05c. Gebiedsvisie Henschotermeer DEFINITIEF.pdf

Gebiedsvisie Henschotermeer NOVEMBER 2021 - VERSIE 4

Inhoudsopgave 1. Inleiding������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 3 1.1 Waarom deze gebiedsvisie?������������������������������������������������������������������������������������ 3 2. Kader����������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 4 2.1 Historie van het gebied�������������������������������������������������������������������������������������������� 4 2.2 Visie Landgoed Den Treek-Henschoten������������������������������������������������������������������ 5 2.3 Visie Henschotermeer���������������������������������������������������������������������������������������������� 6 3. Kernwaarden ���������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 7 3.1 Mooi Meer���������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 7 3.2 YMCA���������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 7 3.3 Gedeelde kernwaarden�������������������������������������������������������������������������������������������� 7 4.

Thema’s ������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������ 8 4.1 Natuur���������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 8 4.2 Recreatie���������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 10 4.3 Verkeer�������������������������������������������������������������������������������������������������������������������11 5. Hoe nu verder ������������������������������������������������������������������������������������������������������������ 12 5.1 Participatie ������������������������������������������������������������������������������������������������������������ 12 5.2 Bestemmingsplan�������������������������������������������������������������������������������������������������� 15

Gebiedsvisie Henschotermeer

2

1. Inleiding 1.1 Waarom deze gebiedsvisie?

In 2018 stopte de overheid met het subsidiëren en onderhouden van het Henschotermeer. Sindsdien pacht Mooi Meer B.V. het gebied van de eigenaar van Landgoed Den Treek-Henschoten. Omdat het de bedoeling is dat alle recreatie op één plek komt, verhuist het YMCA kampeercentrum vanuit Leusden naar het Henschotermeer. Met deze gebiedsvisie willen Mooi Meer en de YMCA toewerken naar een aantrekkelijk recreatiegebied rondom het Henschotermeer. Door de recreatieve activiteiten rendabel te maken, kan het terrein in de toekomst toegankelijk blijven voor alle belanghebbenden. Mooi Meer ontplooit al activiteiten in dit gebied en de YMCA gaat dat in de nabije toekomst doen.

De gebiedsvisie kan worden gebruikt: • om deelprojecten te bepalen en randvoorwaarden voor uitvoering te benoemen; • als afstemmingskader voor lopende en komende bouwactiviteiten; • als uitgangspunt voor toekomstige herziening van het bestemmingsplan via ontwikkelingsplannen.

Toen Recreatieschap Utrechtse Heuvelrug en Kromme Rijn (UHVK) in 2018 de huur opzegde, is er een ontwikkelkader vastgesteld. Volgens dit kader en de visie van de gemeente Woudenberg, de gemeente Utrechtse Heuvelrug en de provincie Utrecht is het terrein rondom het Henschotermeer bedoeld voor dagrecreatie. Er is ruimte voor ontwikkelingen gericht op seizoen verlenging, binnen de bestaande bestemmingsplannen. Om het gebied optimaal te kunnen inrichten en beheren, is het belangrijk om samen te werken met alle betrokken partijen. In 2019 stelden Mooi Meer en de YMCA daarom een concept visie op. De inspraak die daarop volgde, heeft geleid tot deze gebiedsvisie. Projectgebied Henschotermeer

Gebiedsvisie Henschotermeer

3

2. Kader 2.1 Historie van het gebied

Landgoed Den Treek-Henschoten is ontstaan in 1807 en omvat een natuurgebied van circa 2200 hectare. Het Henschotermeer is een waterplas binnen dit gebied. Het meer werd in 1950 aangelegd. Midden jaren ’70 werd het verder uitgegraven. Het kreeg toen haar huidige vorm. Tussen 1972 en 2018 pachtte de overheid het Henschotermeer van de eigenaar van Landgoed Den Treek-Henschoten. In die periode was de recreatieplas vrij toegankelijk voor bezoekers. In 2018 zegde het Recreatieschap Utrechtse Heuvelrug en Kromme Rijn (UHVK) de huur op en werd het terrein privaat. Mooi Meer Sinds 2018 pacht Mooi Meer het gebied. Deze ondernemer moet zelf zorgdragen voor een gezonde en duurzame exploitatie om het Henschotermeer toegankelijk te houden voor publiek.

