09b. Plan van aanpak jaarwisseling preventief-repressief 2022-2023.pdf

Plan van aanpak jaarwisseling preventief-repressief 2022/2023

Woudenberg, 8 november 2022 Versie 1

Inleiding De afgelopen twee jaren verliep de jaarwisseling in gemeente Woudenberg zeer onrustig. Ondanks uitgebreide voorbereidingen en getroffen maatregelen deden zich verschillende incidenten voor. Bij de afgelopen jaarwisseling 2021-2022 was er sprake van vernielingen, het bekogelen van hulpdiensten, mishandeling en afsteken van illegaal vuurwerk. De ME heeft meerdere keren moeten optreden voordat het weer rustig werd. Het schadebedrag liep op tot 10.000 euro. Dit gaat natuurlijk alle perken te buiten en hieruit is gebleken dat de jaarwisseling in gemeente Woudenberg echt anders moet. Er hoort geen plaats te zijn voor overlast, geweld en vernielingen.

Aanleiding Uit de evaluatie van de jaarwisseling 2021 -2022 is gebleken dat de volgende punten extra aandacht nodig hebben bij de komende jaarwisseling: • vroegtijdig in gesprek met inwoners over de jaarwisseling; • aanjagen van initiatieven vanuit de samenleving om de jaarwisseling veilig te laten verlopen; • faciliteren van initiatieven vanuit de samenleving; • vroegtijdig starten met de voorbereiding op de jaarwisseling in samenwerking met de veiligheidspartners; • onderlinge informatiepositie politie/gemeente verstevigen; • verstevigen van de ambtelijke capaciteit. Dit plan van aanpak gaat in op de communicatiestrategie, de regels en de preventieve en repressieve maatregelen voor de komende jaarwisseling. Deze zijn aangepast naar aanleiding van de evaluatie van de jaarwisseling 2021-2022. Hoofdstuk 1 beschrijft de communicatiestrategie voor aankomende jaarwisseling. Hierin staan de doelstelling, kernboodschap en de communicatiemiddelen geformuleerd. Hoofdstuk 2 beschrijft het wettelijk kader. De belangrijkste regels rondom de jaarwisseling zijn hierin samengevat. Hoofdstuk 3 gaat in op de operationele aanpak. De preventieve en repressieve maatregelen worden hier benoemd.

Pagina 2 van 9

Hoofdstuk 1 Communicatiestrategie Dit hoofdstuk beschrijft de communicatiestrategie voor de aankomende jaarwisseling. De doelstelling, kernboodschap en communicatiemiddelen zijn geformuleerd.

Doelstelling Om te zorgen voor effectieve communicatie is het zaak doelstellingen te formuleren. We vertrekken hierbij vanuit de beleidsdoelstelling: De jaarwisseling feestelijk, maar vooral veilig en met zo min mogelijk overlast en schade laten verlopen. Communicatie is namelijk een van de beleidsinstrumenten, naast de preventieve en repressieve maatregelen die genomen worden tijdens de jaarwisseling. In de communicatiecampagne focussen we ons op de volgende doelen: - Doen: Wat doet (of laat) de doelgroep naar aanleiding van de communicatiecampagne? - Voelen: Wat voelt de doelgroep naar aanleiding van de communicatiecampagne? - Weten: Wat weet de doelgroep naar aanleiding van de communicatiecampagne? Hiermee leggen we het accent op wat we concreet willen bereiken bij de doelgroep. Anders dan bij de traditionele doelstellingen kennis, houding en gedrag, formuleren we hiermee de doelstellingen actiever en specifieker. Doen: De doelgroep zet zich gezamenlijk in voor een veilige en gezellige jaarwisseling.. Zij neemt initiatief en verantwoordelijkheid in het verloop naar de jaarwisseling toe, tijdens de jaarwisseling en erna. De doelgroep houdt zich aan de spelregels die gelden voor het afsteken van vuurwerk, carbidschieten en het aansteken van vreugdevuren in aanloop naar en tijdens de jaarwisseling.

Overlast en overtredingen melden zij bij de gemeente of de politie of zij spreken mensen hierop aan. Voelen: De doelgroep voelt zich verantwoordelijk voor een veilig en rustig verloop van de jaarwisseling in Woudenberg. De doelgroep voelt zich gehoord en gezien wanneer zij hieraan een positieve bijdrage levert. Weten: De doelgroep weet dat zij een cruciale rol speelt om een verandering te bewerkstelligen met de jaarwisseling. De doelgroep weet welke spelregels er gelden voor het afsteken van vuurwerk, carbidschieten en het aansteken van vreugdevuren in aanloop naar en tijdens de jaarwisseling. Zij weet waar zij overtredingen en overlast kan melden en dat ze een positieve bijdrage levert aan een veilige en rustige jaarwisseling.

