04. Jaarverslag 2022 Woudenberg.pdf

Jaarverslag 2022

Gemeente Woudenberg

GEMEENTE WOUDENBERG Inhoudsopgave jaarverslag 2022 PROGRAMMAVERANTWOORDING EN PARAGRAFEN Inleiding (inclusief eindcijfers rekening 2022) * Bestuurlijk kader * Samenvatting resultaat * Samenstelling resultaat * Financieringspositie * Gebeurtenissen na balansdatum Overzicht baten en lasten 2022 Leeswijzer jaarverslag Programma’s 1 – Samenleving 2 – Leefomgeving 3 – Veiligheid 4 – Ruimte, wonen en ondernemen 5 – Dienstverlening 6 – Algemene dekkingsmiddelen Paragrafen Paragrafen algemeen A – Lokale heffingen B – Weerstandsvermogen en risicobeheersing C – Onderhoud kapitaalgoederen D – Financiering E – Bedrijfsvoering F – Verbonden partijen G – Grondbeleid Programma-indeling Jaarcijfers Overzicht baten en lasten 2022 Verschillenanalyse 2022 Balans per 31 december 2022 Toelichtingen * Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling * Toelichting op de balans per 31 december 2022 Bijlagen * Bruto verloop reserves * Bruto verloop voorzieningen * Autorisatie reserves * Bijlage exploitatiecijfers volgens uniforme taakvelden Lasten * Bijlage exploitatiecijfers volgens uniforme taakvelden Baten * Bijlage berekening Wet Normering Topinkomens (WNT) * Bijlage specificatie incidentele baten en lasten * Bijlage rechtmatigheidsanalyse begrotingsoverschrijdingen * Bijlage verplichte prestatie-indicatoren * SiSa-bijlage

Bladzijde 3 3 7 8 10 10 11 12 14 23 33 39 47 60 68 70 78 87 104 111 115 126 137 141 143 152 153 157 181 190 195 199 201 203 205 208 210

-3-

INLEIDING (INCLUSIEF EINDCIJFERS) JAARREKENING 2022 1. Bestuurlijk kader Het jaar 2022 begon om meerdere redenen bijzonder. Woudenberg heeft een nieuwe kroonbenoemde burgemeester, 2022 startte wederom in lockdown en in mei trad een nieuw college aan. Veel maatregelen om de pandemie te onderdrukken waren nog in werking. Het onderwijs ging in lockdown één week voor de kerstvakantie in 2021, maar kon op 10 januari weer open. Alle andere sectoren kregen te maken met maatregelen tot 19 januari, waarna ze versneld werden afgebouwd. De gemeenteraadsverkiezingen werden nog verspreid over drie dagen en inwoners konden zelfs per post stemmen. Dat de gemeente bij elkaar kon komen voor de verkiezingsuitslagen in de hal van het gemeentehuis was niet te voorspellen tijdens de jaarwisseling. Een jaarwisseling van 2021 naar 2022 die dusdanig uit de hand liep, dat we dit nooit meer zo willen. Het herstel van onze gemeenschap na twee jaar strenge maatregelen voor het onderdrukken van de pandemie gaat in een hoog tempo. Waar in 2022 nog drie dagen gestemd kon worden voor de lokale verkiezingen met 1.5 meter maatregelen, waren bij de provinciale verkiezingen van 2023 geen maatregelen meer nodig. De jaarrekening blikt echter terug. De diverse inkomensregelingen voor ondernemers waren al afgebouwd, echter voor de bijzondere bijstand speciaal voor ondernemers, waren in 2022 nog 7 aanvragen.

Energiecrisis We zijn de ene crisis nog niet uit, of de volgende diende zich aan. In februari 2022 startte Rusland een oorlog tegen Oekraïne. Oorlog op het Europese continent en onderdrukking van democratische waarden en vrijheid. Dat conflict heeft ook Woudenberg geraakt. In onze gemeenschap is bijna direct na de start van het conflict een initiatief ontstaan om Oekraïense vluchtelingen op te vangen in gastgezinnen. Daarnaast zijn er in de loop van het jaar steeds meer gemeentelijke plekken toegevoegd. Onder andere door de oorlog in Oekraïne zijn de energieprijzen in rap tempo gestegen. Tot zulke grote hoogten dat de landelijke overheid ter bestrijding van armoede grote sommen geld ter beschikking heeft gesteld voor een energietoeslag. Er was snel sprake van een generieke regeling naast een meer gerichte regeling die door gemeenten is uitgevoerd. Ook in Woudenberg is dit dossier opgepakt. Om ook de cultuur- en sportverenigingen tegemoet te komen aan de sterk gestegen prijzen voor energie, is in de begroting 2023 een energiecompensatie opgenomen. In het verlengde hiervan heeft de coalitie in haar akkoord afgesproken dat de toegang voor de minimaregelingen zou worden vergroot. De voorbereidende werkzaamheden zijn in dit kader in 2022 gestart zodat per 1 januari de verruiming is doorgevoerd.

Per 1 januari 2023 zijn deze regeling toegankelijk voor inwoners met maximaal 130% van het minimumloon (dit was voor de meeste regelingen 110% en voor sommige 120%).

Resultaten 2022 Het resultaat dat deze concept jaarrekening kent, € 3.2 miljoen positief, is na jaren van bezuinigingen bijzonder te noemen. In december 2021 heeft de gemeente namelijk gehoord dat zij per 2022 niet meer onder verscherpt toezicht staat. Men zou het gevoel krijgen dat na de bezuinigingsdialogen het tij is gekeerd, maar we moeten waarschuwen voor al te veel optimisme. Structureel blijft de financiering van de lokale overheid onder druk staan en de VNG blijft de alarmbel luiden richting het Rijk. Het Rijk blijft veel zaken op incidentele wijze financieren, waardoor het financiële ‘ravijn’ vanaf 2026 nog niet is afgewend. Tegelijk houden bijna alle gemeenten door de incidentele financieringen jaarlijks geld over. In 2022 heeft voor het eerst sinds 2017 geen (tussentijdse) bijstelling van de budgetten voor jeugdhulp en Wmo plaatsgevonden. Er is hard gewerkt aan de verdere uitwerking van de voorstellen uit de bezuinigingsdialoog. Zo heeft het sociaal team veel geïnvesteerd in het uitbreiden van de eigen begeleidingsfunctie voor zowel jeugd als Wmo. Uit de groei van het aantal cliënten dat begeleiding vanuit het sociaal team ontvangt en de daling van het aantal cliënten met ambulante begeleiding via een zorgaanbieder, is dat zien dat deze versterking en uitbreiding zijn vruchten afwerpt. Ook de participatiewet blijft ruim binnen de begroting.

Op deze vlakken tonen we als kleinere gemeente de directere sturing aan op de resultaten en staan wie via Coöperatie de Kleine Schans dichter bij onze inwoners. De omgevingswet is ook in 2022 uitgesteld, nu naar 1 januari 2024. De voorbereidende werkzaamheden voor de nieuwe wetgeving zijn binnen de gemeente Woudenberg nog steeds gaande. Conform CBS zijn in 2022 162

-4-

nieuwe woningen aan Woudenberg toegevoegd. Dat betekent meer inwoners en een stijging van de opbrengsten van de verschillende gemeentelijke belastingen maar ook een toename van de kosten voor (sociale) voorzieningen. De gemeentelijke belastingen kennen een hogere opbrengst dan begroot. De afvalstoffenheffing, rioolbelasting, OZB, honden en toeristenbelasting brachten meer geld op dan begroot. Ook de decembercirculaire zorgde voor een positief resultaat van meer dan € 300.000. Geld dat niet meer in 2022 kon worden uitgegeven. De opvang van Oekraïense vluchtelingen zorgt voor de grootste verandering in dit jaarresultaat.

Opvang Oekraïne We vangen mensen op vanwege hun benarde positie, tegelijk zorgt dit voor een grote inkomstenbron. Het college ervaart het dubbele gevoel, waarover door de raad tijdens de begrotingbehandeling ook gesproken is. De Rijksoverheid heeft de verbouwing van de Europaweg betaald en de ondernemer heeft ook een bijdrage geleverd. Voor de opvang in Eben-Haëzer hebben we een onkostenvergoeding betaald. In 2022 betaalden we voor de opvang op de Heijgraaf nog geen huur. Het is vooral door de onbaatzuchtigheid van verschillende (Woudenbergse) inwoners, ondernemers en een Rotterdams kerkgenootschap dat de gemeente op deze wijze de opvang heeft kunnen organiseren. Daarnaast is gekeken naar een zo efficiënt mogelijke aanpak door onze organisatie, waarbij wij trots zijn op onze kwalitatief hoogwaardige opvang. De bijdrage van het Rijk valt meer dan € 800.000 hoger uit, de kosten meer dan € 450.000 lager dan voorzien bij de najaarsrapportage.