Henschotermeer

YMCA kampeercentrum De YMCA is sinds 1928 aanwezig op Landgoed Den Treek-Henschoten met een groepskampeerterrein voor kinderen vanaf 6 jaar. Het bevindt zich aan de Paradijsweg in Leusden. Omdat de erfpacht van deze locatie in de nabije toekomst afloopt, heeft de YMCA de mogelijkheid gekregen van het landgoed om een kampeercentrum te ontwikkelen op het voormalige NCC terrein naast het Henschotermeer. Dit omwille van meer rust voor de natuur en het bundelen van alle recreatieve activiteiten op één plek.

YMCA 1928

Gebiedsvisie Henschotermeer

4

2.2 Visie Landgoed Den Treek-Henschoten

De eigenaren van Landgoed Den Treek-Henschoten hebben gekozen voor het groeperen van recreatieve voorzieningen. Onder andere rondom het Henschotermeer. Op die manier kan de druk op recreatiegebieden in goede banen worden geleid en kunnen de benodigde voorzieningen op elkaar afgestemd worden en elkaar versterken. Het is de bedoeling dat het bundelen van de recreatieve activiteiten meer rust oplevert op andere locaties. Bijvoorbeeld in het stadse landgoedpark, waarin het YMCA kampeercentrum zich op dit moment nog bevindt. Elk gebied binnen het landgoed heeft zijn eigen zone, thema en doelgroepen gekregen, zodat de natuur en rust op het landgoed wordt versterkt. De YMCA biedt intensieve recreatie. Dit past niet in het beeld van ‘het stadse landgoedpark’. Vandaar de herpositionering van de YMCA naar ‘de dagrecreatieve ster’.

Uitleg ‘dagrecreatieve ster’

Natuur & Recreatie: zones van gebruik op Landgoed Den Treek-Henschoten

Gebiedsvisie Henschotermeer

5

2.3 Visie Henschotermeer

Door de recreatieve activiteiten rondom het Henschotermeer te groeperen, kunnen de benodigde voorzieningen op elkaar afgestemd worden en elkaar versterken. Belangrijke uitgangspunten hierbij zijn: de activiteiten passen bij de wensen van de hedendaagse recreant én bij het karakter van het Henschotermeer. Henschotermeer Mooi Meer wil bezoekers een betaalbaar dagje uit bieden op een schoon en veilig terrein met veel comfort en daardoor veel verblijfsplezier. Om dit te bereiken wil de exploitant op het terrein een breed kwaliteitsaanbod realiseren, met als doel een positieve persoonlijke beleving voor de gebruiker. Het zo goed mogelijk bedienen van alle doelgroepen en het spreiden van bezoekers krijgen hierbij veel aandacht. Deze visie sluit aan bij de ambitie van de provincie Utrecht om bij bovenregionale recreatieterreinen in te zetten op een breed publiek met voldoende mogelijkheden voor ontspanning en recreatie. Ook sluit deze visie aan bij de ‘Structuurvisie 2030 Woudenberg’ en het vigerende bestemmingsplan. Hierin is bepaald dat er spake kan zijn van het salderen van ontwikkelruimte van de naast gelegen camping ten behoeve van ontwikkelingen bij het Henschotermeer. De plannen mogen niet concurrerend zijn ten opzichte van de bestaande mogelijkheden. YMCA De YMCA zal haar bestaande kampeeractiviteiten voor kinderen en jongeren voortzetten bij het Henschotermeer.

De kampgroepen kunnen op warme dagen gebruikmaken van het verkoelende meer en hoeven dan niet naar het zwembad te lopen, zoals in Leusden het geval is. De groepen kunnen ook gebruikmaken van andere toekomstige faciliteiten die bij hun leeftijdscategorie passen.

