05 Onderbouwing plaatsen boerderijmolen.pdf
Tekst van het document
RUIMTELIJKE ONDERBOUWING Buitenplanse OmgevingsPlanActiviteit Artikel 5.1, lid 1 onder a Ow Buitengebied, Heuvelsesteeg 32 te Woudenberg
Plaats & datum: Opdrachtgever: Uitvoerende:
Lunteren, 30 oktober 2025 De Koning – Van Ginkel V.O.F., Heuvelsesteeg 32, Woudenberg mevr. E.T. (Ester) Haalboom, Van Westreenen, adviseurs voor het buitengebied
Inhoudsopgave 1 Aanleiding en doel ......................................................................................................................... 6 1.1 Aanleiding ..................................................................................................................................... 6 1.2 Projectgebied ................................................................................................................................ 6 1.3 Omgevingsplan.............................................................................................................................. 6 1.4 Leeswijzer...................................................................................................................................... 8 2 Beschrijving huidige situatie ........................................................................................................... 9 3 Voorgenomen ontwikkeling ......................................................................................................... 10 4 Beleid en regelgeving ................................................................................................................... 13 4.1 Rijksgebied en Rijksregels ...........................................................................................................
13 4.1.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) ........................................................................................ 13 4.1.2 Instructieregels Rijk (AMvB’s) .............................................................................................. 14 4.1.3 Ladder voor duurzame verstedelijking................................................................................. 14 4.1.4 Conclusie .............................................................................................................................. 15 4.2 Provinciaal beleid ........................................................................................................................ 15 4.2.1 Omgevingsvisie Utrecht ....................................................................................................... 15 4.2.2 Omgevingsverordening Utrecht ........................................................................................... 16 4.2.3 Kwaliteitsgids Utrechtse Landschappen............................................................................... 18 4.2.4 Conclusie .............................................................................................................................. 18 4.3 Omgevingswaarden ....................................................................................................................
19 4.3.1 Kader .................................................................................................................................... 19 4.3.2 Uitwerking omgevingswaarden projectgebied .................................................................... 19 4.4 Beleid Waterschap ...................................................................................................................... 19 4.4.1 Doel: weging van waterbelang ............................................................................................. 19 4.4.2 Waterschapsverordening Vallei en Veluwe ......................................................................... 19 4.4.3 Hemelwaterinfiltratie ........................................................................................................... 20 4.5 Gemeentelijk beleid .................................................................................................................... 20 4.5.1 Structuurvisie Woudenberg 2030 ........................................................................................ 20 4.5.2 Afwegingskader Zon en Wind .............................................................................................. 21 4.5.3 Beleidsregels planologische afwijkingsmogelijkheden 2020 ...............................................
21 4.5.4 Tijdelijk deel omgevingsplan ................................................................................................ 22 4.5.5 Duurzaamheid & klimaatadaptatie ...................................................................................... 22 4.6 Conclusie beleid .......................................................................................................................... 23 5 Fysieke leefomgeving ................................................................................................................... 24 5.1 Beschermen van de gezondheid ................................................................................................. 24 5.1.1 Wettelijk kader ..................................................................................................................... 24 5.1.2 Planspecifiek......................................................................................................................... 24 5.1.3 Conclusie .............................................................................................................................. 24 5.2 Milieubelastende activiteiten .....................................................................................................
24 5.2.1 Inleiding ................................................................................................................................ 24 5.2.2 VNG-brochure 2009 ............................................................................................................. 25 5.2.3 Richtafstanden windmolens ................................................................................................. 25 5.2.4 Woon- en leefklimaat omwonenden ................................................................................... 26
2
5.2.5 Gebruiks- en ontwikkelingsmogelijkheden omliggende bedrijven. ..................................... 26 5.2.6 Conclusie .............................................................................................................................. 26 5.3 Slagschaduw ................................................................................................................................ 26 5.3.1 Inleiding ................................................................................................................................ 26 5.3.2 Toetsing ................................................................................................................................ 27 5.4 Lichtschittering............................................................................................................................ 27 5.4.1 Inleiding ................................................................................................................................ 27 5.4.2 Toetsing ................................................................................................................................ 27 5.5 Geluid door activiteiten .............................................................................................................. 27 5.5.1 Geluid door wegen, spoorwegen en industrieterreinen ......................................................
27 5.5.2 Geluid door activiteiten........................................................................................................ 28 5.5.3 Conclusie .............................................................................................................................. 28 5.6 Kwaliteit van de buitenlucht ....................................................................................................... 28 5.6.1 Wettelijk kader ..................................................................................................................... 28 5.6.2 Toetsing ................................................................................................................................ 28 5.6.3 Conclusie .............................................................................................................................. 29 5.7 Geur............................................................................................................................................. 29 5.7.1 Wettelijk kader ..................................................................................................................... 29 5.7.2 Toetsing ................................................................................................................................
29 5.7.3 Conclusie .............................................................................................................................. 29 5.8 Bodemkwaliteit ........................................................................................................................... 29 5.8.1 Wettelijk kader ..................................................................................................................... 29 5.8.2 Toetsing ................................................................................................................................ 30 5.8.3 Conclusie .............................................................................................................................. 30 5.9 Verkeer en parkeren ................................................................................................................... 30 5.9.1 Verkeer ................................................................................................................................. 30 5.9.2 Parkeren ............................................................................................................................... 30 5.9.3 Conclusie ..............................................................................................................................
30 5.10 Omgevingsveiligheid ................................................................................................................... 30 5.10.1 Inleiding ................................................................................................................................ 30 5.10.2 Toetsing ................................................................................................................................ 31 5.10.3 Conclusie .............................................................................................................................. 32 5.11 Natuur ......................................................................................................................................... 32 5.11.1 Wettelijk kader ..................................................................................................................... 32 5.11.2 Gebiedsbescherming ............................................................................................................ 32 5.11.3 Soortenbescherming ............................................................................................................ 32 5.11.4 Conclusie ..............................................................................................................................
33 5.12 Cultureel erfgoed, landschap en stedenbouw ............................................................................ 33 5.12.1 Wettelijk kader ..................................................................................................................... 33 5.12.2 Archeologie .......................................................................................................................... 33 5.12.3 Cultuurlandschap ................................................................................................................. 34 5.12.4 Stedenbouw ......................................................................................................................... 34 5.12.5 Conclusie .............................................................................................................................. 34
3
5.13 Milieueffectrapportage ............................................................................................................... 34 5.13.1 Wettelijk kader ..................................................................................................................... 34 5.13.2 Toetsing ................................................................................................................................ 35 5.13.3 Conclusie .............................................................................................................................. 35 6 Uitvoerbaarheid........................................................................................................................... 36 6.1 Economische uitvoerbaarheid .................................................................................................... 36 6.1.1 Financieel economische haalbaarheid ................................................................................. 36 6.1.2 Kostenverhaal....................................................................................................................... 36 6.2 Maatschappelijke uitvoerbaarheid .............................................................................................
