11b. Bijlage 1- Regionale rapportage COVID-01-09-2021.pdf

Regionale rapportage COVID-19 1 september 2021

Inhoudsopgave INLEIDING ........................................................................................................................................................ 3 1.

VIRUSVERSPREIDING ................................................................................................................................ 4 1.1. 1.2. 1.3. 1.4.

2.

KWETSBAREN BESCHERMEN................................................................................................................... 20 2.1 2.2.

3.

AANTAL POSITIEF GETESTE PERSONEN ............................................................................................................... 4 TESTEN .................................................................................................................................................... 16 COVID-19 VACCINATIES ............................................................................................................................. 17 AANTAL OVERLEDENEN COVID-19 ............................................................................................................... 19

MONITORING VERSPREIDING VIRUS BINNEN ZORGINSTELLINGEN .......................................................................... 20 MELD- EN ADVIESPUNT BEZORGD ................................................................................................................. 21

ZORGCONTINUÏTEIT ................................................................................................................................ 23 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5

LANDELIJK AANTAL NIEUWE ZIEKENHUISOPNAMES............................................................................................. 23 VERLOOP IC- EN KLINIEK-CAPACITEIT REGIO ..................................................................................................... 23 INSCHALING ZORGCAPACITEIT ZIEKENHUIZEN.................................................................................................... 24 ZORGINSTELLINGEN (NIET-ZIEKENHUIZEN) ....................................................................................................... 24 OPVANGLOCATIES BUITEN HET ZIEKENHUIS ...................................................................................................... 24

2

Inleiding Voor u ligt de regionale rapportage COVID-19 van de regio Utrecht. De regionale rapportage is ter informatie. De Directeur Publieke Gezondheid (DPG) draagt in crisistijd de verantwoordelijkheid voor de coördinatie van de geneeskundige hulpverlening en draagt zorg voor een regionale gecoördineerde aanpak. De regionale integrale rapportage is een hulpmiddel om zo goed mogelijk overzicht te krijgen in de COVID-19 ontwikkelingen in de zorg (acuut en niet acuut) in de regio en daar waar nodig tijdig bij te sturen en maatregelen te nemen. Zodat een veilige en efficiënte zorgverlening wordt gewaarborgd en de zorg beheersbaar blijft. De regionale rapportage wordt één keer per week opgesteld. De gepresenteerde informatie uit de rapportage kan worden ingehaald door actuele ontwikkelingen en kan op details soms niet synchroon lopen met de door het RIVM gepresenteerde cijfers vanwege het moment van peiling. Aan de inhoud van de rapportage kunnen geen verdere conclusies worden verbonden.

3

1.

Virusverspreiding

1.1. Aantal positief geteste personen In begin juli was na een lange periode van daling, een explosieve stijging te zien in het aantal meldingen. Deze vierde golf daalde weer snel na enkele weken gevolgd met een stabilisatie. Landelijk zijn in week 34 17.575 patiënten gemeld met COVID-19, waar in week 33 17.459 meldingen waren. Dat is een stijging van 116 gevallen ten opzichte van de week ervoor (Figuur 1).

Figuur 1. Landelijk bij de GGD gemelde patiënten COVID-19 vanaf 5 april. Peildatum: 31 augustus 2021 10:00 uur. Bron RIVM.

Het aantal positieve testen in de regio is iets aan het stijgen (Figuur 2). Het aantal geregistreerde positief geteste personen in de regio is in week 34 gestegen tot 1.392, vergeleken met 1.151 in week 33 (Bron: RIVM). Dit is een stijging van 21%. Ongeveer 30% van alle besmettingen in week 34 vond wederom plaats in de leeftijdscategorie 20-39 jaar. Sinds begin 2020 tot en met 25 augustus 2021 08:10 uur zijn in totaal 149.654 personen positief getest op COVID-19 in de regio Utrecht.

Figuur 2. Aantal COVID-19 positief gemelde personen per week GGDrU. Peildatum: 1 september 2021 8:00 uur. Het verschil met de aantallen in de tekst is te verklaren doordat het RIVM een ander datasysteem gebruikt.

4

Nieuwe varianten Een schatting van welke varianten de nieuwe besmettingen veroorzaken wordt gedaan door middel van steekproef sequencen voor de nationale kiemsurveillance (Tabel 1) en modellering van het RIVM. Aangezien de analyse van deze bepalingen tot enkele weken kan duren, zijn de resultaten van week 32 het meest recent. Nog niet alle uitslagen van de bepalingen van die week zijn binnen.