Kernboodschap We maken er dit jaar een feestelijke en veilige jaarwisseling van. Hou het gezellig, volg de spelregels en draag jouw steentje bij aan een jaarwisseling met zo min mogelijk overlast en schade. Melden van overlast kan bij de politie via het telefoonnummer 0900-8844 of anoniem via het telefoonnummer 0800- 7000. Bij het plegen van vernielingen of onveilige situaties, bel dan 112. Zo houden we het voor iedereen veilig en gezellig! Toevoeging Corona: We maken er dit jaar een feestelijke en veilige jaarwisseling van. Hou het gezellig, volg de spelregels- ook die tegen corona - en draag jouw steentje bij aan een jaarwisseling met zo min mogelijk overlast en schade. Melden van overlast kan bij de politie via het telefoonnummer 0900-8844 of anoniem via het telefoonnummer 0800- 7000. Bij het plegen van vernielingen of onveilige situaties, bel dan 112. Zo houden we het voor iedereen veilig en gezellig!

Pagina 3 van 9

Communicatiemiddelen Tijdens de jaarwisseling worden onderstaande communicatiemiddelen ingezet om op deze manier aandacht te vragen voor een rustig en veilig verloop van de jaarwisseling. Pagina https://www.woudenberg.nl/jaarwisseling Om inwoners met zowel een groene, gele en blauwe leefstijl aan te spreken richten we op onze website een pagina in met informatie over de jaarwisseling. Inwoners met een gele en blauwe leefstijl houden niet van te veel details, terwijl inwoners met een groene leefstijl graag veel uitleg op detailniveau krijgen, daarom richten we de homepagina over de jaarwisseling met een overzicht van spelregels met informatie op hoofdlijnen en werken we met linkjes naar uitgebreidere, meer gedetailleerde informatie. Rolmodellencampagne Dit jaar zijn we vroegtijdig in gesprek gegaan met inwoners en partners over hoe we samen voor een veilige en gezellige jaarwisseling zorgen. Er zijn twee bijeenkomsten georganiseerd waarbij inwoners, ondernemers en partners met elkaar nagedacht hebben over hoe het tij te keren voor, tijdens en na de jaarwisseling. Naar aanleiding van de bijeenkomsten kwam de rolmodelcampagne naar voren. De inwoners gaven aan dat het belangrijk is om positief nieuws te brengen en rolmodellen in te zetten zodat je meer mensen bereikt. Om deze reden starten we dit jaar met een rolmodellencampagne die we ook voor lange termijn willen inzetten.

We maken hierbij campagnemateriaal, waaronder een poster. Op de poster komen verschillende Woudenbergers te staan die een boodschap uitdragen om de samenleving in Woudenberg in de breedte te bereiken. Het campagnemateriaal gebruiken we ook op onze social mediakanalen. De kernboodschap van de campagne richt zich op een veilige en gezellig jaarwisseling. Meldpunt overlast FIXI Sinds medio juli 2020 worden meldingen in de openbare ruimte registreert in de FIXIapp. Het is mogelijk om overlast te melden, hieronder valt ook vuurwerkoverlast. Het voorstel is om in de periode van 28 november 2022 tot 18 januari 2023 de onderstaande reactie te versturen bij het melden van vuurwerkoverlast. Bij de invulling van een meldpunt moet er goed rekening gehouden worden met de verwachtingen die het schept bij de inwoners. Hoewel wel wenselijk, is het in de praktijk niet mogelijk, vanwege capaciteit, om direct op een melding te reageren. Het heterdaad betrappen en beboeten is geen doelstelling. De communicatie naar de inwoner toe is dus cruciaal voor het creëren van een verwachting. Standaardreactie FIXI Hartelijk dank voor uw melding. Door het melden van vuurwerkoverlast wordt het voor ons inzichtelijk om welke locaties het gaat. Op deze manier kunnen politie en boa’s gerichter te werk gaan. Aarzel niet om bij herhaalde overlast nog een melding te doen.

Bij gevaar, spoed of een heterdaad, bel de politie via 112. Social media Via social media wordt op diverse momenten de kernboodschap, handelingsperspectief en geldende regels geplaatst. Column burgemeester Mensen met een blauwe leefstijl zijn gevoelig voor het inzetten van een persoon met status. Mensen met zowel een groene als een gele leefstijl geven de voorkeur aan persoonlijke communicatie. Daarom zetten we de burgemeester in als boegbeeld om onze boodschap met betrekking tot de jaarwisseling te vertellen.