36 6.2.1 Participatie ........................................................................................................................... 36 6.2.2 Advies en instemming .......................................................................................................... 36 7 Belangenafweging en conclusie .................................................................................................... 37 7.1.1 Vaststellingsprocedure ......................................................................................................... 37 8 Consolidatie omgevingsplan ......................................................................................................... 38
4
1
Aanleiding en doel
1.1 Aanleiding Initiatiefnemer is voornemens op het perceel aan de Heuvelsesteeg 32 te Woudenberg een kleine windturbine op te richten met een ashoogte van 30 meter. Dit om het agrarisch bedrijf ter plaatse te verduurzamen. Binnen het huidige planologische regime is deze ontwikkeling niet mogelijk, aangezien de maximale bouwhoogte voor bouwwerken geen gebouwen zijnde wordt overschreden. Om dit initiatief planologisch mogelijk te maken, dient een ruimtelijke procedure te worden doorlopen. Hierbij is gekozen voor de route van de Buitenplanse OmgevingsPlanActiviteit. Middels de omgevingsvergunning wordt het gewijzigde gebruik vastgelegd. In voorliggend document wordt het plan nader toegelicht en getoetst aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. 1.2 Projectgebied Het projectgebied aan de Heuvelsesteeg 32 is kadastraal bekend gemeente Woudenberg, sectie I, nrs. 427, 543, 545 & 547. Specifiek betreft het de gronden zoals aangegeven in onderstaand figuur.
Figuur 1: luchtfoto plangebied en omgeving
1.3 Omgevingsplan Het projectgebied valt onder het regime van het ‘Omgevingsplan Woudenberg, specifiek het tijdelijk deel van het Omgevingsplan ‘Heuvelsesteeg 32’, zoals vastgesteld op 16 november 2021 door de gemeente
5
Woudenberg. De gronden hebben de bestemming ‘Agrarisch’. Op het perceel is een bouwvlak ingetekend met de maatvoering ‘maximum aantal wooneenheden: 2’. Het plangebied is gesitueerd binnen de gebiedsaanduiding ‘reconstructiewetzone – landbouwontwikkelingsgebied’. De omliggende gronden vallen onder het regime van het tijdelijk deel omgevingsplan ‘Buitengebied 2010’, zoals vastgesteld op 5 oktober 2010. De voor ‘Agrarisch’ aangewezen gronden zijn bestemd voor grondgebonden agrarische bedrijven met uitzondering van fruitteelt, sierteelt, bollenteelt en paardenhouderijen. Tenzij anders is bepaald mogen binnen bouwvlakken gebouwen, bouwwerken, geen gebouwen zijnde en teeltondersteunende voorzieningen, niet zijnde kassen, worden gerealiseerd. De maximale hoogte van bouwwerken, geen gebouwen of overkappingen zijnde, bedraagt maximaal 10 meter.
Figuur 2: Uitsnede plankaart wijzigingsplan ‘Heuvelsesteeg 32’. Bron: www.ruimtelijkeplannen.nl
6
Figuur 3: Uitsnede plankaart bestemmingsplan ‘Buitengebied Woudenberg’. Bron: www.ruimtelijkeplannen.nl
Het plan voorziet in het realiseren van een windturbine met een ashoogte groter dan 10 meter. Om dit mogelijk te maken, dient buitenplans van het tijdelijk deel omgevingsplan te worden afgeweken. Om dit planologisch te regelen is onderhavige aanvraag om omgevingsvergunning (BOPA) ingediend. 1.4 Leeswijzer Hoofdstuk 1 vormde de inleiding op het plan. In hoofdstuk 2 en 3 worden de huidige en toekomstige situatie beschreven. De beleidsmatige onderbouwing van het plan wordt in hoofdstuk 4 gegeven. In hoofdstuk 5 wordt het plan getoetst aan wetgeving aangaande aspecten zoals bodem, archeologie en dergelijke. In hoofdstuk 6 is de uitvoerbaarheid van het plan beschreven, gevolgd door een conclusie in hoofdstuk 7 en de consolidatie van het plan in het Omgevingsplan in hoofdstuk 8.
7
2
Beschrijving huidige situatie
Initiatiefnemer, De Koning – Van Ginkel V.O.F., is eigenaar van het perceel aan de Heuvelsesteeg 32 te Woudenberg, kadastraal bekend gemeente Woudenberg, sectie I, nrs. 427, 543, 545 & 547. Op de locatie exploiteert cliënt een vleeskalverenhouderij. Ten behoeve van dit bedrijf zijn een bedrijfswoning, een aantal bedrijfsgebouwen op het perceel aanwezig. Een deel van de bedrijfsbebouwing is voorzien van zonnepanelen.
Figuur 4: Luchtfoto huidige situatie plangebied. Bron: streetsmart.cyclomedia.com
Figuur 5: Luchtfoto huidige situatie plangebied in vogelvliucht. Bron: streetsmart.cyclomedia.com
8
3
Voorgenomen ontwikkeling
Initiatiefnemer wenst zijn bedrijfsvoering op het gebied van energiewinning te verduurzamen en is daarom voornemens het perceel te voorzien van een combinatie van zonnepanelen en een windturbine. De inzet van enkel zonnepanelen heeft als nadeel dat deze enkel overdag energie opwekken. Initiatiefnemer exploiteert een vleeskalverenbedrijf, waarbij de voervoorziening (melk en ruwvoer) elektrisch is geregeld. Daarnaast wordt er stroom verbruikt voor de verlichting en ventilatoren. Met alleen zonnepanelen kan cliënt niet zelfvoorzienend worden, omdat veel stroom buiten de zonuren (herfst, winter en ’s morgens vroeg) wordt gebruikt. Immers zijn de melkvoertijden vroeg in de ochtend en laat in de middag. Een windturbine in combinatie met zonnepanelen levert de hele dag door gelijkmatig stroom op en past hierdoor goed bij het verbruikspatroon. In de maanden met weinig zon wordt juist meer windenergie opgewekt en andersom, zie figuur 4. Het elektriciteitsnet hoeft dan ook minder als buffer gebruikt te worden. Aangezien het net op veel plekken al helemaal vol zit, is het alleen maar gunstig om de energie voor de meter te houden.
Figuur 6: Aantal Kwh dat per jaar kan worden opgewekt middels zonnepanelen en winddelen.
Om een zo groot mogelijk deel van zijn verbruik te kunnen opwekken, is echter wel een bepaalde ashoogte nodig. De ashoogte is namelijk sterk bepalend voor de opbrengst. Om een opbrengstverwachting te maken van de opbrengst van de kleine windturbine kan gebruik gemaakt worden van de windkaart van de RVO. Hierin is te zien dat de theoretische windsnelheid met een ashoogte van 20 meter ter hoogte van het plangebied 4,47 m/s is en met 30 meter 4,95 m/s. Een windturbine van 30 meter zoals beoogd en een rotordiameter van 15,85 meter kan 59.000 KWh aan energie opwekken. Het verbruik van het bedrijf bedraagt ca. 85.000 KWh. Tezamen met de zonnepanelen kan cliënt geheel in de energiebehoefte voorzien. In onderstaande figuren zijn het bouwplan en de locatie van de beoogde windturbine weergegeven, tevens opgenomen als bijlage 1.
