04b. Bijlage 1 - 2021-11-03 Regionale rapportage COVID-19.pdf

Regionale rapportage COVID-19 3 november 2021

Inhoudsopgave INLEIDING ........................................................................................................................................................ 3 1.

VIRUSVERSPREIDING ................................................................................................................................ 4 1.1. 1.2. 1.3. 1.4.

2.

KWETSBAREN BESCHERMEN................................................................................................................... 18 2.1 2.2.

3.

AANTAL POSITIEF GETESTE PERSONEN ............................................................................................................... 4 TESTEN .................................................................................................................................................... 12 COVID-19 VACCINATIES ............................................................................................................................. 13 AANTAL OVERLEDENEN COVID-19 ............................................................................................................... 17

MONITORING VERSPREIDING VIRUS BINNEN ZORGINSTELLINGEN .......................................................................... 18 MELD- EN ADVIESPUNT BEZORGD ................................................................................................................. 18

ZORGCONTINUÏTEIT ................................................................................................................................ 21 3.1 LANDELIJK AANTAL NIEUWE ZIEKENHUISOPNAMES............................................................................................. 21 3.2 VERLOOP IC- EN KLINIEK-CAPACITEIT REGIO ..................................................................................................... 21 3.3 INSCHALING ZORGCAPACITEIT ZIEKENHUIZEN.................................................................................................... 22 3.4 ZORGINSTELLINGEN (NIET-ZIEKENHUIZEN) ....................................................................................................... 22 3.5 OPVANGLOCATIES BUITEN HET ZIEKENHUIS ...................................................................................................... 22 BIJLAGE 1: LANDELIJK PANELONDERZOEK .................................................................................................................... 23

Inleiding Voor u ligt de regionale rapportage COVID-19 van de regio Utrecht. De regionale rapportage is ter informatie. De Directeur Publieke Gezondheid (DPG) draagt in crisistijd de verantwoordelijkheid voor de coördinatie van de geneeskundige hulpverlening en draagt zorg voor een regionale gecoördineerde aanpak. De regionale integrale rapportage is een hulpmiddel om zo goed mogelijk overzicht te krijgen in de COVID-19 ontwikkelingen in de zorg (acuut en niet acuut) in de regio en daar waar nodig tijdig bij te sturen en maatregelen te nemen. Zodat een veilige en efficiënte zorgverlening wordt gewaarborgd en de zorg beheersbaar blijft. De regionale rapportage wordt één keer per week opgesteld. De gepresenteerde informatie uit de rapportage kan worden ingehaald door actuele ontwikkelingen en kan op details soms niet synchroon lopen met de door het RIVM gepresenteerde cijfers vanwege het moment van peiling. Aan de inhoud van de rapportage kunnen geen verdere conclusies worden verbonden.

1. Virusverspreiding 1.1. Aantal positief geteste personen Landelijk zijn in week 43 53.979 besmettingen gemeld met COVID-19, waar in week 42 nog 38.733 meldingen waren (Bron: Weekcijfers coronavirus SARS-CoV-2 | RIVM). Dat is een stijging van 39% ten opzichte van de week ervoor (Figuur 1).

Figuur 1. Landelijk bij de GGD gemelde patiënten COVID-19 vanaf 2 augustus. Peildatum: 2 november 2021 10:00 uur. Bron RIVM.

Het aantal positieve testen in de regio bekend bij GGD regio Utrecht is in week 43 gestegen met 40% naar 4083, ten opzichte 2908 in week 42 (Figuur 2). Sinds begin 2020 tot en met 27 oktober 2021 08:10 uur zijn in totaal 167.163 positief geteste personen gemeld in de regio Utrecht.

Figuur 2. Aantal COVID-19 positief gemelde personen per week bij GGDrU. Peildatum: 2 november 2021 8:00 uur. Het verschil met de aantallen in de tekst is te verklaren doordat het RIVM een ander datasysteem gebruikt.

Nieuwe varianten Een schatting van welke varianten de nieuwe besmettingen veroorzaken, wordt gedaan door middel van steekproef sequencen voor de nationale kiemsurveillance (Tabel 1) en modellering van het RIVM. De resultaten van week 41 zijn het meest recent, omdat de analyse van deze bepalingen tot enkele weken kan duren en nog niet alle uitslagen van de bepalingen van die week binnen zijn. Er zijn vier varianten die door WHO worden geduid als ‘Variants of Concern’: Alfa, Beta, Gamma en Delta. Op dit moment is de deltavariant, die veel besmettelijker is dan anderen, dominant in Nederland en wereldwijd.

Tabel 1. Totaal aantal onderzochte monsters van week 39 t/m week 41 in 2021 die succesvol zijn geanalyseerd door nationale Kiemsurveillance. Peildatum 2 november 2021. Bron: RIVM (Varianten van het coronavirus SARSCoV-2 | RIVM).

