04. Jaarverslag 2022.pdf

Naast het onderhoud van bestaande wegen en renovaties, is binnen diverse projecten (Nijverheidsweg, Zeghezoom, Hoevelaar en de afronding van Het Groene Woud) nadrukkelijk aandacht voor het ontwikkelen van een verkeersveilige leefomgeving. Handhaving valt onder programma 3 ‘veiligheid’. De politie en de gemeentelijke Boa besteden aandacht aan verkeersveiligheid door, waar nodig, verkeersdeelnemers op gedrag aan te spreken en eventueel te handhaven. Hierbij wordt gehandeld vanuit het uitvoeringsprogramma integrale veiligheid.

Maatschappelijk effect 3 – Meer klimaat adaptieve maatregelen en minder wateroverlast Wat wilden we bereiken? Als gevolg van klimaatontwikkelingen ontstaan de laatste jaren in Nederland steeds vaker, steeds hevigere regenbuien. Als gevolg hiervan komt het vaker voor dat het rioolstelsel de neerslag niet kan verwerken, waardoor tijdelijk “water op straat” ontstaat. Het idee dat de neerslag altijd door het riool verwerkt kan worden, moet worden losgelaten. In de plaats hiervan wordt bij hevige regenbuien gekeken naar berging van de neerslag in de openbare ruimte (wegen, groenstroken, etc.) zonder schade aan gebouwen. Ook zetten we in op vergroening van de leefomgeving om de gevolgen van klimaatverandering niet toe te laten nemen.

- 28 -

Wat hebben we daarvoor gedaan? Diverse maatregelen uit het BWKP zijn in 2022 uitgevoerd. De herinrichting van Goghlaan en omgeving is in 2022 afgerond en de herinrichting van Breitnerlaan en omgeving is in 2022 voorbereid en aanbesteedt. De samenwerking binnen het Platform Water Vallei en Eem is verder voortgezet om de kwetsbaarheid binnen de regio te verminderen en kennis te vergroten op het gebied van onder andere klimaatadaptatie. De uitgestelde baggerwerkzaamheden zijn in samenwerking met het waterschap aanbesteedt en worden in 2023 uitgevoerd. Bij de bovengenoemde herinrichtingen zijn onnodige verhardingen verwijderd waardoor het groenareaal is toegenomen. Door vergroening is er betere infiltratie van water in de bodem. Langs de Europaweg is een nieuwe watergang gegraven waarin het regenwater uit de wijk opgevangen kan worden en de kans op wateroverlast beperkt.

Maatschappelijk effect 4 – Meer bewonersinitiatieven Wat wilden we bereiken? Onze maatschappij is in beweging. Bewoners voelen zich betrokken bij hun eigen omgeving en willen zich hier graag voor inzetten. Deze initiatieven stimuleren en faciliteren we. Wat hebben we daarvoor gedaan? Vanuit het groenbeleidsplan+ en het uitvoeringsplan zijn in de wijk Nieuwoord langs de randweg en in de wijk De Grift nabij de van Gendtlaan twee Heuvelrug voorbeeldtuinen met de buurtbewoners tot stand gekomen. Ook is er een voorbeeldtuin gerealiseerd in een privétuin in de wijk Hoevelaar in een samenwerkingsverband met de NMU, de gemeente en Stichting Duurzaam Woudenberg. Doel van de tuinen is om een voorbeeld te zijn voor inwoners hoe ze hun eigen tuin milieuvriendelijk kunnen inrichten. De tuinen draaien en we kijken hoe ze ontwikkelen. Eind 2017 zijn we van start gegaan met de Groen aan de buurt – aanpak waarbij (groene) burgerinitiatieven zijn omgezet naar concrete resultaten. Zo is er een vlindertuin, een plukpark en een bijentuin met bijenstalling gerealiseerd. Deze aanpak blijven we continueren de komende jaren. Daarnaast blijven we betrokken bij het provinciale netwerk “Groen aan de Buurt”. In 2022 zijn er geen nieuwe aanvragen ingediend. Waarschijnlijk valt dit te wijten aan de COVID-19 angst en de inflatie.

We zijn in 2022 gestart met het meer aandacht geven van de actie Platform Kleine Landschapselementen, waarbij het voor inwoners in het buitengebied mogelijk is om een gemeentelijke bijdrage te ontvangen om op het erf kleine landschapselementen aan te leggen. In 2023 willen we het groots uitrollen. Helaas is het door beperkingen als gevolg van COVID-19 al drie jaar op rij (2020, 2021 en 2022) niet mogelijk geweest om samen met een Woudenbergse basisschool de Boomfeestdag te organiseren. In 2021 hebben we de start gelegd aan een plan van aanpak om bewoners te betrekken bij het opsporen van invasieve exoten. In 2022 hebben we dit verder uitgewerkt. Dit plan gaan we in 2023 gemeentebreed uitrollen.

- 29 -

Indicatoren Indicatoren Beeldkwaliteit

Beleving beeldkwaliteit

Verkeersveiligheid

Beleving verkeersveiligheid

Wateroverlast

Definitie

Wijze van meten

Kwaliteit van onderhoud, inrichting en gebruik openbare ruimte (A= goed, B= voldoende, C= matig, D=slecht). Beleving van fysieke leefbaarheid openbare ruimte uitgedrukt in een rapportcijfer.

CROW-monitor openbare ruimte (jaarlijks in de maand oktober).

B/C

Onderdeel van de gemeentemonitor Woudenberg, om de twee jaar. Inventarisatie

Onderdeel van de Gemeentemonitor Woudenberg, om de twee jaar.

Welk percentage van het gemeentelijk wegennet voldoet aan de inrichtingskenmerken van Duurzaam Veilig? Percentage bewoners dat te hard rijden als belangrijkste buurtprobleem aanduidt

Berekende oppervlak bebouwde kom dat voldoet aan het gestelde toetsingskader BWKP

Periodiek aanpassingen verwerken in rioleringsmodel en berekenen conform BWKPmethode.