Gebiedsvisie Henschotermeer

6

3. Kernwaarden Mooi Meer en de YMCA zien elkaar als aanvullende partners. Mooi Meer exploiteert het Henschotermeer en richt zich vooral op de recreant die wil onthaasten en behoefte heeft aan een onbezorgd dagje uit. In de activiteiten staan ontmoeting, ontspanning en beleving centraal. De YMCA sluit daar goed bij aan, zij faciliteert voornamelijk schoolkampen voor het basis- en voortgezet onderwijs. Daarnaast organiseert de YMCA vakantiekampen voor kinderen.

3.3 Gedeelde kernwaarden

Mooi Meer en de YMCA zijn beide maatschappelijk betrokken organisaties. Hun activiteiten zijn gericht op ontmoeten, ontspannen en beleven.

3.1 Mooi Meer

1. 2. 3. 4. 5.

Ongedwongen Gastvrij Betaalbaar Gemoedelijk Duurzame exploitatie

3.2 YMCA

YMCA Nederland biedt een plek aan kinderen vanaf 6 jaar waar zij zich thuis voelen en zich kunnen ontwikkelen. Door de enthousiaste inzet van medewerkers en vrijwilligers bezorgt de YMCA elke doelgroep een leuke tijd. Samen lachen, talenten ontdekken en leren samenwerken is de kerngedachte. Op deze manier wil de YMCA een bijdrage leveren aan een samenleving waarin ruimte en aandacht is voor iedereen.

Gedeelde kernwaarden

Kansen • De YMCA kan kinderen aan het Henschotermeer laten spelen. • Bezoekers van Mooi Meer en van de YMCA kunnen gebruikmaken van elkaars faciliteiten. • Natuureducatie: spelenderwijs kennismaken met natuur, planten en dieren.

“Het Henschotermeer vergeet je nooit meer.”

Gebiedsvisie Henschotermeer

7

4. Thema’s 4.1 Natuur

Door de verplaatsing van het YMCA kampeercentrum komt er meer ruimte voor de natuur. Rondom het Henschotermeer zal de biodiversiteit toenemen. De recreatieve activiteiten zullen de natuur niet onnodig belasten. Henschotermeer Het gebied rondom het Henschotermeer had voor de exploitatie een eenzijdige ecologische waarde. Al tijdens de start van de exploitatie heeft Mooi Meer zich beziggehouden met (achterstallig) bosonderhoud en er heeft natuurlijke dunning plaatsgevonden. Ook zijn er reeds 4500 nieuwe bomen en struiken geplant om de biodiversiteit in het gebied toe te laten nemen.

Omdat natuureducatie een belangrijke activiteit is bij Mooi Meer en de YMCA, zal er op het terrein in Woudenberg veel aandacht zijn voor biodiversiteit: er komen verschillende nieuwe planten en bomen, insectenkastjes, bijenhotels en andere voorzieningen die het een aantrekkelijke omgeving maken voor zowel dieren als voor mensen.

YMCA Het YMCA kampeerterrein in Leusden wordt teruggegeven aan de natuur, waardoor de recreatiedruk in dit gebied wordt verlaagd. Er zal daar ingezet worden op een kwalitatieve opwaardering van de al aanwezige natuurwaarde. Dit gebied in Leusden is groter dan het gebied waar de YMCA bij het Henschotermeer in terecht komt. De verplaatsing van de YMCA naar het Henschotermeer levert qua oppervlakte een verbetering op voor de natuur.

De aanleg van het nieuwe groepskampeerterrein vindt zo veel mogelijk plaats op het gebied dat nu al in gebruik was als NCC kampeerterrein. Waar de tenten precies komen, zal ter plekke worden bepaald. Op die manier kan het onnodig kappen van bomen en struiken worden voorkomen.