Tabel 1. Totaal aantal onderzochte monsters van week 30 t/m week 32 in 2021 die succesvol zijn geanalyseerd door nationale Kiemsurveillance. Peildatum 31 augusutus 2021. Bron: RIVM (Varianten van het coronavirus SARS-CoV-2 | RIVM).

Door de hogere besmettelijkheid van de deltavariant, lag het reproductiegetal (R, het gemiddeld aantal mensen dat besmet wordt door een persoon met COVID-19) voor Nederland op 16 augustus rond de 1.01, zo schat het RIVM (Figuur 3). Op dit moment is er nog een stabilisatie met een lichte fluctuatie qua aantal ziekenhuis- en IC-opnames. Zoals in het beloop van COVID-19, verwachten we veranderingen in het aantal opnames te zien met normaal gesproken twee tot drie weken vertraging vergeleken met besmettingscijfers.

Figuur 3. Het effectieve reproductiegetal R0 voor Nederland. Bron: RIVM, peildatum 31 augustus 2021 10:00 uur.

5

Aantal COVID-19 positieve patiënten naar eerste ziektedag en effect van maatregelen In Figuur 4 staan de COVID-19 positieve patiënten vanaf de tweede golf in september 2020 uitgezet naar de dag dat deze personen voor het eerst klachten ontwikkelden en de aanscherpingen van de maatregelen met grijze balken en versoepelingen van de maatregelen met blauwe balken aangegeven waarbij in de voetnoot ook toelichting op de versoepelingen wordt gegeven. Het effect van aanscherpingen en versoepelingen op aantal positieven is normaal gesproken na enkele weken te zien. Naar aanleiding van de snelle daling van besmettingscijfers en stabiele bezetting van de ziekenhuizen, werd op 13 augustus aangekondigd dat de anderhalvemeterregel vanaf 30 augustus komt te vervallen in het onderwijs, met maximaal 75 mensen bij lessen en colleges tegelijk aanwezig mogen zijn. Restaurants en cafés moeten in elk geval tot 19 september om middernacht sluiten. Nachtclubs en discotheken blijven in elk geval tot 1 november dicht. Per 20 september zullen de 1,5 meter afstand en de meeste andere maatregelen losgelaten worden, mits aantal besmettingen en ziekenhuis opname laag blijft en voldoende mensen zich laten prikken. Inschaling ‘Ernstig’ Momenteel zit Nederland net over de vierde golf heen die begonnen was sinds week 26.

Tot en met week 28 was een explosieve stijging te zien in het aantal besmettingen, maar sindsdien is sprake van een snelle daling in het aantal besmettingen. Echter is nu een stabilisatie van het aantal besmettingen zichtbaar. In week 34 is het aantal ziekenhuisopnames iets afgenomen vergeleken met week 33. In week 34 waren er 18,4 ziekenhuisopnames per 1 miljoen inwoners ten opzichte van 19,8 per 1 miljoen inwoners in week 33. Regio Utrecht is ingeschaald op het niveau ‘ernstig’ vanwege het aantal ziekenhuisopnames en het aantal positieve testen. Landelijk zijn in week 34 tien regio’s ingeschaald als ‘zeer ernstig’, negen regio’s als ‘ernstig’, en zeven regio’s als ‘zorgelijk’ (landkaart risiconiveaus). Uitvoering Bron- en Contactonderzoek GGD regio Utrecht (GGDrU) voert Bron- en Contactonderzoek (BCO) op dit moment nog steeds volledig uit (fase 1). Dat fase 1 voor GGDrU uitvoerbaar is, is te danken is aan de eigen applicatie (CoronaCare) die GGDrU heeft ontwikkeld om het BCO beter en efficiënter te kunnen uitvoeren.

6

Figuur 4. Totaal aantal positieve registraties naar begin van de klachten, indien niet aanwezig dan meldingsdag – 3 kalenderdagen. Peildatum 1 september 2021 8:00 uur. Coronamaatregelen 1. (8 feb) Basisscholen en kinderdagverblijven weer open. Verzorgingshuisbewoners mogen 2 personen ontvangen per dag. 2. (1 mrt) Middelbare scholen en MBO open voor minimaal 1 dag per week. 3. (16 mrt) Versoepelingen niet essentiële winkels en buiten sporten met maximaal 4 personen in groepsverband. 4. (28 apr) Avondklok verdwijnt, maximaal aantal mensen dat thuis op bezoek mag naar 2 personen, buitenterrassen worden heropend tussen 12-18 uur met maximaal 50 per terras, winkelen in niet-essentiële winkels mag weer zonder afspraak, maximale aantal aanwezigen op een begrafenis gaat naar 100 personen. 5. (15 mei) Reizen naar landen met een laag besmettingsniveau weer mogelijk. 6. (19 mei) Sportscholen en de buitenlocaties van recreatieparken zijn weer open. Buiten sporten in groepen is weer toegestaan met maximaal 30 personen. Er mag weer kunsten cultuurbeoefening plaatsvinden zowel binnen als buiten met maximaal 30 personen. Alle contactberoepen zijn weer toegestaan. Terrassen mogen langer openblijven, nu van 06.00 t/m 20.00 met maximaal 50 personen.

