12. Beleidsplan 2026-2029_de Bibliotheek Eemland (Geredigeerd).pdf
Tekst van het document
Beleidsplan 2026 - 2029
Start jouw vooruitgang bibliotheekeemland. nl
Inhoud
Voorwoord ______________________________________
3
Missie __________________________________________
4
Beleidskader _____________________________________
5
Trends en ontwikkelingen
__________________________
6
vooruitgang _____________
8
1. Leesplezier jeugd _____________________________________
9
2. Iedereen doet mee
10
Strategische speerpunten
voor
____________________________________
3. Een leven lang lezen leren en ontwikkelen
________________________
11
__________________________
12
5. Professionele toekomstbestendige bibliotheek _______________________
13
Lokale eigenheid
14
,
4. Aantrekkelijke plekken fysiek en online ,
,
_________________________________
Richting acties en resultaat _________________________ 15 ,
Prestatie-indicatoren
______________________________
Financiële kaders en randvoorwaarden
2
________________
16 18
Voorwoord Hier
begint vooruitgang
Met dit nieuwe motto starten en
meteen
ook
een
Vooruitgang is geen
we
ons
nieuwe fase
voor
meerjarenbeleidsplan
Onze centrale focus is duidelijk
de Bibliotheek Eemland.
gebruik. Hoe meer inwoners gebruik maken van onze diensten en dienstverlening, hoe groter onze maatschappelijke waarde. We werken aan deze focus aan de hand van vijf speerpunten, die richting geven aan ons bibliotheekwerk in de komende jaren. Dit kunnen we alleen in samenwerking met iedereen die deel uitmaakt van het netwerk dat vooruitgang mogelijk maakt. Dit beleidsplan is dan ook een uitnodiging aan
abstract
ideaal, maar een heel concreet al onze medewerkers en vrijwilligers zich elke dag voor inzetten. Vooruitgang van onze inwoners, van de samenleving en ook van onszelf. En die vooruitgang begint precies hier: in onze vestigingen, in de wijken en, vooral, in het streven waar
contact met
elkaar.
iedereen In dit beleidsplan leesje hoe we de komende jaren werken aan vooruitgang. We bouwen voort op een sterke basis vanuit onze missie: mensen met elkaar verbinden en hen helpen groeien. We geven hen de middelen om zelfbewust en vol vertrouwen deel te nemen aan de samenleving. Tegelijkertijd vragen
maatschappelijke ontwikkelingen om wendbaarheid, lef en nieuwe keuzes. De dalende leesvaardigheid onder jongeren, de snelle digitalisering, de polarisatie en verharding in de maatschappij maken dat de aantrekkelijke, laagdrempelige en veilige publieke plekken die bibliotheken vormen, relevanter zijn dan ooit.
met ons mee
om
voor
het vergroten
ons:
te bouwen
en
mee
bijzondere grafische afbeelding op de voorzijde van dit beleidsplan is speciaal voor de Bibliotheek Eemland gemaakt door student Mediavormgever (geanonimiseerd) TN van
in Amersfoort.
ROC Midden-Nederland
Hier
begint vooruitgang. In kleine stappen en grote ambities. inspirerende verhalen, leerzame activiteiten en bijzondere ontmoetingen voor, met en door iedereen die onze bibliotheek binnenstapt. Met
Wij kijken ernaar uit om zetten. Ga je mee?
deze reis
samen
met jou voort te
(geanonimiseerd)
(geanonimiseerd)
(geanonimiseerd)
(geanonimiseerd)
Paul
strategisch manager
strategisch manager
directeur-bestuurder
zij op eigen strategische koers van de Bibliotheek Eemland: vooruitgang, groei en verbinding.
«
De
«
De
Adels
kern
van
*
de
Het open boek vormt het vanuit kennis de de
symbolen
Bibliotheek:
«
uit, die staan
voor
van
de
de horizon
aan
en
nieuwe
en «
de lichtstralen tonen
optimisme mogelijkheden. De raket, het kompas, de route en de gloeilamp symboliseren lef, experimenteren en ideeën durven volgen. De overlappende cirkels en de gezichten communiceren inclusie, verbondenheid
ontstaat
de waarden
zon
diverse silhouetten zonder
vertrekpunt; vooruitgang. Vanuit het boek waaieren zo
pijlen, traptreden en de stijgende curve staan voor ontwikkeling en het zetten van stappen vooruit. en
Met dit ontwerp visualiseert
wijze de
het
te doen.
Ontwerp voorzijde De
van
ruimte
De letters
voor
iedereen.
cijfers in beweging verwijzen naar leren, ontdekken en het digitale en fysieke aanbod van de en
Bibliotheek.
Missie Hier staat de Bibliotheek Eemland voor
Waar we voor gáán - onze missie: Wij helpen mensen om zichzelf en de samenleving vooruit te brengen. Wij zijn ervan overtuigd dat de wereld mooier wordt als mensen zich betrokken voelen en kunnen meedoen. Daarom bieden wij een veilige gastvrije plek waar iedereen zich kan ontwikkelen. Wij zorgen voor de juiste middelen en inspiratie zodat iedereen –jong en oud met welke achtergrond dan ook -wordt aangemoedigd een stap vooruit te zetten. Zo is de Bibliotheek Eemland dé plek waar leren ontdekken ontmoeten en meedoen begint. ,
,
,
,
,
Alles start met ons 'waarom' We geloven in het verbinden van mensen met andere mensen. We vinden dat ieder mens ondersteuning verdient op het gebied van zelfontwikkeling. Zo werken we aan gelijke kansen voor iedereen en een (digitaal) geletterde en inclusieve samenleving. Een samenleving waarin iedereen zich prettig voelt actuele en betrouwbare informatie krijgt geprikkeld en uitgedaagd wordt en actief kan meedoen. Zo’n samenleving is immers niet vanzelfsprekend daar werken we hard aan. ,
experimenteren kansen te zien en samen te werken met elkaar met bezoekers en met partnerorganisaties. Met oprechte interesse en lef. Zo creëren we veilige en inspirerende ontmoetingsplaatsen. ,
,
Wat we doen We zorgen voor de ontmoeting tussen en verrijking van mensen. In onze bibliotheek draait het om beleving. Met een prikkelende en veelzijdige collectie – fysiek én digitaal – inspireren we jong en oud. Met onze activiteiten zetten we aan tot denken ontdekken leren en doen. Zo helpen we mensen om kennis en vaardigheden te ontwikkelen in hun eigen tempo in een veilige aantrekkelijke omgeving. Dat is wat het voor ons betekent een moderne innovatieve superbieb te zijn.
,
,
Hoe we dat doen De vooruitgang die we voor ogen hebben boeken we door onszelf en elkaar speels te prikkelen en ons daarmee te ontwikkelen tot onafhankelijke zelfverzekerde individuen. Door mensen wijzer en zelfverzekerder te maken. Door te ,
,
,
,
,
,
,
,
4
Beleidskader Uitgangspunten voor ons beleidsplan Artikel 1 van de Grondwet: ‘Gelijke behandeling en discriminatieverbod’ “Allen die zich in Nederland bevinden worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst levensovertuiging politieke gezindheid ras geslacht of op welke grond dan ook is niet toegestaan. ” De Bibliotheek Eemland beschouwt artikel 1 als een onwrikbaar uitgangspunt. Iedereen moet zichzelf kunnen zijn en zich veilig en gerespecteerd voelen bij onze bibliotheek. Onze bibliotheek is pas écht succesvol als we er in slagen om voor alle inwoners uitnodigend gastvrij en betekenisvol te zijn. Diversiteit en inclusie vormen een vaste toetssteen voor het maken van (inhoudelijke) keuzes. Wij geven ruimte aan verschillende opvattingen en perspectieven. In dit verband is ook de vrijheid van meningsuiting en censuurverbod zoals verwoord in artikel 7 van de Grondwet voor ons een onwrikbaar uitgangspunt.