Schets invulling YMCA-gebied

Gebiedsvisie Henschotermeer

8

YMCA Het YMCA kampeercentrum biedt elke zomer vakanties aan kinderen vanaf 6 jaar. Hierbij is veel aandacht voor plezier, ontmoeting, het ontdekken van de je eigen talenten en samenwerken in groepen. Alle kinderkampen vinden plaats in of bij de natuur, omdat de natuur ruimte biedt om in te spelen en ontspannend werkt. Om de kindervakanties en andere groepen te kunnen faciliteren, wil de YMCA op het voormalige NCC terrein een kampgebouw neerzetten. Daaromheen komen tien kampterreinen waarop tenten staan. Dit is hetzelfde concept als de YMCA momenteel in Leusden hanteert. In het plangebied wordt het groepskampeerterrein van de YMCA gerealiseerd. Het voormalige NCC kampeerterrein, met een omvang van circa 3 hectare, wordt uitgebreid tot een omvang van circa 6,5 hectare. Het terrein wordt grotendeels ingericht met kampeervelden, die geschikt zijn voor groepen en die door bosstroken van elkaar zijn gescheiden. Verspreid over het terrein komen verschillende sportvelden. In de zuidoostelijke hoek van het terrein is de nieuwbouw van een groepsaccommodatie/centrale voorziening voorzien. Dit is het enige deel van het gebied waar een permanent gebouw komt te staan.

YMCA-kamp in Leusden

Gebiedsvisie Henschotermeer

9

4.2 Recreatie

Zowel Mooi Meer als de YMCA richten zich op ontspanning en beleving. De activiteiten rondom het meer zullen alle leeftijden aantrekken. Henschotermeer Het Henschotermeer en het omliggende bos beslaan een gebied van 75 hectare. Het recreatieterrein ligt deels op het grondgebied van de gemeente Woudenberg en deels op het grondgebied van de gemeente Utrechtse Heuvelrug. Het recreatieterrein is een belangrijke trekpleister voor mensen uit Woudenberg en uit de regio. Direct naast het meer bevinden zich meerdere campings. Het Henschotermeer is een boven regionaal recreatieterrein.

Het beheerderskantoor zal worden vervangen door een beheerderskantoor met woning, omdat de genoemde uitbreidingen meer gaan vragen van het beheer in het gebied. Er wordt ook beperkte ruimte geboden voor bijzondere verhuureenheden en familie appartementen. Rondom het Henschotermeer wordt verder toegewerkt naar: • een multifunctionele activiteitenhal; • strand horeca; • een expositieruimte.

Het Henschotermeer is door Landgoed Den Treek-Henschoten aangewezen als recreatieve poort van de Utrechtse Heuvelrug. Het is de bedoeling dat er extra voorzieningen voor dag- en verblijfsrecreatie komen. Daarmee neemt de recreatieve waarde toe en kan het terrein ook in de toekomst voor het publiek toegankelijk blijven. De voorzieningen worden zoveel mogelijk geclusterd op het bestaande terrein en waar mogelijk jaarrond geëxploiteerd. Voor het verbeteren van de verblijfskwaliteit en het verlengen van de verblijfsduur wordt gedacht aan de volgende uitbereidingen: • Verbreding van de dagrecreatie met sport en spel; • Jaarrond horeca Er moet het hele jaar door een reden zijn om naar het Henschotermeer te gaan.

Gebiedsvisie Henschotermeer

10

4.3 Verkeer

Het is de wens van de provincie Utrecht om de verkeersdrukte rondom het Henschotermeer niet verder te laten toenemen. Veilig aankomen en vertrekken door middel van verkeersregulatie is noodzakelijk.