7

7. (5 jun) Maximum van 4 bezoekers per dag thuis ontvangen. Horeca en meeste publiek toegankelijke locaties, en daarmee ook culturele locaties, open onder voorwaarden. Openingstijden van buitenterrassen verruimd. Mogelijkheden voor sporten en kunst- en cultuurbeoefening zijn verruimd. Ook locaties voor recreatie binnen open onder voorwaarden. Alle winkels open volgens reguliere openingstijden. Maximaal aantal mensen bij een huwelijk naar 50 personen. 8. (26 jun) Alle publiek toegankelijke ruimtes weer open, waarbij 1,5 meter afstand houden verplicht is. 100% bezoekerscapaciteit toegestaan met coronatoegangsbewijzen. Op minder plekken hoeven mondkapjes te worden gedragen, enkel in het openbaar vervoer, op stations, vliegvelden en in het voortgezet onderwijs is het verplicht. 9. (10 jul) Horeca sluit om middernacht, entertainment, zoals liveoptredens, is verboden. Discotheken en nachtclubs sluiten hun deuren. Het gebruik van het coronatoegangsbewijs voor uitzondering op de anderhalvemeterregel op pauze voor de horeca. Evenementen, culturele locaties en publiek bij sportwedstrijden toegankelijk als iedereen een vaste zitplaats heeft op 1,5 meter afstand. Toegangsbewijs nog maar 24 uur geldig i.p.v. 40 uur. Evenementen hebben een maximale duur van 24 uur.

8

Vindpercentage per week Het vindpercentage in de regio Utrecht is licht gestegen van 11,22% in week 33 naar 11,91% in week 34. Landelijk is het vindpercentage licht gedaald van 13,73% naar 13,04% (Bron: RIVM). Het hoge vindpercentage wordt deels verklaard door het hoge aantal confirmatietesten na een positieve zelftesten. Aantal positief geteste COVID-19 inwoners per gemeente in de regio Figuur 5 toont het aantal meldingen van positieve gevallen per gemeente in week 34. In Figuur 6 zijn de besmettingen in de laatste vier weken per 100.000 inwoners weergegeven per gemeente van de regio Utrecht. Daarbij geldt voor de weergave in relatieve cijfers dat hoe lager het inwonersaantal, des te grilliger het verloop zal zijn. Een kleine toename of afname geeft een relatief groot verschil in de kleinere gemeenten. In een groot deel van de gemeenten is een stijging te zien in het aantal registraties per 100.000 inwoners ten opzichte van de week ervoor. Door relatief lage inwoneraantallen, heeft een klein aantal extra besmettingen een relatief grote impact op het aantal besmettingen per 100.000 inwoners in Bunschoten, De Bilt, De Ronde Venen, Rhenen en Vijfheerenlanden. In Renswoude is in Figuur 6 een sterke toename in aantal besmettingen per 100.000 inwoners te zien.

Echter, dit gaat in totaal om 10 besmettingen en wordt dus door het lage inwoneraantal als relatief grote stijging weergegeven.

Figuur 5. Aantal positief geteste personen per gemeente in week 34. Peildatum 1 september 2021 8:00 uur.

9

Figuur 6. Aantal positief geteste personen per 100.000 inwoners per gemeente tussen 2 augustus t/m 29 augustus 2021. Peildatum 1 september 2021 8:00 uur.

10

Figuur 7 laat het aantal meldingen per gemeente zien in de afgelopen twee weken. Met 102 besmettingen per 100.000 inwoners in week 34 valt regio Utrecht in de bovenste helft van de middenmoot. Regio Amsterdam-Amstelland, Flevoland en Rotterdam-Rijnmond zijn de regio’s met het hoogste aantal meldingen per 100.000 inwoners met 158, 143 en 140 besmettingen per 100.000 inwoners. Brabant-Noord, Midden- en West-Brabant en Zeeland zitten momenteel het laagst in het aantal besmettingen per 100.000 inwoners met respectievelijk 71, 68 en 64 meldingen per 100.000 inwoners.