Norm

2021

2020

B

Streefwaarde B/C

B

B

7,5

-

-

-

-

Nulsituatie 2022 bepalen

-

41% (gemeten in 2019) 40% (gemeten in 2021) 75% (situatie 2018)

-

Zo hoog mogelijke percentage Zo laag mogelijk percentage -

-

Verbonden partijen / Relevante samenwerkingspartners Verbonden partijen: ROVA, AVU Relevante samenwerkingspartners: Amfors, Waterschap, Platform Water Vallei en Veluwe, Provincie Utrecht

2022

-

88% in 2030

- 30 -

Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma verbonden zijn.

VERSCHILLEN REALISATIE 2022 TEN OPZICHTE VAN BEGROTING 2022 in € 1.000 Prg

Omschrijving afwijking

Lasten Nadelig

Baten

Voordelig Nadelig

Voordelig Saldo

REALISATIE PROGRAMMA 2

4.883

3.576

1.307

BEGROTING PROGRAMMA 2

4.902

3.302 274

1.600 -293

TOTAAL VERSCHILLEN

19

TOTAAL VERSCHILLEN

437

456

70

344

-293

Algemene verschillen

88

153

63

8

-10

Alg

Salarissen

36

0

Alg

Inhuur

52

Alg

Kapitaallasten, doorberekening rentekosten

102

Alg

Kleine verschillen < € 10.000

52

63

93

0

IBOR

12

36 8

44 -102 12

0

-81

2

Verkeersmaatregelen

26

-26

2

Onvoorziene uitgaven wegen

57

-57

2

Natuurbescherming / Landschapsbeheer

10

-10

2

onderhoud vervoermiddelen

2

Groenbeleid Overig beheer leefomgeving

2

Openbare verlichting

2

Opbrengst Straatwerkbonnen

2

Onderhoud Wegen

12

12 0

0

114

0

5

27

-27 5

86

-119 -5 -86

- 31 -

Afval, riool, begraven

337

96

7

331

7

-83

2

Dividend uitkering ROVA

7

2

Kwijtschelding afvalstoffenheffing

2

Opbrengsten afvalstoffenheffing

41

-41

2

Opbrengsten grondstoffen afval

135

-135

2

Afwikkeling oude jaren

14

14

2

Toevoegen aan voorziening afval

183

183

2

Kosten inzameling afval

29

-29

2

Kosten verwerking afval

25

-25

2

Overige kosten afval

17

-17

2

Minder kosten riolering

25

-25

2

Extra overige opbrengsten

25

-25

2

Extra opbrengsten rioolheffing

115

-115

2

Toevoeging aan voorziening rioleringen

2

Baten begrafenisleges

8

8

132

132 15

-15

Toelichting op de grotere verschillen tussen gerealiseerde cijfers en de definitieve begroting over 2022 Salarissen en inhuur: Verschillen op salarissen en inhuur worden kort toegelicht in paragraaf E bedrijfsvoering. Kapitaallasten: Afschrijvingen. De afschrijvingen zijn met de raming geprognotiseerd op de volledige aanschaf van geplande investeringen in het boekjaar. Omdat de werkelijke investeringen meer gespreid gebeuren, wijken de werkelijke afschrijvingslasten af van de ramingen. Het lagere kapitaallasten worden veroorzaakt door latere investeringen vervoermiddelen buitendienst, verkeersmaatregelen, speelvoorzieningen en uitbreiding begraafplaats. IBOR: De kosten IBOR vallen lager uit dan geraamd. Dit betreft uitstel van werkzaamheden door beperkte capaciteit binnen het team als gevolg van langdurig ziekteverzuim en de focus op een paar grote investeringsprojecten. Met name Verkeersmaatregelen -/- € 26.000 en onvoorzien wegen -/- € 57.000 zorgen voor het positief verschil. Het overschot onvoorzien wegen is conform lopend beleid toegevoegd aan de reserve wegen.

- 32 -

Overig beheer leefomgeving: De energiekosten op openbare verlichting valt € 27.000 lager uit. Wellicht dat in de eindafrekening die we nog moeten ontvangen flink hoger zal zijn. Die kosten komen dan te laste van 2023. Op onderhoud wegen wordt € 86.000 overgehouden. Dit betreft uitstel van werkzaamheden door beperkte capaciteit binnen het team als gevolg van langdurig ziekteverzuim en de focus op een paar grote investeringsprojecten. Samen met de opbrengst op straatwerkbonnen van € 5.000 wordt dit toegevoegd conform lopend beleid aan de reserve wegen. Afval: Hogere opbrengst op de afvalstoffenheffing (+41K) door meer ledigingen dan begroot en hogere opbrengsten op reststoffen (+135K) van met name oud papier zorgen voor een positief resultaat op afval. In totaal wordt er € 183.000 extra toegevoegd aan de voorziening egalisatie afvalstoffenheffing. De toevoeging in 2022 komt daarmee op € 254.464. Riolering: Aan de voorziening egalisatie riolering wordt € 510.374 toegevoegd. Dit is € 132.000 meer dan eerder begroot. Dit komt o.a. door extra opbrengsten rioolheffing van € 115.000 door meer aansluitingen dan begroot. Ook zijn er overige opbrengsten van € 25.000.

- 33 -

Veiligheid Programma 3 Visie van het programma Woudenberg is een gemeente waarin inwoners zich veilig voelen, weerbaar zijn, omzien naar elkaar en waar respect de basisnorm is. En waarin overlast en (ondermijnende) criminaliteit een uitzondering zijn en indien aanwezig, integraal worden aangepakt.

Wat houdt het programma in? Onder programma veiligheid valt de brandweerzorg (Veiligheidsregio Utrecht), voorbereidingen met betrekking tot rampen en crisisbeheersing, toezicht in het publieke domein en diverse samenwerkingsvormen, zoals Bureau Regionale Veiligheidsstrategie, het Veiligheidshuis en het RIEC. Kosten die verbonden zijn aan uiteenlopende initiatieven, maatregelen of projecten op het gebied van veiligheid worden gedekt uit het programma veiligheid.