3. Leven lang ontwikkelen (vaardigheden en blijvende inzetbaarheid). Deze drie opgaven hebben in het beleidsplan van de Bibliotheek Eemland een centrale plek gekregen.
,
,
,
,
,
IFLA-UNESCO Manifest voor Openbare Bibliotheken (1949 , 2022) Het IFLA-UNESCO Manifest voor Openbare Bibliotheken verwoordt de rol van de openbare bibliotheek als een levende kracht voor onderwijs cultuur en informatie en als een essentiële factor voor het bevorderen van vrede en welzijn in de geest van alle mensen. Het beschrijft de missie die openbare bibliotheken in de wereld hebben welke waarden zij daarmee nastreven en hoe zij dat vertalen naar de lokale situatie. De Bibliotheek Eemland beschouwt dit Manifest als opdracht en als belangrijke toetssteen bij morele vraagstukken over de wijze waarop wij vorm en inhoud geven aan ons bibliotheekwerk. De laatste versie dateert van juli 2022. Het Manifest is te vinden via deze link: www. ifla. org/public-library-manifesto
,
,
,
,
,
,
,
Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob , 2015) Moreel kompas voor ons denken en doen vormen de waarden van openbare bibliotheken zoals geformuleerd in de Wsob: betrouwbaarheid ; onafhankelijkheid authenticiteit ; pluriformiteit en toegankelijkheid. Verder beschrijft de Wsob vijf functies die bijdragen aan de persoonlijke ontwikkeling en verbetering van de maatschappelijke kansen van het algemene publiek: 1. ter beschikking stellen van kennis en informatie 2. bieden van mogelijkheden tot ontwikkeling en educatie 3. bevorderen van lezen en het laten kennismaken met literatuur 4. organiseren van ontmoeting en debat 5. laten kennis maken met kunst en cultuur ,
Governance Code Cultuur Het bestuur en de raad van toezicht van de Bibliotheek Eemland onderschrijven te werken volgens de Governance Code Cultuur 2019. Deze code wordt naar verwachting in 2026 geactualiseerd. Bestuur en raad van toezicht zullen na publicatie van de nieuwe code bepalen wat de implicaties hiervan zijn op bestuur toezicht en organisatie. De huidige code gaat uit van acht principes. De Code Good Governance Cultuur 2019 is te vinden via deze link: www. cultuur-ondernemen. nl/governance-code-cultuur
,
,
,
Code Diversiteit en Inclusie De Bibliotheek Eemland onderschrijft de Code Diversiteit en Inclusie in de culturele sector. Zij heeft deze code vertaalt in diverse beleidsstukken waaronder HR-beleid en Collectiebeleid. Een werkgroep Diversiteit en Inclusie zorgt ervoor dat dit thema levend blijft geeft gevraagd en ongevraagd advies en borgt het gedachtengoed in ons beleid en onze programma’s. We realiseren ons dat dit thema continu aandacht vraagt en dat we hier nog verder in kunnen ontwikkelen. Daar gaan we de komende beleidsperiode werk van maken. De Code Diversiteit en Inclusie is te vinden via deze link: www. codedi. nl
Naar verwachting treedt de nieuwe bibliotheekwet in 2027 in werking na goedkeuring door het parlement. Hierin wordt de huidige ‘bevorderingstaak’ omgezet naar een zorgplicht voor gemeenten en provincies. De toegang tot de openbare bibliotheek wordt hiermee voor alle inwoners gegarandeerd. Daarnaast moeten gemeenten een meerjarenplan voor bibliotheekbeleid opstellen in samenwerking met de bibliotheekorganisatie. ,
,
,
Landelijk bibliotheekconvenant 2024-2027 Het Bibliotheekconvenant 2024-2027 geeft aan hoe bibliotheken de komende jaren bijdragen aan gelijke kansen voor iedereen. De afspraken zijn getekend door het ministerie van OCW het Interprovinciaal Overleg (IPO) de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) de KB de Stichting Samenwerkende POI’s Nederland (SPN) en de Vereniging van Openbare Bibliotheken (VOB). Het convenant is uitgewerkt in een netwerkagenda die richting geeft aan de verdere concrete uitwerking. In het convenant en de netwerkagenda staan drie maatschappelijke opgaven centraal: 1. Geletterde samenleving (bevorderen van geletterdheid en leesplezier) ; 2. Participatie in de informatiesamenleving (digitale inclusie democratie en burgerschap) ; ,
Compliant aan wet- en regelgeving Het naleven van wet- en regelgeving is voor de Bibliotheek Eemland een vanzelfsprekend uitgangspunt. Het bibliotheekwerk en de bibliotheekorganisatie raakt vele domeinen met elk specifieke wet- en regelgeving. De Bibliotheek Eemland heeft het kennen en naleven ervan geborgd bij de verschillende functionarissen die verantwoordelijk zijn voor deze domeinen. Uiteraard ligt de eindverantwoordelijkheid bij de directeur-bestuurder. Wet- en regelgeving worden beheerd in een Compliance-overzicht. Dit overzicht bevat onder andere ook de verschillende codes die de Bibliotheek Eemland onderschrijft en naleeft. Er vindt eenmaal per jaar een review plaats van dit overzicht op
,
,
,
,
,
5
compleetheid en actualiteit. Waar nodig worden (aanvullende) acties of maatregelen genomen.
Provinciale samenwerking De Bibliotheek Eemland maakt onderdeel uit van het Utrechts Bibliotheeknetwerk. Hierin werken de acht Utrechtse openbare bibliotheekorganisaties en BiSC de provinciale ondersteuningsinstelling (POI) nauw en intensief met elkaar samen. Het meerjarenuitvoeringsplan dat BiSC en de provincie overeenkomen vormt hiervoor het kader. Daarnaast werken de acht bibliotheken en BiSC aan de hand van een jaarlijkse ontwikkelagenda aan de verdere ontwikkeling en innovatie van de bibliotheekdiensten en -dienstverlening. Onderwerpen en domeinen waarop intensief wordt samengewerkt zijn het gezamenlijk collectioneren via het Provinciaal Collectieteam logistiek en transport van het interbibliothecair leenverkeer (IBL) automatisering en CRM.