Figuur 7. Aantal aan de GGD’en gemelde personen met een positieve testuitslag voor SARS-CoV-2 per 100.000 inwoners per gemeente met GGD meldingsdatum van 17 augustus 2021 t/m 31 augustus 2021 10:00 uur. (Bron: RIVM).

11

Verschuiving in leeftijdsverdeling Figuur 8 laat het aantal besmettingen per leeftijdsgroep zien. In Figuur 9 worden de jongere leeftijdsgroepen uitgesplitst in kinderopvang (0-3 jaar), basisschool (4-12 jaar), voortgezet onderwijs onderbouw (13-15 jaar), voortgezet onderwijs bovenbouw (16-18 jaar) en jongvolwassenen (19-27 jaar). In alle leeftijdsgroepen is een stijging te zien in week 34 ten opzichte van week 33, maar het aandeel van elke groep is ongeveer gelijk gebleven. In Figuur 9 is te zien dat het aandeel besmettingen in de groepen van 19-27 jaar is afgenomen en het aandeel in de groep 4-12 jaar groter.

Figuur 8. Leeftijdsverdeling COVID-19-registraties in absolute aantallen (boven) en percentage (onder) voor de weken 31 t/m 34 in 2021. Peildatum: 1 september 2021 8:00 uur.

Figuur 9. Leeftijdsverdeling COVID-19-registraties in absolute aantallen (boven) en percentage (onder) voor de weken 31 t/m 34 in 2021 met uitsplitsing 03, 4-12, 13-15, 16-18, en 19-27 t.o.v. alle andere leeftijden. Peildatum: 1 september 2021 8:00 uur.

In Figuur 10 en Tabel 2 worden de besmettingen per gemeente uitgezet naar leeftijdscategorie voor de periode van 2 augustus t/m 29 augustus 2021. In Figuur 10 is te zien dat de meeste besmettingen per 100.000 inwoners zich met name bevinden in de leeftijdsgroepen 0-19 jaar en 20-39 jaar. De hoogste aantallen besmettingen per 100.000 inwoners zijn te zien in de leeftijdsgroepen 0-19 jaar en 20-39 jaar. Daarnaast vindt er nog een redelijk aantal besmettingen per 100.000 inwoners plaats in de groep 40-59 jaar en een kleiner aantal in de groep 60-79 jaar. In de groep 80+ vinden weinig tot geen besmettingen plaats. Met name in Lopik en Renswoude vinden de meeste besmettingen per 100.000 inwoners plaats in de leeftijdsgroepen 0-19 jaar. In veel andere gemeenten vinden de meeste besmettingen per 100.000 inwoners plaats in de groep 20-39 jaar.

12

Figuur 10. Aantal besmettingen per gemeente per leeftijdsgroep per 100.000 inwoners, periode 17 augustus t/m 29 augustus 2021. Peildatum: 1 september 2021 8:00 uur.

13

Tabel 2. Aantal besmettingen per gemeente per leeftijdscategorieën, periode 2 augustus t/m 29 augustus 2021. Peildatum: 1 september 2021 8:00 uur.

Bron van besmetting Tijdens het BCO wordt gevraagd naar de mogelijke bron van besmetting. In Figuur 11 is het aantal COVID-19-registraties uitgezet naar de waarschijnlijke bron van besmetting, zoals geconstateerd in het BCO in periode van 2 augustus t/m 29 augustus 2021. De meeste besmettingen kunnen net als vorige weken weer worden verklaard door gezinssituaties. Daarnaast is het aantal besmettingen dat is veroorzaakt door een buitenlandreis, evenement, langdurige zorg, kinderopvang en ziekenhuis licht gestegen.

14

Figuur 11. Aantal COVID-19-registraties in de regio Utrecht uitgezet naar bron van besmetting. Periode 26 juli t/m 22 augustus 2021. Peildatum: 1 september 2021 8:00 uur.

15

1.2. Testen Aantal uitgevoerde testen GGDrU In week 34 zijn 12.536 testen uitgevoerd door GGDrU (Figuur 12). Dit is een lichte toename in vergelijking met de afgelopen week, toen zijn 12.072 testen uitgevoerd. De testcapaciteit van GGDrU in de teststraten vanaf 4 januari is in Figuur 13 weergeven. Sinds de start van 2021 zijn op de teststraten van GGDrU 978.691 testen afgenomen. Met vijf regionale testlocaties, twee lokale testlocaties en diverse mobiele testunits zijn wij overal in de regio bereikbaar.