- 34 -

Trends en ontwikkelingen •

•

•

Regionale veiligheidsstrategie 2023-2026: in de Veiligheidsstrategie worden de gezamenlijke prioriteiten, ambities en strategische keuzes voor de komende jaren vastgelegd. Met deze Veiligheidsstrategie geven de 38 gemeenten, het Openbaar Ministerie en de politie van Midden-Nederland gevolg aan hun wens om de verantwoordelijkheid voor de integrale aanpak van de veiligheidsthema's ook echt gezamenlijk invulling te geven. Deze is in 2022 ontwikkeld en ligt ter consultatie voor bij de deelnemende gemeenten en andere partners. Regionaal risicoprofiel: In 2022 is het regionaal risicoprofiel (RRP) ontwikkeld. Uit het RRP blijkt dat in steeds meer scenario’s een beroep wordt gedaan op de veiligheidsregio. Dat vraagt om flexibele en veerkrachtige crisisorganisatie en een veerkrachtige samenleving. De klassieke flitsramp kan zich nog steeds voordoen, maar de verwachting is dat er meer en meer sprake zal zijn van langdurige crises met een langere aanloopperiode. Op basis van het RRP wordt het beleidsplan VRU voor de komende jaren ontwikkeld. Gezamenlijk Integraal Veiligheidsplan ZBLW: Binnen het basisteam Zeist, Bunnik, Leusden en Woudenberg (ZBLW) waarin de burgemeesters, het basisteam politie en het Openbaar Ministerie zijn vertegenwoordigd, is besloten om een gezamenlijk Integraal Veiligheidsplan (IVP) voor de komende jaren te ontwikkelen.

In het tweede deel van 2022 is een start gemaakt met schrijven van een gezamenlijk IVP.

Actueel thema crisisbeheersing – crisisorganisatie Woudenberg Het jaar 2022 stond onder andere in het teken van de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Waar er in de eerste periode zeker sprake was van een crisis is de crisisorganisatie inmiddels overgegaan in een stabiele organisatie. Hiervoor is er een speciaal ingericht team welke alle taken en verantwoordelijkheden hebben oppakt rondom de opvang van deze vluchtelingen. Op dit moment worden er nog ongeveer 200 Oekraïense vluchtelingen in Woudenberg opgevangen. Zij hebben een woonplek op één van de zes gemeentelijke opvanglocaties of wonen bij een gastgezin in huis. Uniek aan de Woudenbergse aanpak is de werkwijze die gekozen is. Deze heeft ervoor heeft gezorgd dat er tussen het team en de Oekraïense vluchtelingen verbinding en een vertrouwensband is ontstaan. Dit heeft op alle vlakken positieve effecten. Bevolkingszorg 3.0 Momenteel vindt er binnen de regionale crisisorganisatie op het proces bevolkingszorg een doorontwikkeling plaats. Een ontwikkelgroep binnen het Regionaal Overleg Crisis Utrecht (ROCU) heeft inmiddels fase 1 afgerond en op grote lijnen een eerste voorstel gedaan voor een nieuw model.

De voornaamste twee doelen zijn; een compacte bevolkingszorgorganisatie van een hoge kwaliteit en een duidelijke omschrijving en afbakening van taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van bevolkingszorg, voor zowel tijdens als voor een incident of crisis. De bedoeling is dat in 2023 bevolkingszorg 3.0 in werking kan treden. Dit gaat mogelijk invloed hebben op de gemeentelijke crisisorganisatie en de taken van de medewerkers die hier in vertegenwoordigd zijn.

Maatschappelijk effect 1 – Een veiliger Woudenberg Wat wilden we bereiken? Bijdragen aan de veerkracht en eigen kracht in de buurt door ongewenst gedrag zoveel mogelijk te voorkomen en waar het zich voordoet, consequent aan te pakken. We doen dit door het inzetten van persoonsgerichte, gebiedsgerichte en themagerichte maatregelen. Wat hebben we daarvoor gedaan? Jaarwisseling

- 35 -

Inwoners, ondernemers en de gemeente hebben met elkaar de handschoen opgepakt. Door een goede voorbereiding en een tijdige start hebben zij samen gezorgd voor een feestelijke en veilige jaarwisseling met zo min mogelijk overlast en schade; In de zomer van 2022 zijn er twee bijeenkomsten georganiseerd voor inwoners, ondernemers en veiligheidspartners om het gesprek aan te gaan over hoe we samen voor een feestelijke en veilige jaarwisseling zorgen. De eerste bijeenkomst stond in het teken van het verleden, heden en toekomst. Er is een aantal inwoners naar voren gestapt om een muziekevenement te organiseren. Zij hebben zich ingespannen om in een korte tijd een tentfeest te realiseren tijdens de nacht van de jaarwisseling. Er is in overleg met de politie en het Openbaar Ministerie besloten om tijdelijk cameratoezicht te plaatsen op het Poortplein. Hiervoor is een aanwijzingsbesluit genomen. Tuktuk-actie Gedurende de tuktuk-actie op 19 en 20 december 2022, reden de wijkagenten in een versierde politie-tuktuk door de buurt en deelden zij in samenwerking met de boa’s blauwe kerstmutsen uit. Deze actie was een groot succes en werd gewaardeerd door de inwoners. Vuurwerkactie Tijdens de vuurwerkactie op 29 en 30 december 2022 heeft de politie samen met de boa’s actief gereden op meldingen van vuurwerkoverlast. Deze kregen zij binnen via de social mediakanalen van de politie.

Er zijn in totaal 24 meldingen binnengekomen. Er is eenmaal vuurwerk in beslag genomen door de politie. Toezicht & handhaving openbare ruimte De meldingen, waarnemingen en sancties in de openbare ruimte worden in twee systemen geregistreerd, namelijk: FIXI en City-control. In de periode van 1 januari 2022 tot en met 31 december 2022 zijn er 210 meldingen via FIXI binnengekomen en afgehandeld die betrekking hebben op het werk van de boa’s. In City-control zijn in dezelfde periode in totaal 244 waarnemingen en sancties geregistreerd en afgehandeld. In 2022 zijn er in totaal 7 bestuurlijke brieven uitgereikt door de boa’s. Het ging om een (voornemen) last onder dwangsom, (voornemen) opleggen gebiedsverbod, voornemen tot een pandsluiting en een waarschuwingsbrief. Door de boa’s is toezicht gehouden bij de volgende evenementen: Florijnwinterloop, Koningsdag, St. Haantjesdag, Vuelta, Sinterklaas en de Kerstmarkt. Bij één evenement zijn overtredingen van de verleende vergunning geconstateerd. Deze zijn ter plaatse opgelost. Er is extra geïnvesteerd in toezicht tijdens de Sinterklaasoptocht i.v.m. een mogelijke demonstratie. Er zijn in totaal vier boa’s ingezet, waarvan twee uit de gemeente Utrecht.