Jaarwisseling In 2022 is een intensief traject doorlopen met inwoners, ondernemers en ook met de gemeenteraad over de veiligheid van de jaarwisseling 2022-2023. In de gemeenteraad kon dit traject op grote steun rekenen. Daarnaast is per motie vanuit de gemeenteraad bepaald om een subsidiebijdrage beschikbaar te stellen voor een feestelijke afsluiting van het jaar. Dit traject heeft er mede toe geleid dat de jaarwisseling in 2023 positiever verliep dan het jaar ervoor.

Bestemming jaarrekeningresultaat Het college wil het hoge resultaat in deze concept jaarrekening weloverwogen bestemmen. Als gemeente hebben voor de jaren 2026 en 2027 en daarna nog een grote uitdaging ten opzichte van de structurele financiën. Daarom moeten we scherp aan de wind blijven zeilen. Door toevoeging van dit jaarrekeningresultaat aan de reserves, creëren we wat meer vet op de botten. Dat dit essentieel is, ziet het college bevestigd in de resultaten van het onderzoek naar een financieel gezonde gemeente, welke als bijlage bij de kadernota is gevoegd. De gemeente heeft door een externe adviseur die gespecialiseerd is in gemeentelijke financiën een onderzoek laten uitvoeren naar de financiële gezondheid van de gemeente. Uit dit onderzoek blijkt dat met name de stand van het eigen vermogen een groot aandachtspunt is en dat het versterken van onze reservepositie noodzakelijk is. Tijdens de behandeling van de najaarsrapportage in de raad van december 2022 heeft de gemeenteraad enkele mogelijke bestemmingen besproken. Zo is met betrekking tot de hoge ontvangen middelen voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen gesproken over het terugstorten naar het Rijk. Daarnaast zijn het versterken van de reservepositie (en dat het niet wenselijk is om nieuwe reserves te starten) en het reserveren van middelen als maatschappelijk geld voor eigen inwoners en ontheemden genoemd.

De raad heeft in dit kader om verschillende scenario’s gevraagd. Hierna volgt het voorstel vanuit het college qua resultaatbestemming. Het staat de raad vrij om hierin een andere afweging te maken en voor een ander scenario te kiezen. Het college stelt het volgende scenario voor qua resultaatbestemming: • Terugbetalen aan het Rijk € 300.000 • Toevoeging algemene reserve € 2.001.000 • Toevoeging aan reserve dorpsvoorzieningen € 350.000 • Toevoeging aan reserve co-financiering € 200.000 • Toevoeging aan reserve sociaal domein € 200.000 • Toevoeging aan reserve duurzaamheid € 200.000 Totaal € 3.251.000

-5-

Het college stelt voor om van het totale jaarrekeningresultaat € 300.000 terug te betalen aan het Rijk. Indien een gemeente gedurende een bepaalde periode in 2022 crisisnoodopvang beschikbaar heeft gesteld voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen, kon hiervoor een vast bedrag per dag gedeclareerd worden bij het Rijk. In 2022 is in Woudenberg crisisnoodopvang beschikbaar geweest in de Camp. In de bijdrage die wij van het Rijk hebben gekregen, ziet € 300.000 op deze beschikbaarheid. Doordat nooit gebruik is gemaakt van deze crisisnoodopvang, geeft het ontvangen van dit bedrag het college een wat ongemakkelijk gevoel. Ten aanzien van het overige deel van de ontvangen vergoeding zijn namelijk wel daadwerkelijk activiteiten uitgevoerd maar welke dankzij de onbaatzuchtigheid van verschillende (Woudenbergse) inwoners, ondernemers en een kerkgenootschap zijn deze kosten lager uitgevallen dan de vergoeding die er vanuit het Rijk tegenover stond. Vanuit het besef dat Rijksmiddelen uiteindelijk ook door inwoners betaald worden, stelt het college voor om dit bedrag aan het Rijk terug te betalen. Verder ziet het college, zoals hiervoor aangegeven, dat de gemeente voor de jaren 2026 en 2027 voor grote financiële uitdagingen staat. In de begroting 2023 is in dit kader voor 2026 een onttrekking aan de algemene reserve voorzien van € 800.000.

In de kadernota 2024, welke gelijktijdig met deze jaarrekening aan uw raad wordt voorgelegd, is deze onttrekking voor 2027 doorgezet. Echter komt het resultaat zelfs met deze onttrekking van € 800.000 voor 2027 fors negatief uit, namelijk - € 387.000. Het college stelt voor om de algemene reserve in ieder geval aan te vullen met de bedragen die nu voor 2026 en 2027 voorzien zijn als onttrekking, aangevuld met de extra onttrekking om ook voor 2027 een positief resultaat te presenteren (zij het met incidentele middelen gefinancierd). De totale toevoeging aan de algemene reserve zou dan op € 2.001.000 uitkomen. Daarnaast stelt het college een toevoeging van € 350.000 aan de reserve dorpsvoorzieningen voor en om het doel van deze reserve bij de begroting 2024 te herformuleren en concretiseren. De afgelopen jaren is deze reserve gebruikt ter dekking van tekorten in het sociaal domein en is bij de begroting 2023 een bedrag onttrokken ten gunste van de nieuwe reserve co-financiering. De reserve Dorpsvoorzieningen kan gebruikt worden om onze voorzieningen in het dorp te verbeteren. Wij denken daarbij aan de kosten die nodig zijn voor het centrumplan, de plannen voor de dorpsranden, het verkeersveiligheidsonderzoek en andere zaken. Maar ook de voorzieningen op het gebied van sport. Verder stelt het college voor om middelen toe te voegen aan de reserve co-financiering.

Veel van de subsidies die wij verkrijgen vereisen co-financiering, soms als harde eis waarbij de gemeente bijvoorbeeld 50% van de kosten op tafel moet leggen, soms mag bijvoorbeeld geen ambtelijke inzet met subsidies worden betaald. Dan moeten er middelen zijn om de ambtelijke inzet die nodig is voor het werk, te bekostigen. Tot op heden is nog geen gebruik gemaakt van deze reserve maar we verwachten in 2023 en 2024 een aantal voorstellen voor de benutting van deze middelen voor te leggen. Het college stelt voor om € 200.000 van het jaarrekeningresultaat te bestemmen voor de reserve co-financiering en hiermee het bedrag in de reserve te vergroten van € 200.000 tot € 400.000. Daarnaast stelt het college in deze concept jaarstukken een toevoeging voor van € 200.000 aan de reserve sociaal domein. Zoals eerder aangegeven, is het grootste deel van het resultaat afkomstig uit de hoge ontvangen bijdrage voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Ten tijde van het schrijven van deze concept jaarstukken is de oorlog nog niet over en is het de verwachting dat de Oekraïense vluchtelingen langer in Woudenberg blijven wonen. Om hen ook de komende jaren bij te kunnen staan en eventuele extra (zorg)kosten te financieren, is een grotere reserve Sociaal Domein verstandig. Het is immers onduidelijk hoe de financiering voor hen vanuit het Rijk er de komende jaren uit zal zien.

Buiten de opvang voor Oekraïners verwachten we vanuit het Rijk ook een opgave voor de opvang van andere ontheemden. Daarom is deze aanvulling een invulling van het scenario “maatschappelijk geld” waar de gemeenteraad in december zich over heeft uitgesproken. Naast de inzet voor ontheemden, is met de stijgende zorgkosten van de afgelopen jaren de reserve Sociaal Domein een mogelijkheid om extra kosten tijdelijk op te vangen. Het college voorziet de komende jaren een grotere inzet op het gebied van duurzaamheid. Met de klimaatverandering, opgave voor de energietransitie en klimaatadaptatie op allerlei vlakken, is voor subsidieregelingen die kunnen worden binnengehaald vaak gemeentelijke inzet benodigd. Zodoende stelt het college voor om € 200.000 aan de reserve duurzaamheid toe te voegen.

Indicatoren Woudenberg heeft de Netto Schuld Quote in de jaarrekening zien zakken naar net boven de 0%. Dat betekent dat er een grote faciliteit is in de cijfers om leningen aan te gaan, de VNG ziet een schuldquote van boven de 100% pas als problematisch. Ook de solvabiliteit is hoog. Beide is ook terug te zien in de resultaten van het onderzoek naar

-6-

een financieel gezonde gemeente. De kanttekening die hierbij gemaakt moet worden is dat de afgelopen jaren veel uitgaven zijn gedaan met incidentele middelen. Een voorbeeld hiervan is de subsidie aan de trainingsfaciliteit van De Camp. Hiervoor is een eenmalige subsidie aan Stichting ABC verstrekt met als gevolg dat deze faciliteit niet in de boeken van de gemeente verwerkt hoeft te worden.