Figuur 12. Aantal uitgevoerde testen in teststraten GGDrU weergeven per week in 2021. Peildatum 1 september 2021, 9:30 uur.

Figuur 13. Overzicht van de wekelijkse maximale testcapaciteit van GGDrU in de teststraten vanaf 4 januari. Peildatum 1 september 2021, 9:30 uur.

16

1.3. COVID-19 vaccinaties Operationele vaccinatielocaties Het ministerie van VWS en GGD GHOR Nederland hebben gevraagd de afschaling van de vaste vaccinatielocaties voor te breiden en de overgang naar doelgroepgericht vaccineren in te zetten na ongeveer acht maanden grootschalig vaccineren. Afgelopen week zijn drie vaccinatielocaties gesloten, waaronder de Jaarbeurs Utrecht. GGDrU zal voor en met gemeenten bekijken welke plekken/wijken/doelgroepen nog aandacht nodig hebben om na sluiting van de vaste locatie nog interventies op in te zetten. Hierover is ambtelijk contact. Gezette vaccinaties door GGDrU Sinds de start van de COVID-19-vaccinaties op 8 januari zijn 1.472.828 vaccinaties gezet (peildatum 1 september 2021, 9:00 uur). Hiervan hebben 800.557 mensen in ieder geval een eerste vaccinatie ontvangen en 672.271 hebben hun tweede vaccinatie ontvangen door GGDrU. Figuur 14 toont het aantal vaccinaties op de GGD-vaccinatielocaties binnen de regio, gestapeld per vaccinatieronde. De sterke afname in gezette tweede vaccinaties is te verklaren doordat een groot deel van de populaties al bereikt is. GGDrU is sinds juli inmiddels gestart met fijnmazig vaccineren.

Figuur 14. Aantal vaccinaties per dag door GGDrU, uitgesplitst naar eerste en tweede vaccinatie. Peildatum 1 september 2021, 9:30 uur.

Vaccinatiegraad per gemeente Figuur 15 laat de vaccinatiegraad van inwoners per gemeente zien voor inwoners die in ieder geval de eerste vaccinatie hebben ontvangen. Het percentage varieert van 56% in de gemeente Renswoude tot 75% in de gemeente Bunnik, met een regiogemiddelde van 67%. In Figuur 16 is het percentage inwoners te zien dat het volledige vaccinatieprogramma heeft doorlopen. Dit varieert van 49% van de inwoners van Renswoude tot 69% van de inwoners van Bunnik. Het gemiddelde in de regio Utrecht ligt op 61%. Deze data zijn sinds vorige week gebaseerd op data van het RIVM en bevat informatie over het percentage gevaccineerde inwoners per gemeente van vaccinaties die zijn toegediend door de GGD, huisartsen of overige uitvoerders indien de gevaccineerde toestemming heeft gegeven voor centrale registratie. Sinds 11 augustus stuurt GGDrU een keer per twee weken vaccinatiecijfers vanuit het COVID-vaccinatie Informatie en Monitoringsysteem (CIMS) van inwoners die de eerste vaccinatie hebben ontvangen en volledig zijn gevaccineerd met de gemeenten. Hierin zijn de vaccinaties die uitgevoerd zijn door de instellingen (inclusief ziekenhuizen) en 17

huisartsenpraktijken leeftijdsgroep.

meegenomen.

De

cijfers

worden

opgesplitst

naar

wijk

en

Figuur 15. Percentage inwoners dat ten minste een vaccinatie heeft ontvangen per gemeente op basis van data van het RIVM. Peildatum 1 september 2021.

Figuur 16. Percentage inwoners dat volledig is gevaccineerd per gemeente op basis van data van het RIVM. Peildatum 1 september 2021.

Type vaccin Eind juni worden enkel nog eerste vaccinaties gezet met Pfizer, Moderna en Janssen. Enkel als mensen nog geen tweede vaccinatie met AstraZeneca hebben gehad, maar wel een eerste, wordt van dit vaccin nog gebruik gemaakt. De inzet van het Janssen vaccin is op 2 juni veranderd. De Gezondheidsraad benadrukt dat het Janssen vaccin effectief en voldoende veilig is, maar voor de landelijke vaccinatiestrategie adviseert de Gezondheidsraad echter om de leeftijdsgroepen die nog aan de beurt komen vanaf nu Pfizer of Moderna vaccins aan te bieden (RIVM). Sinds 23 juni 2021 kunnen mensen wel kiezen om zich toch te laten vaccineren met het Janssen-vaccin. Daarnaast werd op 5 juli aangekondigd dat heteroloog vaccin gebruik is toegestaan (het combineren van een eerste dosis AstraZeneca met vervolgens Pfizer als tweede vaccin) (bron: Gezondheidsraad).

