappelijke begeleiding en ontvangen vaak een bijstandsuitkering. We behouden wat goed is, en ontwikkelen door waar nodig. Vervolgstappen - Het Team Werk & Inkomen zal de regie op inburgering, inclusief Brede Intake, Opstellen PIP en monitoren voortgang inburgering uitvoeren. - Wij zijn met onze samenwerkingspartner Vluchtelingenwerk in gesprek over de invulling van de Maatschappelijke Begeleiding binnen de nieuwe Wet, en de rol die Vluchtelingenwerk hierin kan betekenen. Wij hopen voor 1 april 2022 vaste afspraken te hebben. - Voor de inkoop van de leerroutes volgen we de ontwikkelingen binnen de regio op de voet en we verwachten voor 1 april 2022 vaste afspraken te hebben met een taalaanbieder. - Wij zijn in overleg met de gemeente Barneveld om de back-office taken bij hen te beleggen. Wij hopen hier op korte termijn, voor 1 februari 2022, meer duidelijkheid over te hebben.