Aanvullende surveillance luchtwegvirussen Vanaf de eerste week van oktober wordt in samenwerking met de GGDrU en het UMCU onderzoek gedaan naar de aanwezigheid van virale ziekteverwekkers in neus-keel swabs die zijn afgenomen ten behoeve van SARS-CoV-2 diagnostiek bij personen met luchtwegklachten klachten in een GGD teststraat. Alle deelnemers geven vooraf toestemming voor de uitvoering van dit aanvullend onderzoek. Gemiddeld worden dagelijks 30 tot 40 samples voor dit onderzoek aanvullend getest. Vanaf volgende week staat gepland om de eerste resultaten op te nemen in deze rapportage. Het reproductiegetal (R, het gemiddeld aantal mensen dat besmet wordt door een persoon met COVID-19) is voor Nederland op 18 oktober rond de 1.20, zo schat het RIVM (Figuur 3). Schattingen van het R recenter dan 14 dagen geleden zijn niet betrouwbaar omdat de meldingen voor recenter dagen nog niet volledig gerapporteerd zijn. Alleen met een R onder de 1 neemt de verspreiding af.

Figuur 3. Het effectieve reproductiegetal R0 voor Nederland. Bron: RIVM, peildatum 2 november 2021 10:00 uur.

Aantal COVID-19 positieve patiënten naar eerste ziektedag en effect van maatregelen In Figuur 4 is het aantal COVID-19 positieve patiënten uitgezet naar de dag dat deze personen voor het eerst klachten ontwikkelden. In het bijschrift staat een toelichting op de

versoepelingen en maatregelen. Het effect van aanscherpingen en versoepelingen op het aantal positieven is normaal gesproken na enkele weken te zien. Op 2 november 2021 heeft de demissioner kabinet aangekondigd dat per 6 november aanscherpingen van corona maatregelen weer zouden gelden. De volgende maatregelen zullen ingaan: De basisregels komen weer terug; Het dragen van mondkapjes wordt verplicht in het OV, op stations en luchthavens, in winkels, publieke locaties binnen, bezoek aan bijvoorbeeld de kapper en op MBO, HBO en universiteit; Het coronatoegangsbewijs is op meer plekken nodig: alle horeca binnen en buiten, tijdens sporten op sportlocaties, in het zwembad (vanaf 18 jaaar), publiek bij sportwedstrijden, museum, concerten, festivals, bioscoop, theater, kermis en in het casino. Per 25 september zijn de volgende maatregelen ingegaan: de anderhalvemetermaatregel wordt geschrapt, de coronapas wordt ingevoerd, horeca en nachtclubs mogen open tot middernacht, (meerdaagse) evenementen onder voorwaarden weer mogelijk, en mondkapjes blijven verplicht in het openbaar vervoer in de voertuigen. Voor scholen is de mondkapjesplicht afgeschaft en grote groepen mogen weer bij elkaar komen. Voor de basisscholen is de quarantaine regel voor de hele klas komen te vervallen wanneer er een enkele besmetting heeft plaatsgevonden.

Wegens de stijging van het aantal positieven is de persconferentie die in november zou plaatsvinden vervroegd naar dinsdag 2 november.

Figuur 4. Totaal aantal positieve registraties naar begin van de klachten, indien niet aanwezig dan meldingsdag– 3 kalenderdagen. Peildatum 2 november 2021 8:00 uur. Coronamaatregelen 1. (8 feb) Basisscholen en kinderdagverblijven weer open. Verzorgingshuisbewoners mogen 2 personen ontvangen per dag. 2. (1 mrt) Middelbare scholen en MBO open voor minimaal 1 dag per week. 3. (16 mrt) Versoepelingen niet essentiële winkels en buiten sporten met maximaal 4 personen in groepsverband. 4. (28 apr) Avondklok verdwijnt, maximaal aantal mensen dat thuis op bezoek mag naar 2 personen, buitenterrassen worden heropend tussen 12-18 uur met maximaal 50 per terras, winkelen in niet-essentiële winkels mag weer zonder afspraak, maximale aantal aanwezigen op een begrafenis gaat naar 100 personen. 5. (15 mei) Reizen naar landen met een laag besmettingsniveau weer mogelijk. 6. (19 mei) Sportscholen en de buitenlocaties van recreatieparken zijn weer open. Buiten sporten in groepen is weer toegestaan met maximaal 30 personen. Er mag weer kunst- en cultuurbeoefening plaatsvinden zowel binnen als buiten met maximaal 30 personen. Alle contactberoepen zijn weer toegestaan. Terrassen mogen langer openblijven, nu van 06.00 t/m 20.00 met maximaal 50 personen. 7. (5 jun) Maximum van 4 bezoekers per dag thuis ontvangen.

Horeca en meeste publiek toegankelijke locaties, en daarmee ook culturele locaties, open onder voorwaarden. Openingstijden van buitenterrassen verruimd. Mogelijkheden voor sporten en kunsten cultuurbeoefening zijn verruimd. Ook locaties voor recreatie binnen open onder voorwaarden. Alle winkels open volgens reguliere openingstijden. Maximaal aantal mensen bij een huwelijk naar 50 personen.