Ambtelijke organisatie In het voorjaar van 2022 is een scherpe analyse over de staat van de ambtelijke organisatie aan de gemeenteraad gezonden. De gemeenteraad is na de zomer bijgepraat en in de begroting is voor 2023 en verder een uitbreiding van de formatie opgenomen. Het college ziet dat in 2022 de eerste stappen zijn gezet om een robuuste ambtelijke organisatie te creëren, maar met die eerste stappen zijn we er niet. In 2023 zullen vacatures moeten worden vervuld, zal meer structuur moeten worden aangebracht en zal de rust weer moeten terugkeren. Het traject dat vorig jaar is gestart om de organisatie terug te brengen naar een normaal kwaliteitsniveau heeft een lange periode van aandacht en inzet nodig. Dat loopt ook dit jaar door. In de reserveringen is ook een voorziening opgenomen voor verlof. Er is sprake van een stevige oploop van overuren en inhuurkosten binnen de ambtelijke organisatie in de afgelopen jaren. Door een hoog ziekteverzuim, vacatures maar ook meer taken dan eigenlijk begroot waren, zijn de kosten toegenomen. Wat betreft de overuren is eigenlijk sprake van uitgestelde verminderde capaciteit; immers, medewerkers zijn straks voor langere tijd afwezig of zullen de overuren willen laten uitbetalen.

Ten slotte Uitgaven van de lokale overheid horen in balans te zijn. Een negatief resultaat heeft een negatief effect op de Algemene Reserve en de middelen. Maar ook een positief resultaat geeft een beeld; we hebben deze middelen immers gekregen om te besteden aan onze taken voor de lokale gemeenschap. Dat er dan een overschot is van ongeveer 10% op de begroting is fors. Natuurlijk is een deel van dit overschot gecreëerd door de opvang van Oekraïners, maar het is een indicatie van een bredere problematiek. Het college wil meer dan alleen kijken naar de Algemene Reserve en het ‘vet op de botten’ als het gaat om de Woudenbergse financiële gezondheid. Het gaat ook over reëel en op de juiste wijze begroten. Werken op basis van afschrijvingen en structureel waar het kan. Dit zal de komende jaren een uitdaging blijven.

-7-

2. Samenvatting resultaat De gemeente Woudenberg sluit het jaar 2022 af met een voordelig resultaat van € 3.251.751. Een stijging met € 3.187.252 t.o.v. de primaire begroting die in de maanden april t/m september 2021 is opgesteld en oktober 2021 door de gemeenteraad van Woudenberg is vastgesteld. De opvang van Oekraïne zorgt ervoor dat wij een flink positief saldo hebben (positieve invloed = € 2,3 miljoen). In de loop van 2021 en 2022 bent u via verschillende rapportages op de hoogte gehouden van de beleidsmatige en financiële ontwikkelingen. Saldo

Cumulatief

Primaire begroting

€ 64.499

€ 64.499

2e Herstelplan

€ 38.508

€ 103.007

Saldo 1ste tussenrapportage

-€ 2.011

€ 100.996

Resultaat zomernota

€ 97.338

€ 198.334

bijstellen najaarsnota

€ 1.005.881

€ 1.204.215

Jaarrekening

€ 2.047.536

€ 3.251.751

Totaal resultaat

€ 3.251.751

Het resultaat is als volgt opgebouwd: Resultaatbepaling Saldo van baten en lasten uit de normale bedrijfsvoering

Jaar 2022

747.000 V

248.000 V 978.000 V

Buitengewone baten en lasten

1.833.000 V

342.000 V

Saldo voor resultaatbestemming

5.188.000 V

1.568.000 V

Jaar 2022

Jaar 2021

Totaal stortingen in reserves

-3.631.000 N

-4.453.000 N

Totaal onttrekkingen uit reserves

1.694.000 V

3.362.000 V

Resultaat bestemming

-1.937.000 N

-1.091.000 N

Saldo na resultaatbestemming

3.251.000 V

477.000 V

Saldo van baten en lasten uit het grondbedrijf

Resultaatbestemming

2.608.000 V

Jaar 2021

Mutaties in reserves

Specificatie incidentele baten en lasten / afrekeningen vorige dienstjaren Progr. Buitengewone lasten 1

Krediet interne verbouwing De Camp

-50.000

N

1

Onderwijs achterstandenbeleid

-21.500

N

1

Gezondheidszorg. Afw. Digitaal kinddossier

-55.800

N

1

Kosten opvang Oekraïners

-1.068.900

N

1

Kosten Transitie Europaweg opvang Oekraïners

-1.398.600

N

1

Teruggave subsidie CDKS

154.700

V

1

Dementie

-26.000

N

1

Zorgadministratie Amersfoort afr. 2021

18.000

V

1

Stelpost jeugd extra middelen

-165.800

N

4

Duurzame aanpassing Woningen

-95.900

N

5

Voorziening OZB verrekening 2023

-70.000

N

-8-

5

Uitkomsten belastingonderzoek

-39.400

N

5

Vormen voorziening Verlofsaldo personeel

-367.500

N

5

Eindheffing WKR 2021

-41.574

N

5

Herziening voorzieningen pensioen- en wachtgeld oud-wethouders

130.000

V

-

Diverse programma’s, kosten gerelateerd aan Covid-19 crisis t.l.v. 2022

-75.000

N

-3.173.274

N

75.000

V

Totaal buitengewone lasten Buitengewone baten 1

Onderwijs achterstandenbeleid uitname voorziening

1

Verwachte vergoeding opvang Oekraïners

3.303.500

V

2

Verwachtte vergoeding Transitie Europaweg opvang Oekraïners

1.322.400

V

2

Vergoeding eigenaar Europaweg 2 voor verbouwing

165.300

V

4

Duurzame aanpassing Woningen

93.500

V

4

Vergoeding uitlenen personeel tbv transitiekosten Oekraïne

68.200

V

5

Opbrengst verkoopt groenstroken

15.000

V

6

Algemene uitkering, bijstellingen 2019 - 2021

-36.300

N

Totaal buitengewone baten

5.006.600

V

Saldo buitengewone lasten en baten

1.833.326

V

Exploitatieopzetten grondbedrijf In april 2023 zijn de grondexploitaties van Spoorzone A2, Hoevelaar fase 1 en Nijverheidsweg herzien. Tevens zijn het Groene Woud en Amalialaan definitief afgesloten De exploitatieopzetten laten de volgende resultaten zien: • Het Groene Woud 110.157 voordelig • Amalialaan 10.988 voordelig • Hoevelaar fase 1 643.500 voordelig • Nijverheidsweg -8.321 nadelig • Spoorzone A2 -9.155 nadelig Totaal 747.169 voordelig

Eindcijfers

EINDIJFERS REKENING VAN BATEN EN LASTEN 2022 LASTEN (inclusief toevoegingen aan de reserves) BATEN (inclusief onttrekkingen aan de reserves) VOORDELIG REKENINGSALDO

45.554.781 48.806.532 3.251.751

3. Samenstelling resultaat In de financiële najaarsrapportage was rekening gehouden met een voordelig resultaat van € 1.204.215. De jaarrekening sluit met een voordelig resultaat van € 3.251.751. Saldo jaarrekening 2022 3.251.000 V Saldo begroting na wijziging (financiële najaarsrapportage 2022) 1.204.000 V Te analyseren verschil werkelijk ten opzichte van begroot 2.047.000 V

-9-

De grotere verschillen op product (groep) zijn: VERSCHILLEN REALISATIE 2022 TEN OPZICHTE VAN BEGROTING 2022 in € 1.000 Prg

Omschrijving afwijking

1

Sport

1

Onderwijs

156.000

1

Participatie

145.000

1

Nabije en Lichte ondersteuning

1

Specialistisch aanbod

184.000

2

IBOR

81.000

2

Overig beheer leefomgeving

118.000

2

Afval, riool, begraven

83.000

3

Fysieke veiligheid

18.000

4

Ruimtelijke ordening

51.000

4

Omgevingswet structurele kosten

11.000

4

Omgevingswet incidentele kosten

7.000

4

Volkshuisvesting

4

Economie

4.000

4

Duurzame samenleving

81.000

4

WABO vergunningen

4

Grondbedrijf

240.000

5

Basisregistraties

22.000

5

Bestuur

46.000

5

Vastgoed

26.000

5

Algemene baten en lasten

23.000

5

Bedrijfsvoering

70.000

5

HRM

5

Overheadskosten

66.000

6

Belastingen

152.000

6

Algemene Uitkering

280.000

6

Treasury

84.000

7

Mutaties Reserves

alg

Salarissen

alg

Inhuur

alg

Kapitaallasten, doorberekening rentekosten

alg

Overige

160.000

24.000

Totaal

1.715.000

3.762.000

Saldo

Nadelig

Voordelig

50.000

1.620.000

12.000

34.000

370.000

919.000 110.000 170.000 60.000

2.047.000

Voor een uitgebreidere toelichting op de verschillen : zie toelichting programma 1 tot en met 5 en in de verschillenanalyse 2022.

