06b. Jaarverslag Leerplicht 2020-2021 gem Woudenberg.pdf

Jaarverslag Leerplicht Schooljaar 2020-2021 Rien Vorstenbosch Leerplichtambtenaar

JAARVERSLAG LEERPLICHT 2020-2021 Voorwoord van de wethouder: Schooljaar 2020-2021 viel geheel in corona-tijd. Wie had dat ooit gedacht? Een ongekende periode en buitengewoon uitdagend zowel in ons werkzame leven als privé. Onderwijs geven en onderwijs ontvangen, mentale weerbaarheid voor zowel personeel als kinderen en jongeren, ziekte en gezondheid: het liep allemaal door elkaar heen. En uiteindelijk begon ook dat te wennen. Voor de meesten, tenminste. Deze periode brengt een geheel unieke dynamiek teweeg – voor de kinderen, hun ouders, onderwijsgevenden en ook voor de leerplichtambtenaar. Gelukkig konden we in Woudenberg ieder kind in beeld houden. Allen die hebben bijgedragen aan de inspanningen: we zijn u veel dank verschuldigd. Complimenten! Leest u in het verslag verder hoe we ook dit jaar onder deze uitdagende omstandigheden met velen samengewerkt hebben om de jongeren van Woudenberg ook nu een zo kansrijk mogelijke start in het leven mee te geven. Samen waardevol voor Woudenberg! Marleen Treep-Wolfswinkel Wethouder onderwijs en leerplicht

Schooljaar 2020-2021 Afgelopen schooljaar was wederom een bijzonder jaar. De pericelen rondom corona hebben op meerdere vlakken hun weerslag gehad. De inspanningen vanuit het onderwijs, maar ook ouders en beslist ook jongeren zelf om onderwijs te kunnen blijven volgen, ondanks alle beperkingen, verdienen lof. Dat niet alles is goed gegaan mag voor zich spreken maar ook zonder corona is dat het geval. Over het algemeen is het buitengewoon goed gegaan met hier en daar een zaak die extra aandacht heeft gevraagd en waarbij creatief met betrokken partijen naar een passende oplossing is gezocht en ook is gevonden. Bij het begin van het nieuwe schooljaar (2021-2022) is er vanuit leerplicht een (bel)rondje gemaakt bij de (Basis)scholen in Woudenberg. Hen is gevraagd naar positieve en negatieve ervaringen maar ook naar het niveau van mogelijke achterstand bij leerlingen als gevolg van het onderwijs buiten school. Over het algemeen waren er geen negatieve gevolgen voor wat betreft de samenwerking tussen gemeenten en scholen. De scholen hebben zich daarnaast extra ingespannen om tijdens de periode dat leerlingen niet op school konden zijn fysiek contact te houden door middel van huisbezoeken en digitale één op één momenten met leerlingen. Voor leerlingen van ouders met cruciale beroepen werd onderwijs op school gegeven. Alle kinderen zijn in beeld gebleven.

De samenwerking met het Voortgezet- en Middelbaar Onderwijs in de corona-periode heeft voornamelijk betrekking gehad op jongeren die waren afgehaakt of dreigde af te haken. Belangrijkste oorzaak was het wegebben van motivatie meestal als gevolg van het ontberen van fysieke contacten met medeleerlingen. Hier en daar ook als gevolg van het ontbreken van middelen. Vanuit het ministerie van Onderwijs Cultuur & Wetenschap lag er een richtlijn om terughoudend op te treden met handhaven bij verzuimmeldingen. Mede hierom is er voor gekozen om de dialoog op te zoeken en te zoeken naar oplossingen. In vrijwel alle gevallen is er tot een oplossing gekomen en zijn we geen leerlingen kwijtgeraakt.