8. (26 jun) Alle publiek toegankelijke ruimtes weer open, waarbij 1,5 meter afstand houden verplicht is. 100% bezoekerscapaciteit toegestaan met coronatoegangsbewijzen. Op minder plekken hoeven mondkapjes te worden gedragen, enkel in het openbaar vervoer, op stations, vliegvelden en in het voortgezet onderwijs is het verplicht. 9. (10 jul) Horeca sluit om middernacht, entertainment, zoals liveoptredens, is verboden. Discotheken en nachtclubs sluiten hun deuren. Het gebruik van het coronatoegangsbewijs voor uitzondering op de anderhalvemeterregel op pauze voor de horeca. Evenementen, culturele locaties en publiek bij sportwedstrijden toegankelijk als iedereen een vaste zitplaats heeft op 1,5 meter afstand. Toegangsbewijs nog maar 24 uur geldig i.p.v. 40 uur. Evenementen hebben een maximale duur van 24 uur. 10. (30 augustus) De anderhalvemeterregel komt te vervallen in het onderwijs, waarbij maximaal 75 mensen bij lessen en colleges tegelijk aanwezig mogen zijn. 11. (25 september) De anderhalvemetermaatregel wordt geschrapt, de coronapas wordt ingevoerd, horeca en nachtclubs mogen open tot middernacht, (meerdaagse) evenementen onder voorwaarden weer mogelijk, nachtclubs en discotheken voorlopig nog niet open, mondkapjes blijven verplicht in het openbaar vervoer in de voertuigen. Voor scholen wordt de mondkapjesplicht afgeschaft, en grote groepen mogen weer bij elkaar komen.

Voor de basisscholen is de quarantaine regel voor de hele klas vervallen wanneer er een enkele besmetting heeft plaatsgevonden.

Inschaling Het risiconiveau geeft informatie over de druk op de zorg door patiënten met COVID-19. Er zijn drie risiconiveaus mogelijk: (1) waakzaam, (2) zorgelijk en (3) ernstig. Welk risiconiveau geldt, hangt af van het gemiddelde aantal ziekenhuisopnames en het gemiddelde aantal IC-opnames in 7 dagen. Sinds 2 november zit Nederland in ‘ernstig’, omdat er gemiddeld 104 ziekenhuisopnames en 20 IC-opnames per dag waren over de periode van 23 tot en met 29 oktober 2021.

Figuur 5: routekaart voor risiconiveau inschaling

Figuur 6 laat het aantal meldingen per gemeente zien in de afgelopen twee weken. Met 307 besmettingen per 100.000 inwoners in week 43 valt regio Utrecht in de bovenste helft van de middenmoot. Veiligheidsregio Limburg-Noord, Zuid-Holland-Zuid en Limburg-Zuid zijn de regio’s met het hoogste aantal meldingen per 100.000 inwoners met respectievelijk 489, 477 en 450 besmettingen per 100.000 inwoners. Kennemerland, Gooi en Vechtstreek en Groningen zitten momenteel het laagst in het aantal besmettingen per 100.000 inwoners met respectievelijk 248, 244 en 183 meldingen per 100.000 inwoners.

Figuur 6. Aantal aan de GGD’en gemelde personen met een positieve testuitslag voor SARS-CoV-2 per 100.000 inwoners per gemeente met GGD meldingsdatum van 19 oktober t/m 2 november 2021 10:00 uur. (Bron: RIVM).

Vindpercentage per week In de regio Utrecht is het vindpercentage gestegen van 11,7% in week 42 naar 12,7% in week 43. Landelijk is het vindpercentage gestegen van 15,3% naar 16,7% in week 43 (Bron: RIVM). Aantal positief geteste COVID-19 inwoners per gemeente in de regio Figuur 7 toont het aantal meldingen van positieve gevallen per gemeente over de afgelopen vier weken. In Figuur 8 zijn de besmettingen in de laatste vier weken per 100.000 inwoners weergegeven per gemeente van de regio Utrecht. Daarbij geldt voor de weergave in relatieve cijfers dat hoe lager het inwonersaantal, des te grilliger het verloop zal zijn. Een kleine toename of afname geeft een relatief groot verschil in de kleinere gemeenten. In vrijwel alle gemeenten is een stijging te zien in het aantal besmettingen per 100.000 inwoners in week 43. Met name in Renswoude en Veenendaal is een flinke stijging te zien in week 43.

8

Figuur 7. Aantal positief geteste personen per gemeente van 4 oktober t/m 31 oktober 2021. Peildatum 3 november 2021 8:00 uur.

Figuur 8. Aantal positief geteste personen per 100.000 inwoners per gemeente van 4 oktober t/m 31 oktober 2021. Peildatum 3 november 2021 8:00 uur.