9
Figuur 7: Positie beoogde kleine windturbine ten opzichte van het bouwvlak
10
Figuur 8: Visualisatie turbine
11
4
Beleid en regelgeving
In dit hoofdstuk wordt het actuele algemene ruimtelijke beleidskader voor het betreffende plangebied behandeld. Zowel het nationaal, provinciaal als het gemeentelijk beleid komt aan de orde. 4.1
Rijksgebied en Rijksregels
4.1.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) vastgesteld. Deze Omgevingsvisie vervangt de structuurvisie Infrastructuur en Ruimte uit 2012. De NOVI is een nieuw instrument uit de Omgevingswet. Met de NOVI geeft het Rijk een langetermijnvisie op de toekomst en de ontwikkeling van de leefomgeving voor Nederland in 2050. Uitgangspunt in de nieuwe aanpak is dat ingrepen in de leefomgeving niet los van elkaar plaatsvinden, maar in samenhang. Uitgangspunt van de NOVI is dat Nederland staat voor grote en complexe opgaven die zowel lokaal als regionaal, nationaal als internationaal spelen. Deze opgaven als klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw zullen Nederland flink veranderen. De NOVI biedt een perspectief om deze grote opgaven aan te pakken. Daarbij is Omgevingskwaliteit het kernbegrip: dat wil zeggen ruimtelijke kwaliteit én milieukwaliteit. De NOVI stelt daartoe als aanpak voor: integraal, samen met andere overheden en maatschappelijke organisaties, en met meer regie vanuit het Rijk. Op die manier zullen de volgende vier prioriteiten worden aangepakt: 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; 2. Een duurzaam en (circulair) economisch groeipotentieel; 3. Sterke en gezonde steden en regio's; 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.
Voor de vier prioriteiten geldt dat zowel voor de lange als de korte termijn maatregelen nodig zijn, die in de praktijk voortdurend op elkaar inspelen. Het Rijk zal bij de uitvoering van de NOVI zichtbaar maken hoe de omgevingsinclusieve benadering vorm krijgt en de afwegingsprincipes benut worden. Toetsing Het rijk zet in de NOVI voor het landelijk gebied in op een toekomstbestendige ontwikkeling. Dit betekent dat het landgebruik in balans wordt gebracht met natuurlijke systemen en ontwikkelingen in het landelijk gebied niet ten koste gaan van landschappelijke kwaliteiten. Het initiatief betreft het realiseren van een kleine windturbine binnen een bestaand bouwvlak. De ontwikkeling draagt bij aan de energietransitie en is goed inpasbaar binnen het gebied. Het plan sluit hiermee aan bij de ambities uit de NOVI.
12
4.1.2 Instructieregels Rijk (AMvB’s) Artikel 8.0b, eerste lid, van het Bkl bepaalt dat bij een aanvraag om een buitenplanse omgevingsvergunning de instructieregels in hoofdstuk 5 van het Bkl, de provinciale instructieregels en eventuele instructies het beoordelingskader vormen van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Uit het tweede lid van artikel 8.0b van het Bkl volgt dat de omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit geweigerd wordt als: a. de activiteit zou leiden tot een situatie die niet is toegelaten op grond van instructie(regel)s; b. de omgevingsplanactiviteit betrekking heeft op een voorbeschermingsregel in het omgevingsplan (opvolger van het voorbereidingsbesluit); c. de omgevingsplanactiviteit het uitvoeren van een project waarvoor een projectbesluit is vastgesteld door provincie of Rijk, belemmert. De instructieregels van het Rijk hebben betrekking op de thema’s veiligheid, waterbelangen, gezondheid en milieu, landschappelijke en/of stedenbouwkundige waarden en erfgoed, het behoud van ruimte voor toekomstige functies, staat en werking van infrastructuur, en de toegankelijkheid van de openbare buitenruimte. Toetsing Het initiatief vindt plaats op gronden die in particulier eigendom zijn. In voorliggende ruimtelijke onderbouwing wordt op perceelniveau ingegaan op de genoemde thema’s.
Het project houdt rekening met de instructieregels uit hoofdstuk 5 van het Bkl. In de ruimtelijke onderbouwing wordt immers ingegaan op de uitvoerbaarheid van het plan ten aanzien van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties, ten aanzien van omgevingsveiligheid, waterbelangen en de bescherming van gezondheid en het milieu. In de paragraven 5.1, 5.2, 5.3, 5.4, etc. wordt ingegaan op het beschermen van de gezondheid en milieu en de instructieregels voor de kwaliteit van de buitenlucht, geluid, geur, bodem, etc. In paragraaf 5.8 wordt ingegaan op het waarborgen van veiligheid. In paragraaf 5.10 wordt ingegaan op de waterbelangen. Verder wordt rekening gehouden met de provinciale instructieregels (zie ook paragraaf 4.2.2) en blijkt dat er geen Rijksbelangen worden geraakt. In het kader van de stedenbouwkundige waarden wordt in paragraaf 4.1.3 de ladder voor duurzame verstedelijking doorlopen. 4.1.3 Ladder voor duurzame verstedelijking De ladder voor duurzame verstedelijking is sinds 1 januari 2024 opgenomen in het Besluit Kwaliteit Leefomgeving (Bkl), artikel 5.129g. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking zorgvuldig ruimtegebruik en tegengaan van leegstand. Het Rijk wil met de ladder vraaggerichte programmering bevorderen. De ladder beoogt een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten.
De ladder is als procesvereiste opgenomen in het Besluit ruimtelijke ordening. Uit artikel 5.129g Bkl blijkt dat de ladder twee treden kent die achter elkaar worden doorlopen: ▪ ▪
Lid 2 onder a: Bepalen regionale behoefte naar ruimte; Lid 2 onder b: Mogelijkheden bouwen binnen bestaand stedelijk gebied;
13
Toetsing Voor de beoogde uitbreiding dient allereerst de vraag te worden beantwoord of hier daadwerkelijk sprake is van een ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’. Voor een ‘stedelijke ontwikkeling’ geldt de volgende definitie: “ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.”
Een agrarisch bedrijf wordt niet aangemerkt als stedelijke ontwikkeling. De kleine windturbine staat ten dienste van het agrarisch bedrijf, waardoor deze tevens niet aangemerkt wordt als stedelijke ontwikkeling. De ladder hoeft derhalve niet te worden doorlopen. 4.1.4 Conclusie De activiteit past binnen de doelstellingen en het beleid van het Rijk. 4.2
Provinciaal beleid
4.2.1 Omgevingsvisie Utrecht Op 10 maart 2021 hebben Provinciale Staten de Omgevingsvisie provincie Utrecht vastgesteld. In de Omgevingsvisie legt de provincie het ruimtelijke beleid voor de periode tot 2050 vast. Het nieuwe ruimtelijke beleid heeft als hoofdvraag: 'Hoe willen wij dat onze provincie er in 2050 er uitziet?'. In de omgevingsvisie komen de volgende aspecten aan de orde: • • • •
woningbouw in principe binnen steden en dorpen en rondom knooppunten; de beschikbare ruimte meervoudig gebruiken; het vergroten van de duurzaamheid; specifiek in spelen op wat gebieden nodig hebben.
