06b Bijlage 3a - verkeersupdate Henschotermeer.pdf

MEMO

Integraal Verkeersadvies

Onderwerp:

: Update 2024,mobiliteitstoets bestemmingsplan “buitengebied Henschotermeer”, Woudenberg

Project Projectnummer Datum Van

: Henschotermeer Woudenberg : 240816.B : 26 november 2024 : G.J. (Geert Jan) Rijpstra

1.

Inleiding Ons is gevraagd om een laatste update te doen van de mobiliteitstoets van Accent Adviseurs van 2019. We hebben hierin zowel de nieuwste ontwikkelingen rond het Henschotermeer, als de huidige verkeersintensiteiten van de Zeisterweg (N224) verwerkt.

1

Allereerst benoemen we in paragraaf 2, welke functies rond het Henschotermeer uit de planvorming van 2017 verdwenen zijn en welke nu uiteindelijk in 2024 in de planvorming zijn opgenomen. In paragraaf 3 bespreken we de ontwikkeling van de hoeveelheid verkeer op de kruising Zeisterweg en De Heygraaff, tussen 2017 en 2024. In paragraaf 4, berekenen we van de in de planvorming opgenomen functies de hoeveelheid verkeer die dit genereert en maken we inzichtelijk of er toename van het verkeer is op de Heygraaff. In paragraaf 5, geven we een overzicht van de bestaande, ten opzichte van de toekomstige situatie. Daarbij besteden we ook specifiek aandacht aan het afvlakkingseffect dat ontstaat door de toevoeging van de nieuwe functies rond het meer. Tot slot controleren we in paragraaf 6 de kruising Zeisterweg – De Heygraaf op verkeerscapaciteit met behulp van het intensiteitscriterium van Slop en de verkeersveiligheid door middel van de methode Harders en sluiten we af in paragraaf 7, met een conclusie ten aanzien van het toevoegen van nieuwe functies aan het Henschotermeer. 2.

Wijzigingen in de planvorming en verkeersintensiteiten tussen 2017 en 2024 De volgende functies komen niet meer voor in het plan: - In 2019 was nog het plan om de YMCA locatie uit Leusden te verhuizen naar de Henschotermeer. De beheerder van dat terrein, Landgoed den Treek heeft kortgeleden aangegeven niet langer te opteren voor de verhuizing van de YMCA naar het Henschotermeer. - Kinderboerderij (in de update van Aa van 2019 was er al vanuit gegaan dat deze geen extra verkeer zou genereren). - Trimbaan (deze bestaande functie valt buiten het plangebied en is niet meer relevant) - Bijzondere verhuureenheden en camperplaatsen. De volgende functies aan het Henschotermeer blijven wel of worden wel ontwikkeld. Een aantal hiervan zijn ondersteunend aan de hoofdfunctie (recreatiemeer) en genereren geen extra verkeer. a. Recreatieplas Henschotermeer, met betaald parkeren, waarvoor men zich voor vertrek van huis moet reserveren voor een parkeerplaats. Het aantal parkeerplaatsen is gelimiteerd tot 2.450 stuks. In onze berekeningen zijn we ervan uitgegaan, dat op topdagen 5% van dit totale aantal parkeerplaatsen, nog een tweede keer benut wordt, door vroegtijdig vertrek en late aankomst. Het aantal verkochte parkeerkaarten is dan maximaal 2.573 per dag. Voor de bezetting per gemiddelde dag in het hoogseizoen is van dit maximum, steeds een percentage genomen.