Pagina 4 van 9

Planning Wanneer? Week 42-47 Week 48/49 Week 48 Week 48 Week 49/50 Week 51 Week 51 Week 51 Week 51 Week 53 Week 1

Middel Opzetten rolmodellencampagne Rolmodellencampagne uitvoeren Overzicht met spelregels, berichtgeving social media en de website gereed Overlastmeldingen via FIXI instellen Column burgemeester Overzicht met spelregels versturen naar de pers Overzicht met spelregels delen via social media Aandacht voor de politieactie tuktuk Vullen webpagina + berichten digitale nieuwsbrief Herhalen maatregelen en geven handelingsperspectief via social media Persbericht verloop jaarwisseling

Pagina 5 van 9

Hoofdstuk 2

Wettelijk kader

In het Vuurwerkbesluit, Wet Milieubeheer, Algemene Plaatselijke Verordening en de Gemeentewet zijn allerlei regels opgesteld om de jaarwisseling zo veilig mogelijk te laten verlopen. De belangrijkste regels zijn hieronder samengevat. Kopen en afsteken van vuurwerk Vuurwerk mag in 2022 alleen worden gekocht/afgehaald op donderdag 29 december, vrijdag 30 december en zaterdag 31 december door personen van 16 jaar en ouder. Afsteken is alleen toegestaan op 31 december tussen 18.00 uur en 02.00 uur (nieuwjaarsnacht). Afsteken van vuurwerk buiten deze tijden is dus strafbaar! Verbod op afsteken vuurwerk In het belang van het voorkomen van gevaar, schade of overlast, is het verboden om vuurwerk af te steken binnen een straal van 100 meter van de volgende locaties: ▪ verzorgingshuizen/verpleeghuizen/bejaardenhuizen ▪ gebouwen van onderwijsinstellingen

Vrijwillige vuurwerkvrije zone In een vrijwillige vuurwerkvrije zone is minimaal 60% van de bewoners het met elkaar eens dat er tussen 31 december 18.00 uur en 1 januari 02.00 uur geen vuurwerk wordt afgestoken in de straat, het plein of rondom een gebouw. Gemeente en politie ondersteunen het bewonersinitiatief maar handhaven niet, omdat het gaat om onderlinge afspraken tussen buren. Er geldt hier geen wettelijk verbod op het afsteken van vuurwerk. Legaal vuurwerk Op de verpakking staat of je 12, 16 of 18 jaar moet zijn om het te mogen afsteken. De minimumleeftijd hangt af van het soort vuurwerk. Legaal en goedgekeurd vuurwerk is alleen te koop bij de erkende verkooppunten en is te herkennen aan:

Pagina 6 van 9

▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

een Nederlandse gebruiksaanwijzing; is alleen verkrijgbaar op de bovengenoemde dagen, on der het kopje kopen en afsteken van vuurwerk; de aanduiding 'geschikt voor particulier gebruik’; een vermelding of afbeelding die duidelijk maakt welke effecten zijn te verwachten van het soort vuurwerk; de naam, de handelsnaam (of handelsmerk) en de naam en plaats van de vestiging van de fabrikant en de importeur (of handelaar); het toegekende artikelnummer en productiejaar; CE-keurmerk op nieuw vuurwerk.

Het is niet toegestaan om een aantal vuurwerkproducten af te steken. Dit verbod geldt voor vuurwerk uit de categorie F3, knalvuurwerk (zoals rotjes), knalstrengen (zoals chinese matten), vuurpijlen en enkelschotsbuizen (single shots). Romeinse kaarsen en babypijltjes blijven ook verboden. Kindervuurwerk Categorie F1-vuurwerk wordt ook wel kindervuurwerk of fop-en-schertsvuurwerk genoemd. Hieronder vallen sterretjes, knalerwten, Bengaalse lucifers en kleine ijsfonteintjes. Je mag categorie F1-vuurwerk kopen vanaf 12 jaar. Dit vuurwerk is het hele jaar door verkrijgbaar en mag je ook het hele jaar door afsteken, ook op in de vuurwerkvrije zones . Uiteraard moet ook met dit vuurwerk verstandig worden omgegaan en mogen er geen vernielingen mee worden gepleegd. Illegaal vuurwerk Bepalen of vuurwerk illegaal is, is een specialisme. Het hoeft er niet afwijkend uit te zien en wordt ook soms normaal aangeboden. Als vuistregel geldt: illegaal vuurwerk is al het vuurwerk dat niet in de legale handel en binnen de vastgestelde verkoopdagen in Nederland wordt verkocht. Bij twijfel is het raadzaam de politie raadplegen. Voorbeelden van bekend illegaal vuurwerk zijn strijkers, Bengaals vuur, mortierbommen, Chinese rollen, lawinepijlen en Cobra’s. Categorie 3 vuurwerk matten, rotjes en vuurpijlen valt ook onder illegaal vuurwerk.