Samenloop onderwijs en (jeugd)zorg Jongeren met problematiek nemen hun problemen mee naar school. Dit kan tot gevolg hebben dat zij als gevolg van deze problemen vastlopen of onvoldoende kunnen aansluiten. Binnen vrijwel alle scholen en onderwijsinstellingen zijn er instrumenten om leerlingen met een hulpvraag in eerste aanleg te ondersteunen. Indien de problematiek onderwijskundig van aard is kunnen scholen voor Voortgezet Onderwijs en Basis Onderwijs ondersteuning vragen bij het Samenwerkingsverband waartoe zij behoren. In gevallen waarbij dat nodig is wordt een TLV (Toelaatbaarheidsverklaring) afgegeven voor Speciaal Onderwijs. In andere gevallen wordt in andere vormen ondersteuning geboden om het recht op onderwijs te kunnen blijven verzilveren. Er zijn echter gevallen die van ernstige aard zijn en waarbij de hulpvraag bij het Sociaal Wijkteam terecht komt. Er zijn meerdere gevallen waarbij, vanuit het standpunt dat zorg voor onderwijs gaat, jongeren even niet naar school kunnen. In die gevallen is een (tijdelijke) vrijstelling op z’n plaats. Daar waar nog wel onderwijs mogelijk is, hoe beperkt soms ook, zijn er mogelijkheden vanuit het passend onderwijs en Variawet. De vraag die vaak gesteld wordt is wie is van wat en wie gaat een bepaald traject betalen. Het gaat hier met name om jongeren met een meer complexe hulpvraag die nog wel deelnemen aan het onderwijs.

Uitgangspunt is dat er geen geld van zorg naar onderwijs mag en vice versa. Hierdoor dreigt een patstelling te ontstaan. Als voorbeeld: een jongere loopt vast op meerdere vlakken in de persoonlijke levenssfeer. Hij vraagt zowel hulp op school als bij het Sociaal Wijkteam. Op school komen ze tot de conclusie dat onderwijs op dit moment niet mogelijk is, omdat school niet de (professionele) ondersteuning kan bieden die de jongere nodig heeft om tot leren te komen. Vanuit het Sociaal Wijkteam is er een verwijzing afgegeven voor gespecialiseerde hulpverlening maar er is een wachtlijst. Ondertussen kan de jongere niet naar school. Een vorm van opvang of dagbesteding als tussen oplossing is aan te bevelen maar wie gaat dit betalen, onderwijs of gemeente. De belangrijkste rol die een leerplichtambtenaar vervuld is het recht op onderwijs van jongeren waarborgen. Daarvoor is samenwerking met partners in de keten belangrijk. Ook het onderkennen van mogelijk- en onmogelijkheden van deze partners en de rol die zij daarbij vervullen. Voor ouders/verzorgers en jongeren is het soms een onmogelijke opgave om de weg te vinden als het leertraject van een jongere onderbroken is of dreigt te worden. De leerplichtambtenaar kan daarbij een gidsende rol vervullen zonder de verantwoordelijkheid over te nemen.

Eindconclusie Het komende schooljaar (2021-2022) zal er ingezet worden op de hernieuwde samenwerking met onderwijs en zorg. In de afgelopen schooljaren zijn er veel directe contacten naar de achtergrond verschoven. Voor wat betreft de permanente invulling van de functie wordt er gekeken naar een minder kwetsbare vorm van samenwerking. Hiervoor wordt de samenwerking met een andere gemeente beoogd.

De cijfers van het schooljaar 2020-2021 Aantal leerplichtige jongeren van 5 t/m 16 jaar (Start) Kwalificatieplichtige jongeren van 17 jaar

- 2190 leerlingen - 202 leerlingen

Alle jongeren hebben een inschrijving bij een school of een onderwijsinstelling of hebben een vrijstelling. Alle jongeren zijn in beeld.

Vrijstellingen In de gemeente Woudenberg hebben 14 jongeren een vrijstelling van de inschrijfverplichting: 9 jongeren in de leeftijd voor het Primair Onderwijs hebben een vrijstelling; 5 jongeren in de leeftijd voor het Voortgezet Onderwijs hebben een vrijstelling. artikel 5 onder a Aan 11 jongeren is een vrijstellingen afgegeven op grond van lichamelijke of geestelijke beperkingen waardoor jongeren geen onderwijs kunnen volgen. Regionaal zijn er afspraken gemaakt met het Samenwerkingsverband De Eem over het toetsingskader voor de aanvragen voor vrijstelling op grond van lichamelijke of psychische beperkingen. Het onderzoek wordt uitgevoerd door deskundigen van het Samenwerkingsverband en de GGD. Vanuit de opgelegde verplichtingen aan het Onderwijs/Samenwerkingsverband in het kader van passend onderwijs wordt voor elke aanvraag onderzocht of er, hoe beperkt ook, het recht op onderwijs verzilverd kan worden. Op basis van een positief advies van het Samenwerkingsverband wordt er een beschikking vrijstelling afgegeven. Te verwachten is dat het aantal vrijstellingen hierdoor terug zal lopen en dat meer jongeren hun recht op onderwijs kunnen verzilveren. artikel 5 onder b Ouders van 3 jongeren hebben een beroep gedaan op vrijstelling op grond van geloofs- of levensovertuiging.