Aantal besmettingen per leeftijdsgroep Figuur 9 laat het aantal besmettingen per leeftijdsgroep zien. In Figuur 10 worden de jongere leeftijdsgroepen opgesplitst in kinderopvang (0-3 jaar), basisschool (4-12 jaar), voortgezet onderwijs onderbouw (13-15 jaar), voortgezet onderwijs bovenbouw (16-18 jaar) en jongvolwassenen (19-27 jaar). In week 43 is het aantal besmettingen in alle leeftijdsgroepen toegenomen. Het aandeel van de besmettingen in de oudere groepen, 4059 jaar en 60-79 jaar is in week 43 toegenomen.

9

Figuur 9. Leeftijdsverdeling COVID-19-registraties in absolute aantallen (boven) en percentage (onder) voor de weken 40 t/m 43 in 2021. Peildatum: 3 november 2021 8:00 uur.

Figuur 10. Leeftijdsverdeling COVID-19-registraties in absolute aantallen (boven) en percentage (onder) voor de weken 40 t/m 43 in 2021 met uitsplitsing 03, 4-12, 13-15, 16-18, en 19-27 t.o.v. alle andere leeftijden. Peildatum: 2 november 2021 8:00 uur.

In Figuur 11 worden de besmettingen per gemeente uitgezet naar leeftijdscategorie voor de periode van 4 oktober t/m 31 oktober 2021. Hierin is te zien dat de meeste besmettingen per 100.000 inwoners zich met name bevinden in de leeftijdsgroepen 0-19 jaar en 20-39 jaar, maar dat er ook een groot aandeel besmettingen in de oudere groepen zitten.

Figuur 11. Aantal besmettingen per gemeente per leeftijdsgroep per 100.000 inwoners, periode 4 oktober t/m 31 oktober 2021. Peildatum 3 november 2021 8:00 uur.

10

Bron van besmetting GGD regio Utrecht (GGDrU) voert Bron- en Contactonderzoek (BCO) op dit moment uit op maat, waarbij het BCO wordt aangepast aan de hand van de situatie van de persoon met een besmetting. Daarnaast vindt het merendeel van het BCO plaats door middel van digitale ondersteuning met de zelf ontwikkelde applicatie CoronaCare. Hierdoor kunnen we nog steeds zicht houden op de uitbraken, zelfs bij hoge belasting. Tijdens het BCO wordt gevraagd naar de mogelijke bron van besmetting. In Figuur 12 is het aantal COVID-19-registraties uitgezet naar de waarschijnlijke bron van besmetting, zoals geconstateerd in het BCO in periode van 4 oktober t/m 31 oktober 2021. De meeste besmettingen kunnen net als vorige weken weer worden verklaard door gezinssituaties. Door een lagere fase in het BCO is niet altijd het volledige BCO uitgevoerd. Het grote aantal besmettingen met onbekende bron kan daardoor worden verklaard. Daarnaast is er een toename in het aantal besmettingen op de werkplek en in de horeca.

Figuur 12. Aantal COVID-19-registraties in de regio Utrecht uitgezet naar bron van besmetting. Periode: 4 oktober t/m 31 oktober 2021. Peildatum 3 november 2021 8:00 uur.

11

1.2. Testen Aantal uitgevoerde testen GGDrU Door een ICT-storing is figuur 13 niet geüpdatet. De testcapaciteit van GGDrU in de teststraten met het aantal bezoekers vanaf 4 januari is in Figuur 14 weergeven. Met het hoge aantal besmettingen en relatief laag vindpercentage ten opzichte van landelijk kunnen we concluderen dat er op dit moment ruim voldoende testcapaciteit in GGDrU is.

Figuur 13. Aantal uitgevoerde testen in teststraten GGDrU weergeven per week in 2021. Peildatum 20 oktober 2021, 9:30 uur. Wegens een ICT-storing is dit figuur niet geüpdatet.

Figuur 14. Overzicht van de wekelijkse maximale testcapaciteit en het aantal bezoekers van GGDrU in de teststraten vanaf 4 januari. Peildatum 2 november 2021, 9:30 uur.

12

1.3. COVID-19 vaccinaties Operationele vaccinatielocaties Het ministerie van VWS en GGD GHOR Nederland hebben gevraagd de afschaling van de vaste vaccinatielocaties voor te breiden en de overgang naar doelgroepgericht vaccineren in te zetten na ongeveer acht maanden grootschalig vaccineren. GGDrU is sinds juli gestart met fijnmazig vaccineren. GGDrU zal voor en met gemeenten bekijken welke plekken/wijken/doelgroepen nog aandacht nodig hebben om na sluiting van de vaste locatie nog interventies op in te zetten. Gezette vaccinaties door GGDrU Sinds de start van de COVID-19 vaccinatiecampagne op 8 januari zijn 1.553.946 vaccinaties gezet op de GGD-vaccinatielocaties binnen de regio. Hiervan hebben 832.553 mensen een eerste vaccinatie ontvangen en 716.345 hebben hun tweede vaccinatie ontvangen door GGDrU (figuur 15).

Figuur 15. Aantal vaccinaties per dag door GGDrU, uitgesplitst naar eerste en tweede vaccinatie. Peildatum 3 november 2021, 9:30 uur.