18

Na een volledige vaccinatieserie zijn mensen momenteel goed beschermd tegen ernstige ziekte en ziekenhuisopname door COVID-19. Er is een kleine groep mensen waar dit mogelijk niet voor geldt. Het RIVM inventariseert momenteel via de werkgroep van behandelaars van immuun gecompromitteerde patiënten voor wie een derde vaccinatie in de basisserie zinvol kan zijn. Hierna zal het ministerie van VWS besluiten over een aanvulling voor deze patiënten binnen het huidige vaccinatieprogramma COVID-19 (bron: RIVM). 1.4. Aantal overledenen COVID-19 In totaal zijn in regio Utrecht t/m 31 augustus 2021 8:10 uur 1.336 personen aan een bevestigde besmetting met COVID-19 overleden, waarvan twaalf inwoners die officieel elders woonachtig zijn maar tijdelijk in de regio verbleven of waarvan geen regio bekend is (aangeduid als ‘buiten regio’ of ‘leeg’). Net zoals het landelijk beeld laat zien (Bron: RIVM), is ook in de regio Utrecht het aantal overlijdens sinds de start van de vaccinaties enorm afgenomen en het risico op overlijden toe met de leeftijd. Meer dan de helft van het totaal aantal overleden patiënten met een COVID-19 infectie valt binnen de leeftijdsgroep 80+ jaar (62,3%). Het aandeel van de leeftijdsgroep 60-79 jaar op het totaal aantal overledenen is 34,0%.

Voor zover bekend zijn bij het RIVM, in de periode 25 t/m 31 augustus 2021, landelijk 43 meldingen geweest van het overlijden van mensen aan een COVID-19-besmetting. In week 34 zijn drie overlijdens gemeld bij GGDrU. Daarnaast is een belangrijke kanttekening dat de GGD niet alle overlijdens krijgt gemeld. Hierdoor zal het werkelijke aantal personen dat aan COVID-19 overleden is, hoger zijn. In de gemeenten met het hoogst aantal inwoners, Utrecht, Amersfoort en in Zeist, is het aantal overledenen als gevolg van COVID-19 sinds het begin van de epidemie het hoogst (Figuur 17). Net zoals het landelijk beeld laat zien, neemt ook in de regio Utrecht.

Figuur 17. Aantal personen overleden aan COVID-19 per gemeente in de regio Utrecht. Peildatum 1 september 2021 8:00 uur.

19

2. Kwetsbaren beschermen 2.1 Monitoring verspreiding virus binnen zorginstellingen Landelijke aantal COVID-19 besmettingen in woonzorgcentra Het landelijk aantal verpleeghuis- en woonzorgcentrumbewoners met COVID-19 uitgezet naar dag van melding aan de GGD’en is weergeven in Figuur 18.

Figuur 18. Aantal positief geteste bewoners van woonzorgcentra in Nederland vanaf 27 februari 2020, naar meldingsdag. Bron: RIVM. Peildatum: 31 augustus 2021 10:00 uur.

In Figuur 19 is het aantal COVID-19-registraties onder bewoners van zorginstellingen voor 24-uurs zorg weergegeven, uitgezet naar meldingsdag aan de regio Utrecht. Deze grafiek bevat alleen de door laboratoriumonderzoek bevestigde gevallen woonachtig of werkend in deze instellingen en die gekoppeld zijn aan een zorginstelling. Figuur 19 zal waarschijnlijk een onderrapportage weergeven, omdat niet alle bewoners van langdurige zorginstellingen door GGDrU worden getest. Sinds begin januari is, zowel landelijk als regionaal, een gestage afname te zien in het aantal besmettingen in zorginstellingen die geduid door effect van vaccinatie (Figuur 19). Ten gevolge van de vierde golf door de delta variant is op dit moment weer een lichte stijging te zien in het aantal gemelde gevallen binnen de 24-uurs zorg. Deze toename is echter niet gevolgd door aantal ziekenhuisopnames of overlijdens onder de gevaccineerde bewoners van zorginstellingen (Figuur 24).