Naast parkeren per uur of per dag, is ook een parkeerjaarabonnement mogelijk. Voor deze abonnementhouders wordt het gehele seizoen een aantal plaatsen vrijgehouden. Opmerking: Het planologisch vastleggen van een maximumaantal bezoekers van horeca en het op basis daarvan afleiden van de verkeersgeneratie en parkeerbehoefte is al toegestaan door de Raad van State, zie ABRvS 19 april 2023, ECLI:NL:RVS:2023:1544 en ABRvS 28 augustus 2019, ECLI:NL:RVS:2019:2901. Die situatie laat zich goed vergelijken met de voorliggende situatie (en ook de situatie bij andere dagrecreatieterreinen en stranden) waarbij het aantal parkeerplaatsen (als vastgelegd in het bestemmingsplan) bepalend is voor de maximaal planologische invulling. In de uitspraak van 19 april 2023 is ook al geaccordeerd dat een voorwaardelijke verplichting tot het hebben en in stand houden van een toegangscontrolesysteem voldoende is om een en ander planologisch te borgen. Om parkeerexcessen te voorkomen kennen alle omringende wegen al een parkeerverbod aan beide zijden van de weg. Daarnaast hebben zowel de Zeisterweg als 'De Heygraaff' zelfs een verbod op stilstaan voor beide zijden van de weg. b. Jaarrond horeca 1.650 m2 bvo (bruto vloeroppervlak) met terras van 650m2 én,  bowlingbanen of  indoor spelen in de kelder van 500 m2 bvo.

Indoor spelen blijkt een grotere hoeveelheid verkeer te genereren, derhalve is indoor spelen aangehouden voor de berekening van het aantal verkeersbewegingen. 2

Voor zowel horeca als indoor spelen, heeft de CROW parkeerkencijfers beschikbaar, maar geen verkeersgeneratie. Voor het restaurant van 1.650 m2 bvo met een terras van 650 m2 en een speelkelder van 500 m2 bvo, zijn maximaal 233 parkeerplaatsen nodig. We hebben als “worst case” aangehouden dat voor beide functies, de parkeerplaatsen gemiddeld 1,5 gebruikt worden per dag. De verkeersgeneratie is dan maximaal 348 mvt/etm (174 mvt uitgaand). c. Beheerderskantoor met geïntegreerde woning. Dit kantoor met woning genereerd 8 mvt/etmaal. d. De Schaapskooi, als multifunctionele activiteitenhal, met een bruto vloeroppervlak van 2.000 m2. e. Voor de invulling van de Schaapskooi werd gedacht aan: - Kunstijsbaan, - Indoor spelen/laser gamen of - Thema event Voor de functie “thema event, zijn bij de CROW geen parkeer en verkeersgeneratie gegevens beschikbaar. Als worst case hebben we musicaltheater”” als functie aangehouden. Dit bleek de meeste verkeersbewegingen van deze drie invullingen te genereren, deze is derhalve meegenomen in de verkeersberekeningen. Voor deze functie, met een aangehouden bruto vloeroppervlak van 2.000 m2, zijn volgens de CROW maximaal 162 parkeerplaatsen nodig met een maximale verkeersgeneratie van 244 mvt/etm (144 uitgaand). f. Strandhoreca. Dit is ondersteunend aan de hoofdfunctie en genereerd geen extra verkeer. g. Brug.

Dit is ondersteunend aan de hoofdfunctie en genereerd geen extra verkeer. h. Spelen in het bos. Dit is ondersteunend aan de hoofdfunctie en genereerd geen extra verkeer. i. Expositieruimte en uitkijkpunt. Ook dit is ondersteunend aan de hoofdfunctie en genereerd geen extra verkeer. Door het toevoegen van activiteiten en een extra horeca gelegenheid wordt niet beoogd om meer verkeer te genereren, maar juist om de piek in uitstroom van verkeer (tussen 17 en 18.00 uur) te spreiden. Omdat het aantal parkeerplekken niet toeneemt, zal de verkeersstroom ook niet groter kunnen worden dan dat dit nu al is. Door deze extra activiteiten en horeca worden bezoekers getriggerd en gefaciliteerd om langer te blijven om bijvoorbeeld hun maaltijd daar te genieten in plaats van tijdig naar huis te gaan om de maaltijd thuis te kunnen bereiden. Jaarrond is ook duidelijk dat al het parkeren van de toegevoegde functies, samen, 395 pp (horeca met indoor spelen en Schaapskooi), ruim past op P1 t/m 3. Er zal daarvoor geen gebruik gemaakt gaan worden van P4. 3.

