04c. 25-01-2022_Rapport_Vuurwerkoverlast_PvdD Werkgroep Woudenberg_2021-2022.pdf

Rapportage Meldpunt Vuurwerkoverlast 2021-2022 Werkgroep Woudenberg Partij voor de Dieren Woudenberg, 25 januari 2022

2

Inhoudsopgave Inhoudsopgave

2

Inleiding

3

Meldpunt Woudenberg

4

Resultaten

5

Vuurwerk

5

Fijnstof

6

Conclusies en aanbevelingen

7

Bijlage I: Opmerkingen bij meldingen

8

Bijlage II: Vuurwerkvrije zones Woudenberg

10

Vuurwerkmanifest

11

Partij voor de Dieren

12

3

Inleiding Vuurwerk veroorzaakt bij veel dieren angst en stress. Daarnaast zijn er ieder jaar vele vuurwerkslachtoffers, circa 1300 in 2019, meestal door legaal vuurwerk. Ongeveer de helft van de slachtoffers zijn toevallige voorbijgangers. Vuurwerk bevat zware metalen en andere giftige stoffen, die grond, lucht en water ernstig vervuilen. Iedere jaarwisseling moet 3 miljoen kilo extra afval worden opgeruimd. Al deze schade, overlast en vervuiling kost de samenleving veel geld. De Partij voor de Dieren is voor een verbod op het afsteken van vuurwerk door consumenten. Tradities zijn waardevol, maar het gaat te ver als mensen en dieren eronder lijden. In het belang van dieren, natuur en milieu én onze eigen veiligheid willen we de traditie omvormen, bijvoorbeeld naar professionele vuurwerkshows. De roep van de Partij voor de Dieren om een vuurwerkverbod vindt steeds meer weerklank. Ook artsen, burgemeesters, brandweer en politie pleiten al langer voor een verbod. In Nederland is intussen 69% van de bevolking voor een verbod op vuurwerk voor particulieren (Bureau Citisens, 2020). In veel steden heeft dit geleid tot het instellen van vuurwerkvrije zones. De huidige stand van zaken omtrent vuurwerkvrije zones in Woudenberg is niet bekend. In eerdere jaren zijn er wel vuurwerkvrije zones ingesteld (zie Bijlage II).

Door overlast te melden en alle meldingen te verzamelen wordt het probleem zichtbaar en concreet. Dat heeft de landelijke website vuurwerkoverlast.nl de laatste jaren laten zien. Mede door het grote aantal meldingen op deze site hebben gemeenten stappen genomen om het afsteken van vuurwerk aan banden te leggen. Vanwege corona is in december 2020 besloten tot een vuurwerkverbod. De verkoop en het afsteken werd eenmalig verboden, met als doel extra druk op de al zwaar belaste zorg en op de handhaving van de openbare orde te voorkomen. 1 Door het voortduren van de corona pandemie was ook afgelopen jaarwisseling het verkopen en afsteken van vuurwerk om diezelfde reden verboden. Dit heeft geresulteerd in een aanzienlijke afname van vuurwerkoverlast en in het aantal vuurwerkslachtoffers.2 Wij hopen dat dit een aanzet kan zijn tot een definitief verbod van het afsteken van consumentenvuurwerk in Nederland en hopen dat een ingediende initiatiefwet van Partij voor de Dieren en GroenLinks voor een vuurwerkverbod kan rekenen op een ruime meerderheid. Werkgroep Woudenberg - Partij voor de Dieren Jesseka Batteau, Mark Lie-A-Kwie, Koen Verbist

1 2

Vuurwerkverbod tijdens de aankomende jaarwisseling | Nieuwsbericht | Rijksoverheid.nl Vuurwerkverbod tijdens aankomende jaarwisseling | Nieuwsbericht | Rijksoverheid.nl