- 10 -

4. Financieringspositie De financieringspositie van de gemeente geeft per 31 december 2022 het volgende beeld (bedragen in € 1.000): 2022 Vaste activa / voorraden • Immateriële vaste activa • Materiële vaste activa • Financiële vaste activa • Voorraden (gronden) Totaal

2021

A.

B.

2.440 22.702 2.297 -1.726 25.713

1778 21.029 2.349 3.566 28.722

Financiering met eigen en vreemd vermogen • • •

Reserves Saldo jaarrekening Voorzieningen

11.446 3252 8.457

9.032 477 7.577

•

Opgenomen langlopende leningen

8.924

12.712

Totaal

32.079

29.798

Financieringstekort (A-B) Financieringsoverschot (B-A)

6.366

1.076

Het financieringsoverschot ten opzichte van 2021 toegenomen. De vaste activa is gestegen maar de voorraden zijn flink gedaald ten opzichte van 2021 als gevolg van grondverkopen. De financieringszijde is flink afgenomen als gevolg van aflossing van langlopende geldleningen.

5. Gebeurtenissen na balansdatum CAO verhoging / loon- en prijsstijgingen In 2023 is een nieuwe cao tot stand gekomen waarbij de lonen gemiddeld met 7 - 8% stijgen. Ook in andere sectoren zijn de loonkosten en overige kosten flink gestegen door inflatie ontwikkelingen. Dit wordt doorberekend in de prijzen waardoor onze kosten harder zullen stijgen dan begroot in 2023.

- 11 -

OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN OVER HET JAAR 2022 Realisatie begrotingsjaar

Raming begrotingsjaar na wijziging

Raming begrotingsjaar voor wijziging

Jaarrekening 2021

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

Lasten

Baten

Saldo

48.807

48.807

0

42.866

42.866

0

35.620

35.620

0

44.801

44.801

0

Samenleving

17.123

6.790

10.333

16.794

4.414

12.379

14.271

1.846

12.425

14.483

2.341

12.142

Leefomgeving

4.883

3.576

1.307

4.902

3.302

1.600

4.909

3.336

1.573

4.625

3.385

1.240

Veiligheid

1.086

6

1.080

1.134

0

1.134

974

0

974

1.020

74

945

Ruimte, wonen en ondernemen

11.329

10.328

1.001

8.917

7.712

1.204

8.281

7.301

980

12.905

12.683

223

Bestuur en dienstverlening

2.924

986

1.938

2.966

877

2.089

2.178

560

1.618

2.395

677

1.718

Totaal Programma's

37.345

21.686

15.659

34.713

16.306

18.407

30.613

13.043

17.571

35.428

19.160

16.268

1

3.363

-3.362

72

3.279

-3.207

0

3.106

-3.106

1

3.280

-3.279

Algemene uitkeringen

0

21.827

-21.827

0

21.547

-21.547

0

18.794

-18.794

0

18.766

-18.766

Treasury

43

96

-54

74

43

31

37

42

-5

42

83

-41

Totaal Algemene dekkingsmiddelen

43

25.286

-25.242

146

24.869

-24.723

37

21.942

-21.905

43

22.129

-22.086

Overhead

4.461

125

4.336

4.083

63

4.020

4.010

49

3.961

4.336

85

4.251

Heffing VPB

-10

0

-10

0

0

0

0

0

0

-83

0

-83

Onvoorzien

85

16

69

73

0

73

-80

0

-80

147

66

82

Totaal Overige

4.535

140

4.395

4.156

63

4.093

3.930

49

3.881

4.400

150

4.250

Saldo van baten en lasten

41.923

47.112

-5.189

39.015

41.238

-2.223

34.580

35.033

-453

39.871

41.438

-1.568

Resultaatbepaling

3.631

1.694

1.937

3.851

1.628

2.223

1.040

587

453

4.453

3.362

1.091

Totaal Mutaties reserves

3.631

1.694

1.937

3.851

1.628

2.223

1.040

587

453

4.453

3.362

1.091

totale kosten/baten

45.555

48.807

-3.252

42.866

42.866

0

35.620

35.620

0

44.324

44.801

-477

Gerealiseerde resultaat

3.252

0

3.252

0

0

0

0

0

0

477

0

477

Totaal Resultaat

3.252

0

3.252

0

0

0

0

0

0

477

0

477

Groot totaal Programma's

Algemene dekkingsmiddelen Lokale heffingen

Overige

Mutaties reserves

Resultaat

- 12 -

Leeswijzer Jaarverslag Wettelijk kader Dit is het jaarverslag 2022 van de gemeente Woudenberg. Het jaarverslag is een uitvloeisel van de Wet Dualisering Gemeentebestuur en is tevens opgenomen in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Het BBV schrijft de gemeente de indeling van het jaarverslag voor. Het jaarverslag van de gemeente Woudenberg is als volgt ingedeeld: Jaarverslag Jaarrekening - Balans - Programmaverantwoording - Paragrafen - Toelichting Balans - Analyse verschillen werkelijke en raming bedragen - Balans in € 1.000 - Programmarekening - Toelichting op de balans - Diverse bijlagen - Diverse bijlagen - Accountantsverklaring Leeswijzer Wat vindt u waar in dit jaarverslag? Wij geven u een korte toelichting op de inhoudsopgave: Inleiding In de inleiding geven we aan hoe het resultaat tot stand is gekomen. Daarnaast wordt een analyse gegeven van het werkelijke resultaat 2021 ten opzichte van het geraamde resultaat bij de financiële najaarsrapportage 2022. Tot slot wordt een voorstel tot dekking van het nadelige resultaat over 2021 gedaan. Programma’s De kern van het jaarverslag vormen vijf programma’s. Hierin worden per programma de drie W-vragen beantwoord: Wat wilden we bereiken? Wat hebben we daarvoor gedaan? Wat heeft het gekost? Algemene De programma’s leveren een negatief resultaat op (de lasten zijn hoger dan de baten).

Daartegenover staan de algemene dekkingsmiddelen die dekkingsmiddelen en worden gevormd door de algemene uitkering, de gemeentelijke belastingen en uitkering van dividenden. Aan het resultaat van deze posten onvoorzien wordt in dit hoofdstuk aandacht besteed. Daarnaast wordt een verantwoording gegeven over de overige posten die niet in een beleidsinhoudelijk programma zijn opgenomen. Paragrafen Een aantal financiële aspecten in de jaarrekening gaat over de programma’s heen. Deze komen terug in de zeven voorgeschreven paragrafen. Een voorbeeld hiervan is de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen. De onderhoudslasten zijn verspreid over alle programma’s en worden in de paragraaf toegelicht. Programmarekening Dit hoofdstuk geeft het resultaat van de programma’s en de algemene dekkingsmiddelen weer ten opzichte van de begroting (primitief en na wijziging). Tevens worden de toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves conform het BBV apart in beeld gebracht. Balans Dit hoofdstuk vormt de kern van de financiële verantwoording. Het geeft de financiële positie van de gemeente Woudenberg weer op 31 december 2022. De balans geeft een overzicht van de waarden van bezittingen, schulden en eigen vermogen op deze datum. Toelichting balans In dit hoofdstuk worden de activa en passiva nader uitgewerkt en bieden we inzicht in de mutaties in het jaar 2022.

Bijlagen In de bijlagen vindt u onder andere een verdere specificatie van financiële posten die in de balans genoemd staan, overzichten van overige gegevens (waaronder gegevens welke volgens een vooraf bepaald format ter verantwoording aan het Rijk verstrekt dienen te worden) en verantwoording van specifieke uitkeringen aan het Rijk.

- 13 -

P R O G R A M M A’S

- 14 -

Samenleving Programma 1 Visie van het programma Inwoners doen naar vermogen mee en zien om naar elkaar. Waar nodig komt de gemeente samen met inwoners en maatschappelijke organisaties tot collectieve en individuele oplossingen voor ondersteuning en zorg.

Wat houdt het programma in? Het programma Samenleving omvat alle inspanningen die de gemeente verricht rond werk, participatie en zelfredzaamheid, zorg en jeugd, op basis van de Wmo 2015, de Participatiewet en de Jeugdwet en aanverwante taken. Denk aan onder meer: handhaving bij leerplicht, het voorkomen van vroegtijdig schoolverlaten, passend onderwijs, leerlingenvervoer, de reguliere en bijzondere bijstand, schuldhulpverlening en (jeugd)gezondheidzorg.

- 15 -

Trends en ontwikkelingen • • • • •

In 2022 zullen we ons ten aanzien van alle facetten van het sociaal domein moeten richten op het herstel na corona; De uitkomsten van de bezuinigingsdialoog programma 1 samenleving vragen uitwerking en implementatie; De groep ouderen wordt groter en er zijn meer ‘oudere’ ouderen doordat mensen langer blijven leven. Dit zorgt voor een stijging en verandering van de zorgvraag onder ouderen. Daarnaast vraagt dit extra aandacht voor eenzaamheid en mantelzorg; Woudenberg heeft relatief veel inwoners onder de 18 jaar en ook hier zien we de aanhoudende landelijke tendens dat steeds meer jongeren een zorgvraag hebben; Net zoals in heel Nederland groeit in Woudenberg het aantal mensen met een migratieachtergrond. In 2015 had 8,5% van de Woudenbergers een migratieachtergrond in 2020 was dat 10,6%.