Kruising Zeisterweg – De Heygraaff Op de Zeisterweg is het verkeer in algemene zin toegenomen (tijdens corona zijn diverse mensen overgestapt van openbaar vervoer naar eigen vervoer en zijn dat blijven doen). Door de in het rapport van Accent Adviseurs opgenomen kruispunttellingen van 2017, te vergelijken met de verkeersgegevens van 2022, (8% toename) hebben we door extrapolatie van de gegevens van 2022, de huidige verkeersintensiteiten in 2024 op deze kruising berekend (3% toename). De verkeersgegevens van 2022 zijn verkregen via: Provincie Utrecht: “Tabellen verkeerscijfers voor milieu- en verkeersberekeningen”. https://www.provincie-utrecht.nl/onderwerpen/mobiliteit/verkeer-en-vervoer-feiten-encijfers/tabellen-verkeerscijfers-voor-milieu-en-verkeersberekeningen Er zijn geen recente verkeergegevens bekend van De Heygraaff, anders dan die van de visuele verkeerstellingen van Telwerk B.V uit 2017. De tellingen van 2017 hebben we opgehoogd met 5% voor mogelijke, binnen het bestemmingsplan passende ontwikkelingen van de aanpalende campings en recreatieparken. Daarnaast hebben we gekeken of door het toevoegen van functies, de hoeveelheid verkeer op De Heygraaff, extra toeneemt of afneemt. Zoals verwacht werd, vlakt de piek op topdagen af met ca. 9% op wekdagen tot wel 16% in het weekeinden en kan de hoeveelheid verkeer in het laagseizoen toenemen met 200 à 300 mvt/etmaal.

3

4.

Berekening verkeersgeneratie Wij hebben gebruik gemaakt van de nieuwste parkeerkencijfers, aanwezigheidspercentages en de nieuwste verkeersgeneratiegegevens van de CROW van 19 juni 2024, om de parkeerbehoefte en de verkeersgeneratie voor de verschillende dagdelen in te kunnen schatten. We hebben voor zowel werkdagen, vrijdagen, zaterdagen en zondagen op basis van de “aanwezigheid” percentages van de CROW, de “vertrek” percentages bepaald voor de avondspits en de na-avondspits in het hoogseizoen (zie bijlage 4). In deze tabel is te zien dat we niet bij alle dagen op 100% vertrekkend verkeer uitkomen. Wij hebben er rekening mee gehouden dat de parkeerterreinen en de toegevoegde functies lang niet altijd voor 100% benut zullen worden én uiteraard dat er verschillende bezoekers zullen zijn die al vóór de avondspits vertrekken. Voor de zaterdag hebben we voor de horeca een bezetting aangehouden van meer dan 125%, omdat we er van uitgaan dat er dan dubbelgebruik van parkeerplaatsen optreed, door vroege (ochtend)en late (middag/avond) klanten. Ter controle hebben we het gemiddelde aantal verkochte parkeerkaarten van de 15 drukste dagen van 2018, aangehouden als maatstaf voor een gemiddelde zaterdag in het hoogseizoen. Terugrekenend kwam dit uit op een vertrekpercentage van 70% van het aantal parkeerplaatsen op P1 t/m P3 en 36% van het aantal parkeerplaatsen van P4.

Dit staat in rood aangegeven op de vertrekpercentages van bijlage 3. Zelf hebben we 70% en 35% als vertrekpercentage aangehouden.

5.

Combi effect recreatieplas en jaarrond horeca De geplande voorzieningen, te weten de jaarrond horeca en de Schaapskooi als multifunctionele activiteitenhal, zorgen voor een verlenging van het bezoek of maken bezoek op mindere mooie dagen aantrekkelijk. Wij zijn er van uitgegaan dat door de toevoeging van de geplande voorzieningen, er ongeveer twee keer zoveel bezoekers besluiten om pas ná de avondspits te vertrekken, dan zonder deze voorzieningen. Om aan de veilige kant te zitten, hebben we in onze berekeningen, als “worst-case” aangenomen dat slechts 50% meer bezoekers, dan zonder deze extra faciliteiten, zal besluiten om pas ná de avondspits te vertrekken. Uit de berekeningen blijkt dat de piek aan bezoekers in het hoogseizoen hierdoor tussen de 9 en 16% afneemt (voor werkdagen respectievelijk zaterdag). Naast de verkeerseffecten voor het hoogseizoen, hebben we ook gekeken naar de effecten in de rest van het jaar. Hiervoor hebben de vertrekpercentages ingeschat per maand, onderverdeeld naar jaargetijde. Onderstaand een overzicht van de bestaande situatie, aan de hand van het aantal verkochte parkeerkaarten in 2018. Dit was een extreem warm jaar met veel mooie dagen. Er zijn in 2018 50.000 kaarten verkocht. Dit geeft een verkeersgeneratie van 100.000 mvt op jaarbasis.