13

Vaccinatiegraad per gemeente Figuur 16 laat de vaccinatiegraad van inwoners per gemeente zien voor inwoners van 12 jaar en ouder die in ieder geval de eerste vaccinatie hebben ontvangen. Dit varieert van een gemiddelde per gemeente van 71% voor Renswoude tot 90% in Bunnik. Figuur 17 laat het percentage inwoners van 12 jaar en ouder zien dat het volledige vaccinatieprogramma heeft doorlopen. Dit varieert van een gemiddelde per gemeente van 70% voor Renswoude tot 90% in Bunnik. Beide tabellen zijn uitgesplitst naar leeftijdsgroep. Naast deze data ontvangt elke gemeente eens per twee weken op woensdag een document met daarin de vaccinatie per wijk en leeftijdsgroep. Een belangrijke kanttekening hierbij is dat de totale vaccinatiegraad wordt berekend op basis van de gehele populatie en niet van 12 jaar en ouder.

14

Figuur 16. Percentage inwoners van 12 jaar en ouder dat ten minste een vaccinatie heeft ontvangen per gemeente en leeftijdsgroep op basis van data van het RIVM (CIMS). Peildatum 1 november 2021.

15

Figuur 17. Percentage inwoners dat volledig is gevaccineerd per gemeente en leeftijdsgroep op basis van data van het RIVM (CIMS). Peildatum 1 november 2021.

16

Type vaccin In onze regio worden mensen gevaccineerd met Pfizer, Moderna, AstraZeneca en Janssen. Na een volledige vaccinatieserie zijn mensen momenteel goed beschermd tegen ernstige ziekte en ziekenhuisopname door COVID-19. Vanaf 14 september wordt door de Gezondheidsraad geadviseerd om mensen met een ernstige afweerstoornis een derde coronaprik te geven. Vanaf december wordt de extra prik ook aan ouderen gegeven, op termijn wordt dit ook gegeven aan mensen onder de 60 jaar (NOS). 1.4. Aantal overledenen COVID-19 In totaal zijn in regio Utrecht t/m 3 november 2021 8:10 uur 1.357 personen aan een bevestigde besmetting met COVID-19 overleden. Net zoals landelijk (Bron: RIVM) is ook in de regio Utrecht het aantal overlijdens sinds de start van de vaccinaties enorm afgenomen. Het risico op overlijden neemt toe met de leeftijd. Meer dan de helft van het totaal aantal overleden patiënten met een COVID-19 infectie valt binnen de leeftijdsgroep 80+ jaar. Het aandeel van de leeftijdsgroep 60-79 jaar op het totaal aantal overledenen is ongeveer een derde. Voor zover bekend zijn bij het RIVM, in de periode 26 oktober t/m 2 november 2021, landelijk 102 meldingen geweest van het overlijden van mensen aan een COVID-19-besmetting. In week 43 zijn er vijf overlijdens gemeld bij GGDrU. Een belangrijke kanttekening is dat niet alle overledenen aan de GGD worden gemeld.

Hierdoor zal het werkelijke aantal personen dat aan COVID-19 overleden is, hoger zijn. In de gemeenten Utrecht, Amersfoort en Zeist is het absoluut aantal overledenen als gevolg van COVID-19 sinds het begin van de epidemie het hoogst (Figuur 18). Per 100.000 inwoners is in De Bilt, Bunschoten en IJsselstein het aantal overledenen het hoogst.

Figuur 18. Aantal personen overleden aan COVID-19 per gemeente in de regio Utrecht. Peildatum 3 november 2021 8:00 uur.

17

2. Kwetsbaren beschermen 2.1 Monitoring verspreiding virus binnen zorginstellingen Landelijke aantal COVID-19 besmettingen in woonzorgcentra Het landelijk aantal verpleeghuis- en woonzorgcentrumbewoners met COVID-19 uitgezet naar dag van melding aan de GGD’en is weergeven in Figuur 19.

Figuur 19. Aantal positief geteste bewoners van woonzorgcentra in Nederland vanaf maart 2020, naar meldingsdag. Bron: RIVM. Peildatum: 2 november 2021 10:00 uur.

In Figuur 20 is het aantal COVID-19-registraties onder bewoners van zorginstellingen voor 24-uurs zorg weergegeven, uitgezet naar meldingsdag aan de regio Utrecht. Deze grafiek bevat alleen de door laboratoriumonderzoek bevestigde gevallen woonachtig of werkend in deze instellingen en die gekoppeld zijn aan een zorginstelling. Sinds begin januari is, zowel landelijk als regionaal, een gestage afname te zien in het aantal besmettingen in zorginstellingen die geduid kan worden door het effect van vaccinatie (Figuur 19). Toch is er de afgelopen weken een toename te zien in het aantal besmettingen in zorginstellingen.

Figuur 20. Aantal positief geteste personen van woonzorgcentra in de regio Utrecht, naar eerste ziektedag. Peildatum: 3 november 2021 8:00 uur.