Regionale samenwerkingsovereenkomst (SOK) Eind 2024 hebben de gemeenten Amersfoort Baarn Bunschoten Leusden en Woudenberg en de Bibliotheek Eemland een samenwerkingsovereenkomst (SOK) ondertekend. Deze borgt een solide financiering van de collectieve basis van onze organisatie. Bovendien vormt deze een prachtige basis voor verdere samenwerking in de komende beleidsperiode. Zo is in 2025 het proces gestart om gezamenlijk - de vijf gemeenten en de Bibliotheek Eemland tot één meerjarenplan te komen waarmee wordt voldaan aan de nieuwe bibliotheek wet (Wsob). ,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
Trends en ontwikkelingen Waar moeten we rekening mee houden? Landelijk De verschillende bronnen voor trends en ontwikkeling in de (inter)nationale samenleving laten over het algemeen een eenduidig beeld zien: een samenleving die transformeert als gevolg van klimaatverandering en digitale en sociale innovaties. Het toekomstbeeld dat de VNG schetst beschrijft dit als volgt: “Het toekomstbeeld benadrukt dat Nederland in 2040 krachtiger groener en menselijker moet zijn. ”
sinds 2015. Deze daling was nog niet eerder zo sterk. Voor begrijpend lezen scoren Nederlandse 15-jarigen in 2022 onder de Europese norm. Bibliotheken zetten zich sterk in om deze negatieve trend te keren. Niet voor niets is ‘Geletterde samenleving’ de eerste maatschappelijke opgave in het Bibliotheekconvenant. Regionaal en lokaal • Groei van het aantal inwoners behoefte aan (meer) aantrekkelijk aanbod van voorzieningen • Toename van de vergrijzing een verdubbeling van het aantal 75-plussers tussen 2020 – 2040 een grotere zorgvraag meer behoefte aan vrijwilligers en mantelzorgers • Een krappe arbeidsmarkt een afname van de beroepsbevolking (van 58% in 2020 naar 52% in 2024)
,
,
Implicaties voor bibliotheken: • Digitale transformatie: investeren in AI-ondersteunde zoeken leersystemen digitale geletterdheid en cybersecurityeducatie. • Een leven lang leren: programma’s voor scholing om- en bijscholing en samenwerking met onderwijsinstellingen. • Duurzaamheid: kenniscentra rond circulariteit energietransitie en klimaatbewust leven. • Gemeenschapsfunctie: ontmoetingsplek tégen sociale fragmentatie en polarisatie en vóór burgerdialoog. • Toegankelijkheid: focus op inclusie laagdrempelige voorzieningen en ondersteuning van kwetsbare groepen.
,
,
,
,
,
,
,
,
Bronnen • VNG “Nederland 2040 – Een toekomstbeeld”: www. toekomstnederland2040. nl • PISA-2022 www. pisa-nederland. nl/resultaten2022 • TRAENDR bureau Thaesis: “De 100 meest relevante maatschappelijke trends”: www. thaesis. nl/maatschappij100 • Bnetwerk dossier trends: www. bibliotheeknetwerk. nl/publicaties/dossier-trends • Fase B “Welke menselijke trends zijn relevant voor de Bibliotheek Utrecht en hoe kunnen wij hier in de toekomst op inspelen?” • Voortgangsrapportage Regio Amersfoort mei 2025 ,
,
Opdracht voor bibliotheken: Voor bibliotheken betekent dit een rol als kenniscentrum leerplek ontmoetingsruimte en platform voor maatschappelijke dialoog waarbij digitale en sociale innovatie hand in hand gaan. Zo dragen zij bij aan een weerbare inclusieve en duurzame samenleving.
,
,
,
,
,
,
,
,
Leesvaardigheid jeugd verslechtert Een landelijke trend waar bibliotheken specifiek mee te maken hebben is de achteruitgang van de leesvaardigheid. Eén op de drie 15-jarige leerlingen in Nederland heeft onvoldoende leesvaardigheid. De leesvaardigheid in Nederland daalt ,
6
Ongelijke kansen • Veranderingen in de leescultuur • Opgroeien in de mediasamenleving Nepnieuws filterbubbels en vertrouwen • Een datagedreven samenleving • Verbeeldingskracht en vindingrijkheid • Flexibilsering van arbeid en kennis • Publieke •
,
ruimte onder druk • Vormen van burgerbetrokkenheid • Vinden en binden van publiek • Innovatie in de boekenketen • Mental wellbeing • Purposeful actions • Simplicity • Division • Guidance • Experiental • Smart
& playful • Social ties • Transcendence • Make it happen • Me-centric • Work-life balance • Third age • Aandacht voor polarisatie • Aandachtseconomie • Afnemend
vertrouwen in feiten
• Arbeidstekorten
• Betaalbaarheid
onder druk • Bevolkingsgroei • Biodiversiteit zwaar onder druk • Burnouts • Cancelcultuur • Circulaire economie • Consentcultuur • Controversiële thema’s als strijdtoneel • Degrowth • Digitale criminaliteit • Digitale ethiek • Diversiteit breed vertegenwoordigd • Doorgeslagen •
Eigenaarschap
zorg
• Diversiteitsdrempels
• marktwerking
in het sociale leven • Duurzaamheid alleen voor de elite klantdata • Energiearmoede • Ervaringen als statussymbolen •
van
Essentiële beroepen ondergewaardeerd • Europese turbulentie • Fast fashion versus vintage • Fellere roep om gelijkheid • Gentrificatie • Geopolitieke Machtsverschuiving • Gezondere levensstijl • Grenzeloze wereld • Groei niet-essentiële diensten • Groeiend wantrouwen in instituties • Grondstoffenschaarste • Grootschalige adoptie AI • Heropleving nationalisme • Herwaardering vakmanschap • Holiday hypocrisy • Iedereen altijd aan • Immigratiegolven • Individualisering • Inflatiereparatie • Invloed sociale media op ontwikkeling • Jobcrafting •
Trends
ontwikkelingen
en
Jonge stedelijke elite • Keuzemaatschappij • Klimaatcrisis • Klimaatschaamte • Kloof tussen
rijk • Kortstondigere verbindingen • Kritiek op flexibilisering arbeidsmarkt • Leven lang leren • Medisch ethische vraagstukken • Meer kritiek op belastingontwijking • Minder arm en
vrijwilligers • Minimalistische technologie • Nieuwe energiebronnen • Nieuwsmijders • Noodzaak van zinnige zorg • Onbetrouwbare overheid • Ondermijning • Ongebreidelde macht van techplatforms • Ongelijke kansen • Ontgroening en vergrijzing • Onverwoestbaar consumentisme • Onzekere masculiniteit • Personificatie van politieke partijen • Persveiligheid • Plantaardige progressie • Pluriformiteit • Politiek hyperopportunisme • Schijnmoraliteit • Schijntransparantie • Selectief succes van fairtrade initiatieven • Sociaal contract onder druk • Sociaal-economische scheidslijnen • Technologische werkloosheid • Techplatforms als primaire bron • Terugkeer van protesten • Toename sociaal isolement • Toenemend onderwijsniveau • Toenemende levensverwachting • Toenemende regulering techplatforms • Totaalontkenners • Tradities ter discussie • Uitgesteld ouderschap • Urbanisatie • Van bezit naar gebruik • Vastgelopen stroomnet • Veranderende rol van werk • Verduurzaming voedselvoorziening • Vergrijzing • Verharding publiek debat • Verhuftering • Verzorgingsstaat onder druk • Weersextremen • Weerstand tegen immigratie uitvergroot •
Welvaartsziekten
•
Woningcrisis
•
Zelfvoorzienendheid 7
•
Zoeken
naar
zingeving
Strategische speerpunten
voor
vooruitgang
Hier gaan we voor in 2026-2029 Landelijk ‘Hier begint vooruitgang’ zo luidt ons motto. De Bibliotheek Eemland werkt aan de vooruitgang van de regio Eemland en haar inwoners door zich te richten op 5 strategische doelen oftewel: onze speerpunten voor vooruitgang. Met elk van deze speerpunten is onze uiteindelijke centrale focus dezelfde namelijk: het vergroten van het gebruik. Want hoe meer mensen wij weten te stimuleren om een nieuwe stap te zetten in hun ontwikkeling hoe meer waarde wij realiseren voor de samenleving. ,
,
,
,
,
,
5 speerpunten voor vooruitgang
1 centrale focus
Iedere inwoner van Eemland… 1. …groeit op in een stimulerende leesomgeving 2. …krijgt ondersteuning bij het ontwikkelen van basisvaardigheden 3. …kan een leven lang lezen leren en ontdekken 4. …voelt zich welkom op aantrekkelijke plekken fysiek en online 5. …heeft toegang tot een professionele wendbare bibliotheek
Vergroten van het gebruik Alles wat wij doen is erop gericht om zoveel mogelijk maatschappelijke waarde te realiseren. Daarom richten wij ons in de periode 2026–2029 op het vergroten van het aantal gebruikers: inwoners die de Bibliotheek actief bezoeken of gebruikmaken van het aanbod.