Maatschappelijk effect 2 - Betere verbinding tussen zorg en veiligheid Wat wilden we bereiken? De onderlinge verbinding tussen het zorg- en veiligheidsdomein versterken en verbeteren. We doen dat door het creëren van een integrale (beleids-)aanpak, het maken van afspraken met partners over onder meer op- en afschaling van casuïstiek en informatiedeling en het leggen lokaal en bovenlokaal de benodigde verbindingen.

- 36 -

Wat hebben we daarvoor gedaan? Er vinden diverse overleggen plaats tussen het zorg– en veiligheidsdomein. In 2022 zijn in totaal vier complexe casussen opgepakt, waarbij verschillende partners waren aangesloten. Er zijn twee huisverboden opgelegd in het kader van huiselijk geweld. Er is een uitvoeringsplan preventie en handhaving middelengebruik geschreven, waarin zowel preventieve acties vanuit het sociaal domein als repressieve acties (bijvoorbeeld handhaving Alcoholwet) staan beschreven. In 2022 is het samenwerkingsconvenant jeugdgroepenaanpak Midden Nederland ondertekend door de gemeente Woudenberg, Sociaal Team, Jeugd-Punt en andere partners. Het samenwerkingsconvenant regelt de mogelijkheden voor samenwerking en gegevensuitwisseling in de aanpak van een problematische jeugdgroep of jeugdnetwerk. Ook staat daarin het proces beschreven om jongeren toe te leiden naar een persoonsgerichte aanpak in de lokale PGA, het Zorg- en Veiligheidshuis, of naar het lokale team voor passende hulp en/of ondersteuning.

Maatschappelijk effect 3 – Minder ondermijnende criminaliteit Wat wilden we bereiken? Samen met professionals signaleren, voorkomen en bestrijden van de onzichtbare criminaliteit die het gezag ondermijnt en het vertrouwen van de samenleving in de autoriteiten aantast. En de gemeente Woudenberg en haar inwoners weerbaarder te maken tegen ondermijnende criminaliteit. Wat hebben we daarvoor gedaan? Gelegenheidskaart De aanwezigheid en omvang van ondermijnende criminaliteit in het buitengebied is een blinde vlek waar we meer inzicht in willen krijgen. De eerste stap om inzicht te krijgen in het buitengebied is het in kaart brengen van mogelijke gelegenheden voor georganiseerde ondermijnende criminaliteit. Dit is gedaan door de indicatoren uit basisregistraties en KvK gegevens te ontsluiten op postcode 6 niveau (geanonimiseerd), te visualiseren en te analyseren om mogelijk patronen te ontdekken. Dit heeft geresulteerd in de gelegenheidskaart. Bezoek buitengebied Op basis van het bovengenoemde gelegenheidskaart en de risicokaart van de politie hebben drie fysieke schouwen plaatsgevonden. Op basis van deze schouwen zijn bezoeken aan het buitengebied gepland. In oktober 2022 zijn drie koppels (gemeente- en politieambtenaren) op bezoek geweest bij diverse adressen in het buitengebied.

Met als doel hen uitleg te geven over wat ondermijning is, hoe signalen herkend kunnen worden en waar en hoe je melding kunt maken. Op deze manier zet de gemeente in op bewustwording van ondermijning. Raadsinformatiebijeenkomst ondermijning Er is een collegespecial voor raads- en collegeleden over ondermijning georganiseerd waarbij een toelichting is gegeven wat ondermijning is en wat de rol van de gemeente in de aanpak en integriteit.

- 37 -

Boerenlunch Er is door de gemeente in samenwerking met het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum, politie en het Platform Veilig Ondernemen Midden Nederland een boerenlunch in het kader van een veilig buitengebied georganiseerd. Door de tegenvallende aanmeldingen is deze geannuleerd. In 2023 wordt weer een boerenlunch georganiseerd. Bijeenkomst ondermijning i.s.m.de gemeente Scherpenzeel In samenwerking met de gemeente Scherpenzeel en Renswoude is er een bijeenkomst georganiseerd voor inwoners uit het buitengebied. Tijdens deze bijeenkomst is door Platform Veilig Ondernemen presentatie gegeven wat je kan tegenkomen in het buitengebied op het gebied van ondermijning, welke signalen je kan herkennen en hoe je kan signalen kan melden. Lokaal ondermijningsoverleg Eén keer in de zes weken vindt er een lokaal ondermijningsoverleg plaats. Hierin worden signalen vanuit de diverse disciplines besproken en basis hiervan een aanpak ontwikkeld. Integrale controles Er zijn diverse integrale controles gehouden in het buitengebied en het bedrijventerrein. Hierbij zijn de boa’s aangesloten. Zij hebben de mogelijkheid een pand te betreden zonder toestemming van de eigenaar. Deze bevoegdheid is tijdens de controles niet ingezet. Een ieder heeft meegewerkt aan het bezoek van diverse toezichthouders op het gebied van de Wabo, brandveiligheid, milieu en overige wettelijke bevoegdheden.

Week van de veiligheid Tijdens de week van de veiligheid is via social media aandacht besteed aan bewustwording onder de inwoners en bedrijven over ondermijning.

Indicatoren Indicatoren Totaal aantal misdrijven Rapportcijfer veiligheid

Definitie

Wijze van meten

Norm

Aantal aangiften van het totaal van misdrijven Rapportcijfer over hoe de inwoner veiligheid ziet dan wel ervaart in de gemeente Woudenberg

Overzicht uit het politieregistratiesysteem Onderdeel van de gemeentemonitor Woudenberg, om de twee jaar

Misdrijven in 2018 - 323 Rapportcijfer in 2021 – 7,7

Verbonden partijen / Relevante samenwerkingspartners Verbonden partijen: Veiligheidsregio Utrecht

2022 380

Streefwaarde <310

2021

2020

356

434

7,7

8

7,7

-

- 38 -

Relevante samenwerkingspartners: inwoners, ondernemers, politie, Openbaar Ministerie, Bureau Regionale Veiligheidsstrategie, Regionaal Informatie- en Expertisecentrum, Veiligheidshuis Amersfoort, Coöperatie De kleine Schans, woningcorporatie Vallei Wonen, maatschappelijke instanties, Bureau Halt, Buurtbemiddeling, Jeugdpunt, etc. Wat heeft het gekost?