Onder deze gegevens hebben we door ons berekende hoeveelheden verkeer gezet, op basis van aanwezigheidspercentages, zoals aangegeven in bijlage 4. Mobiliteitstoets Verkeer Henschotermeer 2022 (bestaande situatie) per dag aantal dagen per seizoen waarvan aandeel middelzwaar vrachtverkeer in percentage aandeel middelzwaar vrachtverkeer in mvt aantal motorvoertuigen per seizoen (bestaand) Verkeer Henschotermeer, horeca en Schaapskooi in mvt/etm (beoogde situatie) aandeel middelzwaar vrachtverkeer, 5% in mvt Totaal Henschotermeer, horeca en Schaapskooi in mvt/etm (beoogde situatie) Tabel 1, mobiliteitstoets

6.

winter

voorjaar zomer

herfst

totaal

100 90 5% 450 8.550

100 91 5% 455 8.645

800 92 5% 3.680 69.920

100 92 5% 460 8.740

5.045 95.855

1.149 21.834

2.005 38.102

3.545 67.362

1.679 31.910

8.379 159.209

Capaciteit kruispunt Zeisterweg – De Heygraaff We hebben de wachttijden van deze kruising getoetst met behulp van de methode Harders. De rekenmethode geeft snel inzicht of de wachttijden op het kruispunt acceptabel zijn. Voor de berekening van de intensiteiten van de Zeisterweg, gebruiken we de resultaten van de toename van het verkeer tussen 2016, respectievelijk 2017 en 2022, geëxtrapoleerd naar 2024. Voor De Heygraaf, rekenen we met de afname van het verkeer door de toevoeging van jaarrond horeca en de Schaapskooi. Daarnaast voegen we 5% verkeer toe. Dit extra verkeer is er nu (nog) niet, maar is mogelijk door uitbreiding van recreatieterreinen binnen de bestaande bestemmingsplannen). 4

Als maatgevende avondspits hebben we een zaterdagavond in juli aangehouden. Voor de berekening van de maatgevende spits hebben we de percentages vertrekkend verkeer van het Henschotermeer, laten samenvallen met het gemiddelde van het aantal verkochte parkeerkaarten van de 15 drukste bezoekdagen in de warme zomer van 2018. Het betrof 1.579 verkochte kaarten, dit komt overeen met de 5 na drukste dag, tegen 1.562 verkochte kaarten in onze berekening met behulp van vertrekpercentages, voor alleen het gebruik van het Henschotermeer. Onderstaand de kruispuntplot van het berekende drukste spitsuur op een “gemiddelde” zaterdagavond in juli 2024.

figuur 1: Drukste uur op het kruispunt Zeisterweg - De Heygraaff

De mechanische tellingen van de Provincie geven een gedetailleerd beeld van de gemiddelde verkeersintensiteiten op een werkdag. In tabel 2 zijn deze weergegeven, samen met onze doorrekeningen van 2022 en 2024. Extrapolatie van verkeerstellingen Verkeerstoename tussen 2016/17 en 2022 en tussen 2022 en 2024

N224 N224

wegvak Zeisterweg Zeisterweg De Heygraaaff

van naar Doornseweg (N227) De Heijgraeff De Heijgraeff Voorstraat

2016

11.981

2017

2022 8% Gemiddelde werkdag in motorvoertuigen per etmaal 12.696 12.984

2024 3%

13.050 13.346

3.932

3.913

3.913

tabel 2: intensiteiten per wegvak

Toets Methode Harders Methode Harders is een rekenmethode die inzicht geeft in de wachttijden van het voorrang verlenende verkeer. Als de wachttijd per voertuig het criterium van 20 seconden overschrijdt ontstaan er wachtrijen. Lange wachttijden leidt tot risicovoller gedrag bij het oprijden van het kruispunt wat nadelig is voor de verkeersveiligheid. Daarnaast kunnen wachtrijen tot andere verstoringen leiden. 5