Figuur 19. Aantal positief geteste personen van woonzorgcentra in de regio Utrecht, naar eerste ziektedag. Peildatum: 1 september 2021 8:00 uur.

In Figuur 20 is het aantal actieve clusters bij instellingen met openstaande monitoring (in de afgelopen vier weken een positieve melding is geweest) weergegeven uitgezet per gemeente. Op dit moment zijn er 23 actieve clusters, een cluster meer ten opzichte van week 3.

20

Figuur 20. Aantal COVID-19 clusters gerelateerd aan 24-uurs zorg in de regio Utrecht die onder actieve monitoring staan van GGDrU sinds afgelopen vier weken. Peildatum: 1 september 2021 8:00 uur.

2.2. Meld- en Adviespunt Bezorgd Het Meld- en Adviespunt Bezorgd (MAB), uitgevoerd door GGDrU, heeft een vraagbaak-, consultatie- en vangnetfunctie waar ketenpartners en bezorgde burgers terecht kunnen met zorgen en vragen over personen met verward gedrag. Daarnaast wordt uitvoering gegeven aan de taken uit de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz): ‘Meldfunctie’ en/of ‘Verkennend Onderzoek’. Wanneer een inwoner denkt dat een persoon in zijn omgeving misschien verplichte geestelijke gezondheidszorg nodig heeft, kan hij/zij hiervan een melding doen bij GGDrU. Het MAB is een regionaal meldpunt voor 17 van de 26 gemeenten binnen de Veiligheidsregio Utrecht. Door de coronacrisis en quarantaine maatregelen is de druk op de groep mensen met verward gedrag toegenomen en is er risico dat meer mensen in kwetsbare situaties terechtkomen. In de (half)jaarverslagen 2020 en 2021 van het MAB worden deze zorgwekkende ontwikkelingen benoemd. Zo nam het aantal meldingen met een veelvoud toe. In 2019 ontving het MAB gemiddeld 9,4 meldingen per week, in 2020 17,6 meldingen en in het eerste half jaar van 2021 waren dit 29,1 meldingen. Mensen met verward gedrag hebben vaak complexe problematiek op meerdere levensgebieden. Tijdens de coronaperiode is een toename te zien in meldingen die betrekking hebben op overlast, huiselijk geweld en suïcidaal gedrag.

Niet alleen de quarantaine maatregelen tegen verdere verspreiding van het coronavirus hebben gezorgd voor een stijging in het aantal meldingen (zie figuren 21 en 22), ook heeft de invoering van de Wvggz, vanaf januari 2020, gezorgd voor extra bekendheid van het MAB. Daarnaast is vanaf oktober 2020 een nieuw landelijk meldpunt Zorgwekkend gedrag (tel: 0800-1205) gelanceerd. Dit meldpunt schakelt door naar desbetreffende regionale meldpunten en heeft ook bijgedragen aan een toename van het aantal meldingen in regio Utrecht. Tenslotte is een toename van het aantal meldingen van de politie bij het MAB te zien. Dit komt omdat men binnen de politieorganisatie stapsgewijs bezig is met het instrueren van (wijk-)agenten om MAB-meldingen te doen, wanneer ze te maken hebben met mensen die verward en afwijkend gedrag vertonen.

21

Figuur 21. Meldingen MAB en Wvggz in de regio Utrecht in 2020 en 2021, uitgesplitst per maand. Peildatum: 31 augustus.

Figuur 22. Meldingen MAB en Wvggz in de regio Utrecht in 2021, uitgesplitst per week. Peildatum: 31 augustus.

22

3. Zorgcontinuïteit 3.1 Landelijk aantal nieuwe ziekenhuisopnames Als gevolg van de stijging in de besmettingscijfers in de eerste helft van juli neemt de bezetting van COVID-patiënten op de IC en in de klinieken licht toe ten opzichte van eind juli, mogelijk als gevolg van de stijging van het aantal besmettingen in de vierde golf (begin juli) (Figuur 23).

Figuur 23. Landelijk aantal nieuwe COVID-19 patiënten opgenomen op verpleegafdelingen en Intensive Care. De gegevens van de laatste week zijn nog niet volledig. Gegevens rechts van de stippellijn worden momenteel namelijk nog aangevuld door ziekenhuizen. Bron: NICE. Peildatum: 31 augustus 2021, 10:00 uur.