In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma verbonden zijn. Cijfermatige verschillen gerealiseerde en geraamd cijfers 2022. VERSCHILLEN REALISATIE 2022 TEN OPZICHTE VAN BEGROTING 2022 in € 1.000 Prg

Omschrijving afwijking

Lasten Nadelig

Baten

Voordelig Nadelig

Voordelig Saldo

REALISATIE PROGRAMMA 3

1.086

6

1.080

BEGROTING PROGRAMMA 3

1.134

0

1.134

TOTAAL VERSCHILLEN

48

6

-54

TOTAAL VERSCHILLEN

0

48

0

6

-54

Algemene verschillen

0

30

0

6

-36

Alg

Salarissen

11

-11

Alg

Inhuur

11

-11

Alg

Kapitaallasten, doorberekening rentekosten

0

Alg

Kleine verschillen < € 10.000

0

8

Integrale veiligheid

0

0

3

0

6

-14

0

0

Uitvoering beleid Fysieke veiligheid

3

0

uitvoering beleid

0 0

18 18

0

0

-18 -18

Toelichting op de grotere verschillen tussen gerealiseerde cijfers en de definitieve begroting over 2022 Salarissen en inhuur: Verschillen op salarissen en inhuur worden kort toegelicht in paragraaf E bedrijfsvoering. Op de salariskosten en inhuur kosten na zijn er geen noemenswaardige verschillen. Het genoemde verschil van € 18.000 positief heeft vooral betrekking op het niet te hoeven betalen van piketvergoedingen aan de regio. Dit omdat er geleverd is in het beschikbaar stellen van mankracht.

- 39 -

Ruimte, wonen en ondernemen Programma 4 Visie van het programma Een sterk raamwerk van landschappelijke en ruimtelijke structuren van Woudenberg door duurzaam verbinden, combineren en vernieuwen van kwaliteiten.

Wat houdt het programma in? Het programma ruimte, wonen en ondernemen omvat een diversiteit aan beleidsterreinen in het fysieke domein. Het gaat zowel om lokaal beleid, waarover gerapporteerd wordt via de diverse beleidsnota’s, maar ook over de uitvoering van diverse wettelijke taken. De integraliteit van het beleid krijgt steeds meer vorm en een nieuw wettelijk kader via de toekomstige Omgevingswet. Het programma heeft ook diverse raakvlakken met onderdelen van andere programma’s.

- 40 -

Trends en ontwikkelingen • • •

• • •

De taken en ontwikkelingen die verband houden met het klimaatakkoord, zoals de Regionale Energiestrategie (hierna: RES), het verduurzamen van panden, aanpak energiearmoede, het opstellen van een Warmtevisie en de veranderingen in het fysiek domein die hiermee samenhangen. De druk op het buitengebied door nieuwe functies, wetgeving en de transitie van de landbouw, naast het belang van een gezond en vitaal platteland. Woudenberg is een aantrekkelijke woongemeente en merkt de druk op de woningmarkt. De samenstelling van de bevolking verandert, we vergrijzen net als andere gemeenten in Nederland, maar er is in Woudenberg geen sprake van ontgroening. Daarnaast is er ook in Woudenberg sprake van een huishoudensverkleining. Bij een goede woonomgeving past ook een sterke werkomgeving. Het versterken van de synergie tussen denkers en doeners in de beroepsbevolking, een goede bereikbaarheid, maar ook behoud en versterking van natuur en landschap, zijn daarbij belangrijk. De beleidskaders over de ruimtelijke kwaliteit moeten ervoor zorgen dat geen sprake is van ad-hoc-aanpassingen maar een ontwikkeling die ook op de lange termijn bijdraagt aan Woudenberg als aantrekkelijke woon-, werk- en verblijfsgemeente. Verwacht was dat het wettelijke kader medio 2022 aanzienlijk zou veranderen met de Omgevingswet.

Deze wetswijziging heeft effect maar versterkt ook de speerpunten van de dienstverlening in het bijzonder op het terrein van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Deze wetswijziging is echter uitgesteld tot waarschijnlijk 1 januari 2024. De landelijke coronamaatregelen hebben aan het begin van het jaar verschillende effecten gehad op de diverse programmaonderdelen en per onderdeel zal de komende jaren blijken wat de langetermijneffecten zijn.

Maatschappelijk effect 1: Ondersteunen van meer duurzaamheid voor mens, milieu en markt Wat wilden we bereiken? We willen bereiken dat in Woudenberg iedereen meewerkt om van Woudenberg een duurzame gemeente te maken. Voor wat betreft de klimaatdoelstellingen sluiten we aan bij de landelijke doelen. Daarnaast wordt de circulaire economie steeds belangrijker. Het rijk heeft de ambitie om in 2050 een volledige circulaire economie te hebben. De komende jaren wordt bekeken hoe we daar als Woudenberg onze bijdrage aan kunnen leveren. We werken aan vier grote duurzaamheidsthema’s, te weten energietransitie, klimaatadaptatie, circulaire economie en biodiversiteit. Wat hebben we daarvoor gedaan? Voorheen werkten we met de lokale duurzaamheidsmeter. Deze liet zien hoe de gemeentelijke organisatie scoort op duurzaamheid. Het instrument is echter niet aangepast aan bijvoorbeeld de ontwikkelingen naar aanleiding van het klimaatakkoord en daardoor gedateerd en doet het vaststellen van dit percentage tekort aan de werkelijke situatie is. In 2022 is een project gestart om een CO2-prestatieladder op te stellen. Hiermee wordt inzicht verkregen in de uitstoot en reductiemogelijkheden van CO2 voor de gemeentelijke organisatie. De uitkomsten daarvan kunnen nog niet verwerkt worden in deze jaarrekening.

Naast de interne duurzaamheid van de gemeentelijke organisatie werd ook gewerkt aan een duurzame samenleving. Met de uitvoering van de RES en de transitievisie warmte, het groenbeleidsplan en het duurzaamheidsbeleid wordt hier vorm aan gegeven, in het najaar van 2022 is het aandachtspunt energie armoede daaraan toegevoegd.