In de Omgevingsvisie liggen de integrale langetermijnambities en beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving van de provincie Utrecht vast. Dat is inclusief sociale aspecten die fysiek neerslaan, zoals toegankelijkheid en inclusiviteit. De Omgevingsvisie vormt een samenhangend pakket met de instrumenten Programma's en Omgevingsverordening. In de omgevingsvisie worden groen, water, energie, bebouwing, infrastructuur, cultuurhistorie en landelijk gebied in onderlinge samenhang bezien. Hiermee wordt ruimte geboden voor duurzaam gebruik en ontwikkeling, voor sociale samenhang en wordt zorg gedragen voor behoud of verbetering van kwaliteit in de Utrechtse leefomgeving. In het omgevingsbeleid staan twee centrale uitgangspunten centraal: • kiezen gebiedsgericht voor integrale, toekomstgerichte oplossingen waarmee de Utrechtse kwaliteiten per saldo behouden of versterken, zo nodig met compenserende maatregelen. • concentreren en combineren van nieuwe ontwikkelingen, om zorgvuldig om te gaan met schaarse ruimte en kwaliteiten en door ontwerp en innovatie te stimuleren. Er blijft ook ruimte beschikbaar voor lokale opgaven.
14
Toetsing De realisatie van een windturbine betreft een ruimtelijke ontwikkeling. Op de beleidskaart met betrekking tot het ruimtelijk beleid zijn voor het plangebied twee thema’s van toepassing, namelijk duurzame energie en een toekomstbestendige natuur en landbouw. Het plan heeft betrekking op beide thema’s. Het thema duurzame energie richt zich op energiebesparing en -opwekking uit hernieuwbare bronnen. De provincie stimuleert het gebruik van duurzame energiebronnen als wind, zon, bodem, water en biomassa. Tevens stimuleert zij de transitie naar een duurzame landbouw. De ambitie is dat de landbouw in 2030 zelfvoorzienend is in energie. De provincie biedt dan ook ruimte voor kleinschalige, particuliere, initiatieven voor windturbines met een geringe ashoogte. Deze turbines hebben beperkt rendement en beperkte impact op de omgeving, op of nabij agrarische bouwpercelen. Het realiseren van een windturbine ten behoeve van de eigen agrarische bedrijfsvoering sluit derhalve aan bij provinciaal beleid. 4.2.2 Omgevingsverordening Utrecht In de Omgevingsverordening Utrecht zijn de regels opgenomen welke bij ruimtelijke ontwikkelingen in acht dienen worden genomen. Deze geven uitvoering aan de visie welke de gemeente voor ogen heeft. Voor agrarische bedrijven zijn regels opgenomen aangaande de omvang van een bouwperceel en verbreding van de bedrijven in de vorm van nevenactiviteiten.
Daarnaast zijn er regels opgenomen aangaande ruimtelijke ontwikkelingen in relatie tot de kernkwaliteiten van het landschap. Toetsing Artikel 2.16 Instructieregel overstroombaar gebied De locatie is in de Omgevingsverordening Utrecht aangewezen als overstroombaar gebied. De provincie wil in deze gebieden goed voorbereid zijn op eventuele overstromingen. Voor het binnendijks ontwikkelen van kwetsbare en vitale objecten, woonwijken en bedrijventerreinen moet een ruimtelijk besluit bestemmingen en regels bevatten die rekening houden met overstromingsrisico's. Het initiatief ziet toe op de realisatie van een kleine windturbine. Dit is geen kwetsbaar object. Daarnaast is op de locatie in de huidige situatie reeds een bedrijf op de locatie aanwezig. De windturbine is functioneel verbonden aan het agrarisch bedrijf. Het bouwplan is dan ook met het oog op overstroombaar gebied aanvaardbaar op de locatie. Artikel 7.9 Instructieregel landschap Landschap bestaat uit Landschap Eemland, Landschap Gelderse Vallei, Landschap Groene Hart, Landschap Rivierengebied en Landschap Utrechtse Heuvelrug. De kernkwaliteiten zijn per gebied vastgelegd in Bijlage 15 Kernkwaliteiten Landschap bij de verordening. De motivering van een omgevingsplan bevat een beschrijving van de voorkomende kernkwaliteiten en de wijze waarop met de bescherming van de kernkwaliteiten is omgegaan.
De locatie is gelegen in de ‘Gelderse Vallei’ en kent de volgende kenkwaliteiten: • Rijk gevarieerde kleinschaligheid
15
• • •
Stelsel van beken, griften en kanalen Grebbelinie Overgang van Vallei naar stuwwal (lage flank)
In paragraaf 3.2.3 wordt aan de hand van de Kwaliteitsgids Utrechtse Landschappen de kernkwaliteiten nader beschreven en getoetst wat de invloed is van het plan op deze kernkwaliteiten. Uit de toetsing blijkt de nieuwe activiteit de kernkwaliteiten niet onevenredig aantast en er derhalve wordt voldaan aan de voorwaarden uit deze instructieregel. Artikel 5.3 Instructieregel kleine windturbine 1. Een omgevingsplan dat betrekking heeft op locaties binnen ‘Kleine Windturbine’ kan regels bevatten die de realisatie van windturbines tot een ashoogte van 20 meter toestaan onder de voorwaarde dat de windturbine wordt geplaatst op of in aansluiting op bestaande bouwpercelen. 2. In afwijking van het eerste lid is een windturbine tot een ashoogte van 30 meter toegestaan indien dat noodzakelijk is om volledig of bijna volledig in eigen energiebehoefte van de bestaande bouwwerken te voorzien 3. De motivering van een omgevingsplan bevat: a. een onderbouwing waaruit blijkt dat aan de genoemde voorwaarden is voldaan; en b. dat de energieopbrengst van die windturbine opweegt tegen de impact die de turbine heeft op de omgeving. Op deze voorwaarden kan als volgt worden gereageerd: Ad 1. Ad 2.
Ad 3.
Het plangebied is onderdeel van het voor ‘Kleine Windturbine’ aangewezen gebied; De windturbine heeft een as-hoogte van 30 meter en wordt geplaatst op een bestaand agrarisch bouwperceel. De windturbine wekt per jaar 59.000 KWh op, terwijl het bedrijf circa 85.000 KWh verbruikt. Cliënt kan door middel van deze aanvulling op zijn zonnepanelen derhalve geheel in zijn energiebehoefte voorzien. Hiermee wordt voldaan aan deze bepaling; Het bedrijfserf is traditioneel ingericht met een voorerf waar gewoond wordt en het achtererf met de bedrijfsgebouwen. Direct achter de bedrijfsgebouwen bevinden zich vaak de bijbehorende bouwwerken, geen gebouwen zijnde. De kleine windturbine wordt dan ook achter de bedrijfsbebouwing geplaatst en accentueert hier de achtergrens van het bedrijfserf. Het bedrijfserf is landschappelijk gelegen binnen een zogenaamde kamer, omringd door houtwallen en -singels. De windturbine komt derhalve niet midden in een open landschap te staan. Doordat de windturbine daarnaast zo compact mogelijk bij de bebouwing wordt gerealiseerd, wordt geen afbreuk gedaan aan het landschappelijk raamwerk. Tevens wordt door de aanwezigheid van dit raamwerk en de situering van de turbine op het achtererf, het zicht op de windturbine vanuit de verdere omgeving minimaal. De ruimtelijke en landschappelijke impact van de windturbine zijn hierdoor nihil.