Toelichting strategische speerpunten De drie maatschappelijke opgaven zoals zijn opgenomen in het landelijke Bibliotheekconvenant (2024) vormen het uitgangspunt voor onze eerste drie strategische speerpunten in dit beleidsplan. Voor elk van deze opgaven (en speerpunten) hebben we een programmalijn ingericht waarbinnen wij het bibliotheekwerk hebben georganiseerd. Dit zijn de programmalijnen ‘Leesplezier jeugd’ ‘Iedereen doet mee’ en ‘Lezen leren en ontdekken’. Hiermee bouwen wij verder op de prestatieafspraken van de afgelopen jaren waarbij we ons bibliotheekwerk verder afstemmen op de actuele landelijke en lokale ontwikkelingen.
Toelichting centrale focus Onze centrale focus leggen we op het vergroten van het aantal gebruikers. We willen dat zoveel mogelijk inwoners gebruik maken van de diensten en dienstverlening van onze bibliotheek. Dit streven is voor ons belangrijker dan het aantal leden of het aantal activiteiten dat wij organiseren. Het gaat om het gebruik. Vanuit dit gebruik willen we effect bewerkstelligen bij de inwoners. Dit betekent een andere manier van denken doen meten en communiceren. Niet de transactie maar de relatie met de (potentiële) bezoekers en gebruikers staat centraal. In het contact met de bezoekers en gebruikers komt onze dienstverlening tot stand. Deze focus vraagt om een radicale inzet op gastvrijheid en laagdrempeligheid in taal toon vormgeving en gedrag.
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
Daarnaast hebben we een vierde strategisch speerpunt geformuleerd dat betrekking heeft op de verdere ontwikkeling van onze fysieke en online plekken. Het vijfde en laatste strategische speerpunt richt zich op onze activiteiten om voor de inwoners in Eemland ook op de lange termijn een professionele robuuste bibliotheekvoorziening te garanderen. ,
,
,
,
,
,
8
,
Speerpunt 1 - Leesplezier jeugd Iedere inwoner van Eemland groeit op in een stimulerende leesomgeving De Bibliotheek Eemland zet zich in om kinderen en jongeren - van -9 maanden tot 23 jaar - te enthousiasmeren voor lezen en taal. Dit doen we door een rijke collectie en aantrekkelijke activiteiten aan te bieden , met extra aandacht voor kinderen en jongeren die moeite hebben met lezen of opgroeien in een anderstalige omgeving. Dit doen wij vanuit onze vestigingen , maar wij zoeken inwoners ook actief op in de wijken. We werken intensief samen en delen onze expertise met ouders en professionals om zoveel mogelijk kinderen en gezinnen te bereiken. Hoe ziet succes eruit? We realiseren een substantiële toename in het aantal kinderen en jongeren dat deelneemt aan de leesbevorderingsactiviteiten die wij verzorgen vaak samen met partners uit onderwijs zorg en cultuur. ► We meten dit aan de hand van het gebruik van onze collectie door jeugdleden en het aantal actieve jeugdleden. ► We meten het aantal deelnemers aan onze activiteiten. ► We meten het bereik dat we realiseren onder de scholen en kinderdagverblijven. ► De waardering over onze dienstverlening meten we met behulp van enquêtes onder ouders en partners evaluaties met scholen en de monitor die wij periodiek afnemen.
dat wij de educatieve dienstverlening aan scholen en kinderdagverblijven efficiënter inrichten en organiseren. Dit betekent wat meer standaardiseren en wat minder ruimte voor individueel maatwerk. We investeren in de deskundigheid en competenties van de medewerkers met scholing en coaching (zie ambitie speerpunt 5). We vergroten de zichtbaarheid van onze educatieve dienstverlening met effectieve en relevante marketing en communicatie. Tot slot zetten we communitygericht werken in om jongeren beter te bereiken.
,
,
,
Samenwerking en organisatie We werken nauw samen met gemeenten onderwijsinstellingen kinderdagverblijven consultatiebureaus en culturele en welzijnsorganisaties. Leesbevordering stimuleren vergt een langetermijnvisie en langetermijnaanpak. Daarom werken wij met meerjarige overeenkomsten. Zo werken we gezamenlijk aan de maatschappelijke opgave waarvoor wij staan. In de komende beleidsperiode zetten wij ons in om de samenwerking met specifieke partners te verstevigen en uit te breiden. Daarnaast is het belangrijk om onze medewerkers te (blijven) scholen zodat zij hun expertise als professional goed kunnen blijven uitvoeren.
,
,
,
Aanpak We zetten in op de verdere groei en duurzame verankering van de bestaande landelijke programma's Bibliotheek op school en BoekStart. De samenwerking met bestaande en nieuwe partners wordt versterkt en uitgebreid. Zo bereiden wij ons voor op de verankering van onze educatieve programma’s in landelijk beleid (met de toegezegde structurele Rijksfinanciering). Om deze slag zowel qua volume als qua betaalbaarheid te kunnen maken is het noodzakelijk ,
,
Ambitie 2026-2029 Voorbereiden op de nieuwe landelijke beleidskaders en (extra) Rijksfinanciering voor de Bibliotheek op school. • Verstevigen en uitbreiden van de samenwerking met onderwijs (po vo mbo en hbo) en kinderdagverblijven. • Uitbreiden en borgen bestaande programma’s als BoekStart Babybieb Peuterbieb en DoorleesExpress. • Activiteiten in de wijk voortzetten en uitbreiden in samenwerking met de gemeente en andere partners. • Community-gericht werken (aantrekken nieuwe doelgroepen) met jongeren opzetten. •
,
,
9
,
,
Speerpunt 2 - Iedereen doet
mee
Iedere inwoner van Eemland krijgt ondersteuning bij het ontwikkelen van basisvaardigheden Het DigiTaalhuis in de Bibliotheek is een professioneel centrum voor ontwikkeling , ontmoeting en persoonlijke groei voor volwassenen met beperkte taal- en digitale basisvaardigheden. Hier krijgen zij ondersteuning bij het ontwikkelen en verbeteren van hun basisvaardigheden. Dit ter bevordering van hun zelfredzaamheid en zelfvertrouwen , zodat zij mee kunnen (blijven) doen in de samenleving. Hoe ziet succes eruit? We realiseren een substantiële toename in het aantal mensen dat deelneemt aan het aanbod van ons DigiTaalhuis en dragen daarmee bij aan het verbeteren van de taal- en digitale vaardigheden onder de doelgroep van dit aanbod in onze regio. ► We meten dit aan de hand van het aantal deelnemers aan de activiteiten van ons DigiTaalhuis. ► We monitoren de effecten van onze aanpak en activiteiten door landelijke studies en onderzoeken naar (directe en indirecte) effecten en impact te volgen en te vertalen naar onze lokale/regionale situatie.