2.2. Meld- en Adviespunt Bezorgd Het Meld- en Adviespunt Bezorgd (MAB), uitgevoerd door GGDrU, heeft een vraagbaak-, consultatie- en vangnetfunctie waar ketenpartners en bezorgde burgers terecht kunnen met zorgen en vragen over personen met verward gedrag. Het MAB is een regionaal meldpunt voor 17 van de 26 gemeenten binnen de Veiligheidsregio Utrecht. Het MAB geeft ook uitvoering aan de taken uit de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz): ‘Meldfunctie’ en/of ‘Verkennend Onderzoek’. Wanneer een inwoner of ketenpartner denkt dat een persoon in zijn omgeving misschien verplichte geestelijke gezondheidszorg nodig heeft, kan hij/zij hiervan een melding doen bij GGDrU. Verder is vanaf oktober 2020 een 18

nieuw landelijk meldpunt Zorgwekkend gedrag (tel: 0800-1205) gelanceerd. Dit meldpunt schakelt door naar desbetreffende regionale meldpunten waaronder het MAB. Door de coronacrisis en quarantainemaatregelen is de druk op de groep mensen met verward gedrag toegenomen en is er risico dat meer mensen in kwetsbare situaties terechtkomen. Daarnaast is een toename van het aantal meldingen afkomstig van de politie bij het MAB te zien. Zo nam het aantal meldingen met een veelvoud toe: gemiddeld 9,4 meldingen per week in 2019, 17,6 meldingen in 2020 en 29,1 meldingen in het eerste half jaar van 2021. Figuur 21 en 22 tonen het aantal meldingen respectievelijk maandelijks en wekelijks.

Figuur 21. Meldingen MAB en Wvggz in de regio Utrecht in 2020 en 2021, uitgesplitst per maand. Peildatum: 2 november 2021

19

Figuur 22. Meldingen MAB en Wvggz in de regio Utrecht in 2021, uitgesplitst per week. Peildatum: 2 november 2021

20

3. Zorgcontinuïteit 3.1 Landelijk aantal nieuwe ziekenhuisopnames Landelijk is vanaf begin juli 2021 het aantal ziekenhuisopnames, na een daling in aantallen, toegenomen. Het aantal ziekenhuisopnames nam vanaf eind juli 2021 tot eind september 2021 licht af. Vanaf eind september 2021 tot heden is het aantal ziekenhuisopnames toegenomen (Figuur 23).

Figuur 23. Landelijk aantal nieuwe COVID-19 patiënten opgenomen op verpleegafdelingen en Intensive Care. De gegevens van de laatste week zijn nog niet volledig. Gegevens rechts van de stippellijn worden momenteel namelijk nog aangevuld door ziekenhuizen. Bron: NICE. Peildatum: 2 november 10:00 uur.

3.2 Verloop IC- en kliniek-capaciteit regio In onze regio neemt de instroom van COVID-19 patiënten (nieuwe opnames) in de klinieken vanaf eind september 2021 toe. De bezetting in de klinieken volgt deze stijgende lijn. Het aantal nieuwe opnames op de IC blijft relatief stabiel. Door o.a. de langere ligduur neemt de bezetting op de IC echter wel licht toe. Problematiek van tekort aan personeel is een issue dat bij alle ziekenhuizen speelt. Daarna is de afgelopen anderhalf jaar de geplande zorg ingeperkt om capaciteit vrij te maken voor COVID-19 patiënten. De zorg die is afgezegd moet ingehaald worden. Ziekenhuizen verwachten niet alle (bekende) inhaalzorg dit jaar te kunnen leveren, want de druk neemt toe en de zorgzwaarte van de uitgestelde zorg is hoger door het uitstellen van zorg.

21

Figuur 24. Verloop kliniek en IC-capaciteit ziekenhuizen in de regio Utrecht. Peildatum: 3 november.

3.3 Inschaling zorgcapaciteit ziekenhuizen De continuïteit van de (acute) zorg is - naast 'basis' COVID-zorg - regionaal niet bedreigd, maar wel bij individuele zorgaanbieders. Huidige continuïteitsfase is geel, dus regulier met enige druk op het systeem (lokaal). Deze moeten op individuele basis – vanuit hun eigen COVID-plannen – maatregelen nemen om de continuïteit van de (acute) zorg te borgen. 3.4 Zorginstellingen (niet-ziekenhuizen) In de regio Utrecht zijn zo’n 265 zorgorganisaties met meer dan 1400 zorglocaties. Het uitgangspunt is dat zorginstellingen zelf verantwoordelijk zijn voor de continuïteit en kwaliteit van zorg voor hun cliënten. In de V&V-, GHZ- en GGZ-sector hebben een aantal zorglocaties (huidig aantal: 6) te maken met meerdere COVID-19 besmettingen, waarbij er afdelingen in quarantaine zijn. Daarnaast zijn er ook een aantal locaties met een enkele besmetting. 3.5 Opvanglocaties buiten het ziekenhuis De V&V heeft beddencapaciteit (COVID) buiten het ziekenhuis georganiseerd. Opschalen van capaciteit is noodzakelijk. Deze week landelijke spreiding ingezet en opschaling van capaciteit in regio Utrecht met 12 bedden (eind deze week).