- 41 -

Basis is de campagne “Energie in Woudenberg”, waarin huiseigenaren worden ondersteund in het verduurzamen van hun woning en de subsidieregelingen RRE en RREW. Nadruk ligt eerst op energiebesparing. De taakstelling van RREW is in 2022 geheel gehaald. Resultaten: 235 bewoners hebben een LED lamp of Energiebox gekregen. 133 huurders kregen een energiebox met een persoonlijk advies aan huis. 400 huurders kregen een LED lamp en een douchetimer aan de deur. Er waren totaal 335 deelnemers aan energiecafé’s, thema-avonden energie e.d. Er zijn twee inkoopacties uitgevoerd door Duurzaam Bouwloket: Een eerste actie richtte zich op spouwmuurisolatie en vloerisolatie (29 offertes aangevraagd), en een tweede actie was gericht op glas HR++ glas en dakisolatie (80 offertes). Ook blijven we actief met bewustwording, bijvoorbeeld door de WAUW!denberg week in oktober. Dit kon dit jaar weer fysiek Nieuw zijn de doelen omtrent circulaire economie. Het rijk heeft de ambitie om in 2050 een volledige circulaire economie te hebben. Studenten van de HAN hebben een aanzet gemaakt voor plan van aanpak voor circulaire inkoop van producten door de gemeente. Circulaire produceren bij bedrijven komt in 2023 aan de orde. In het kader van het beleid op orde zijn de beleidsdocumenten van het geluidbeleid en het geurbeleid bezien op actualiteit en toepasbaarheid als bouwsteen voor het omgevingsplan.

Ten behoeve van een duurzame ontwikkeling van woonwijken is het convenant duurzame woningbouw vastgesteld.

Maatschappelijk effect 2: Meer ruimte voor het ontwikkelen van passende woningen en bedrijfsaanbod Wat wilden we bereiken? Wij willen bereiken dat het van jong tot oud goed wonen is in Woudenberg. De woonwensen en woningbehoefte van al onze inwoners willen wij zoveel mogelijk binnen onze gemeentegrenzen mogelijk maken. Duurzaam en toekomstbestendig voor iedereen in Woudenberg. Daarnaast maken wij jaarlijks prestatieafspraken met Omnia Wonen en de SHOW (Stichting Huurders Omnia Wonen). Een gezond economisch klimaat is van belang voor onze inwoners. Hier willen wij ons voor inzetten. Wonen en werken zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en dragen bij aan de gemeenschap die Woudenberg is. Werken in de buurt is goed voor mens en milieu. We willen graag mogelijkheden creëren voor (startende) ondernemers die ruimte nodig hebben voor hun bedrijf. Zo blijft het prettig wonen en werken in Woudenberg voor iedereen. Wat hebben we daarvoor gedaan? Elke twee jaar wordt een woonbehoefteonderzoek uitgevoerd. In 2022 is er een nieuw WBO uitgevoerd. Het nieuwe WBO 2022 geldt samen met de Woonvisie 2019+ en de bijbehorende Oplegger 2020+ met de Structuurvisie Woudenberg 2030 als leidraad voor de sturing op woningbouwplannen. In 2023 wordt het WBO verwerkt in een nieuwe Woonvisie, daarin wordt ook bezien wat de plannen van uit het Rijk inhouden voor de opgave van Woudenberg.

In 2022 zijn 160 woningen gerealiseerd, een groot deel daarvan in Hoevelaar aan de Nijverheidsweg. Met Omnia Wonen zijn wij bezig met een experiment voor het realiseren van doorstroming (bij de projecten Hoevelaar en de Nijverheyd) en het toevoegen van woningen voor starters, doormiddel van het project Klein maar Fijn, dat in 2022 vergund is. Meer ruimte voor bedrijven ontstaat mede door een sterk ondernemers- en vestigingsklimaat. In de corona periode en daarna heeft het Regionaal Bureau voor Toerisme (RBT) weer laten zien hoe belang samenwerking is voor de hele recreatiesector.

- 42 -

Bij het proces om te komen tot de Ontwikkelvisie regio Amersfoort is de inzet geweest om te komen tot zicht om lange termijn ontwikkelruimte voor wonen en werken ten behoeve van de Vitaliteit van Woudenberg. Het geeft geleid tot de afspraak om in 2022 samen met de provincie tot een maatwerk afspraak te komen, deze verkenning loopt nog door in 2023. Eind 2021 heeft de gemeenteraad de Visie op de Retail vastgesteld met een uitvoeringsagenda, hieraan is direct uitvoering gegeven door een centrum regisseur aan te stellen, de taskforce in te richten (in de loop van het jaar aangevuld met vastgoed) en de prioriteit actiepunten op te pakken. Hoewel deze Visie veel duidelijkheid geeft is het wel aan de marktpartijen (eigenaren en winkeliers) om tot concrete uitvoering te komen.

Maatschappelijk effect 3: Verdere versterking en behoud van het ruimtelijke en maatschappelijk raamwerk van Woudenberg Wat wilden we bereiken? Woudenberg wil het culturele erfgoed en het ruimtelijk raamwerk goed onderhouden en 'beleefbaar' maken. Dit is belangrijk voor de identiteit van Woudenberg. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de nota ruimtelijke kwaliteit, de Structuurvisie Woudenberg 2030 en de oplegger. Het wordt nader uitgewerkt in bestemmingsplannen en in de toekomst in omgevingsplannen. Wat hebben we daarvoor gedaan? In begin 2022 zijn diverse voorbereidende documenten voor de uitvoering van de Omgevingswet, vastgesteld door de gemeenteraad. De druk op het buitengebied van Woudenberg is groot vanuit diverse beleidsvelden en vraagt een voortdurende integrale afweging. Deels is dit samengekomen in het Ontwikkelbeeld Amersfoort, maar de verduurzaming van de landbouw, de stikstof brief van het kabinet, de RES, klimaat adaptatie en andere grondvragen is een blijvend aandachtspunt. Van belang om de waarde van een groen buitengebied in stand te houden. In 2022 zijn diverse wijzigingsplannen en bestemmingsplannen vastgesteld die er voor zorgen dat de betreffende locatie weer toekomst gericht is door aanpassing van een bestaande dan wel het bestemmen voor een nieuwe functie.

