08e samenwerkingsafspraken.pdf

Samenwerkingsafspraken VNG/gemeenten en Belastingdienst/Toeslagen Gezamenlijke uitgangspunten: 1. De Belastingdienst/Toeslagen neemt onverkort de volledige verantwoordelijkheid voor de als gevolg van fouten en onrechtmatigheden bij Toeslagen ontstane problemen van gedupeerden. Daarbij hoort dat de Belastingdienst/Toeslagen zaken die onder de directe verantwoordelijkheid van de gehele dienst (zowel blauw als rood) vallen, bijvoorbeeld compensatie, herstel of (waar van toepassing) kwijtschelding, met grote voortvarendheid oppakt. 2. Gedupeerden die ondersteuning nodig hebben op de vijf leefgebieden ontvangen dit van hun gemeente waarbij de Belastingdienst/Toeslagen zorgt voor een warme overdracht/samenwerking. 3. Gemeenten worden zonder voorbehoud volledig gecompenseerd voor de daarbij te maken (additionele) kosten voor hulp aan gedupeerden, waarbij vertrouwd wordt op het deskundige oordeelsvermogen van gemeentelijke professionals om te bepalen of het hier toewijsbaar is aan de toeslagen problematiek. 4. VNG organiseert een steunpunt voor de ondersteuning aan gemeenten. Het Ministerie van Financiën faciliteert dit inhoudelijk en financieel. 5. We gaan nu uit van een schatting van 22.000 gedupeerden. Alle gedupeerden, die een gemeentelijk traject willen volgen, en waar de problematiek toegewezen kan worden aan de toeslagenproblematiek, zullen op deze wijze geholpen worden.

Gezamenlijke afspraken:  In 2020 van start te gaan met een bepaalde populatie gedupeerden (een substantieel aantal) uit de totale populatie (ca. 22.000). Dit noemen we fase 1. Daarbij wordt aangesloten bij het traject van het bieden van compensatie aan gedupeerde ouders vanuit Belastingdienst/Toeslagen. Het aantal waarmee gestart kan worden, is de verantwoordelijkheid van de Belastingdienst/Toeslagen.  Voor fase 1 ontvangen gemeenten nog in 2020 een financiële bijdrage van € 11 mln. van het Ministerie van Financiën (de verdeling over de gemeenten wordt nader bezien). De wijze van financiering van de bijdrage aan de gemeenten moet snel kunnen worden gerealiseerd, rechtmatig zijn en met zo weinig mogelijk administratieve last kunnen worden toegepast.  In fase 1 vergoedt de Belastingdienst/Toeslagen alle hulpactiviteiten voor gedupeerde ouders die zijn toe te schrijven aan de toeslagenproblematiek. Dit betekent dat alle aanvullende begeleidings- en dienstverleningskosten van de gemeenten op de vijf leefgebieden (schuldhulpverlening, wonen, zorg, gezin en werk) worden vergoed. Oók worden de additionele werkzaamheden voor ouders vergoed die al wel in een traject zitten en waarvan de oorsprong van de problematiek aan toeslagen is toe te schrijven 1.  In dit stuk wordt bedoeld met begeleiding dat deel van de werkzaamheden dat te maken heeft met de intake en begeleiding.

(VNG matrix 1 t/m 4a)  Met dienstverleningskosten wordt bedoeld de inkoop en uitvoering van trajecten die gedupeerde ouders nodig hebben. Dit is maatwerk. (VNG matrix 4b t/m 5)  Omdat er mogelijk al ouders in trajecten zitten verstaan we onder additionele werkzaamheden de werkzaamheden die een gemeente nog gaat uitvoeren voor deze ouders wanneer dat toewijsbaar is aan de toeslagenproblematiek.  Er wordt gerekend conform de raming van de VNG aangaande de kosten van de verschillende trajecten en begeleiding door gemeenten.  Tijdens fase 1 willen we met elkaar leren en wordt er door een nader te bepalen gezamenlijk in te schakelen onafhankelijk extern bureau getoetst welke werkzaamheden gemeenten uitvoeren voor gedupeerde ouders. Tevens wordt gekeken hoeveel ouders welke hulp nodig hebben om zo meer inzicht te krijgen over de kosten van de werkzaamheden van gemeenten voor de totale populatie.  Het Ministerie van Financiën en VNG zijn gezamenlijk opdrachtgever voor het onafhankelijk onderzoek. Op casusniveau zal niet altijd duidelijk zijn welke problemen op welke leefgebieden terug te voeren zijn op een door de Belastingdienst/Toeslagen veroorzaakt probleem.

Het handelen van de Belastingdienst/Toeslagen kan zowel direct voor problemen hebben gezorgd (bijvoorbeeld een huisuitzetting na door onterecht ontstane schulden) maar ook indirect, als een druppel die een emmer doet overlopen door bijvoorbeeld ernstige stress die bij gedupeerden is ontstaan waarna men een baan is verloren. De Belastingdienst/Toeslagen zal gemeenten het vertrouwen moeten geven hier een redelijke afweging in te maken. In de eerste periode kan ook gewerkt worden met gezamenlijke casusbesprekingen bij ethische of morele dilemma's. 1

  



Het externe bureau brengt binnen de missionaire periode van het huidige kabinet een advies uit met daarbij een geobjectiveerde kostenberekening. Dit advies is openbaar. Partijen committeren zich aan de financiële uitkomst van het onafhankelijke externe onderzoek en partijen gaan hierover in februari 2021 in overleg. Er wordt een governance model afgesproken waar de Belastingdienst/Toeslagen en een afvaardiging van gemeenten samenwerken. Waar nodig worden casussen of signalen op hoog ambtelijk/bestuurlijk niveau besproken via de escalatieladder. Het steunpunt of ondersteuningsaanpak wordt vastgelegd in het plan van aanpak. Als tijdens de looptijd of achteraf blijkt dat de Toeslagenherstelactie meer of minder dan 22.000 personen/huishoudens raakt, wordt dit bestuurlijk besproken en wordt de vergoeding voor gemeenten evenredig aangepast.