vrijwilligers blijven we continu scholen zodat zij hun taken deskundig en met vertrouwen kunnen uitvoeren (zie ambitie speerpunt 5). We zijn daarnaast actief en zichtbaar aanwezig in de wijken om zoveel mogelijk mensen te bereiken. Dat doen we ook door onze programma's te verbinden bijvoorbeeld met een gezinsgerichte aanpak. ,
,
Samenwerking en organisatie Samenwerking is de kern van onze aanpak. Samen met gemeenten welzijnsorganisaties zorginstellingen en andere partners vormen we een sluitend netwerk van ondersteuning en doorverwijzing. Samen werken we aan onze gezamenlijke maatschappelijke opgave: het versterken van basisvaardigheden. In de komende beleidsperiode zetten wij ons in om de samenwerking met onze partners te verstevigen en de afspraken vast te leggen in een samenwerkingsovereenkomst. Partnerorganisaties kunnen daarbij rekenen op onze expertise op het gebied van basisvaardigheden. ,
Aanpak Met een actueel en innovatief programma helpen we onze deelnemers om in hun eigen tempo en in een veilige omgeving hun kennis en vaardigheden te vergroten. We houden rekening met de doelgroep en we betrekken ervaringsdeskundigen zoals onze taalambassadeurs. Ook spelen we in op de groeiende en vergrijzende doelgroep die geconfronteerd wordt met digitalisering in de zorg. Onze medewerkers en ,
,
Ambitie 2026-2029 Verbinding met de programma's binnen de Bibliotheek met een gezinsgerichte aanpak. Ontwikkelen van het Oefenplein: een laagdrempelige leeromgeving waar mensen - zelf of onder begeleiding - hun basisvaardigheden kunnen oefenen. • Uitbreiding samenwerking met zorgorganisaties om ouderen te ondersteunen bij digitale vaardigheden in de digitaliserende zorg. • Verstevigen en formaliseren van de netwerksamenwerking. • Onderzoek naar structurele bekostiging ter vervanging van incidentele financiering van specifieke programma’s en projecten. • Werken aan kwaliteit en borging volgens de geldende normen met als doel het behalen van certificering in 2026. • •
,
10
Speerpunt 3 - Een leven lang lezen leren en ontwikkelen ,
Iedere inwoner van Eemland kan een leven lang lezen leren en ontdekken ,
De Bibliotheek Eemland biedt plekken waar inwoners met verschillende achtergronden elkaar ontmoeten. Wij stimuleren leesplezier , leren en ontdekken door actuele programma’s en lokale samenwerking. We ondersteunen digitale ontwikkeling ; we helpen kinderen , jongeren en hun omgeving om bewust , kritisch en vaardig met media om te gaan. Ook versterken we digitaal burgerschap , zodat iedereen zich actief , competent en weerbaar kan bewegen in de huidige en toekomstige digitale wereld. De Bibliotheek is een onafhankelijke bron van informatie , een podium voor maatschappelijke dialoog en een oefenplaats voor democratische vaardigheden. Zo bouwen we samen aan een nieuwsgierige , weerbare en betrokken samenleving. Hoe ziet succes eruit? We realiseren een substantiële toename in het aantal deelnemers aan de activiteiten die wij verzorgen binnen de programmalijn ‘Lezen leren en ontdekken’. Bovendien oordelen deze deelnemers gemiddeld genomen positief over de activiteit en over hetgeen ze hiervan hebben opgestoken. ► We meten dit aan de hand van het aantal actieve leden. ► We meten het aantal deelnemers aan en hun tevredenheid over onze activiteiten. ► We meten de afname door scholen (po vo en mbo) van ons educatief aanbod op het gebied van digitale geletterdheid.
programma’s en evenementen. We bieden een podium aan lokale initiatieven. We werken nauw samen met partnerorganisaties en inwoners. Daarnaast richten we ons op digitaal burgerschap dat gaat over houding verantwoordelijkheid en maatschappelijke participatie. Daarmee versterken we de digitale vaardigheden van inwoners met een breed en innovatief programma. Speciale aandacht besteden we aan digitale geletterdheid bij kinderen jongeren en scholen zodat zij de vaardigheden en kennis ontwikkelen die nodig zijn in de digitale samenleving.
,
,
,
,
,
,
Samenwerking en organisatie Onze ambities realiseren we samen met gemeenten culturele en maatschappelijke instellingen provincies en het onderwijs. We gaan community-gericht werken met inwoners (in plaats van aanbodgericht) rond programma's en activiteiten. Onze medewerkers hebben oog voor de ‘buitenwereld’ en zien en benutten de kansen die zich voordoen. Wij investeren in het trainen van medewerkers in het community-gericht werken.
Aanpak Wij bevorderen het leesplezier bij volwassenen met een actuele collectie en aansprekende programma’s rondom actuele (lokale) thema’s en cultuur met ruimte voor ontmoeting debat en inspiratie. We bieden context en stimuleren kritische reflectie en dialoog over maatschappelijke thema’s zoals duurzaamheid. We sluiten aan bij lokale
,
,
,
,
,
Ambitie 2026-2029 We versterken onze positie in digitale geletterdheid en burgerschap. Po vo en mbo zien ons als een vaste samenwerkingspartner via het Medialab. • We intensiveren community-gericht werken door samen met inwoners en partnerorganisaties programma’s en collecties te ontwikkelen (co-creatie). • We vergroten het bereik en de deelname aan onze activiteiten door nieuwe doelgroepen aan te spreken en te betrekken. • We bouwen aan duurzame financiering door structurele samenwerking met fondsen gemeenten en maatschappelijke partners. •
,
,
11
Speerpunt 4 - Aantrekkelijke plekken fysiek en online ,
Iedere inwoner van Eemland voelt zich welkom op aantrekkelijke plekken fysiek en online ,
Modern bibliotheekwerk vraagt om laagdrempelige , aantrekkelijke en veilige vestigingen , waar iedere inwoner zich welkom voelt en graag verblijft. Met klantgerichte , deskundige medewerkers. Wij nodigen inwoners en partnerorganisaties uit gebruik te maken van onze vestigingen en faciliteiten , om samen nóg meer waarde voor onze inwoners te realiseren. Ook op internet bieden wij een aantrekkelijke en veilige plek , waar inwoners een breed aanbod aan diensten kunnen vinden. Hoe ziet succes eruit? We realiseren een substantiële toename in het aantal bezoekers aan onze vestigingen. Deze bezoekers zijn gemiddeld positief en geven aan dat zij zich er welkom voelen en er graag verblijven. Daarnaast realiseren we een toename in het gebruik van onze online communicatiekanalen. Onze collectie wordt effectief gevormd en gebruikt. ► We meten het aantal bezoeken aan onze vestigingen en de waardering van die bezoekers. ► We meten het aantal bezoeken aan en het aantal gebruikers van onze online kanalen. ► We meten het gebruik van onze collectie en de mate waarin deze voldoet aan de klantbehoeften. ► Periodiek meten we de algemene klantwaardering.