16
4.2.3 Kwaliteitsgids Utrechtse Landschappen De kwaliteitsgids is en uitwerking van de kernkwaliteiten van de Utrechtse Landschappen. De kernkwaliteiten zijn vastgelegd in de Omgevingsvisie en- verordening. Het plangebied is gelegen binnen het landschap ‘Gelderse Vallei’. Dit landschap betreft een agrarisch landschap met grote afwisseling van bebouwing, bosjes, lanen en agrarische percelen met houtwallen en singels. De Gelderse Vallei is onderverdeeld in drie deelgebieden met elk een eigen identiteit: mozaïek, stroken en binnenveld. De kernkwaliteiten bestaan uit de rijk gevarieerde kleinschaligheid, het stelsel van beken, griften en kanalen, de Grebbelinie en de overgang van Vallei naar stuwwal (luwe flank). De ambitiekaart laat ter hoogte van het plangebied een gebied zien van grootschaligere stroken met relatief grotere open ruimten. Dit betreft het landbouwontwikkelingsgebied (LOG) ten zuiden van Scherpenzeel en Renswoude. Hier wordt ruimte geboden aan de intensieve veehouderij. Dit gebied is grootschaliger van opzet. Binnen het strokenlandschap wordt gestreefd naar: -
-
Verdichting van het landschappelijk raamwerk door: o Het intensiever accentueren van agrarische perceelsgrenzen met landschapselementen zoals houtsingels (vnl els) of knotwilgen; o Oude wegen te voorzien van bomen; o Het behouden of versterken van meer afwisseling tussen weilanden, akkers en bospercelen in het landgebruik; o Het stimuleren van nieuwe landgoederen; o Uitzonering zijn de inundatievelden langs het Valleikanaal, waar het raamwerk grootschaliger is. Dankzij de open ruimten ten opzichte vna het omliggende landschap komt de Grebbelinie hier goed tot zijn recht; Het instandhouden van langgerekte percelen; Compacte dorpen of open linten langs wegen; Afstemming van bedrijfsvergroting op maat en schaal van het landschap; Versterken van grote, langgerekte ruimten in het landbouwontwikkelingsgebied. Het raamwerk is grootschalig en wordt bepaald door wegbeplanting, erfbeplantingen en kavelgrensbeplantingen. Bedrijven voegen zich in de schaal van het gebied.
Planspecifiek Zoals aangegeven is het plangebied gelegen in het grootschaligere landschap van het landbouwontwikkelingsgebied. De windturbine wordt compact bij de bestaande bebouwing gesitueerd zodat het bedrijfserf niet wordt vergroot en het omliggende open landschap onveranderd blijft. Tevens blijven bestaande landschapsstructuren gehandhaafd. De kernkwaliteiten worden derhalve niet aangetast. 4.2.4 Conclusie De activiteit past binnen de doelstellingen en het beleid van de Provincie.
17
4.3
Omgevingswaarden
4.3.1 Kader Een omgevingswaarde is een van de instrumenten om beleid door te laten werken vanuit het Rijk, de Provincie en de gemeente zelf. Omgevingswaarden zijn maatstaven voor de fysieke leefomgeving voor: 1. De gewenste staat of kwaliteit op een bepaald moment op een bepaalde plaats 2. De toelaatbare belasting door activiteiten 3. De toelaatbare concentratie of depositie van stoffen. Omgevingswaarden zijn onder te verdelen in verplichte vast te stellen waarden of beleidsmatig wenselijke waarden. Bij vaststelling van een omgevingswaarde dient te worden aangegeven welke verplichtingen dit met zich meebrengt, binnen welke termijn de omgevingswaarde moet zijn bereikt, en op welke locatie(s) de omgevingswaarde van toepassing is. 4.3.2 Uitwerking omgevingswaarden projectgebied Het projectgebied valt in de huidige situatie nog onder het regime van het tijdelijk deel Omgevingsplan. De gemeente Utrechtse Heuvelrug heeft nog geen omgevingswaarden vastgesteld in het Omgevingsplan. Er hoeft derhalve geen uitwerking hiervan plaats te vinden. 4.4
Beleid Waterschap
4.4.1 Doel: weging van waterbelang Om ervoor te zorgen dat de waterbelangen een goede plek krijgen en evenwichtig worden afgewogen bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen dient een ‘weging van het waterbelang' te worden uitgevoerd. Om hier uitvoering aan de geven dient een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling te worden getoetst aan de Waterschapsverordening van het waterschap. Het beleid van het waterschap is een doorvertaling van het Rijksbeleid ten aanzien van water, welke is opgenomen in de Vierde Nota Waterhuishouding (1998). In de nota is onder andere aangegeven dat stedelijk water meer aandacht moet krijgen. Volgens de nota Waterbeheer in de 21e eeuw (2000) moet aan het watersysteem meer aandacht worden gegeven om de natuurlijke veerkracht te benutten. Voorkómen van afvoeren van regenwater, door het hanteren van de drietrapsstrategie 'vasthouden-bergen-afvoeren', staat hierbij centraal. Het 'Nationaal Waterplan' is de opvolger van de Vierde Nota Waterhuishouding en een rijksplan voor het waterbeleid in Nederland. 4.4.2 Waterschapsverordening Vallei en Veluwe Op 1 januari 2024 is de Waterschapsverordening van het Hoogheemraadschap Vallei en Veluwe in werking getreden. In deze verordening zijn de regels opgenomen middels welke een weging van het waterbelang kan plaatsvinden.
18
Activiteiten In de verordening zijn de activiteiten beschreven waar bij ruimtelijke ontwikkelingen rekening mee moet worden gehouden. Ter hoogte van het projectgebied zijn verschillende activiteiten beschreven. Met betrekking tot onderhavig plan zijn onderstaande activiteiten relevant. 1. Werkinstructie bij bouwen en slopen (artikel 2.28) Met het oog op het voorkomen of beperken van verontreiniging van een oppervlaktewaterlichaam bij het bouwen, renoveren of slopen van bouwwerken is er een werkinstructie opgesteld, waarin in ieder geval is opgenomen: a. Op welke manier wordt gebouwd, gerenoveerd of gesloopt; en b. Welke maatregelen worden getroffen om te voorkomen dat stoffen die worden gebruikt of die kunnen vrijkomen, in het oppervlaktewaterlichaam terechtkomen. Toetsing Met de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling gaat een bouwactiviteit gepaard. Voor de realisatie van windturbines beschikken de leveranciers standaard over een protocol om te voorkomen dat stoffen in het oppervlaktewaterlichaam terechtkomen. 4.4.3 Hemelwaterinfiltratie De windturbine kent een geringe oppervlakte. Doordat de omliggende gronden agrarisch weideland blijven, is er voldoende infiltratiecapaciteit aanwezig en zal er geen wateroverlast op de locatie ontstaan. Voor de locatie is een watertoets uitgevoerd (zie bijlage 2).
In de resultaten zijn adviezen opgenomen in het kader van water vasthouden, bergen en afvoeren, grondwater neutraal bouwen en het voorkomen van verontreiniging. Voor een kleine windturbine hoeven in dit kader geen nadere maatregelen te worden getroffen. 4.5
Gemeentelijk beleid
4.5.1 Structuurvisie Woudenberg 2030 Op 24 januari 2019 is de Structuurvisie Woudenberg 2030 vastgesteld. In de visie staan de bestaande kwaliteiten beschreven die de gemeente wil behouden en versterken. Hieruit volgen de plekken waar het beleid is gericht op koesteren en behouden, en op welke plekken er plaats is voor duurzame ontwikkeling. De visie is onderverdeeld in zes thema’s, namelijk landschap en groen, wonen, economie, recreatie, verkeer, en maatschappelijke voorzieningen. Toetsing De uitgangspunten ten aanzien van de landbouw is een sterke en multifunctionele agrarische sector met aandacht voor natuur en landschap. Uitbreidingsmogelijkheden krijgen het primaat in de Landbouwontwikkelingsgebieden (LOG). Goede productieomstandigheden, productiemogelijkheden en innovatiekracht geven de landbouw het noodzakelijke blijvend economisch perspectief. Ten aanzien van het thema energietransitie is bepaald dat de effecten en uitkomsten in eerste instantie verkend zullen worden samen met de regio.