4

Meldpunt Woudenberg In de periode 1 november 2021 t/m 2 januari 2022 hebben we het meldpunt opengesteld. Het meldpunt vuurwerkoverlast was online bereikbaar via https://www.meldpuntwoudenberg.nl Promotie De werkgroep heeft dit jaar beperkt aandacht gevraagd voor het meldpunt via de lokale media. Voornaamste reden was het totaalverbod op vuurwerk. De inschatting was dat hierdoor het afsteken van vuurwerk tot een minimum beperkt zou blijven. De verwachting was dat er daardoor ook minder meldingen zouden zijn, in de hoop dat het met Oud en Nieuw stil zou zijn. Via diverse social media kanalen is wel regelmatig het meldpunt onder de aandacht gebracht door middel van een quote van één van de respondenten en een link naar het meldpunt. Te beantwoorden vragen Bij het doorgeven van een melding konden de volgende vragen worden ingevuld: 1. E-mailadres 2. Naam 3. Postcode 4. Locatie van de overlast a. Eigen buurt b. Ergens anders 5. Datum en tijdstip van de overlast 6. Soort overlast a. Harde knallen (vuurwerkbommen) b. Vuurwerksmog (ongezonde kruitdampen) c. Schade aan publieke of private eigendommen d. Rondslingerend of achtergelaten vuurwerkafval e. Bedreiging of belemmering van hulpverleners f. Gevaarlijke situatie voor toeschouwers g. Gevaarlijke situatie voor voorbijgangers h. Gevaarlijke of stressvolle situatie voor dieren i. Vuurwerk afgestoken in vuurwerkvrije zone 7.

Opmerkingen 8. Wil graag op de hoogte gehouden worden (Ja/Nee)

5

Resultaten Vuurwerk Aantal meldingen In de periode 1 november 2021 t/m 2 januari 2022 konden meldingen doorgegeven worden via de website. Gedurende deze periode zijn 74 meldingen gemaakt, waarvan 67 tot en met tweede kerstdag en 7 na Kerst. De laatste melding was op zaterdag 1 januari ’s avonds. Type overlast Per melding kon de reden van de overlast worden aangegeven. Daarbij waren meerdere antwoorden mogelijk. In figuur 1 is het aantal meldingen per type overlast weergegeven. Verreweg de meeste meldingen hadden betrekking op harde knallen, op afstand gevolgd door gevaarlijke of stressvolle situaties voor dieren. De meldingen zijn afkomstig van >30 verschillende postcodegebieden in Woudenberg, wat aangeeft dat het niet tot enkele gebieden beperkt gebleven is. Bij 45 meldingen is een extra opmerking door de melder geplaatst. Deze zijn te vinden in Bijlage I. Figuur 1: Aantal meldingen per type overlast 2021-2022

6

Fijnstof Het afsteken van vuurwerk zorgt voor een forse toename van fijnstof in de lucht, met een slechte luchtkwaliteit als gevolg. Dit kan leiden tot benauwdheid, hoesten, kortademigheid of zelfs longaanvallen. Honderdduizenden mensen met een longziekte beleven een benauwde jaarwisseling vanwege vuurwerk. Er zijn zelfs dorpsgenoten die om die reden rond de jaarwisseling Woudenberg ontvluchten om Oud en Nieuw op een rustige plek te vieren met schone lucht in binnen- of buitenland. De werkgroep Woudenberg van de Partij voor de Dieren heeft in de week van de duurzaamheid een workshop gegeven over het bouwen van een fijnstof sensor. Als gevolg daarvan wordt er nu op 15 locaties in Woudenberg fijnstof gemeten. De metingen laten zeer duidelijke pieken zien rond de jaarwisseling (zie onderstaande figuren) met concentraties fijnstof (PM10) >300 µg/m3. Dit is ver boven de nieuwe WHO advieswaarde voor PM10 van 15 µg/m3.3

3

WHO global air quality guidelines: particulate matter (PM2.5 and PM10), ozone, nitrogen dioxide, sulfur dioxide and carbon monoxide

7

Conclusies en aanbevelingen De resultaten van het meldpunt laten zien dat vuurwerk in de aanloop naar de jaarwisseling overlast, stress en hinder veroorzaakt bij de inwoners van Woudenberg. Harde knallen veroorzaken onrust, slapeloosheid en angst. Het leidt tot stress of angst bij dieren en creëert gevaarlijke situaties bij voorbijgangers. De hoge concentraties fijnstof (vuurwerksmog) veroorzaken ademhalingsproblemen en rondslingerend vuurwerk vervuilt de straten en vormt een risico als het gaat om giftige stoffen en chemicaliën. Voorts geeft de spreiding van de meldingen over de verschillende postcodes aan dat vuurwerkoverlast overal in de gemeente een reëel probleem is, en zich niet beperkt tot een bepaald gebied. Het meldpunt geeft slechts beperkt inzicht in de reikwijdte en aard van het probleem van vuurwerkoverlast in Woudenberg. Daarbij dient in ogenschouw genomen te worden dat het meldpunt alleen een beeld geeft van de overlast die burgers hebben ondervonden en willen melden: de ervaringen van hulpdiensten (brandweer, politie, ambulance), de gewonden door rellen en de schade door vandalisme kunnen hier nog aan toegevoegd worden. Ook de schade aan de natuur is substantieel (gewonde en dode dieren en vogels, vervuiling), maar deze is nog niet structureel onderzocht. Vanwege corona was er sprake van een verbod op de verkoop en het afsteken van vuurwerk.