Vreugdevuren In de gemeente Woudenberg is het aansteken van vreugdevuren niet toegestaan en dus strafbaar. Het wettelijke kader hiervoor is de Wet Milieubeheer. Wanneer er vreugdevuren zijn wordt de volgende aanpak gehanteerd: De gemeente, politie en de brandweer voeren het onderstaande uit bij alle vreugdevuren: ▪ De grootte van toegestane verbranding op de openbare weg is de grootte van een vuurkorf. Verdere vuurhaarden worden gedoofd door de brandweer; ▪ De brandweer blust het vreugdevuur onder begeleiding van de politie; ▪ De gemeente ruimt de resten van het vreugdevuur op onder begeleiding van de politie; ▪ De gemeente en politie proberen de veroorzakers te achterhalen. Waar mogelijk wordt er een proces-verbaal opgemaakt; ▪ De gemeente nodigt de eigenaren van het perceel uit voor een gesprek waarin wordt aangegeven dat dit gedrag niet wordt geaccepteerd; ▪ De gemeente verhaalt waar mogelijk de eventuele ontstane schade op de veroorzakers. Carbidschieten Carbid schieten mag in de gemeente Woudenberg maar alleen op 31 december vanaf 10:00 uur tot zonsondergang. Het schieten van carbid mag dan alleen buiten de bebouwde kom en onder bepaalde voorwaarden. De gemeente doet een beroep op de eigen verantwoordelijkheid van de inwoners en ook bij carbid schieten rekening te houden met anderen. De boa’s zijn tijdens de

Pagina 7 van 9

jaarwisseling overdags aanwezig om te controleren bij het carbidschieten of dit veilig verloopt. Bestuurlijk instrumentarium In artikel 125 van de Gemeentewet staat bij een last onder dwangsom het bestuursorgaan beoogt tot herstel van een met de wet strijdige situatie te komen of herhaling van een overtreding van de wet te voorkomen. Daarnaast heeft de gemeente ook de optie om een preventieve dwangsom op te leggen. Het bestuursorgaan kan overgaan tot het opleggen van deze maatregel indien er klaarblijkelijk gevaar dreigt dat in een bepaalde situatie een overtreding zal worden begaan. In artikel 172 van de Gemeentewet is opgenomen dat personen die de orde verstoren in een bepaald gebied, een gebiedsverbod opgelegd kunnen krijgen. Zij mogen zich in een bepaalde periode niet in een bepaald gebied bevinden. Hierdoor kan de openbare orde op deze locatie gehandhaafd of hersteld worden.

Hoofstuk 3

Operationele aanpak

Om de jaarwisseling veilig en rustig te laten verlopen worden diverse preventieve en repressieve maatregelen ingezet. Hieronder wordt ingegaan op de maatregelen. Vuurwerkactie De boa’s gaan samen met de politie in de aanloop naar de jaarwisseling controleren op het afsteken van vuurwerk buiten de gestelde tijden. Voorafgaand aan deze controle wordt op basis van de meldingen afgelopen jaren de hotspots bepaald. Toezicht en handhaving In de aanloop naar de jaarwisseling worden diverse acties uitgezet waarbij de boa’s en de politie samenwerken. Tijdens de jaarwisseling zijn de boa’s in elk geval overdags aanwezig voor bijvoorbeeld het controleren bij het carbidschieten. Zij worden in de avond niet ingezet. Meldpunt vuurwerkoverlast Net zoals voorgaande jaren kan de politie worden gebeld bij overlast vuurwerk via het telefoonnummer 0900-8844 of anoniem via het telefoonnummer 0800- 7000. Bij gevaar, spoed of een heterdaad moet de burger 112 bellen. Opsporen illegaal vuurwerk Bepalen of vuurwerk illegaal is, is lastig. Het hoeft er niet afwijkend uit te zien en wordt ook soms normaal aangeboden. De overlast en gevaren van zwaar vuurwerk zijn groot. Dat geldt ook voor de opslag in woonbuurten. De politie gaat voorafgaand aan de jaarwisseling op bezoek bij diverse risico-adressen. Deze adressen worden gecontroleerd op illegaal vuurwerk, aantal kilo’s vuurwerk, etc.