Maatschappelijk effect 4: Meer facilitering van particulier initiatief en gebruikmaken van expertise en creativiteit van de markt Wat wilden we bereiken? De rol van de gemeente kan veranderen en dat wordt juridisch verankerd door de komst van de Omgevingswet. We willen de rol en verantwoording van een initiatiefnemer verder versterken. Dit geldt voor het participeren met de omgeving en betrokkenen, waarmee inmiddels enkele jaren ervaring is en welke met de Omgevingswet een juridische basis krijgt. Als gemeente zullen we binnen de kaders van rechtszekerheid ruimte bieden in ons beleid en in onze dienstverlening. Wat hebben we daarvoor gedaan? Door het uitstel van de invoering van de Omgevingswet, zijn de activiteiten van de voorbereiding aangepast maar toch zoveel mogelijk uitgevoerd in 2022. De samenwerking met de raadsbegeleidingsgroep was daarbij van grote meerwaarde. De ervaringen met de participatie van de afgelopen jaren is benut om te komen tot een participatiewijzer, welke per 1 maart 2022 onder de geldende wetgeving ingevoerd is. Samen met alle ketenpartners binnen de provincie Utrecht zijn samenwerkingsafspraken gemaakt om onder de Omgevingswet met eenduidige werkprocessen de dienstverlening uit te voeren.

Gelijktijdig is de dienstverlening en ondersteuning van bedrijven en burgers onder de huidige wetgeving doorgegaan en zijn diverse vergunningen verleend en is uitvoering gegeven aan het toezicht op de bouw en de werking van bedrijven (laatste via de RUD).

- 43 -

Indicatoren Indicatoren

Definitie

Wijze van meten

Spanning op de woningmarkt

Kijkend naar de woningbehoefte zien wij dat er vraag is naar 90 – 110 woningen per jaar.

De twee jaarlijkse behoefte meting.

Aantal verleende omgevingsvergunningen voor bouwen

Per jaar verleende omgevingsvergunningen voor bouwen

Lokale werkgelegenheid

Particuliere plan initiatieven

Norm

2022

Streefwaarde

2021

2020

90-110 woningen per jaar

162

90-100

141

93

Per jaar verleende omgevingsvergunningen voor bouwen. Uit Key2.

2018: 140

112

100

118

93

Ontwikkeling arbeidsplaatsen

Jaarlijks beschikbaar in Economische monitor Regio Amersfoort

2019: 5.463

5.400

Cijfers nog niet bekend

5.463-

Aantal per jaar vastgestelde bestemmingsplannen / wijzigingsplannen naar aanleiding van particuliere initiatieven.

Tussen 1-1 en 31-12 vaststellingsbesluiten tevens rapportage aan provincie

Norm 2018: 6

Cijfers nog niet bekend 15

6

9

8

Verbonden partijen/ relevante samenwerkingspartners Verbonden partijen: RUD Utrecht, Mooi sticht, Veiligheidsregio Utrecht. Samenwerkingspartners: Omnia Wonen (per 2020 in plaats van Vallei Wonen), Huurdersbelangenvereniging Woudenberg, regio Amersfoort, Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug, Koninklijk Horeca Nederland, DES (winkeliersvereniging Door Eendracht Sterk), BSW (bedrijvenkring Scherpenzeel Woudenberg), LTO-Noord, RBT (Regionaal Bureau Toerisme), Projectontwikkelaars / initiatiefnemers ruimtelijke ontwikkelingen, Stichting Duurzaam Woudenberg, NMU, Rabobank, Zon op Woudenberg, agrarische samenwerking Food Valley.

- 44 -

Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma verbonden zijn.

VERSCHILLEN REALISATIE 2022 TEN OPZICHTE VAN BEGROTING 2022 in € 1.000

Prg

Omschrijving afwijking

Lasten

Nadelig

Baten

Voordelig Nadelig

Voordelig Saldo

REALISATIE PROGRAMMA 4

11.329

10.328

1.001

BEGROTING PROGRAMMA 4

8.917

7.712

1.204

TOTAAL VERSCHILLEN

2.412

TOTAAL VERSCHILLEN

2.544

132

Algemene verschillen

137

13

Alg

Salarissen

28

Alg

Inhuur

Alg

Kapitaallasten, doorberekening rentekosten

37

Alg

Kleine verschillen < € 10.000

72

Ruimtelijke ordening

0

2.615

-203

83

2.698

-203

21

0

145 28

13

-13 37 21

25

0

93 26

-51

4

Contributies en lidmaatschappen

15

-15

4

Diensten van derden

10

-10

4

Leges bijzondere wetten Omgevingswet structurele kosten

4

uitvoering beleid / diensten van derden Omgevingswet incidentele kosten

4

0

11

0

26

-26

0

-11

11 0

uitvoering beleid

7

-11 0

0

7

Projecten/ontwikkelingen

0

4

Voorbereiding Centrumplan fase III

53

4

Voorbereiding Zuid-Oost

0

-7 -7

0

0

0

57

-4 0

- 45 -

4

Voorbereiding Oost (Parallelweg)

0

4

Visie Dorpsranden

0

4 4

Volkshuisvesting

12

uitvoeringskosten

12

Economie

3

BIS opbrengsten en doorbetaling

3

Duurzame samenleving

12

4

kosten RUD

4

kosten duurzaamheid

12

WABO vergunningen

20

4

Diensten van derden

20

4

Opbrengsten leges

0

0

0

12 0 76

0 0

7

-4

7

-4

17

-81

76 0

-76 14

17

-5

0

34 20

14

Grondbedrijf

2.360

4

lasten Grexen

1.015

4

baten Grexen

4

afname boekwaarde Grexen

4

toename boekwaarden Grexen

4

Interne doorberekening

4

Verlies grexen

8

4

Toename voorzieningen

9

4

winst Grexen

12

0

48

14 2.648

-240 1.015

1.746 1.328

-1.746 1.328

587 48

-587 48 8

5

4

310

-310

Toelichting op de grotere verschillen tussen gerealiseerde cijfers en de definitieve begroting over 2022 Salarissen en inhuur: Verschillen op salarissen en inhuur worden kort toegelicht in paragraaf E bedrijfsvoering. Ruimtelijke ordening: Er zijn extra inkomsten op leges bijzondere wetten van € 26.000. Verder is er minder gebruik gemaakt van diensten van derden -/- € 10.000 en voor contributie en lidmaatschappen is € 15.000 minder uitgegeven.