De aanvragen voor vrijstelling op grond van geloofs- of levensovertuiging mochten inhoudelijk niet getoetst worden als gevolg van jurisprudentie en ontstaan deze vrijstellingen van rechtswegen. De aanvragen voor vrijstellingen op deze grondslag worden in een aantal gevallen gebruikt om thuisonderwijs mogelijk te maken. Bij afwijzen van de aanvraag dienen deze jongeren ingeschreven te worden bij een school of onderwijsinstelling. Als ouders weigeren volgt strafrechtelijke handhaving. Nederland kent geen thuisonderwijs en het oneigenlijk gebruik van deze wettelijke grondslag wordt hiermee ingeperkt.

Juridische ontwikkelingen Uit rechtspraak blijkt nu dat de grondslag voor aanvraag voor vrijstelling op grond van artikel 5 onder b om thuisonderwijs mogelijk te maken niet langer opgeld doet. Sinds kort liggen er een aantal uitspraken van gerechtshoven waaruit kan blijken dat deze aanvragen niet meer van rechtswege ontstaan maar dat ze verder onderbouwd dienen te worden. Uit de aanvraag zal moeten blijken dat er inhoudelijke en feitelijke gewetensbezwaren bestaan. Ouders dienen bij afwijzen van de aanvraag hun kind(eren) binnen 14 dagen in te schrijven bij een school of onderwijsinstelling. Als zij dat niet doen volgt proces-verbaal waarbij ter zitting ook inhoudelijk gekeken wordt naar de geloofs- of gewetensbezwaren. In het afgelopen schooljaar hebben 3 jongeren een vrijstelling gekregen op basis van deze grondslag. Eén jongere is gedurende het schooljaar verhuisd naar een andere gemeente.

Verzuim Absoluut verzuim (geen inschrijving bij school of onderwijsinstelling) In het schooljaar 2020-2021 zijn er 3 zaken behandeld waarbij leerplichtige jongeren niet naar school gingen. Na interventie zijn zij alle drie op een school geplaatst. Technisch zijn er meer meldingen van absoluut verzuim geweest maar het grootste deel betrof dit administratieve onvolkomenheden die relatief eenvoudig opgelost zijn. Meldingen van vermoedelijk ongeoorloofd schoolverzuim 16 uur in een periode van 4 weken Afgelopen schooljaar zijn er 40 formele DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs) verzuimmeldingen binnengekomen. Deze verzuimmeldingen worden slechts gedaan als er sprake is van 16 uur verzuim in een periode van 4 weken of wanneer er vermoedens bestaan dat de leerling het onderwijs dreigt te verlaten. Alle meldingen zijn in behandeling genomen. In vrijwel alle gevallen was er sprake van achterliggende problematiek. Ongeoorloofd schoolverzuim is in de meeste gevallen een signaal dat er sprake is van een achterliggend probleem. Dit probleem wordt niet altijd door het onderwijs onderkent en kan het onderzoek van de leerplichtambtenaar soms meer helderheid geven over de achtergrond van het verzuim. Hiervoor is een gesprek met leerling en ouders vaak het moment waarop de achterliggende problematiek duidelijk wordt.

In twee gevallen was er sprake van langdurige verzuim, langer dan 3 maanden: 1 casus in het Basis Onderwijs en 1 casus in het Voortgezet Onderwijs. De casus in het Basis Onderwijs betrof problematiek op meerdere fronten en is na een groot multidisciplinair overleg voortvarend opgepakt door de hulpverlening. Voor onderwijs is er een maatwerkoplossing gekomen. De casus in het Voortgezet Onderwijs betrof het vastlopen van een leerling in de 2e helft van het schooljaar. Ondanks allerlei interventies vanuit de hulpverlening en onderwijs is er geen passende school gevonden waar de leerling gedurende het schooljaar kon instromen. Vanuit de hulpverlening is er een maatwerk oplossing in de opvang gevonden. Voor onderwijs is een tijdelijke vrijstelling afgegeven. Luxe verzuim (eerder of te laat terug van vakantie) Afgelopen schooljaar is er een melding gekomen van mogelijk luxe verzuim. Dat bleek na onderzoek te gaan om een vertraging waarbij sprake was van overmacht.