actuele en lokale maatschappelijke thema’s. Onze gastvrije medewerkers zijn zichtbaar aanwezig en hebben brede kennis om bezoekers te ondersteunen in hun (zelf)ontwikkeling. We stellen nieuw beleid op over de dienstverlening per type vestiging en servicepunt en de bereikbaarheid en toegankelijkheid voor alle inwoners. Ook onderzoeken we de optie om toegang te bieden buiten bemenste uren. Onze website voldoet aan digitale toegankelijkheidsregels en wordt verder ontwikkeld als ingang voor allerlei (digitale) producten en diensten. Samenwerking en organisatie Onze ambities kunnen wij niet waarmaken zonder samenwerkingspartners. Daarom zetten wij in op het verstevigen van bestaande samenwerkingen en het vinden van nieuwe. Onze vestigingen delen wij graag met ‘vaste medehuurders’ binnen de gemaakte afspraken om samen méér waarde te realiseren en efficiency te behalen. Daarnaast werken wij in onze programmering nauw samen met inwoners en partners. De professionaliteit deskundigheid en klantgerichtheid van onze medewerkers is onze belangrijkste succesfactor. Daarom investeren we in gerichte opleiding en training (ambitie speerpunt 5).
Aanpak We beschikken over moderne aantrekkelijke vestigingen waar we de komende jaren ons bibliotheekwerk goed kunnen uitvoeren. Enkele locaties vooral in Baarn Leusden en Woudenberg zijn toe aan modernisering ; samen met gemeenten en partners willen we deze vernieuwen. We werken aan zichtbaarheid en laagdrempeligheid met een actuele aantrekkelijke inrichting en collectiepresentatie. In 2026 volgt een nieuw Collectiebeleidsplan. We haken vaker in op ,
,
,
,
,
,
,
,
,
Ambitie 2026-2029 Moderniseren van de vestigingen in Baarn Leusden en Woudenberg ; herinrichten publiekszones in het Eemhuis in Amersfoort. • Onderzoek naar behoeften van bezoekers en niet-bezoekers. Mogelijk herzien van openingstijden. • Beleid ontwikkelen op dienstverlening en openingstijden in de vestigingen en servicepunten. • Opstellen Collectiebeleid (2026) en met collectie en programmering inhaken op actuele maatschappelijke en/of lokale thema’s. •
,
,
12
Speerpunt 5 - Professionele toekomstbestendige bibliotheek ,
Iedere inwoner van Eemland heeft toegang tot een professionele wendbare bibliotheek ,
De Bibliotheek Eemland schept de randvoorwaarden om een professionele , wendbare en toekomstbestendige bibliotheekorganisatie te zijn én te blijven. Dit betekent dat we tijdig en adequaat kunnen inspelen op nieuwe ontwikkelingen die zich voordoen. De stafafdelingen - financiën , HR , ICT , facilitair , collectie , marketing en communicatie - creëren de randvoorwaarden voor medewerkers en management om hun kerntaken efficiënt en effectief uit te kunnen voeren. Wij beschikken over voldoende professionele medewerkers (kwantiteit en kwaliteit) en goede processen en systemen voor bedrijfsvoering. Hoe ziet succes eruit? Onze bibliotheek geeft een kwalitatief en kwantitatief goede invulling aan de vijf functies zoals beschreven in de Wsob. Wij zijn in staat om nieuwe ontwikkelingen tijdig te vertalen naar onze diensten. De inzet van mensen en middelen realiseren wij binnen de afgesproken begrotingskaders. ► We meten ons succes af aan het positieve oordeel over onze bedrijfsvoering van de accountant ; de externe auditor (CBCT) en onze gemeenten. ► We monitoren of de afgesproken prestaties en projecten tijdig en binnen budget gerealiseerd zijn. ► Jaarlijks evalueren we de voortgang van onze strategische ambities en resultaten zoals beschreven in dit beleidsplan. Hierover verantwoorden wij ons in ons jaarverslag.
leidinggevenden. Elk kwartaal bespreken we de voortgang (inhoudelijk en financieel) van onze ambities en projecten. Zo kunnen we (bij)sturen waar nodig. We bouwen verder aan een solide inrichting van onze bedrijfsvoering. Door planmatig de PDCA-cirkel te doorlopen leren we continu en blijven we wendbaar en innovatief. Onze marketing en communicatie is erop gericht de nieuwsgierigheid van mensen te prikkelen en hen te stimuleren zichzelf verder te ontwikkelen. Zo maken we ons motto ‘Hier begint vooruitgang. ’ tot een inhoudelijk anker voor al onze communicatie.
,
,
Samenwerking en organisatie Wij stimuleren het gemeenschapsgevoel binnen de teams en Eemlandbreed. We kunnen onze doelen alleen realiseren als we samenwerken en voor elkaar klaar staan. Ook met externe organisaties en relaties werkt de Bibliotheek Eemland samen om gemeenschappelijke doelen te realiseren. Denk hierbij aan gemeenten leveranciers en medebewoners van de accommodaties waarin onze vestigingen zijn gehuisvest. Daarnaast realiseren we synergie door samen te werken binnen de bibliotheeksector bijvoorbeeld op het gebied van collectioneren innovatie van diensten en bibliotheekautomatisering.
,
Aanpak Onze medewerkers krijgen verantwoordelijkheid en vertrouwen om hun werk te doen. Wij investeren in hun professionele ontwikkeling en stimuleren een leven lang ontwikkelen. Met een proactief HR-beleid én vrijwilligersbeleid sturen wij de instroom doorstroom en uitstroom van medewerkers en vrijwilligers. In 2026 starten we een traject om te werken aan de leiderschapscompetenties van alle
,
,
,
,
Ambitie 2026-2029 Structureel investeren in professionele ontwikkeling van medewerkers en vrijwilligers o. b. v. jaarlijks opleidingsplan. Herzien structuur en tarifering van abonnementen (2026-2027). • Succesvolle implementatie nieuw bibliotheeksysteem (2026-2027). • Verhogen bereik (aantal bezoeken en volgers in vestigingen en online) en gebruik (aantal uitleningen deelnemers aan activiteiten en Bieb Werkt leden). Er is speciale aandacht voor inwoners die weinig/geen gebruik maken van de Bibliotheek. • •
,
13
Lokale eigenheid Lokale vraagstukken en behoeften Een Bibliotheek is in de eerste plaats een voorziening voor de lokale gemeenschap. Wij vinden het belangrijk om ruimte te bieden aan ‘couleur locale’ om in te spelen op lokale vraagstukken en behoeften. Deze lokale eigenheid komt onder andere tot uitdrukking in de uitstraling van onze vestigingen de activiteiten en programma’s die we uitvoeren en de aanwezige collectie. Zo krijg je bij een bezoek aan onze vestiging in Bunschoten een heel andere ervaring dan in onze vestiging in het Eemhuis.