We hebben er voor gekozen om voor de gemiddeld Op het kruispunt Zeisterweg-De Heygraaff (bijlage 1), moeten de rijrichtingen 3 (links afslaand vanaf de Zeisterweg), 4 (rechts afslaand vanuit De Heygraaff) en 6 (links afslaand vanuit De Heygraaff), voorrang geven aan het kruisende verkeer. Voor rijrichting 3 is er geen wachttijd. Voor 4 is de wachttijd minder dan 15 seconden en voor rijrichting 6 is dat 20 seconden. Dit is nog acceptabel. De toevoeging van horeca zorgt voor een behoorlijke afvlakking van de avondspits, maar door de autonome groei van het verkeer op de Zeisterweg zelf, zullen er een aantal momenten in het hoogseizoen zijn waarop er wel overschrijding van de wachttijden zal optreden. Dit kan het geval zijn op een zeer mooie dag met veel zon waardoor er niet alleen veel mensen het Henschotermeer bezoeken maar ook de omgeving, vanwege het recreatieve potentieel van deze omgeving. De ervaring heeft geleerd dat dit ongeveer 5 à 6 keer per jaar optreed. Toets intensiteitscriterium van Slop Het intensiteitscriterium van Slop is een waarde waarmee bepaald kan worden of de capaciteit van het kruispunt zelf toereikend is. Dit wordt berekend op basis van de verkeersintensiteiten op een gemiddelde werkdag. Wij hebben, als worst case scenario, hiervoor weer de “gemiddelde” zaterdag in het hoogseizoen voor aangehouden, zoals bij de methode Harders.

Het kruispunt Zeisterweg-De Heygraeff in de huidige vorm, blijft nog binnen de capaciteitsnorm (a=1,19 van grenswaarde a=1,67). Er zijn géén maatregelen nodig (zie bijlage 2). 7.

Conclusie nieuwe situatie, met jaarrond horeca Uit de berekeningen blijkt dat het kruispunt Zeisterweg-De Heygraeff in de maatgevende maand juli, op werkdagen, qua wachttijden nog niet aan zijn capaciteit zit. In de weekenden en op dagen dat het bezoek aan het zwemmeer toe neemt zal het kruispunt zwaarder belast worden, maar nog steeds enige restcapaciteit hebben. Uit onze berekeningen met behulp van vertrekpercentages per functie (zie bijlage 3), komen we tot de conclusie dat op de zaterdagmiddag in het hoogseizoen, de hoeveelheid verkeer op De Heygraaf, een drukste maatgevende spitsuur (55% van de 2-uurs spits) heeft van 562 mvt/uur. Richting 4 gaan dan 341 mvt/uur en richting 6, 244 mvt/uur. Zelfs dan blijft er nog een restcapaciteit over voor rijrichting 4, van 375 mvt/uur. Voor rijrichting 6 nadert dan de capaciteitsgrens, er is dan nog een kleine restcapaciteit van 138 mvt/uur. Op zondagmiddagen in het hoogseizoen zal de wachttijd richting 6, kunnen oplopen tot de grens van 20 seconden. Wel blijkt dat de hoeveelheid verkeer in het laagseizoen zal toenemen, maar in het hoogseizoen zal afnemen. In het laagseizoen blijven de bezoekersaantallen echter zodanig dat geen gebruik van P4 nodig is. De capaciteit van P1,2 en 3 zijn hiervoor ruim voldoende.