Omdat dit het eerste jaar is dat dit meldpunt in Woudenberg beschikbaar is, kan niet worden geconcludeerd of het vuurwerkverbod heeft geleid tot minder ervaren overlast door inwoners van Woudenberg. Ondanks het vuurwerkverbod is de indruk dat veel inwoners toch vuurwerk hebben afgestoken. Wel was carbid schieten op oudejaarsdag toegestaan.4 Daarnaast was er (opnieuw) sprake van rellen en een zeer onrustige jaarwisseling bij de Nieuwe Poort. Het is de verwachting dat een landelijk vuurwerkverbod op consumentenvuurwerk, in combinatie met een alternatief, bijvoorbeeld in de vorm van een centrale licht- en geluidsshow, zal resulteren in het uitfaseren van het zelfstandig afsteken van vuurwerk. In afwachting van dit landelijke verbod roepen wij Gemeente Woudenberg op het voortouw te nemen door een vuurwerkverbod in te stellen voor de gemeente. Door dit vroegtijdig kenbaar te maken kunnen inwoners en handhavers zich hierop instellen. Woudenberg, 25 januari 2022

4

Jaarwisseling | Gemeente Woudenberg

8

Bijlage I: Opmerkingen bij meldingen Melding Opmerkingen 1 Harde knallen de hele nacht door 2 Ik heb huisdieren worden er gestrest van zijn trauma dieren, en ik zelf heb zware tinitus oorsuizen zit ik niet op oud en nieuw te wachten met knallen graag totaal verbod in woudenberg wat gaat er aan gedaan worden 3 Het gaat echt het HELE jaar door, het lijkt wel alsof voor iedere scheet die gelaten wordt, vuurwerk afgestoken moet worden. De laatste tijd is het heel erg, vooral rondom persconferenties. 4 Abnormaal harde knallen, het leek wel oorlog. 5 Er wordt sinds oktober al bijna dagelijks hard geknald in onze buurt. Hond heeft kalmeringsmiddel nodig en durft s avonds niet meer naar buiten. We weten wie degenen zijn die het doen maar hen aanspreken heeft niet geholpen. 6 Bijna elke avond vanaf november! 7 Op en rond het schoolplein aan de bosrand wordt regelmatig vuurwerk afgestoken. Op dit moment harde knallen om 22.50u. 8 Glasbak en posterijen brievenbus vernield. Meerder mega knallen gedurende de nacht. 9 voor de zoveelste keer! Ieder weekeind so wie so en nu dagelijks! Doe er wat aan! 10 Wellicht een open deur. Maar ieder weekend wordt 's nachts vuurwerk afgestoken. In de nacht van vrijdag op zaterdag en van zaterdag op zondag. Vaak een keer of drie: ca 11.00, 02.00, 03.00 uur. Dat gebeurt trouwens bijna het hele jaar door.

Op het laatst genoemde tijdstip is er meestal sprake van zwaar vuurwerk. Het is niet altijd op dezelfde plaats, dus lastig te traceren. Ik wou het gewoon eens even melden. Dank voor het openen van dit meldpunt. 11 Echt het hele jaar door wordt hier in de buurt vuurwerk afgestoken, van vuurpijlen tot zwaarder geschut. Al geruime tijd wordt er ook doordeweeks zwaar en licht vuurwerk afgestoken. Voor mijn en andermans katten en andere dieren en honden heel naar. 12