Wettelijke ontwikkelingen in 2022: • Wet Inburgering: de ingangsdatum is 1 januari 2022. De regierol komt weer bij gemeenten te liggen. De wet beoogt dat nieuwkomers zo snel mogelijk onderdeel worden van de Nederlandse samenleving door middel van taalonderwijs op passend niveau en in een vroeg stadium meedoen aan de samenleving door (vrijwilligers)werk.

Maatschappelijk effect 1 – Gezondere leefstijl van de inwoners en meer maatschappelijk en sociaal actieve inwoners Wat wilden we bereiken? We willen bereiken dat meer inwoners een positieve, gezonde leefstijl hebben en dat meer inwoners duurzaam maatschappelijk actief zijn, hun talent ontwikkelen en zich deel voelen uitmaken van de samenleving en/of zich daarvoor inzetten. We werken daarbij zoveel mogelijk volgens het concept ‘positieve gezondheid’, waarbij we vooral uitgaan van het potentieel van de mensen en zijn of haar vermogen om met veranderende omstandigheden om te kunnen gaan. Door zo vroeg mogelijk (de kans op) problemen te signaleren en laagdrempelige ondersteuning aan te bieden, willen we de kans op zwaardere problematiek verminderen. Ook willen we optimale ontwikkelkansen voor jeugdigen aanbieden zodat een goede basis voor de toekomst wordt gelegd. Om dit alles te realiseren werken we samen met inwoners, maatschappelijke partners, verenigingen, kerken, vrijwilligers en zorgprofessionals. Wat hebben we daarvoor gedaan? Wat hebben we daarvoor gedaan? De uitkomsten van de bezuinigingsdialoog zijn samen met de aanbevelingen van de visitatiecommissie financiële beheersbaarheid sociaal domein en de conclusies en aanbevelingen uit de beide evaluatierapporten van De Kleine Schans, verwerkt in het Plan van Aanpak Sociaal Domein.

In 2022 is aan de uitvoering van de bezuinigingsvoorstellen gewerkt. Een aantal voorstellen bleken niet volledig uitvoerbaar of een minder grote besparing op te leveren dan voorzien. Bij het vaststellen van de begroting 2023-2026 zijn de opbrengsten van die opgaven naar beneden bijgesteld. Afgelopen jaar zijn verschillende doelen uit het sport- en leefstijlakkoord behaald. Zo hebben onder meer 50 inwoners meegedaan aan de Diabeteschallenge, waarna een groot deel van deze deelnemers in groepsverband zijn blijven wandelen na afloop van de challenge. Iedere 6 tot 8 weken startte er een groep in het programma centering pregnancy. Welzijn op recept is verder uitgebouwd en de doelstelling van 20 verwijzingen door huisartsen naar een welzijnscoach bij De Kleine Schans is gehaald. Er zijn behoorlijke stappen gezet richting rookvrije sportgelegenheden en gezonde kantine. We zijn JOGG gemeente (Gezonde Jeugd, Gezonde Toekomst) en maken gebruik van JOGG trainingen en adviezen. De werkgroep Passend Sporten is opgericht, deelnemers zijn professionals van de fysiotherapie, Reinaerde, DKS, de gemeente en

- 16 de beweegmakelaar. Er is geïnventariseerd wat er al is in Woudenberg, wat er nodig is en welke aanpak uitvoerbaar is. Ons doel is dat alle inwoners kunnen sporten, ongeacht geaardheid, geloof of beperking. In 2022 is de regionale samenwerking herijkt en opnieuw geborgd door de ondertekening van de Overeenkomst Grenzeloos Actief. De samenwerking is uitgebreid met de Uniek Sporten Hulpmiddelen Uitleenservice. Dat betekent dat de beweegmakelaar nog meer mogelijkheden heeft om inwoners te laten sporten. Het sportakkoord met het kernteam bestaat uit vertegenwoordigers van de gemeente, de lokale sportsector en maatschappelijke organisaties. Zij heeft als aanjager en uitvoerder goede resultaten bereikt. Het sporten staat op de kaart in Woudenberg, letterlijk en figuurlijk. Zo is een sportkaart ontwikkeld, waarop alle sportverenigingen staan en iedere inwoner tweemaal gratis aan een les deel kan nemen. In 2022 zijn drie sportcafé’s georganiseerd met diverse thema’s waarvoor alle partners zijn uitgenodigd. In 2022 is ook een clubkadercoach aan de slag om trainers van clubs te ondersteunen in het versterken van het pedagogisch klimaat tijdens hun trainingen. In 2022 kreeg de gemeente Woudenberg extra budget vanuit het Nationaal Programma Onderwijs (de ‘NPO-gelden’).

Deze gelden werden door het Rijk ter beschikking gesteld om scholen te ondersteunen de vertraging in vaardigheden van leerlingen op cognitief, executief, sociaal en emotioneel vlak te helpen in te lopen. Een deel van dit geld is in 2022 ingezet om scholen te ondersteunen bij bewegingsonderwijs, het versterken van school maatschappelijk werk, extra sociale trainingen en creatieve vorming. In 2023 gaat de gemeente Woudenberg een project uitvoeren waarin jeugd van 15 tot 17 jaar maandelijks zelf een activiteit/ontmoetavond organiseert.

Maatschappelijk effect 2 – Samen met inwoners komen tot meer lokale, passende en integrale antwoorden op hun ondersteuningsvragen Wat wilden we bereiken? Zoveel als mogelijk en wenselijk worden ondersteuningsvragen dichtbij het huishouden opgepakt. We proberen het probleem niet ergens anders op te lossen (locatie van een professional) maar gaan naar het huishouden toe (met uitzondering van werk en inkomen) om daar aan de slag te gaan en te komen tot een plan van aanpak. De antwoorden op de ondersteuningsvragen willen we zo passend mogelijk maken. Dit betekent: eerst helder in beeld brengen wat er nodig is en daarna samen met het huishouden formuleren waar de ondersteuning aan moet voldoen en welke effecten worden beoogd. Vervolgens volgen we met elkaar of de gewenste effecten worden bereikt. Ondersteuning aan huishoudens dient één aaneensluitend traject te zijn vanuit alle levensdomeinen, gebaseerd op één plan van aanpak. Wat hebben we daarvoor gedaan? Een grote opgave, voortkomend uit de bezuinigingsdialoog, was voorstel 80: demedicaliseren en substitutie en demedicaliseren van ambulante begeleiding en behandeling jeugd en Wmo. Bij de uitwerking van dit voorstel is er gekeken naar het ontwikkelen van alternatief, lokaal en preventief aanbod. Dit heeft in 2022 onder meer geleid tot een aanbod voor ouders van kinderen in alle leeftijden op het gebied van positief opvoeden.

Leden van het sociaal team zijn getraind in het geven van de cursus Triple P en hebben middels 4 cursussen van ieder 8 weken de ouders van in totaal 32 kinderen bereikt. Ook ‘Anders Samen’ werd binnen het nieuwe aanbod ontwikkeld. Anders Samen is bedoeld voor ouders die overwegen te stoppen met hun relatie of huwelijk. Om deze mensen te helpen bij het zetten van de juiste stappen en te helpen vechtscheidingen te voorkomen kunnen zij zich aanmelden voor een vertrouwelijke bijeenkomst waarin zij hun situatie bespreken met meerdere deskundigen op dit gebied. Zo zijn er naast de medewerkers van het Sociaal team ook een relatietherapeut, rouwtherapeut, een advocaat en een medewerker van Samen Veilig MiddenNederland aanwezig. Na de zomer is circa iedere maand een tafel georganiseerd waar in totaal 5 ouderparen gebruik van hebben gemaakt.

- 17 Wat betreft het minimabeleid hebben we er in 2022 voor gezorgd dat de grens om in aanmerking te komen voor de minimaregelingen is verhoogd van 110 naar 130 procent van het sociaal minimum. Daarnaast hebben we ons samen met communicatie ingezet om de regelingen extra onder de aandacht te brengen bij de inwoner en een zo breed mogelijke doelgroep te bereiken. Door de hoge energie prijzen en inflatie zijn huishoudens in 2022 onder toenemende financiële druk komen te staan. Het Rijk heeft financiële middelen beschikbaar gesteld voor de uitvoer van de energietoeslag (in totaal € 1.300 per huishouden) om de gevolgen van de gestegen energieprijzen voor huishoudens met een laag inkomen te verzachten. In totaal hebben 286 huishoudens de energietoeslag via de gemeente ontvangen. Na een eerdere uitstel is vanaf januari 2022 de nieuwe Wet inburgering in werking getreden. Door de nieuwe wet heeft de gemeente meer regie op het inburgeringsproces door bijvoorbeeld het inkopen van de inburgeringstrajecten. Vier statushouders die in 2022 zijn gehuisvest zijn inburgeringsplichtig onder de nieuwe wet. De inkomensondersteunende maatregelen voor corona waaronder de TONK en TOZO liepen eind 2021 af. Alleen de ondersteuning aan ondernemers in de vorm van de BBZ Covid liep in het eerste kwartaal van 2022 nog door. Hiervan hebben 7 ondernemers gebruik van gemaakt.