19
De intensieve veehouderij van initiatiefnemer is gelegen binnen het landbouwontwikkelingsgebied waar nog voldoende ruimte wordt geboden voor bedrijfsontwikkeling. Door het oprichten van de windturbine kan initiatiefnemer besparen op de energierekening en daarmee haar economische positie versterken. Het plan is derhalve in lijn met de structuurvisie Woudenberg. 4.5.2 Afwegingskader Zon en Wind Op 31 maart 2023 heeft de gemeente Woudenberg het Afwegingskader Zon en Wind gepubliceerd. Middels dit document worden kaders gegeven aan initiatieven voor zonneparken en windturbines, waar en hoe er ruimte gegeven kan worden voor deze vormen van duurzame energie. In paragraaf 4.6 is het beleid rondom boerderij- of erfmolens beschreven. Qua aard en omvang hoort dit onderwerp feitelijk niet thuis in dit Afwegingskader, omdat hierbij sprake is van kleinschalige opwek, terwijl het Afwegingskader is gericht op grootschalige opwek. Omdat de regels niet elders in een beleidsstuk van Woudenberg staan beschreven, zijn deze hier opgenomen. Deze regels maken tevens deel uit van de ‘beleidsregels planologische afwijkingen 2020’ Er kan medewerking worden verleend aan een verzoek om afwijking van het bestemmingsplan voor een boerderij molen, indien: 1. De omvang (hoogte) voldoet aan de kaders van de provinciale (interim) omgevingsverordening; 2.
De molen binnen het agrarisch bouwperceel en als onderdeel van de agrarische bouwwerken wordt geplaatst; 3. De molen past binnen de milieu en geluidsnormen van deze inrichting en dus geen overlast geeft aan derden; 4. Het uiterlijk en de situering aansluit bij de landschappelijk en ruimtelijke criteria van het betreffende erf; 5. De molen voldoet aan de overige eisen van wet- en regelgeving. Toetsing In paragraaf 3.2.2 is het plan tot realiseren van een kleine windturbine getoetst aan de provinciale (interim) omgevingsverordening. Uit de toetsing blijkt dat aan alle voorwaarden wordt voldaan. De molen wordt geplaatst binnen het bouwperceel, als onderdeel van de agrarische bouwwerken. Immers wordt deze achter op het erf geplaatst, waar zich alle bouwwerken, geen gebouwen bevinden. Uit de toetsing van de ruimtelijke aspecten blijkt dat wordt voldaan aan alle wet- en regelgeving op het gebied van milieu, schaduwwerking etc. Er wordt derhalve voldaan aan alle voorwaarden. 4.5.3 Beleidsregels planologische afwijkingsmogelijkheden 2020 De gemeente Woudenberg beschikt over het document ‘beleidsregels planologische afwijkingsmogelijkheden gemeente Woudenberg’. Hierin staan alle besluiten beschreven die het college van B&W heeft genomen met betrekking op het afwijkingenbeleid. Dit beleid vormt een bouwsteen voor de invoering van de Omgevingswet.
20
Op 9 maart 2021 is besloten om in het afwijkingenbeleid op te nemen dat onder voorwaarden medewerking verleend kan worden aan een boerderijmolen. De voorwaarden staan beschreven in het Afwegingskader Zon en Wind. Toetsing Uit paragraaf 4.5.2 blijkt reeds dat aan alle voorwaarden van het gemeentelijk beleid wordt voldaan. De beleidsregel laat zien dat de gemeente bereid is medewerking te verlenen aan het plan middels een afwijking. Hier wordt met voorliggende aanvraag in voorzien. 4.5.4
Tijdelijk deel omgevingsplan
Gebruik De gronden hebben de bestemming ‘Agrarisch met een ingetekend bouwvlak. Deze gronden zijn bestemd voor grondgebonden agrarische bedrijven, met uitzondering van fruitteelt, sierteelt, bollenteelt en paardenhouderijen. De windturbine is functioneel ondersteunend aan het grondgebonden agrarisch bedrijf ter plaatse. Deze vorm van duurzame energieopwekking is derhalve in lijn met de gebruiksregels zoals opgenomen in het tijdelijk deel omgevingsplan. Bouw In het tijdelijk deel omgevingsplan is bepaald dat bouwwerken, geen gebouwen zijnde, binnen het bouwvlak dienen te worden gesitueerd. De maximale hoogte van bouwwerken, geen gebouwen zijnde, mag niet meer bedragen dan 10 meter. De kleine windturbine heeft een grotere hoogte (30 meter), waardoor hiervoor buitenplans van het tijdelijk deel omgevingsplan dient te worden afgeweken. In het tijdelijk deel omgevingsplan zijn geen bevoegdheden opgenomen welke het plan mogelijk maken. De gemeente Woudenberg heeft beleid vastgesteld voor zon en wind. Hier voldoet het plan aan. Hiermee is aangetoond dat met het plan beleidsmatig wordt voorzien in een etfal. In hoofdstuk 5 is aangetoond dat het plan ook vanuit milieuaspecten uitvoerbaar is. Dit tezamen genomen maakt dat het ruimtelijk aanvaardbaar is om buitenplans van het tijdelijk deel omgevingsplan af te wijken. 4.5.5
Duurzaamheid & klimaatadaptatie
Duurzaamheid De eisen met betrekking tot de milieuprestatie en energiezuinigheid van gebouwen is opgenomen in afdeling 4.4 van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). In de gewenste situatie wordt een kleine windturbine opgericht. Hiervoor zullen de eisen vanuit het Bbl worden opgevolgd. De kleine windturbine zorgt voor een verduurzaming van het agrarisch bedrijf. Duurzaamheid is dan ook de doelstelling van het plan. Klimaatadaptatie Bij klimaatadaptatie gaat het om onderwerpen als schaduwwerking van gebouwen, aanplant van bomen en overige beplanting, hittestress, overstromingsrisico, regenwaterinfiltratie, waterberging e.d. Bij
21
ruimtelijke ontwikkelingen dient rekening te worden gehouden met deze elementen om in een goed woon- en leefklimaat te kunnen voorzien. Hittegolven, hoosbuien en droogte zijn inmiddels bekende gevolgen van de niet meer te ontkennen klimaatverandering en gaan vaak gepaard met aanzienlijke schade en risico’s voor economie, gezondheid en veiligheid. Om schadelijke gevolgen van klimaatverandering zoveel mogelijk tegen te gaan, is voor klimaatadaptatiemaatregelen een belangrijke rol weggelegd. Klimaatadaptatiemaatregelen zullen moeten bijdragen aan het terugdringen of ten minste beheersbaar houden van deze effecten. Om welke maatregelen gaat het: • • •
Extra waterberging in te graven greppel/zaksloot en of verbreden bestaande watergang. Gescheiden waterafvoersystemen om overbelasting van het riool te voorkomen. Meer bomen planten en nieuwbouw met lichte gekleurde daken uitvoeren om hittestress te beperken.