Baarn • Plan en besluitvorming nieuwe bibliotheek (Huis van Baarn) • Intensiveren samenwerking met lokale culturele en maatschappelijke partners (bijvoorbeeld Eemland1 Baarn / Escher en de Historische Kring Baerne)
De Bibliotheek Eemland is ook een regionale bibliotheekorganisatie. Onze omvang en samenwerking stelt ons in staat om in al onze vestigingen een goed niveau van bibliotheekvoorzieningen te verzorgen. Wij streven naar zoveel mogelijk synergie bijvoorbeeld in onze aanpak DigiTaalhuis collectieprocessen abonnementstarieven en processen en
Leusden • Toekomstige verhuizing naar De Nieuwe Korf • Aanpassen inrichting om ruimte en mogelijkheden te creëren voor activiteiten (bijv. Taalcafé) • Intensiveren samenwerking met cultuurpartners en Nieuwsplein33
,
,
,
,
Bunschoten • Samenwerking met de lokale culturele en maatschappelijke partners bevorderen en intensiveren
,
,
systemen.
Woudenberg • Toekomstige verhuizing in de huidige locatie Cultuurhuis • Versterken DigiTaalhuis
Hieronder vermelden wij een aantal grote(re) lokale vraagstukken en projecten die in de komende beleidsperiode actueel zijn. Amersfoort • Vergroten cultuurparticipatie door het verder intensiveren van de samenwerking tussen culturele instellingen (DAC) • Intensiveren samenwerking met Nieuwsplein33 • Meegroeien met demografische ontwikkelingen (meer focus op jongeren in Vathorst bijv. ) • Samenwerking met Vathorst College versterken • Uitvoeren plan herinrichten aantal publiekszones in het Eemhuis
Ambitie •
Gezamenlijk meerjarenplan voor 5 gemeenten en de Bibliotheek Eemland (n. a. v. nieuwe Wsob 2027). Versterken en uitbreiden van samenwerking met bestaande en nieuwe partners en inwoners. Visie op en plan voor community-gericht werken om lokale groepen te bereiken en te binden (aansluiting op ambitie speerpunt 1). ,
• •
14
Richting acties en resultaat ,
Aantonen van onze maatschappelijke waarde Bereik , effect en waardering Alles wat wij doen is erop gericht om zoveel mogelijk maatschappelijke waarde te realiseren voor alle inwoners in Eemland. Om aan te tonen welke maatschappelijke waarde wij realiseren staan de komende beleidsperiode drie doelen centraal: 1. Het realiseren van een zo hoog mogelijk bereik 2. Het realiseren van een zo groot mogelijk (direct) effect 3. Het realiseren van een zo hoog mogelijke waardering
de volgende uitgangspunten: • De drie maatschappelijke opdrachten zijn leidend • We bepalen voor elke activiteit aan welk doel het bijdraagt en welke waarde het heeft voor de inwoners in ons verzorgingsgebied • We stellen vooraf vast welke resultaten we gaan meten en hoe we dit registreren en analyseren • Bij het bepalen van impact maken we gebruik van actuele en wetenschappelijke onderzoeken • Per jaar en per gemeente bepalen we de thema’s waarop we onze impact aantonen
,
,
Waarde aantonen: meten en merken De waarde die wij realiseren komt tot uiting in de mate waarin onze activiteiten de levens en omgeving van deelnemers beïnvloedt. Die beïnvloeding reikt verder dan de concrete doelen van een programma en kunnen doorwerken in allerlei aspecten in het dagelijks leven en de omgeving. Die verandering kan op allerlei manieren plaatsvinden: individueel en collectief positief of negatief bedoeld en onbedoeld. In de komende beleidsperiode spant de Bibliotheek Eemland zich in om de maatschappelijke waarde die zij met haar activiteiten realiseert aan te tonen. Dit doet zij niet op het niveau van de gehele organisatie maar op het niveau van één specifieke activiteit of programma. De waarde proberen wij aan te tonen met behulp van kwantitatieve gegevens die wij verzamelen bijvoorbeeld door eigen metingen of landelijke onderzoeken. Daarnaast gebruiken wij kwalitatieve informatie zoals quotes en ervaringsverhalen van deelnemers om aan te tonen wat inwoners en de samenleving merken van onze diensten en dienstverlening. ,
OGSM-canvas Ons strategisch beleid voor de komende vier jaar hebben we op hoofdlijnen uitgewerkt in een OGSM-canvas. Dit is een methode om op compacte overzichtelijke wijze – in samenhang – weer te geven waar we de komende tijd naartoe werken. OGSM staat voor Objective (kwalitatieve ambitie) Goals (kwantitatieve doelstellingen) Strategies (aanpak) en Measures (meting en acties). Het uiteindelijke resultaat is een overzichtelijke placemat waar we intern met OR RvT en gemeenten in gesprek blijven over de voortgang van ons strategische beleid. Het is ons instrument om samen te evalueren en (bij) te sturen. Op deze manier betrekken we iedereen blijvend bij het uitvoeren van de plannen. ,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
Continu leren en verbeteren De Bibliotheek Eemland maakt de komende tijd zo goed mogelijk inzichtelijk welke maatschappelijke waarde zij realiseert en welke resultaten zij boekt. Op verschillende beleidsniveaus wordt de Plan-Do-Check-Act-cirkel (verder) geïmplementeerd. Zo leren we wat wel en niet werkt kunnen we bepalen welke acties we nemen om (bij) te sturen en welke keuzes we willen maken om bepaalde activiteiten te beëindigen. Door telkens deze fasen te doorlopen borgen we in alle processen dat we continu leren en verbeteren.