13 14

15 16 17

18 19 20 21 22 23 24 25

Deze avond gingen twee tieners half Woudenberg door op de fiets. Terwijl er een fietste schoot hij vuurpijlen af. Maar nog erger is dat ze in de wijk zwaar vuurwerk (denk aan cobra's) afstaken rond tussen 1:30 en 2:30. Ik kreeg het idee dat ze in de wijk Zeeland wonen, aangezien ze daar ook begonnen (is niet de eerste keer). Rond de 15 tot 17 jaar, eentje met een mandje voorop de fiets. En één persoon kwam later weer zonder licht de wijk in fietsen (terug naar huis leek het op). is al weken aan de gang In de speeltuin naast de Jan Ligthartschool wordt in deze tijd van het jaar elke dag meerdere keren vuurwerk afgestoken door meestal jongeren. Mijn kat schrikt steeds van de knallen en zelf vind ik de herrie ook niks. Vuurwerk in dorpsstraat Heel vervelend elke keer, hond overstuur. Afgelopen weekend zijn in onze buurt de brievenbus en de glasbak 'opgeblazen', vermoedelijk door vuurwerk. Er waren die nacht enorme 'bommen' in de buurt. Vooral tussen 02:00u en 03:00u is het altijd heel onrustig. Onze kinderen worden 's nachts ook wakker van vuurwerk, wat zij en wij echt heel naar vinden. Meerdere momenten gedurende de avond Van harde knallen in glascontainer tot vuurpijlen met knallen op meerdere momenten in de avond. Afsteken vuurwerk: gedurende ongeveer 120 seconden zware knallen 21:14 Weer vuurwerk overlast. Hond weer overstuur.

Veel heel harde knallen! In Vootstraat en Maarsbergerweg Elke avond zeer harde knallen in de omgeving van de Broekerweg zie vorige mail Het wordt tijd dat er iets aan gedaan gaat worden voordat het heft in eigen hand genomen gaat worden. Er is geen enkele zichtbare vorm van toezicht/actie vanuit politie en

9 handhaving. Blijkbaar vinden andere Woudenbergers en ouders (mochten het jongeren zijn) het allemaal prima. 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39

40 41 42 43 44 45

Al langere tijd eigenlijk elke dag! Hond weer overstuur. Dit gebeurt al sinds wij hier wonen 3/2020 en zijn er wel klaar mee! Hond gestrest en je schrik je kapot, vooral in de avonduren / in de nacht! Harde knallen met o.a. vuurwerk in de lucht; hondje tot dit verzenden volledig overstuur! Kan nu pas weer naar bed! Midden in de nacht meerdere zeer luide vuurwerkbommen in een woonwijk Europalaan. EIgenlijk dagelijks (!) overlast in deze buurt. Een klap zo hard leek wel een bom!!! Dit is echt gestoord voor woorden POLITIE GEBELD Kan wel voor de hele afgelopen week melden, maar deze was wel weer heel erg. hond was weer zeer angstig Zeer harde knallen. Keiharde dreunen. Zal me niks verbazen als er weer wat opgeblazen is. En de gemeenschap maar betalen :-( huisdieren gestrest Het is 's nachts weer te vaak raak in Woudenberg. Het is godgeklaagd: net liepen lui lallend en lachend om de harde knallen die ze met hun vuurwerk veroorzaakten, door het dorp. Dat ze mensen uit hun slaap halen, daar staan deze onverlaten niet bij stil. Dat er zieken zijn die blij zijn dat ze sliepen en door de knallen wakker worden en daarna weer lang wakker liggen.....het zal ze een rotzorg zijn. Wat een ergernis: rekening houden met medemens is er al jaren totaal niet meer bij. En dieren......ach, dat die angstig worden, dat weten ze wel, maar dat kan ze ook geen lor schelen.

Ik ben weer klaarwakker, de ergernis zal ik tot en met 2 januari weer moeten zien te dragen...........de ergernis schaadt mijn gezondheid. Ik zou wel eens rustig willen slapen 's nachts. Het lijkt wel met de dag erger te worden. Niet alleen in eigen buurt. Ook in de omgeving. Zware bom op parkeerplaats JF Kennedylaan Zware bom op parkeerplaats JF Kennedylaan t.h.v. Tennisvereniging ‘t Schilt Weer harde klappen achter de nijverheidsweg. Wordt door BOA' S en POLITIE niet gehandhaafd. Niets van gemerkt. Vuurwerk afsteken zou verboden moeten worden!

10

Bijlage II: Vuurwerkvrije zones Woudenberg Via Jaarwisseling | Gemeente Woudenberg informeert de Gemeente Woudenberg haar inwoners over regels omtrent de jaarwisseling. Dit jaar waren er door het algemene vuurwerkverbod geen vuurwerkvrije zones ingesteld. Uit nieuwsberichten in kranten blijkt dat vuurwerkvrije zones in andere jaren wel zijn ingesteld, bijvoorbeeld rondom scholen en verzorgingstehuizen (Veilige jaarwisseling gewenst | DeWoudenberger). In 2015 zou Woudenberg volgens RTV Utrecht de gemeente zijn met de meeste vuurwerkvrije zones van de Provincie, ingesteld rondom verzorgingshuizen, publieksevenementen, scholen, tankstations, kerken en begraafplaatsen. Binnen een straal van honderd meter mag hier geen vuurwerk afgestoken worden (Tientallen vuurwerkvrije zones in provincie Utrecht - RTV Utrecht).