De ondersteuning aan gedupeerden van de toeslagenaffaire werd afgelopen jaar voortgezet. Naast de kwijtschelding van schulden bood de gemeente ook de ‘Brede Ondersteuning’, waarbij er met de gedupeerde een plan werd gemaakt om het leven weer op de rit te krijgen. Eén gedupeerde heeft van deze Brede Ondersteuning gebruik gemaakt.

Maatschappelijk effect 3 – Minder inzet van specialistische zorg door het stimuleren van innovatieve en adequate zorgverlening Wat wilden we bereiken? Door de inzet van lokale, passende en integrale ondersteuning (maatschappelijk effect twee) willen we de inzet van individuele voorzieningen (jeughulp, Wmovoorzieningen, re-integratietrajecten en schuldhulpverlening) voorkomen. Wanneer er toch individuele voorzieningen nodig zijn, willen wij dit graag zoveel als mogelijk lokaal en passend inzetten. Zo snel mogelijk op de juiste plek en weer afbouwen zodra het kan. Wat hebben we daarvoor gedaan? In 2022 is er veel tijd en energie gestoken in het meedenken met en bijdragen aan de nieuwe taakgerichte aanbesteding jeugdhulp, Wmo (inlcusief beschermd wonen) en Maatschappelijke opvang en Vrouwenopvang, welke door het RISB geleid werd. In het kader van de taakgericht inkoop heeft het sociaal team veel geïnvesteerd in het versterken van de expertise van het sociaal team en het uitbreiden van de eigen begeleidingsfunctie voor zowel jeugd als Wmo. De eigen begeleiding Wmo was ook onderdeel van voorstel 80 uit de bezuinigingsdialoog.

Uit de groei van het aantal cliënten dat begeleiding vanuit het sociaal team ontvangt (minimaal 20%) en de daling van het aantal cliënten ambulante begeleiding of behandeling bij een zorgaanbieder (respectievelijk 17% en 15%) is te zien dat deze versterking en uitbreiding zijn vruchten afwerpt. Een ander onderdeel van voorstel 80 was het opzetten van een gezinsparaplu. Het doel van de gezinsparaplu is de versterking van de onderlinge band van pleeg- en gezinshuisouders en het bieden van een laagdrempelige plek waar deze ouders aan kunnen kloppen met hun vragen, voor een luisterend oor of hulp op alle mogelijke gebieden. Dit met als doel de pleeg- en gezinshuisouders te ondersteunen, waardoor zogeheten break-ups (uitplaatsingen) worden voorkomen. De gezinsparapluhouder is in januari 2022 van start gegaan met het opbouwen van het netwerk. Inmiddels weet de helft van de in Woudenberg wonende pleegouders de parapluhouders met regelmaat te vinden.

- 18 Hoewel de doordecentralisatie beschermd wonen in ieder geval tot 2024 is uitgesteld, heeft de projectleider Sociale Basisinfrastructuur (SBI) in 2022 in kaart gebracht wat er in de basis minimaal binnen een gemeente aanwezig moet zijn om te zorgen dat kwetsbare inwoners binnen de gemeente Woudenberg de benodigde ondersteuning krijgen om in onze gemeente te blijven wonen of terug te keren en in hoeverre dat in onze gemeente bestaat. De conclusie van het rapport dat eind 2022 klaar was, is dat Woudenberg lokaal voldoende aanbod heeft wat met enig inzet of aanpassen goed aan kan sluiten bij de doelgroep. De uitdaging is dus niet meer te organiseren maar wel om (beter) aan te sluiten op de behoefte van de doelgroep: vindbaar én toegankelijk te zijn. Voorbeelden hiervan zijn het Trefpunt en het inmiddels goedlopende DemenTalent. Deze voorzieningen zouden ook uitgebreid kunnen worden voor mensen met een psychische kwetsbaarheid.

Indicatoren Indicatoren

Definitie

Wijze van meten

Norm

In hoeverre zijn inwoners zelf in staat om hulp in het eigen netwerk te regelen om problemen in het dagelijks leven aan te pakken. In hoeverre nemen inwoners deel aan de maatschappij d.m.v. (on)betaald werk, het volgen van een opleiding of deelname aan het verenigingsleven.

Score zelfredzaamheid. Deze score is opgebouwd uit drie sub-scores: 1. Zelf-zorgend vermogen, 2. Zelf-organiserend vermogen en 3. Weerbaarheid. Score participatie. Deze score is opgebouwd uit zes sub-scores: 1. Zelfstandig werkzaam, 2. Voltijd opleiding 18-plussers, 3. Vrijwilligerswerk, 4. Actief bij een vereniging, 5. sociaal actief of in een reintegratieproject en 6. Geen participatie. Score mate van eenzaamheid. Deze score is opgebouwd uit zes sub-scores: 1. Het kunnen terugvallen op mensen, 2. Het kunnen vertrouwen op mensen, 3. Het nauw verbonden voelen met mensen, 4. Het ervaren van leegte, 5. Het missen van mensen en 6. Het in de steek gelaten voelen. Overall cliënttevredenheidsscore ten aanzien van de Coöperatie, Jeugdzorg, Wmo en participatiewet.

Tweejaarlijkse sociale kracht monitor

8,2 (situatie 2017)

8,4 ( 2021)

Tweejaarlijkse sociale kracht monitor

8,2 (situatie 2017)

8,2 (2021)

Tweejaarlijkse sociale kracht monitor

8,2 (situatie 2017)

Clientervaringsonderzoek

7 jeugdwet (jongeren) 7.5 jeugdwet (ouders) 7.5 participatiewet (alle cijfers gaan over 2019 meetmoment 2020)1

In hoeverre voelt men zich verbonden en heeft men sociaal contact met familie, vrienden/kennissen en buurtbewoners.

In hoeverre is men tevreden over de geleverde informatie, ondersteuning en zorg in het kader van de Jeugd, Wmo en Participatiewet.

2022

Streefwaarde > 8,1 (2019)

-

> 8,5 (2019)

-

-

8,3 (2021)

> 8,2 (2019)

-

-

-

> nulmeting

Verbonden partijen: Coöperatie De Kleine Schans, RWA, GGDrU. Relevante samenwerkingspartners: onderwijs, voorschoolse voorzieningen, welzijnswerk, sport- en cultuurverenigingen, kerken, zorgaanbieders, bedrijven.2

2 Zie ook bijlagen uitvoeringsprogramma.

2020

-

Verbonden partijen / Relevante samenwerkingspartners

1 Voor Wmo is geen rapportcijfer uitgevraagd.

2021

- 19 Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma verbonden zijn.

VERSCHILLEN REALISATIE 2022 TEN OPZICHTE VAN BEGROTING 2022 in € 1.000 Prg

Omschrijving afwijking

Lasten Nadelig

Baten

Voordelig Nadelig

Voordelig Saldo

REALISATIE PROGRAMMA 1

17.123

6.790

10.333

BEGROTING PROGRAMMA 1

16.794

4.414

12.379

TOTAAL VERSCHILLEN

329

TOTAAL VERSCHILLEN

1543

1214

Algemene verschillen

15

31

Alg

Salarissen

0

0

Alg

Inhuur

15

15

Alg

Kapitaallasten, doorberekening rentekosten

1

Alg

Kleine verschillen < € 10.000

30

25

0

0

1

Sport

50

Subsidie interne verbouwing de Camp

50

Kunst & Cultuur

0

2.375

-2.046

66

2441

-2046

25

0

9

-1 -5 0

50 50

0

0

0

0 0

Onderwijs

40

75

1

raming extra afschrijvingskosten onderwijs

63

1

Leerlingenvervoer, vervoerskosten

12

1

Toevoeging aan voorziening VVE

3

1

Subsidie kinderopvang/peuterspeelzalen

18

1

Nationaal Progamma onderwijsbeleid

19

Gezondheidszorg

0

0

121

-156 -63

2

-14

100

-97 18

0

0

19

0

0

0 0

- 20 Jeugd en Jongerwerk

0

0

0

0

1

0 Sociale kracht van de samenleving

1

0

0

0

0

0

Ouderenwerk Participatie

0 0

116

232

0

29

-145

47

0

0

-47

5

111

17

-17

1

Sociale uitkeringen (geen TOZO)