,
Het aantonen van maatschappelijke waarde vraagt tijd en inzet van onze medewerkers. Hier zoeken we naar de juiste balans - qua tijd en inspanning - tussen het uitvoeren van onze directe dienstverlening en het verzamelen van informatie over de waarde die we daarmee realiseren. Daarom beperken wij ons tot het uitvoeren van een aantal impactmetingen op jaarbasis dat wij zo efficiënt mogelijk uitvoeren. Hierbij gelden
,
,
,
15
Prestatie-indicatoren Indicator
Streefnorm 2026
Bereik en gebruik algemeen Aantal bezoeken aan onze vestigingen
≥ 1. 025. 000
Aantal deelnemers aan onze activiteiten
≥ 110. 000
Percentage volwassen leden (18+ jaar)
≥ 82% ,
Percentage jeugdleden (tot 18 jaar)
≥ 770% ,
Percentage inwoners dat lid is
≥ 22%
Gebruik van studie- en werkplekken
0-meting in 2026
Percentage actieve jeugdleden (tot 18 jaar) t. o. v. het totaal aantal jeugdleden
≥ 50%
Percentage actieve volwassen leden (18+ jaar) t. o. v. het totaal aantal volwassen leden
≥ 75%
Programmalijn 1 ‘Leesplezier jeugd’ Percentage kinderdagverblijven met BoekStart
≥ 53%
Percentage po-scholen met dBos
≥ 52%
Percentage vo-scholen met dBos
≥ 24%
Percentage mbo-scholen met een samenwerkingsovereenkomst
≥ 40%
Aantal deelnemers (jeugd + jongeren) aan activiteiten binnen deze programmalijn
≥ 50. 000
Aantal deelnemende gezinnen VoorleesExpress resp. DoorleesExpress
121 resp. 20
Waardering (cijfer 1-10) van de activiteiten door de deelnemers
≥ 80,
Percentage scholen dat de samenwerking o. g. v. leesbevordering beoordeelt met 'voldoende' of 'goed'
Boven landelijk gemiddelde
Percentage kinderdagverblijven dat de samenwerking met o. g. v. leesbevordering beoordeelt met 'voldoende' of 'goed'
Boven landelijk gemiddelde
Programmalijn 2 ‘Iedereen doet mee’ Aantal deelnemers aan taalactiviteiten binnen deze programmalijn
≥ 200
Aantal deelnemers aan digitale activiteiten binnen deze programmalijn
≥ 1. 400
Waardering (cijfer 1-10) van de activiteiten door de deelnemers
0-meting in 2026
Aantal geregistreerde digitale hulpvragen (incl. IDO)
≥ 2. 500
Programmalijn 3 ‘Lezen , leren en ontwikkelen’ Aantal deelnemers aan activiteiten binnen deze programmalijn
≥ 4. 000
Waardering (cijfer 1-10) van de activiteiten door de deelnemers
≥ 80,
Afname door scholen (po geletterdheid
≥ 240
,
vo , mbo) van het educatief
aanbod op het gebied van digitale
Aantal leerlingen (po vo mbo) dat heeft deelgenomen aan les(sen) op het gebied van digitale geletterdheid ,
,
≥ 2. 300
Bereik online Aantal bezoeken aan onze website
≥ 500. 000
Aantal abonnees van onze online nieuwsbrief
≥ 15. 000
16
Indicator
Streefnorm 2026
Collectie Aantal uitleningen fysiek materiaal (excl. verlengingen)
≥ 930. 000
Aantal uitleningen e-books en luisterboeken
≥ 170. 000
Aantal uitleningen per lid (gemiddeld)
≥ 20
Percentage van nieuw aangeschafte materialen dat binnen 2 maanden na ontvangst wordt uitgeleend
≥ 95%
Percentage van de reserveringen dat binnen 3 weken wordt gehonoreerd
≥ 80%
Gemiddelde uitleenfrequentie
≥ 42,
Percentage van de nieuw verschenen fictie NL resp. non-fictie (via NBD Biblion) opgenomen in collectie
95% resp. 65%
Het bedrag van het collectiebudget dat besteed wordt i. s. m. community’s (v. a. 2026 jaarlijks + € 5. 000)
≥ € 5. 000
Algemene waardering NPS leden
≥ 45
NPS bezoekers
0-meting 2026
Algemene waardering voor activiteiten (1 tot 10)
≥ 80,
Beoordeling organisatie en bedrijfsvoering Accountantscontrole jaarrekening (jaarlijks)
Goedkeurende verklaring
Weerstandsratio (beschikbare weerstandscapaciteit / benodigde weerstandscapaciteit)
≥ 10,
Audit door CBCT (a) gehele organisatie + (b) DigiTaalhuis (1x per 4 jaar)
Gecertificeerd
Beoordeling gemeenten over de inzet van de subsidies (jaarlijks)
Vaststelling
Evaluatie: Jaarlijks evalueren we de voortgang van de strategische ambities en de resultaten mede op basis van deze prestatie-indicatoren. Hierover verantwoorden wij ons in ons jaarverslag.
17
Financiële kaders en randvoorwaarden Financiële uitdagingen en ambities
Risicomanagement en weerstandsvermogen
Het realiseren van een robuuste , lange termijn financiering van de bibliotheekvoorzieningen in Eemland kent nog een aantal fikse uitdagingen. De Bibliotheek Eemland wil in overleg met de vijf gemeenten waarvoor zij het bibliotheekwerk uitvoert , bespreken of een gezamenlijk oplossingenpakket afgesproken kan worden.
De Bibliotheek Eemland brengt de strategische en/of impactvolle risico’s periodiek in kaart met behulp van een risicomatrix. Per risico wordt de kans en de impact bepaald , geëvalueerd en eventueel bijgesteld. Per risico worden de eventuele mitigerende maatregelen bepaald om het risico het hoofd te bieden. Op basis van de jaarlijkse risicoanalyse wordt de benodigde weerstandsvermogen vastgesteld. Oftewel: ons vermogen om de meest waarschijnlijke risico’s zelfstandig op te vangen.
Onderzoek (Berenschot 2025) wijst uit dat de Bibliotheek Eemland een relatief laag subsidiebedrag per inwoner ontvangt t. o. v. vergelijkbare bibliotheekorganisaties. De subsidiebedragen per inwoner die de vijf gemeenten jaarlijks bijdragen lopen behoorlijk uiteen. Een aanzienlijk deel van de dienstverlening wordt gefinancierd met incidentele (project)subsidies. Een deel van de vaste formatie wordt gefinancierd met tijdelijke middelen. Dit veroorzaakt een hoog ondernemersrisico. Daarnaast bestaat er geen automatische relatie tussen de stijging van huisvestingslasten en de indexatie van de exploitatiesubsidie. Een financiële paragraaf is onderdeel van het gezamenlijke meerjarenplan dat in de komende beleidsperiode wordt opgesteld. De Bibliotheek Eemland streeft ernaar hierin nadere afspraken te maken met de vijf gemeenten in haar verzorgingsgebied over een duurzame(re) financiering die minder afhankelijk is van incidentele subsidies. ,
Het benodigde weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in de weerstandsratio = beschikbare weerstandscapaciteit / benodigde weerstandscapaciteit. De Bibliotheek Eemland hanteert een weerstandsratio van 10. Dit sluit aan bij de verwachting van de gemeenten in de regio Eemland dat instellingen verantwoord omgaan met publieke middelen en tegelijk voldoende wendbaar blijven in een veranderende samenleving.
,
,
,
Ambitie De risicomatrix wordt jaarlijks geactualiseerd en besproken in de raad van toezicht. De Bibliotheek Eemland realiseert een weerstandsvermogen van tenminste 10. Dit wordt verantwoord in het jaarverslag. • Jaarlijks wordt een begroting vastgesteld en wordt een globaal meerjarenfinancieel overzicht gemaakt gebaseerd op een actueel meerjarenonderhoudsplan (MJOP) en meerjaren investeringsplan (MJIP). • Met de SOK (2024) als vertrekpunt maken de vijf gemeenten en de Bibliotheek Eemland een gezamenlijk meerjarenplan inclusief paragraaf voor een duurzame(re) financiering die minder afhankelijk is van incidentele subsidies. • •
,
,
,
18
Hier begint vooruitgang
Ga je mee?
Vraag , tip , idee?
Heb je een vraag tip of idee voor ons? Laat het ons weten! info @bibliotheekeemland.nl ,
033 463 1914
de Bibliotheek Eemland Postbus 1138 / Eemplein 71 3800 BC / 3812 EA Amersfoort IBAN: NL67INGB0001590002 KvK nr. : 41188619 BTW nr. : NL002982122B01 www. bibliotheekeemland. nl