11

Vuurwerkmanifest Een te groot aantal mensen loopt letsel door vuurwerk op, tot aan amputaties van vingers, complete handen en blindheid toe. Wij zien in onze praktijk de persoonlijke en maatschappelijke ellende, veroorzaakt door consumentenvuurwerk. En wat te denken van angstige dieren? Katten, vogels en (hulp)honden hebben veel last van vuurwerkstress. Bovendien ontstaat door consumentenvuurwerk heel veel materiële schade aan de persoonlijke en publieke ruimte en gebouwen. De afgelopen jaarwisseling was dat zelfs 15 miljoen euro. Bovendien zorgt de fijnstof die door vuurwerk in de lucht komt voor een slechte luchtkwaliteit. Benauwdheid, hoesten, kortademigheid of zelfs een longaanval: honderdduizenden mensen met een longziekte beleven een benauwde jaarwisseling vanwege vuurwerk. Ook het milieu wordt zwaar belast. Zoals het RIVM al in 2014 constateerde, draagt vuurwerk direct bij aan de hoeveelheid plastic in de natuur. De verhouding is zoek tussen de huidige manier van Oud & Nieuw vieren met consumentenvuurwerk en de vele ongevallen die er het gevolg van zijn. Daarom vinden wij dat vuurwerk uitsluitend in handen moet zijn van professionals. Met professionele vuurwerkshows kan iedereen genieten van vuurwerk, op een veilige manier. Wij pleiten ervoor dat er nu echt in 2022 er een verbod op consumentenvuurwerk komt.

Inmiddels wordt het manifest gedragen door meer dan 670.000 particulieren en organisaties. Steunt u dit initiatief ook? Meld u dan aan via www.vuurwerkmanifest.nl of registreer via: https://petities.nl/petitions/vuurwerkverbod

12

Partij voor de Dieren

Elke jaarwisseling lopen honderden mensen letsel op, meestal door legaal vuurwerk. Ongeveer de helft van de slachtoffers zijn toevallige voor bijgangers. Vuurwerk bevat zware metalen en andere giftige stoffen, die grond, lucht en water ernstig vervuilen. Na iedere jaarwisseling moet zo’n drie miljoen kilo extra afval worden opgeruimd. Bovendien veroorzaakt vuurwerk angst en stress bij dieren. Tradities zijn waardevol, maar het gaat te ver als mensen of dieren eronder lijden. De Partij voor de Dieren wil dat Oud en Nieuw weer een feest voor iedereen wordt De Partij voor de Dieren wil een verbod op consumentenvuurwerk. Professionele vuurwerkshows of spektakelshows worden georganiseerd op locaties waar mensen, dieren, natuur en milieu daarvan geen (gezondheids)schade ondervinden. De Partij voor de Dieren heeft eind 2019 een wetsvoorstel ingediend om te komen tot een landelijk vuurwerkverbod. Deze visie wordt begin 2020 door 69% van Nederland gedeeld (Bron: Bureau Citisens). Op dit moment ligt er een initiatiefwet van Partij voor de Dieren en GroenLinks voor een vuurwerkverbod.5 De Nederlandse Vereniging van Spoedeisende Hulpartsen, burgemeesters, brandweer en politie pleiten al langer voor een verbod.

Door inzet van de Partij voor de Dieren zijn er al vuurwerkvrije zones in onder andere Arnhem, Utrecht, Rotterdam Amsterdam, Den Haag, Leiden en Groningen en is Apeldoorn zelfs de eerste vuurwerkvrije gemeente van Nederland. Voor meer informatie, mail via woudenberg@partijvoordedieren.nl Al goede voornemens voor 2022? Word lid van de Partij voor de Dieren www.partijvoordedieren.nl/wordlid

‘Vanaf volgend jaar permanent vuurwerkverbod’ - Aangescherpte vuurwerkwet van GroenLinks en PvdD klaar voor behandeling door de Tweede Kamer - Partij voor de Dieren 5