Figuur 25. Opvanglocaties buiten het ziekenhuis. Peildatum: 3 november. Bron: de GHOR.

22

Bijlage 1: Landelijk panelonderzoek Bijlage landelijke panelonderzoek: Momenteel vindt er een grootschalig landelijk onderzoek plaats van het RIVM en GGD-en in Nederland. Dit onderzoek heeft meerdere peilingen, die ongeveer elke twee/drie weken plaatsvinden. Van 17 tot 24 april 2020 vond de eerste peiling plaats. De laatste en vijftiende meting van 8 tot 12 september. Het onderzoek staat stil bij hoe mensen in Nederland de coronacrisis beleven, in welke mate ze de gedragsregels naleven en hoe het gaat met het hun gezondheid en mentaal welbevinden. Disclaimer: Dit onderzoek is geen representatieve afspiegeling van de samenleving. Een aantal factoren die de representativiteit beïnvloeden worden hierna beschreven. Aan het onderzoek doen beduidend meer vrouwen mee dan mannen. Daarnaast zijn het vooral hoger opgeleiden die de vragenlijsten invullen. Jongeren (16-24 jaar) vullen minder vaak de vragenlijsten in dan 25-plussers. Ten slotte doen er relatief weinig mensen mee die niet in Nederland zijn geboren. Deze bijlage geeft dus alleen een indicatie van hoe de coronacrisis beleefd wordt, er kunnen geen conclusies aan worden verbonden. De gepresenteerde informatie kan worden ingehaald door actuele ontwikkelingen. In deze bijlage wordt ingegaan op de visie van deelnemers op de corona-maatregelen.

Er wordt gestart met een beschrijving in hoeverre deelnemers vinden dat handen wassen helpt tegen de verspreiding van het virus. Dan wordt ingegaan op het effect van de anderhalve meter maatregel volgens deelnemers. Daarna wordt beschreven in hoeverre deelnemers vinden dat thuiswerken helpt tegen de verspreiding van het virus. Ook wordt er ingegaan op het effect van drukte vermijden als maatregel tegen de verspreiding van het virus. Daarna wordt beschreven in hoeverre deelnemers vinden dat het thuisblijven blij klachten helpt tegen de verspreiding van het virus. Tenslotte wordt beschreven wat het effect is van het testen bij klachten tegen de verspreiding van het virus volgens de deelnemers. De N die weergegeven staat in elk figuur beschrijft hoeveel deelnemers de vraag hebben beantwoord per meetmoment. 6 op de 10 deelnemers vinden dat handen wassen veel helpt tegen de verspreiding van het virus Figuur 1 weergeeft de mate waarin handen wassen helpt tegen de verspreiding van het virus per leeftijdsgroep. Er valt te zien dat er geen grote verschillen zijn tussen leeftijdsgroepen en tussen meetmomenten. Over het algemeen denkt 60% van de deelnemers dat handen wassen (heel) goed helpt tegen de verspreiding van het virus en dat 35%-40% denkt dat het een beetje helpt.

Een zeer klein percentage denkt dat het helemaal niet helpt, bij de 70-plussers deelt geen enkele deelnemer deze mening.

23

Figuur 1 De mate waarin handen wassen helpt tegen de verspreiding van het virus per leeftijdsgroep tussen meetronde 13 (16 tot 20 juni 2021) en 15 (8 tot 12 september 2021).

Ruim 70% van de deelnemers vindt dat afstand houden veel helpt tegen de verspreiding van het virus Figuur 2 weergeeft de mate waarin afstand houden helpt tegen de verspreiding van het virus per leeftijdsgroep. Net als in Figuur 1 is te zien dat de overgrote meerderheid vindt dat afstand houden (veel) helpt tegen de verspreiding van het virus. Bij 16-39 jarigen is te zien dat in meetronde 13 (16 tot 20 juni) 71% vindt dat afstand houden (heel) veel helpt. Dit percentage neemt toe met 10% procent in meetronde 14 (28 juli tot 1 augustus) en zakt terug naar 70% tijdens meetronde 15 (8-12 september). We zien dit patroon ook in de andere leeftijdsgroepen, al zijn daar de verschillen kleiner. Over het algemeen genomen zijn 55-69 jarigen en 70-plussers meer overtuigd dat afstand houden (heel) veel helpt dan 55-minners. In de oudste twee groepen is respectievelijk 78% en 81% van de 55-69 jarigen en 70-plussers overtuigd van het effect van het afstand houden tijdens meetronde 15 (8-12 september). Bijna niemand in deze twee oudste groepen geeft aan dat het afstand houden niet helpt.

Figuur 2 De mate waarin afstand houden helpt tegen de verspreiding van het virus per leeftijdsgroep tussen meetronde 13 (16 tot 20 juni 2021) en 15 (8 tot 12 september 2021).