In dit geval wordt een windturbine gerealiseerd met een geringe oppervlakte. Extra klimaat-adaptieve maatregelen hoeven niet te worden getroffen. 4.6 Conclusie beleid Gelet op het voorgaande kan worden geconcludeerd dat er uit het oogpunt van het nationaal, provinciaal en gemeentelijk beleid geen belemmeringen aanwezig zijn voor de uitvoering van het plan. Wel is het plan in strijd met het tijdelijk deel omgevingsplan en dient een omgevingsvergunning te worden aangevraagd.
22
5
Fysieke leefomgeving
5.1
Beschermen van de gezondheid
5.1.1 Wettelijk kader In artikel 3.1 van de Omgevingswet zijn twee maatschappelijke doelen beschreven, gericht op het waarborgen van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving en het benutten van de fysieke leefomgeving voor de mens. Deze moeten in onderlinge samenhang worden nagestreefd. De doelen zijn als volgt geformuleerd: a. Het bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit b. Het op een doelmatige wijze beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter vervulling van maatschappelijke functies. Deze doelen geven richting aan de uitvoering en toepassing van de Omgevingswet. 5.1.2 Planspecifiek Over het algemeen kan worden gesteld dat het realiseren van een kleine windturbine ten behoeve van het agrarisch bedrijf goed past binnen de doelen van de Omgevingswet. Immers is er sprake van een afname van stikstofemissies (duurzamere energie) en wordt er een bijdrage geleverd aan het zuinig gebruiken van natuurlijke hulpbronnen. Er is hierbij sprake van een compacte situering en daarmee een doelmatige wijze van gebruik van de fysieke leefomgeving. Het Bkl bevat een aantal instructieregels die specifiek de bescherming van de gezondheid en het milieu tot doel hebben. De instructieregels hebben onder andere betrekking tot de aspecten geluid, geur, trillingen, luchtkwaliteit en bodem.
Deze aspecten worden in de hiernavolgende paragrafen gemotiveerd. 5.1.3 Conclusie Vanuit het aspect gezondheid is er sprake van een evenwichtige toedeling van functies. 5.2
Milieubelastende activiteiten
5.2.1 Inleiding Scheiding van milieubelastende en milieugevoelige functies is noodzakelijk in het kader van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Hiermee wordt voorkomen dat bij nieuwe ontwikkelingen sprake kan zijn van hinder en gevaar bij woningen en andere gevoelige functies en wordt voldoende zekerheid geboden aan bedrijven dat zij hun activiteiten duurzaam binnen aanvaardbare voorwaarden kunnen uitoefenen. Bij ruimtelijke ontwikkelingen moet worden beoordeeld of het plan invloed heeft op het woon- en leefklimaat van omliggende objecten in de nabijheid. Andersom geldt, dat nieuwe geurgevoelige
23
bebouwing omliggende (agrarische) bedrijven niet in hun bedrijfs- en ontwikkelingsmogelijkheden mag beperken. 5.2.2 VNG-brochure 2009 Voor het aspect zonering tussen milieubelastende activiteiten en gevoelige functies wordt de VNGbrochure “Activiteiten en milieuzonering” editie 2009 gebruikt. De brochure is bedoeld als hulpmiddel. Als gevolg van jurisprudentie heeft de brochure de status “pseudowetgeving” gekregen waarvan slechts gemotiveerd kan worden afgeweken. De richtafstanden die zijn vermeld in de SvB gelden ten opzichte van een rustig woongebied (of een vergelijkbare omgevingstype). Een rustig woongebied is een woonwijk die is ingericht volgens het principe van functiescheiding. Voor een gemengd gebied met wonen (en daarmee te vergelijken gebieden) gelden kleinere afstanden. In een gemengd gebied met wonen komen naast wonen ook andere functies voor, zoals winkels, horeca en kleine bedrijven. In de onderstaande tabel is per milieucategorie de bijbehorende richtafstand weergegeven. Milieucategorie 1 2 3.1 3.2 4.1 4.2
Richtafstand (m) in gemengd gebied 0 10 30 50 100 200
Richtafstand (m) in rustig woongebied 10 30 50 100 200 300
Figuur 5: Tabel richtafstanden / milieucategorie – VNG Brochure.
De directe omgeving van het plangebied bestaat grotendeels uit agrarische bedrijven, woonbestemmingen en een maatschappelijke bestemming waardoor het gebied op basis van de VNGpublicatie 'Bedrijven en Milieuzonering (2009)' wordt getypeerd als een 'rustig buitengebied'. 5.2.3 Richtafstanden windmolens In de VNG-brochure zijn richtafstanden opgenomen voor activiteiten, opslagen en installaties. Voor installaties in de vorm van windmolens gelden de volgende richtafstanden.
Nr. 11 30 31 31
Omschrijving Installaties Windmolens 1 Wiekdiameter 20 m 2 Wiekdiameter 30 m
Categorie
Richtafstanden Geur Stof Geluid
Gevaar
3.2 4.1
0 0
30 50
0 0
100 200
24
5.2.4 Woon- en leefklimaat omwonenden De beoogde windturbine heeft een diameter van 15,85 meter. Deze wiekdiameter is niet opgenomen in de richtafstandenlijst. De grootste richtafstand van een windmolen met een wiekdiameter van 20 meter bedraagt 50 meter in gemengd gebied voor het aspect geluid. Aan deze richtafstand wordt ruim voldaan. Hiermee wordt tevens aan de richtafstanden voor de aspecten geur, stof en gevaar voldaan. In de richtafstandenlijst is geen rekening gehouden met de ashoogte van windmolens. Ter bevestiging van een goed woon- en leefklimaat van omwonenden in het kader van geluid is een akoestisch onderzoek uitgevoerd. De resultaten staan beschreven in de rapportage van Tecmap, d.d. 1 september 2025, tevens opgenomen als bijlage 2. Uit de resultaten blijkt dat ten gevolge van de windturbine ter plaatse van woningen een Lden van maximaal 36 dB en een Lnight van maximaal 29 dB ontstaat. Hiermee wordt voorzien in een goed woon- en leefklimaat. In het kader van het aspect gevaar is tevens een onderzoek uitgevoerd naar het aspect externe veiligheid. Ook hieruit blijkt dat er geen belemmeringen bestaan. Een goed woon- en leefklimaat kan derhalve worden geborgd. 5.2.5 Gebruiks- en ontwikkelingsmogelijkheden omliggende bedrijven. Er wordt geen gevoelig object opgericht. Het plan heeft geen invloed op de gebruiks- en ontwikkelingsmogelijkheden van omliggende bedrijven.