In-/uitgang YMCA In-/uitgang Henschotermeer

Autoverkeer Henschotermeer De nieuwe voorzieningen bij het Henschotermeer zijn er specifiek op gericht om piekbelasting op de wegen rond het Henschotermeer tegen te gaan. Extra recreatieve voorzieningen zoals horeca zullen zorgen voor het spreiden van drukte en het voorkomen van (extra) pieken. Bij de voorgenomen ontwikkelingen zal het aspect mobiliteit zeker ook de aandacht krijgen. Met een intelligent slagboomsysteem kan een verkeerssituatie beheersbaar worden gereguleerd. YMCA Het kampeercentrum is bereikbaar via de ingang aan de N224, ten noorden van het terrein. De YMCA probeert er zoveel mogelijk voor te zorgen dat bussen en vrachtwagens niet tijdens piekmomenten komen. Dit doet zij door concrete afspraken te maken met groepen en met leveranciers. In afstemming met de Veiligheidsregio Utrecht (VRU) zal indien nodig bij calamiteiten gebruik worden gemaakt van de vluchtroute die uitkomt op de parallelweg van de N227. Denk bijvoorbeeld aan een bosbrand. Openbaar vervoer Het Henschotermeer en de YMCA zijn goed toegankelijk met het openbaar vervoer (ov). Je kan naar het Henschotermeer en de YMCA reizen met de bus en de trein. - Bushalte: Woudenberg, de Heigraeff (3 minuten wandelen) - Treinstation: Maarn (38 minuten wandelen)

Nooduitgang

Ingang, uitgang en nooduitgang

Laadpalen Om mee te gaan in de beweging van de energietransitie komen er in de toekomst laadpalen bij de parkeerplaatsen in het recreatiegebied. Ook zullen er oplaadpunten voor fietsen komen.

Gebiedsvisie Henschotermeer

11

5. Hoe nu verder 5.1 Participatie

Om het gebied optimaal te kunnen inrichten en beheren, is het belangrijk om samen te werken met alle betrokken partijen. In het verleden zijn er al diverse momenten geweest waarop er overleg en het met de initiatiefnemers meedenken mogelijk was. Onderstaand is een weergave opgenomen van de wijzigingen die als gevolg van overleg en het uitvoeren van onderzoeken zijn doorgevoerd. Basisscenario: • verplaatsen YMCA uit Leusden met als zoekgebied het gedeelte ten westen van P4; • verplaatsen van de 84 verblijfseenheden van de NCC camping naar het gebied tussen het Henschotermeer en P4; • spelen in het bos; • diverse vaste strandhoreca (3 plekken) waarvan één met bedrijfswoning; • multifunctionele activiteitenhal ten noorden van P3; • aanleggen van een extra brug; • uitkijktoren op het eiland met expositieruimte; • beheerderskantoor met bedrijfswoning; • jaarrondhoreca nabij hoofdentree met overdekt spelen; • kinderboerderij; • trimbaan.

Vertrekpunt “ontwikkelkader Henschotermeer”

Basisscenario Henschotermeer

Eerste wijziging: • verplaatsen YMCA uit Leusden naar het gebied van de NCC ivm aanwezigheid van de dassen; • verplaatsen van de 84 verblijfseenheden van de NCC camping naar 75 verblijfseenheden met o.a. op het strand bijzondere verhuureenheden; • spelen in het bos; • diverse vaste strandhoreca (3 plekken) waarvan een met bedrijfswoning; • multifunctionele activiteitenhal ten noorden van P3; • aanleggen van een extra brug; • uitkijktoren op het eiland met expositieruimte; • beheerderskantoor met bedrijfswoning; • jaarrondhoreca nabij hoofdentree met overdekt spelen; • kinderboerderij; • trimbaan. Eerste wijziging (alternatief): • verplaatsen YMCA uit Leusden naar het gebied van de NCC ivm aanwezigheid van de dassen; • verplaatsen van de 75 verblijfseenheden (met o.a. op het strand bijzondere verhuureenheden) naar 40 camperplaatsen aangelegd nabij P3. 25 bijzondere verhuureenheden; een deel ten westen van P3 en een deel ten zuiden van de gemeente grens van Woudenberg. 3 familiehuizen als groepsaccommodaties tussen P3 en het strand.

• spelen in het bos; • diverse vaste strandhoreca (3 plekken) waarvan een met bedrijfswoning; • multifunctionele activiteitenhal ten noorden van P3; • aanleggen van een extra brug; • uitkijktoren op het eiland met expositieruimte; • beheerderskantoor met bedrijfswoning; • jaarrond horeca nabij hoofdentree met overdekt spelen; • kinderboerderij; • trimbaan.