24

Ruim 7 op de 10 deelnemers is van mening dat thuiswerken helpt tegen de verspreiding van het virus Figuur 3 weergeeft de mate waarin thuiswerken helpt tegen de verspreiding van het virus per leeftijdsgroep. Het algemene beeld laat zien dat het overgrote deel van de deelnemers vindt dat deze maatregel (heel) veel helpt tegen de bestrijding van het virus. Er zijn slechts kleine verschillen tussen meetmomenten en leeftijdsgroepen. Er valt te zien dat 16-39 jarigen en 40-54 jarigen iets minder overtuigd zijn dan 55-plussers. Wanneer er gekeken wordt naar de gegevens in meetronde 15 (8-12 september) valt te zien dat 74% van de 55-minners aangeeft dat thuiswerken (heel) veel helpt. Dit percentage ligt hoger voor 5569 jarigen en 70-plussers, hier zijn respectievelijk 79% en 82% het eens over het feit dat thuiswerken (heel) veel helpt. Het percentage deelnemers dat aangeeft dat deze maatregel een beetje helpt schommelt tussen 17% en 25%. Opnieuw geeft bijna niemand aan te denken dat het thuiswerken helemaal niet helpt in de strijd tegen het coronavirus.

Figuur 3 De mate waarin afstand thuiswerken helpt tegen de verspreiding van het virus per leeftijdsgroep tussen meetronde 13 (16 tot 20 juni 2021) en 15 (8 tot 12 september 2021).

Groot verschil tussen 40-minners en 70-plussers als het gaat over het effect van drukte vermijden tegen de verspreiding van het virus Figuur 4 weergeeft de mate waarin drukte vermijden helpt tegen de verspreiding van het virus per leeftijdsgroep. Er valt te zien dat er kleine verschillen zijn tussen meetronden. Het figuur toont ook aan dat het percentage deelnemers dat vindt dat drukte vermijden (heel) veel helpt toeneemt naarmate de leeftijd stijgt. Opvallend is dat wanneer er gekeken wordt naar meetronde 15 (8-12 september), 16-39 jarigen beduidend minder overtuigd zijn van het effect van drukte vermijden dan 70-plussers. Ook al is het percentage redelijk hoog, 74% van de 40-minners geeft aan dat drukte vermijden (heel) veel helpt tegen de verspreiding van het coronavirus. Dit percentage is echter 92% voor 70-plussers. Een mogelijke verklaring voor dit verschil is dat 16-39 jarigen het mogelijk lastiger vinden om drukte te vermijden dan 70-plussers en daarom deze maatregel als minder effectief beoordelen.

25

Figuur 4 De mate waarin drukte vermijden helpt tegen de verspreiding van het virus per leeftijdsgroep tussen meetronde 13 (16 tot 20 juni 2021) en 15 (8 tot 12 september 2021).

Minimaal 78% van de deelnemers is van mening dat thuisblijven bij klachten veel helpt tegen de verspreiding van het virus Figuur 5 weergeeft de mate waarin thuisblijven bij klachten helpt tegen de verspreiding van het virus per leeftijdsgroep. Opnieuw valt te zien dat het percentage deelnemers dat aangeeft het nut van de maatregel in te zien toeneemt naarmate de leeftijd stijgt. Het percentage deelnemers dat vindt dat thuisblijven bij klachten (heel) veel helpt tegen de verspreiding van het virus loopt van 78% tot 87%. Ook valt te zien dat er kleine verschillen zijn tussen meetronden. Het algemene beeld schetst dat het overgrote deel vindt dat de maatregel (heel) veel helpt, een kleiner percentage vindt dat het een klein beetje helpt en bijna niemand zegt dat het niet helpt.

Figuur 5 De mate waarin thuisblijven bij klachten helpt tegen de verspreiding van het virus per leeftijdsgroep tussen meetronde 13 (16 tot 20 juni 2021) en 15 (8 tot 12 september 2021).

Minder deelnemers zijn overtuigd van het feit dat testen bij klachten veel helpt tegen de verspreiding van het coronavirus Figuur 6 weergeeft de mate waarin testen bij klachten helpt tegen de verspreiding van het virus per leeftijdsgroep. Er valt te zien dat er kleine verschillen zijn tussen de 26

leeftijdsgroepen. Wat opvalt is dat sinds 8 september (meetronde 15) het percentage deelnemers dat vindt dat testen bij klachten (veel) helpt tegen de verspreiding van het virus licht afneemt. Over het algemeen vinden ruim 7 op de 10 deelnemers dat het testen bij klachten (heel) veel helpt tegen de verspreiding van het virus. Bij 55 tot 69 jarigen en 70-plussers ligt dit percentage zelfs rond de 80%.

Figuur 6 De mate waarin testen bij klachten helpt tegen de verspreiding van het virus per leeftijdsgroep tussen meetronde 13 (16 tot 20 juni 2021) en 15 (8 tot 12 september 2021).

27