Bij het aantreffen van illegaal vuurwerk wordt het in beslag genomen en volgt er een strafrechtelijk onderzoek. Daarnaast kan de burgemeester in samenspraak met de politie besluiten om een bijvoorbeeld een meldplicht op te leggen. Voorlichting over het gebruik van vuurwerk Aan de basisscholen wordt door Bureau Halt het aanbod gedaan om een Vuurwerkcampagne te geven. Tijdens een vuurwerkcampagne krijgen de leerlingen van groep 8 voorlichting over de risico’s van vuurwerk en worden geïnformeerd en bewust gemaakt van de overlast die het veroorzaakt bij andere Woudenbergers. Politie tuktukactie- verbinding zoeken met inwoners De wijkagenten van Woudenberg rijden in week 51 een paar avonden rond door het dorp in een versierde politietuktuk. De boa’s zullen hierbij aansluiten. Er is bewust voor gekozen om naar de mensen toe te gaan en het gesprek aan te gaan over de jaarwisseling. Er wordt bijvoorbeeld aandacht gevraagd voor het veilig afsteken van

Pagina 8 van 9

legaal vuurwerk en geen geweld te gebruiken tegen hulpverleners en andere mensen. Op deze manier willen ze de verbinding versterken met inwoners.

Gebruik noodbevel Tijdens de jaarwisseling gelden dezelfde wetten en regels als de rest van het jaar. Vooraf aan de jaarwisseling liggen bij de politie concept-noodbevelen klaar. Indien de situatie daar aanleiding toe geeft, kan de politie deze gebruiken na schriftelijke ondertekening van het noodbevel door de burgemeester. Checklist openbare ruimte Er wordt een analyse gemaakt van de risico-objecten in het dorp die een relatie hebben met brandveiligheid en/of waaraan een openbaar orde risico kleeft. Deze locaties worden rond de jaarwisseling extra in de gaten gehouden. Hetzelfde is gedaan voor de gevoelige locaties waar jongeren, jongerengroepen en volwassenen die tijdens de vorige jaarwisseling strafbare feiten hebben begaan. Zij worden goed in de gaten gehouden of gewaarschuwd, en als dat nodig is aangepakt. Verwijderen van gemeentelijke eigendommen Voor de jaarwisseling worden preventieve maatregelen getroffen om de schade aan gemeentelijke eigendommen tot het minimum te beperken. Het gaat om het verwijderen van prullen- en hondenpoepbakken, het legen van glasbakken en kledingbakken en het verwijderen van losse containers. Een gewaarschuwd mens telt voor twee Bekende overlastplegers worden zo veel mogelijk door de politie aan huis bezocht voor een indringend gesprek. Hierbij worden duidelijk de kaders aangegeven van wat wel en niet geaccepteerd wordt.

De wijkagent heeft hierin een belangrijke rol. Veiligheid publieke taak Mensen met een publieke taak (bijvoorbeeld politie, ambulancepersoneel, brandweer) zorgen voor de veiligheid van eenieder tijdens Oud & Nieuw en moeten ongehinderd hun werk kunnen doen. Indien er sprake is van agressie of geweld tegen hen geldt bij de beoordeling van de strafzaak het reguliere beleid: een verzwaringsfactor van 200 procent. Deze verzwaring staat dus los van Oud & Nieuw. Wel zal de officier van justitie bij de beoordeling van de strafzaak ook hiér de verzwaringsfactor van 75 procent meenemen, omdat het OM de jaarwisseling als een evenement beschouwt. Verhalen van schade Beschadigt iemand een gemeentelijk eigendom, en de dader is bekend, dan kan de gemeente deze schade vrijwel direct verhalen op de dader. De politie overhandigt hiervoor met spoed de gegevens van de dader aan de gemeente. Bureau Halt Halt biedt jongeren de kans om hun strafbare gedrag recht te zetten zonder dat dit langdurige gevolgen heeft. Als een jongere de Halt-straf naar behoren afrondt, komt hij niet in aanraking met Justitie. Jongeren voorkomen op deze manier een justitiële aantekening. Als de Boa’s een minderjarige in de leeftijd van 12 tot 18 jaar in de openbare ruimte aantreft met vuurwerk kan hij de minderjarige doorverwijzen naar Bureau Halt.

Pagina 9 van 9