1

Levensonderhoud startende ondernemers

1

Kindertoeslagaffaire (sisa)

1

Bijdrage RWA

26

1

Bijzondere bijstand, lagere verstrekkingen

10

1

Bijzondere bijstand, energietoeslag

88

-88

1

Re-integratie, kosten verstrekkingen en uitvoering

24

-24

1

Inburgering

37

-37

Nabije en Lichte ondersteuning

116

1322

-26 7

659

8 8

2291

-17

-1620

1

Beleid lichte ondersteuning

2

1

Kwaliteitsbeleid

15

-15

1

onafhankelijke clientondersteuning

10

-10

1

innovatiebudget

18

-18

1

Subsidie Coöperatie De Kleine Schans

159

-159

1

Kosten opvang Oekraïners

455

1

Transitiekosten Europaweg t.b.v opvang Oekraïners

1

Vergoeding eigenaar voor verbouwkosten Europaweg Specialistisch aanbod

1322

0

217

33 33

1

WMO

140

1

Jeugd

77

6

804

-1259

1322

0

165

-165

0

-184 -107 -77

- 21 -

Toelichting op de grotere verschillen tussen gerealiseerde cijfers en de definitieve begroting over 2022. Salarissen en inhuur: Verschillen op salarissen en inhuur worden kort toegelicht in paragraaf E bedrijfsvoering. Sport: In september 2022 heeft de raad besloten € 50.000 beschikbaar te stellen aan Stichting ABC “de Camp” voor een interne verbouwing van de Camp. Dit raadsbesluit is niet opgenomen in de najaarsnota. Onderwijshuisvesting: geraamd zijn de extra kapitaallasten voor huisvesting onderwijs. De investeringen hebben nog geen plaats gevonden en de € 63.000 valt daardoor vrij. Leerlingenvervoer: Werkelijke kosten zijn iets lager uitgevallen dan begoot. VVE: de Rijksvergoeding voor onderwijsachterstandenbeleid is in 2019 gestart. Voor de verschilen i uitgaven aen inkomsten wordt een voorziening aangehouden. Een deel van de rijksinkomsten mogen gebruikt worden ter dekking van de eigen organisatiekosten betreffende de voor- en vroegschoolse educatie. Met terugwerkende kracht vrgaen wij het rijk om onze jaarlijkse kosten van gemiddeld € 25.000 per jaar alsnog te mogen dekken uit de gevormde voorziening. Voor 2022 is dit een voordeel van 4x € 25.000 Voor de reguliere taken kinderopvang is een extra subsidie beschikbaar gesteld t.w.v. € 18.000 Vanuit het rijk is eind 2021 € 159.090 ontvangen om onderwijsvertraging die zijn ontstaan door Corona in te halen.

In 2022 is hiervan € 19.000 uitgegeven. Het resterende bedrag kan nog tot eind juli 2025 uitgegeven worden. Dit staat gereserveerd op de balans. Participatiewet -De werkelijke uitkeringen vallen lager uit dan verwacht. (Voordeel € 47.000) -Ook op de bijzondere bijstand is een voordeel van € 17.000 (€ 10.000 minder kosten en € 7.000 meer teruggevorderd). -De kosten energietoeslag zijn € 88.000 lager dan geraamd. Het overschot op de energietoeslag wordt gereserveerd via de reserve overlopende kredieten. -Voor levensonderhoud Startende ondernemers is in de najaarsnota de extra kosten ten onrachte als negatieve kosten terecht gekomen. Hierdoor ontstaat er een negatief verschil van € 111.000. -De bijdrage aan RWA is € 26.000 lager dan verwacht. Dit is de bijdrage op het negatieve resultaat van RWA. -Re-integratie: De werkelijke kosten vallen lager uit dan begroot. Voordeel is € 24.000. -Ook voor inburgering (oude wetgeving) vallen de kosten lager uit dan geraamd. Hier is het voordeel € 37.000.

- 22 Nabije en Lichte ondersteuning. Diverse budgetten zoals beleid en lichte ondersteuning, kwaliteitsbeleid, innovatiebudget en clientondersteuning zijn onderbenut. Vele wisselingen in ons personeelsbestand is hier mede debet aan. Deze onderbenutting mag dan ook als incidenteel gezien worden. Subsidie Coöperatie de Kleine Schans: de gemeente de jaarrekening 2022 van de Kleine Schans ontvangen. Deze laat een positief resultaat van € 159.000 zien. Het jaarresultaat van CDKS is, wederom vooruitlopend op de vaststelling, verwerkt in de jaarrekening van de gemeente. Net als voorgaande jaren, vindt de afrekening van de subsidie conform de reguliere procedure plaats en wordt de definitieve afrekening in de jaarrekening 2023 van de gemeente opgenomen. Opvang ontheemde Oekraïners De opvang van Oekraïners stond in eerdere rapportages gemeld onder programma 3 Veiligheid maar horen verantwooord te worden onder Nabije en lichte ondersteuning. De kosten bestaan uit o.a. huisvestingskosten, kosten voor levensonderhoud, beleidingskosten en verstrekken van leefgeld en interne bedrijfsvoeringskosten. Voor de opvang heeft het rijk een bedrag per dag per aangeboden plaats toegezegd. De kosten bedroegen € 1.145.072 en vallen daarmee € 454.928 lager uit dan de eerder geraamde € 1.600.000. De bijdrage van het rijk is geraamd op € 3.301.815 terwijl geraamd was € 2.500.000.

Het voordeel is hier € 801.815. Transitiekosten Oekraïners Trannsitie kosten zijn die kosten die gemaakt worden om panden geschikt te maken voor het opvangen van de ontheemden. Bij ons was hier in 2022 vooral sprake van bij de Europweg. De kosten van deze verbouwing € 1.322.403 worden volledig vergoed vanuit het Rijk. Specialistisch aanbod De kosten voor Wmo vallen € 107.000 lager uit dan begroot. Met name de inkoop van zorg via Amerfoort zorgt voor lagere kosten. Op jeugdzorg is € 88.000 meer uitgegeven. In de begroting was een stelpost opgenomen van € 165.807 voor extra kosten op Wmo en Jeugdzorg. Deze stelpost was gevoed uit de extra middelen die aan de algemene uitkering zijn toegevoegd. Deze € 165.807 is toegevoegd aan de reserve sociaal domein.

- 23 -

Leefomgeving Programma 2 Visie van het programma Inwoners en ondernemers voelen zich thuis en participeren in een functionele leefomgeving die veilig en toekomstbestendig is ingericht. Een ruimte waar een ieder vrij in kan bewegen, die beleefd en gevoeld wordt als gemeenschappelijk, als openbaar, als van ons allen.

Wat houdt het programma in? Het programma leefomgeving omvat een diversiteit aan beleidsterreinen op het gebied van een veilige, functionele en een toekomstbestendige leefomgeving. Het gaat om lokaal beleid en de uitvoering van diverse wettelijke taken. De integraliteit van het beleid en uitvoering krijgt steeds meer vorm en een nieuw wettelijk kader via de toekomstige Omgevingswet. Het programma heeft diverse raakvlakken met onderdelen van andere programma’s.

- 24 -

Trends en ontwikkelingen Maatschappelijke ontwikkelingen en vraagstukken raken de fysieke leefomgeving. Dit is de ruimte waar we met z’n alle gebruik van maken en ook benut kan worden om bij te dragen aan de oplossing(en) rondom deze vraagstukken. Voorbeelden van trends en ontwikkelingen hierin zijn: • energietransitie; • circulaire economie; • klimaatverandering; • omgevingswet; • inclusieve samenleving; • veranderingen op het gebied van afval en grondstoffen; • beleefbare natuur en een groene leefomgeving. Als gevolg van de huidige financiële situatie van de gemeente zijn in 2021 beheer en onderhoud werkzaamheden uitgesteld of overgeslagen. Hierdoor is achterstand in het beheer en onderhoud ontstaan wat zorgde voor extra inspanning en uitgaven in 2022 om de achterstand in te lopen.

Maatschappelijk effect 1 – Meer positieve beleving van de beeldkwaliteit Openbare Ruimte (intact, schoon, veilig en groen) Wat wilden we bereiken? De openbare ruimte vervult belangrijke functies die bijdragen aan het welzijn van mens, milieu, economie en natuur. Het beheer van de openbare ruimte dient een evenwichtig verdeelde aandacht te geven aan deze functies. We richten ons op integraal en kwaliteit gestuurd beheren van de openbare ruimte. Hiermee wordt een goed ingerichte, optimaal en duurzaam beheerde openbare ruimte beoogd die intact, schoon, veilig en groen is. De term ‘IBOR’ (‘Integraal Beheer Openbare Ruimte’) is de noemer waaronder gemeente Woudenberg deze ontwikkelingen schaart en deze dragen bij aan de visie van programma Leefomgeving.