3.2 Verloop IC- en kliniek-capaciteit regio Het is onverminderd druk in de ziekenhuizen door de combinatie van COVID patiënten en reguliere zorg. De instroom (nieuwe opnames) is op zowel de IC als de kliniek gestabiliseerd. Het weekgemiddelde van de COVID-bezetting is vorige week licht gestegen voor zowel IC als kliniek ten opzichte van de week ervoor. We verwachten deze week opnieuw een gelijkblijvende COVID-bezetting. De instroom (nieuwe opnames) laat voor de IC een stabiel beeld zien. De bezetting in de kliniek fluctueert; de bezetting heeft momenteel geen duidelijke stijgende of dalende trend. Patiënten die opgenomen worden, liggen voornamelijk in de kliniek. De ligduur van een COVID-patiënt op de IC is gemiddeld ruim twee weken. Daardoor wordt verwacht dat de COVID-bezetting op de IC voorlopig (licht) blijft stijgen, ook bij een dalende instroom. Patiënten die afgelopen week zijn aangekomen, liggen immers volgende week ook nog op de IC. De ligduur voor de kliniek is lager, waardoor de bezetting sneller reageert op veranderingen in de instroom voor de kliniek (bron: LCPS).

23

Figuur 24. Verloop kliniek en IC-capaciteit ziekenhuizen in de regio Utrecht. Peildatum: 31 augustus 2021.

3.3 Inschaling zorgcapaciteit ziekenhuizen De continuïteit van de (acute) zorg is - naast 'basis' COVID-zorg - regionaal niet bedreigd, maar wel bij individuele zorgaanbieders. Huidige continuïteitsfase is geel (Figuur 25).

Figuur 25. Continuïteitsfase in de zorgketen. Bron: Regionaal plan stagnatie in de zorgketen regio Utrecht, 2021.

3.4 Zorginstellingen (niet-ziekenhuizen) In de regio Utrecht zijn zo’n 265 zorgorganisaties met meer dan 1400 zorglocaties. Het uitgangspunt is dat zorginstellingen zelf verantwoordelijk zijn voor de continuïteit en kwaliteit van zorg voor hun cliënten. In de V&V-, GHZ- en GGZ-sector is vrijwel geen druk door COVID-19 zorg. Wel heeft een aantal zorglocaties te maken met meerdere COVID-19 besmettingen, waarbij er weer afdelingen in quarantaine zijn. Veelal gaat het om volledig gevaccineerde bewoners die besmet zijn. Sinds het begin van de COVID-19 crisis hebben we de zorgorganisaties verzocht om elke maandagmorgen het situatiebeeld aan te leveren voor de organisatie. Inmiddels is de druk op de V&V, GHZ en GGZ al meerdere weken beperkt. Om die reden is er per 14 juni 2021 gestopt met de wekelijkse inventarisatie. Er is gestopt met het halen van informatie, maar mochten zich zorgcontinuïteitsvraagstukken aandienen dan kunnen zorgorganisaties (V&V, GHZ en GGZ) contact opnemen met de GHOR (ghor@vru.nl). Indien de situatie weer verslechtert, zal de inventarisatie weer opgestart worden.

3.5 Opvanglocaties buiten het ziekenhuis De verpleeg- en verzorgingshuizen (V&V), Gehandicaptenzorg (GHZ) en de Geestelijke Gezondheidzorg (GGZ), in het ROAZ regio Utrecht, hebben de opdracht gekregen van de DPG, in navolging van de opdracht van de minister van VWS (april’20), om permanente COVID-19 zorg buiten het ziekenhuis te organiseren. Binnen de V&V-sector is capaciteit georganiseerd voor mensen die meer zorg nodig hebben dan thuis geboden kan worden, maar geen ziekenhuis indicatie hebben en voor mensen die ontslagen worden uit het ziekenhuis, maar nog onvoldoende hersteld zijn om naar huis te gaan. Momenteel is er in onze regio binnen de V&V-sector opgeschaald naar 10 bedden (3 zorglocaties). In het landelijk overleg tussen GGD GHOR Nederland, ActiZ en Zorgverzekeraars Nederland is afgesproken om landelijk 150 bedden tot nader order in de lucht te houden voor de coronazorg buiten ziekenhuizen. Dit komt voor Utrecht neer op 10 bedden, omdat dit naar rato van het aantal inwoners verdeeld wordt. De volgende stap is 24

om te overleggen hoe de corona-nazorg in de toekomst binnen reguliere afspraken en processen ingebed kan worden.

Figuur 26. Opvanglocaties buiten het ziekenhuis. Peildatum: 31 augustus. Bron: de GHOR.

25