Gebiedsvisie Henschotermeer

12

Tweede wijziging: • verplaatsen YMCA uit Leusden naar het gebied van de NCC ivm aanwezigheid van de dassen; • meer clusteren van de voorzieningen rondom de entree zoals: > beheerderskantoor met bedrijfswoning; > jaarrond horeca met overdekt spelen nabij hoofdentree; > 40 camperplaatsen aangelegd nabij P3, 25 bijzondere verhuureenheden een deel ten westen van P3 en een deel ten zuiden van de gemeente grens van Woudenberg; > terugbrengen van drie vaste strandhoreca, naar één op de plek van de reeds bestaande strandhoreca met daarbij 2 semipermanente tenten. De geïntegreerde bedrijfswoning bij de strandhoreca komt te vervallen; > verplaatsen van de multifunctionele activiteitenhal (net ten zuiden van de gemeente grens van Woudenberg).

> 25 Bijzondere verhuureenheden (niet meer op het strand maar op de rand van het bos/strand bij P3 en in de zone nabij P2); strandhoreca op bestaande locatie + 2 semipermanente tenten; > multifunctionele activiteitenhal (net ten zuiden van de gemeente grens van Woudenberg) > kinderboerderij; > aanleggen van een extra brug; > uitkijktoren op het eiland met expositieruimte; > trimbaan; > spelen in het bos; > 40 Camperplaatsen nabij P3.

Ongewijzigd blijven: • aanleggen van een extra brug; • uitkijktoren op het eiland met expositieruimte; • kinderboerderij; • trimbaan; • spelen in het bos. Inloopbijeenkomst 18 juni 2019 18 juni 2019 was er een inloopbijeenkomst met als doel omwonenden, ondernemers en andere geïnteresseerde goed te informeren over de plannen en de stand van zaken. Op deze bijeenkomst zijn de volgende plannen gepresenteerd: • verplaatsen YMCA uit Leusden naar het gebied van de NCC ivm aanwezigheid van de dassen; • het clusteren van de voorzieningen rondom de entree zoals: > beheerderskantoor met bedrijfswoning; > jaarrond horeca met overdekt spelen nabij hoofdentree;

Scenario zoals getoond op 18 juni 2019

Gebiedsvisie Henschotermeer

13

Reacties inloopbijeenkomst De reacties van de inspraak op de inloopbijeenkomst 18 juni 2019 hebben geleid tot de onderstaande wijzigingen. Zie ook de afbeeldingen hiernaast. • verplaatsen YMCA uit Leusden naar het gebied van de NCC ivm aanwezigheid van de dassen; • het clusteren van de voorzieningen rondom de entree zoals: > beheerderskantoor met bedrijfswoning; > jaarrond horeca met overdekt spelen nabij hoofdentree met geïntegreerde famlilie appartementen (i.p.v. eerder genoemde familiehuizen als groepsaccomodatie); > bijzondere verhuureenheden alleen in Woudenberg (op de rand van het bos en het strand) ten noorden van het beheerderskantoor en ten westen van de jaarrond horeca. Daarnaast gaan we van 25 naar 15 verhuureenheden. > strandhoreca op bestaande locatie incl. 2 semipermanente tenten; > multifunctionele activiteitenhal (net ten zuiden van de gemeente grens van Woudenberg) > kinderboerderij > camperplaatsen verplaatst van nabij P3 (40) naar nabij P1 (20).

Oude versie - ontwikkelingen Henschotermeer

Ongewijzigd blijven: • aanleggen van een extra brug; • uitkijktoren op het eiland met expositieruimte; • trimbaan; • spelen in het bos.

Nieuwe versie - ontwikkelingen Henschotermeer

Gebiedsvisie Henschotermeer

14

5.2 Bestemmingsplan

Wegens verschillende tijdsplanningen is de ‘Gebiedsvisie Henschotermeer’ het uitgangspunt voor twee bestemmingsplannen, namelijk: 1. Bestemmingsplan YMCA 2. Bestemmingsplan Henschotermeer (door Mooi Meer)

Gebiedsvisie Henschotermeer

15

Gebiedsvisie Henschotermeer

16