6

7

Bijlage 2

8

2a 2b

Norm Per verkeers generatie

eenheid

omvang

1,2 2,1

0,4 2,8

Totaal verkeer De Heygraaf (avondspits, 2uur) Totaal verkeer De Heygraaf (ná de avondspits, 3 uur) Aantal mvt De Heygraaff, uitgaand, in maatgevend uur (= 55% van 2 uurs spits) Aantal mvt De Heygraaff, uitgaand, in maatgevend uur (= 40% van 3 uurs na avondspits)

9 Mogelijke wijzigingen aan camping staanplaatsen Mogelijke wijzigingen , extra recreatie woningen Totaal wijzigingen recreatiedoelen

nvt nvt nvt nvt

4,5 7,5 12,2

2 6,1 8,1

nvt nvt nvt nvt

8,2

2,1

16,4 12,6

3 Beheerderskantoor met geïntegreerde woning 4 De Schaapskooi, multifunctionele hal Schaapskooi als kunstijsbaan <400 m Schaapskooi als indoorspelen (groot) Schaapskooi als musicaltheater 5 Strandhoreca 6 Brug 7 Spelen in het bos 8 Expositieruimte met uitkijkpunt Totaal aanpalende functies Henschotermeer

nvt

9 2,8 5,1

nvt

2 jaarrond Horeca, reataurant (1650 m2) plus terras (650 m2) Kelder: bowlingcentrum Kelder: indoor spelen (gemiddeld) Totaal jaarrond Horeca met indoor spelen in kelder Combi effect Henschoterplas en horeca (hoogseizoen) % combi effect = vermindering spits

HENSCHOTERMEER ONTWIKKELINGEN 2024 1 recreatieplas Henschotermeer, parkeerveld 1,2 en 3. Parkeerveld 4 (overloop) Totaal Henschotermeer

1 staanplaats 1 woning

100 m2 bvo 100 m2 bvo 100 m2 bvo

1 woning

100 m2 bvo 1 bowlingbaan 100 m2 bvo

270 29

2.500 2.500 2.000

1

2300 6 500

parkeren Bestaande situatie Henschotermeer, gemiddelde aantal parkeerkaarten (= zelfde als aantal uitgaand verkeer)van de 15 drukste dagen in 2018. parkeerveld 1,2 en 3 parkeerveld 4

Berekening verkeersgeneratie uitgaand (avondspits, hoogseizoen) nummer Functies Norm

nvt nvt nvt nvt

324 61

164

50 153 162

2

207 17 26 233

700 1.750 2.450

700 1.750

nvt nvt nvt nvt

gemiddelde werkdag

gemiddelde vrijdag

103 81 184

130

56 94 122

8

155 13 19 174

5% 5%

15% 15% 0%

5%

10% 10% 10%

5 4 9

0

455

826

-

8 14

0

16 1 2 17 817 0

-

10% 10%

20% 5% 20%

10%

50% 50% 50%

174

434

10 8 18

25

11 5 24

1

78 6 10 87 390

-

5% 5%

15% 10% 5%

5%

25% 25% 25%

553

1.006

5 4 9

7

8 9 6

0

39 3 5 44 990 7%

-

10% 10%

25% 10% 25%

10%

60% 60% 60%

205

513

10 8 18

31

14 9 31

1

93 8 11 105 463

10% 10%

15% 10% 10%

0%

20% 20% 20%

avondspits 70% 36%

gemiddelde zaterdag

10 8 18

12

8 9 12

562

1.021

-

31 3 4 35 990 14%

5% 5%

30% 15% 30%

5%

100% 100% 100%

gemiddelde zondag

221

551

5 4 9

37

17 14 37

0

155 13 19 174 505

-

10% 10%

10% 15% 10%

0%

20% 20% 20%

10 8 18

12

6 14 12

501

911

-

31 3 4 35 880 8%

-

5% 5%

20% 5% 20%

0%

60% 60% 60%

5 4 9

24

11 5 24

298

745

-

93 8 11 105 711

gemiddelde zondag avondspits na avondspits 221 55% 404 30% 221 184 30% 551 10% 184 404 956 404

221 184 404

percentages uitgaand verkeer op basis van aanwezigheidspercentages 2024 CROW

na avond 515 30% 660 10% 1.174 gemiddelde werkdag gemiddelde vrijdag gemiddelde zaterdag avondspits na avondspits avondspits na avondspits avondspits na avond 735 60% 441 15% 110 70% 515 20% 147 70% 515 30% 1.838 25% 459 5% 92 30% 551 5% 92 35% 643 10% 2.573 900 202 1.066 239 1.158

uitgaand 735 1.838

parkeren verkeer

maximaal

BIJLAGE 3 Vertrekpercentages

9

BIJLAGE 4, mobiliteitstoets

10