Integraal beheer openbare ruimte staat voor alle maatregelen om de openbare ruimte op het gewenste kwaliteitsniveau te krijgen en in stand te houden. Deze benadering gaat ervan uit dat de openbare ruimte als één geheel wordt ervaren en dat de inrichtings-, onderhouds- en gebruikskwaliteit bij elkaar moeten passen.

- 25 -

Kwaliteit van onderhoud, inrichting en gebruik openbare ruimte (alle aspecten)

CROW Woudenberg 2022 ‘gemiddeld’

A+

A

B

C

D

A+ = Zeer goed, A = goed, B = voldoende, C = matig, D = slecht We hanteren de B/C-norm voor de kwaliteit van de openbare ruimte. In het groenbeleidsplan wordt onderscheid gemaakt in de volgende beeldkwaliteitsniveaus: Beeldkwaliteit Functie A Kijkgroen B Groenaankleding B/C Recreatiegroen C Natuurgroen Wat hebben we daarvoor gedaan? We hebben ons ingezet om de gehanteerde streefwaarde B/C voor de kwaliteit van de openbare ruimte te behouden. Afgelopen jaar is de gemiddelde score van de kwaliteit van de openbare ruimte uitgekomen op B/C. Dit deden we door middel van regulier beheer. Onkruidbeheersing heeft hierbij de volle aandacht gekregen. We hebben uitvoering gegeven aan de (her)inrichting van formele en informele speellocaties in de wijken. Afgelopen jaar is de herinrichting van de speellocaties in de wijk Nico Bergsteijn uitgevoerd. De uitvoering van de nieuwe speellocatie Berkenlaan nabij basisschool “De Wartburg” in de wijk Het Groene Woud is uitgesteld tot na de voltooiing van de bouw van de kerk. Bomen We zijn in 2021 begonnen met de Bomenmonitor om de hoeveelheid bomen in onze gemeente te monitoren. We kijken nu jaarlijks wat de stand van bomen is in de gemeente. In 2022 is het niet gelukt om meer bomen te herplanten in Hoevelaar fase 1. In het stedenbouwkundig plan van fase 2 worden zoveel bomen als mogelijk opgenomen.

In latere fases van Hoevelaar wordt de achterstand weer ingelopen (het gaat om tientallen bomen). We werken nu gemeentebreed met Norminstituut Bomen als standaard voor het stellen van regels in het werk en in projecten (bestek) voor het werken rond bomen. Dit geldt zowel voor de gemeente zelf als voor alle particulieren en bedrijven. Vanaf 2022 is het verplicht om een goedgekeurd herplantplan te overleggen alvorens bomenkap mogelijk is (noodkap uitgezonderd). Dit is noodzakelijk om de achteruitgang van het aantal bomen tegen te gaan. In de provincie Utrecht ligt een opgave om het aantal bomen te vergroten. Ook maken wij aan de hand van normen van het Norminstituut Bomen boomeffectanalyses bij (graaf)werkzaamheden rond bomen. Al deze zaken zullen zorgen voor betere bescherming van bestaande bomen en verkleining van de kans op achteruitgang van het aantal bomen in Woudenberg.

- 26 -

Maaien We hebben het maairegime aangepast om de biodiversiteit te verhogen. Voor het onderhoud rond gemeentelijke vijvers is afgesproken dat er meer smalle grasstroken rondom de vijvers extensief gemaaid zullen gaan worden. Ook zijn we gestart met het verwijderen van woekerend riet. Door het oprukkende riet vanuit de gemeentelijke vijvers hebben we op meerdere locatie besloten om extensieve aangewezen grasstroken toch weer wat vaker te gaan maaien om zodoende de rietgroei in te dammen. Door de opgelegde bezuinigingen in 2022 hebben we wat minder vaak rondom de obstakels kunnen maaien dus dit heeft geleid dat de beeldkwaliteit van de gazons wat vaker buiten beeld was. Echter heeft het minder maaien rond obstakels in gazon niet geleid tot meer meldingen. Dit is deels te verklaren door de trage grasgroei als gevolg van de droge zomer. Groeninitiatieven In het voorjaar van 2022 zijn er samen met Stichting duurzaam Woudenberg en de Imkervereniging Woudenberg/Scherpenzeel en een aantal enthousiaste inwoners weer de jaarlijkse bijenlinten ingezaaid. Bij de speelplaats Paulus Potterlaan (Skatebaan) is in 2022 door de initiatiefnemers van het reeds aanwezige vlinderpark aldaar een flinke uitbreiding van dit mooie bloemenpark gerealiseerd. Afval Er is een bewonersonderzoek uitgevoerd naar de tevredenheid over de afvalinzameling. De uitkomst was een goede score van gemiddeld 7,7.

De afvalinzameling in de nieuwbouwwijk Hoevelaar is verder geoptimaliseerd door plaatsing van ondergrondse containers (voor restafval, pmd en papier). Op verschillende plekken in de gemeente zaten verouderde ondergrondse verzamelcontainers voor restafval en glas in de grond. Om ook in de toekomst de inzameling van afval en grondstoffen vlot en veilig te laten verlopen, zijn deze containers vervangen. De vrijwilligers die zwerfvuil opruimen zijn begeleid bij hun inzet. Verder heeft het MT van ROVA besloten om vanwege de veiligheid in haar hele werkgebied te stoppen met de inzameling van oud papier en karton met een achterlader met behulp van vrijwilligers. In het najaar is dit een eerste keer met de Woudenbergse verenigingen besproken.

Maatschappelijk effect 2 – Betere verkeersveiligheid Wat wilden we bereiken? Vrijwel iedereen komt dagelijks in aanraking met verkeer en daarmee automatisch met verkeersveiligheid. Het belang van een goede verkeersveiligheid wordt onderstreept door de landelijke statistiek van 610 verkeersdoden en circa 19.700 ernstig gewonden (2020). Binnen het (landelijk) kader van ‘duurzaam veilig’ zetten alle overheden zich in voor een verbetering van de verkeersveiligheid. De gemeente Woudenberg streeft ernaar naast het verbeteren van de statistieken (objectieve verkeersveiligheid) ook naar het verbeteren van de beleving van verkeersveiligheid onder bewoners en andere weggebruikers binnen de gemeente (subjectieve verkeersveiligheid). Voor het verbeteren van de verkeersveiligheid wordt ingezet op de inrichting van de weg, handhaving en educatie en voorlichting.

- 27 -

Wat hebben we daarvoor gedaan? Conform het wegbeheerplan (2019-2023) en de landelijke normen van het CROW hebben we klein en groot onderhoud uitgevoerd aan bestaande wegen en paden. Afgelopen jaar was dit op hoofdlijnen een nieuw asfaltrijdek voor Strubbelenburg, Frans Halslaan, de Broekerweg en overige diverse reparaties van verhardingen. Dit onderhoud komt ten goede aan de verkeersveiligheid. Voorts zijn er ook middelen ingezet voor de realisatie van relatief kleine verkeersmaatregelen gericht op verkeersveiligheid, zoals de aanleg van verkeersdrempels, verkeersteller met display en fietsparkeervoorzieningen. Tenslotte zijn in 2022 de volgende investeringsprojecten op het gebied van verkeersveiligheid opgeleverd: • • •

Herinrichting Nico Bergsteijnweg; Herinrichting kruising Europaweg/Stationsweg-West plus deel Laan 1940-45; Herinrichting verkeer en afwatering van het oostelijk deel van de wijk Laanzicht gecombineerd met de uitvoering van de rioolvervangingen. Afgelopen jaar was dat 4e uitvoeringsfase voor van Goghlaan, gedeelte Vermeerlaan en de van Ostadelaan.

In 2022 is het sterk verouderde materieel wat wordt ingezet door de buitendienst voor de gladheidbestrijding vervangen door nieuw en duurzaam materieel. Diverse overige acties zijn uitgevoerd om de verkeersveiligheid en de verkeersinrichting te verbeteren en het wegennet klaar te maken voor de toekomstige groei afkomstig van de nieuwe woonwijken. Dit blijft onder continue aandacht van de gemeente. Een voorbeeld hiervan zijn de fietsdoorsteken ter hoogte van de Zegheweg. Hierdoor kunnen toekomstige inwoners van de wijk Hoevelaar veilig en vlot richting de scholen en het centrum fietsen. Daarnaast werken we met de Provincie Utrecht nauw samen om overlast van zowel de N224 alsmede N226 zoveel mogelijk te voorkomen. De voorbereidingen aan de aanpassing van de rotonde N224/N226 hebben in 2021 plaatsgevonden (vanuit project VERDER). Helaas is vanwege de capaciteitsproblematiek bij de provincie een en ander vertraagd in de komende procedures. De provincie is trekker van het project en daarmee initiatiefnemer van deze procedures. De gemeente blijft met klem aandacht vragen en urgentie eisen. Op regelmatige basis is hier contact over. De planning is nog steeds dat de werkzaamheden worden uitgevoerd in 2023 doorlopend naar 2024.