5.2.6 Conclusie Omliggende en eigen milieubelastende activiteiten vormen geen belemmering voor de uitvoering van het plan. 5.3
Slagschaduw
5.3.1 Inleiding Windturbines kunnen bij zonneschijn een schaduw veroorzaken die zeker bij een laagstaande zon (’s morgens en aan het einde van de dag) ver kan reiken. Op momenten dat de rotor van de windturbine draait en de zon schijnt, zorgt dit voor een niet-statische schaduw die zich over een deel van de directe omgeving verplaatst, de slagschaduw. De slagschaduw die is opgewekt door de draaiende beweging van de wieken van de windturbine, kan op bepaalde plaatsen en onder bepaalde omstandigheden hinderlijke slagschaduw veroorzaken. De regels voor slagschaduw zijn opgenomen in paragraaf 22.3.18 van het omgevingsplan. Artikel 22.216 van het omgevingsplan stelt dat een windturbine moet worden voorzien van een stilstand voorziening wanneer er gemiddeld meer dan zeventien dagen per jaar gedurende meer dan 20 minuten per dag slagsschaduw kan optreden in een verblijfsruimte van een slagschaduwgevoelig gebouw en voor zover de afstand tussen de windturbine en een slagschaduwgevoelig gebouw minder dan twaalf maal de rotordiameter bedraagt. Dit artikel is niet van toepassing op slagschaduw door een windturbine in een slagschaduwgevoelig gebouw dat een functionele binding heeft met de windturbine (artikel 22.217).
25
5.3.2 Toetsing Om een duidelijk beeld te geven van de effecten en de mogelijke slagschaduwhinder van de windturbines, dient de verwachte slagschaduw te worden berekend. Deze berekening is vastgelegd in een rapportage van Rengineers, d.d. 27 augustus 2025, tevens opgenomen als bijlage 3. Uit de resultaten blijkt dat enkel bij de woningen van initiatiefnemer zelf de norm wordt overschreden. Een stilstand voorziening is daarom alleen nodig als initiatiefnemer dit wenst. 5.4
Lichtschittering
5.4.1 Inleiding Windturbines kunnen bij zonneschijn een schittering veroorzaken. Deze lichtschittering (ook wel “glare” genoemd) ontstaat wanneer zonlicht wordt weerkaatst door gladde en reflecterende oppervlakken van de turbine, zoals de rotorbladen of de toren. De intensiteit en duur van de schittering hangen af van verschillende factoren, zoals de positie van de zon, de hoek van de bladen, het gebruikte materiaal en de locatie van de windturbine ten opzichte van woningen, wegen en andere gevoelige functies. De regels voor lichtschittering zijn opgenomen in paragraaf 22.3.18 van het omgevingsplan. Artikel 22.219 bepaalt dat lichtschittering bij het opwekken van elektriciteit met een windturbine moet worden voorkomen of zoveel mogelijk moet worden beperkt door toepassing van niet reflecterende materialen of coatinglagen op de betrokken onderdelen. 5.4.2 Toetsing De wieken zijn gemaakt van niet-reflecterend materiaal. Hierdoor wordt schittering voorkomen. 5.5
Geluid door activiteiten
5.5.1
Geluid door wegen, spoorwegen en industrieterreinen
Wettelijk kader Geluid kan van grote invloed zijn op het woon- en leefklimaat van mensen en op hun gezondheid. De regels voor geluid hebben een tweezijdige werking om de bescherming tegen geluidsbelasting vorm te geven. Enerzijds bij de aanleg of aanpassing van wegen, spoorwegen of industrieterreinen en anderzijds bij het mogelijk maken van nieuwe geluidsgevoelige gebouwen en locaties nabij een geluidsbron. Geluidsgevoelige gebouwen De geluidsgevoelige gebouwen zijn aangewezen in artikel 3.20 BKL. Het betreft gebouwen, waaronder een gebouw of een gedeelte van een gebouw dat een woonfunctie heeft. De geluidsnormen hebben betrekking op de gevel van een geluidsgevoelig gebouw en hebben primair als doel het beschermen van de gezondheid door het stellen van eisen aan het geluid op en rond woningen, waar mensen langdurig verblijven en slapen.
26
Toetsing Doordat er geen nieuw geluidgevoelig object wordt toegevoegd binnen een zone van een weg waarvoor de Wet geluidhinder van toepassing is, is een akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai niet nodig. 5.5.2 Geluid door activiteiten Ook milieubelastende activiteiten kunnen geluid veroorzaken. In dit geval dienen de effecten van de kleine windturbine op de omliggende wooneenheden te worden bepaald. Artikel 22.60 onder b van het omgevingsplan schrijft voor dat bij het opwekken van elektriciteit met een windturbine met een rotordiameter van meer dan 2 meter een geluidsonderzoek dient te worden verricht. Artikel 22.76 van het omgevingsplan schrijft voor dat met het oog op het voorkomen of het beperken van geluidhinder het geluid door het opwekken van elektriciteit met een windturbine niet meer mag bedragen dan 47 Lden en 41 Lnight. Voor de locatie is een akoestisch onderzoek uitgevoerd. Uit de resultaten blijkt dat ten gevolge van de windturbine ter plaatse van woningen een Lden van maximaal 36 dB en een Lnight van maximaal 29 dB ontstaat. Er wordt hiermee voldaan aan de artikelen 22.60 en 22.76 uit het omgevingsplan. 5.5.3 Conclusie Vanuit het aspect geluid door activiteiten is er sprake van een evenwichtige toedeling van functies. 5.6
Kwaliteit van de buitenlucht
5.6.1 Wettelijk kader Ter bescherming van de gezondheid zijn voor het aspect luchtkwaliteit instructieregels opgenomen in paragraaf 5.1.4.1 Bkl. Volgens deze regels gelden zogeheten omgevingswaarden voor onder andere de in de buitenlucht voorkomende stikstofdioxide (NO2) en fijnstof (PM10) Een activiteit is toelaatbaar als aan één van de volgende voorwaarden wordt voldaan: a. Er is geen sprake van een feitelijke of dreigende overschrijding van een grenswaarde; b. Het project leidt per saldo niet tot een verslechtering van de luchtkwaliteit; c. Het project draag alleen niet in betekende mate (NIBM) bij aan de luchtverontreiniging; Niet in betekenende mate (NIBM) Uit artikel 5.53 en 5.54 Bkl volgt dat een project niet in betekende mate bijdraagt aan de luchtkwaliteit als de toename van de concentratie No2 en PM10 niet hoger is da 1,2 uh/m3. Dat is 3% van de omgevingswaarde voor de jaargemiddelde concentratie. Voor de beoordeling kan worden aangesloten bij de ‘standaardgevallen NIBM’ uit artikel 5.54 Bkl of middels een berekening (bijv. NIBM-tool). 5.6.2 Toetsing Er wordt geen gevoelig object opgericht. Derhalve hoeft niet te worden getoetst aan de luchtkwaliteitseisen. Daarnaast is er geen toename in verkeersbewegingen waardoor er sprake is van een project NIBM. Er hoeft derhalve geen nader onderzoek plaats te vinden in het kader van luchtkwaliteit.
27
5.6.3 Conclusie Vanuit het aspect luchtkwaliteit is er sprake van een evenwichtige toedeling van functies. 5.7
Geur
5.7.1 Wettelijk kader Het Rijk stelt voor een aantal gebouwen specifieke regels aan geurbelasting. De instructieregels van het Bkl voor geur zijn gericht op aangewezen geurgevoelige gebouwen, waaronder woningen. 5.7.2 Toetsing Er wordt geen geurgevoelig object opgericht noch een activiteit toegevoegd welke een geuremissie kent. Nader onderzoek naar het aspect geur hoeft derhalve niet plaats te vinden. 5.7.3 Conclusie Vanuit het aspect geur is er sprake van een evenwichtige toedeling van functies. 5.8