- 46 -

Voor de omgevingswet zijn mede door het opnieuw uitstellen minder kosten gemaakt. Het voordeel is hier € 18.000. Projecten: De kosten voor ontwikkelingen in het centrum worden veelal gedekt uit subsidies. Hier zit een kleine correctie van 2021 in waardoor de opbrengsten € 4.000 hoger zijn dan de uitgaven. Dit wordt toegevoegd aan de reserve grondbedrijf. De kosten op overige projecten bestaan voornamelijk uit inhuur derden en worden gedekt uit de reserve grondbedrijf. Volkshuisvesting: Diverse extra kosten zoals het woningmarktonderzoek en opkoopbescherming zorgen voor extra kosten van € 12.000. Duurzame samenleving/milieu: Lagere afname van producten van het RUD geeft een voordeel van € 76.000. De kosten voor duurzaamheid worden veelal gedekt uit rijksbijdragen of provinciale subsidies. Aan “eigen” kosten is er € 5.000 minder uitgegeven. Wabo leges: Voor constructieberekeningen van bouwprojecten is € 20.000 extra aan diensten derden uitgegeven. De opbrengsten van de leges zelf blijven € 14.000 achter op de raming. Bouwgrondexploitaties: De geraamde bedragen voor het jaar 2022 vinden hun oorsprong in de herzieningen die vastgesteld zijn 2021. Vervoegen en/of verlaten van werkzaamheden en verkopen zorgen voor de grootste verschillen in uitgaven en inkomsten.

Aan de hand van de laatst opgestelde herzieningen in april 2023 van de grondexploitaties is gebleken dat de eerder geraamde resultaten van de grondexploitaties afwijken van de vastgestelde herzieningen uit 2021. Zo wordt er meer winst genomen op met name Amalialaan door het vervroegd afsluiten van de grondexploitatie. De voorzieningen die getroffen zijn om het negatieve resultaat van het Groene Woud en Spoorzone te dekken zijn positief bijgesteld. Afwijkingen in winstnemingen en te treffen voorzieningen hebben invloed op het jaarresultaat. Deze worden dan ook toegevoegd of onttrokken aan de algemene reserve grondbedrijf. Afwijkingen in kosten en baten hebben enkel invloed op de boekwaarde van de grondexploitatie en daarmee niet direct gevolgen voor het jaarresultaat. Voor overige toelichting op de grondexploitaties verwijzen wij u naar de paragraaf grondbeleid.

- 47 -

Dienstverlening Programma 5 Visie van het programma Samen met de inwoners, ondernemers en organisaties van Woudenberg beter zorgen voor een veilig, sociaal en leefbaar Woudenberg We willen dat iedereen zich thuis voelt in ons dorp en de gemeente ziet als professioneel partner. Daarom realiseren wij onze ambities samen met inwoners, (commerciële) organisaties en andere overheden. Daarbij zijn we: 1. betrouwbaar: onze inwoners hebben vertrouwen in de gemeente en andersom. We zeggen wat we doen EN doen wat we zeggen; 2. initiatiefrijk: onze medewerkers en samenwerkingspartners denken mee met onze klanten en bieden maatwerk waar nodig. Zij hebben als vertrekpunt: ‘ja, tenzij…’; 3. open: we laten zien wat we doen en leveren. Onze processen zijn transparant. We staan open voor (nieuwe) initiatieven en feedback en koppelen altijd terug naar de initiatiefnemer: inwoners zijn welkom in ons gemeentehuis.

Wat houdt het programma in?

- 48 Trends en ontwikkelingen •

•

• • • • •

•

Gemeenten richten steeds meer wendbare en flexibele organisaties in, om in te spelen op de maatschappelijke vragen en initiatieven van inwoners, ondernemers & organisaties en om te voldoen aan de aanvullende eisen van onze dienstverlening. Hierdoor staan zij steeds meer naast de inwoners en is de traditionele overheidsrol veranderd. Alles wat een organisatie doet is mede door de vergaande digitalisering snel zichtbaar en informatie is voor een groter publiek beschikbaar. Bovendien maken digitale ontwikkelingen het makkelijker voor inwoners om zelf het initiatief te nemen of zichzelf te organiseren. Dit vraagt om een overheid die samenwerkt, faciliteert en loslaat. Onze gemeente werkt langs het principe van het zogenaamde ‘ uitdaagrecht’ of ‘Right to challenge’. Wij zijn dan ook gereed voor de komst van de Omgevingswet in 2022 en al gewend aan een dergelijk besluitvormingsproces en bijbehorende werkwijze. We zijn flexibel geworden in en op en af schalen van de regels van ‘1,5 meter de samenleving’ Deze bewegingen blijven invloed hebben op de samenwerking met de samenleving, het organisatiebeleid, de dienstverlening, het HR-beleid en het communicatiebeleid. De afhankelijkheid van ICT en internet groeit. De kennis en kunde is vaak niet meer aanwezig in de gemeente om een goede en vooral veilige werking te kunnen waarborgen.

ICT wordt daardoor steeds meer extern en in de Cloud belegd. Uit landelijk onderzoek blijkt dat de ICT kosten bij gemeenten gemiddeld de afgelopen tien jaar zijn toegenomen. Dit als gevolg van verdergaande digitalisering, leveranciers die op licentiebasis hun product verkopen en extra personele lasten door meer aandacht voor beveiliging, privacy, applicatie- en gegevensbeheer. Gemeenten hebben op verschillende terreinen te maken met een veranderende arbeidsmarkt, een vergrijzend ambtenarenbestand en het veranderen, verschijnen en verdwijnen van functies. Bijvoorbeeld door opgaven als klimaatverandering en digitalisering. Vooral in functiegebieden ruimtelijke ordening/milieu/vergunningen, sociaal domein en automatisering/ICT/communicatie wordt groei verwacht. De financiële positie van de gemeente Woudenberg vraagt om herstelmaatregelen die nodig zijn om de begroting weer structureel en reëel in evenwicht te krijgen. De ambities bevinden zich op basisniveau: de basis op orde om te kunnen voldoen aan wet- en regelgeving en voorgeschreven kwaliteitseisen, overheidsbrede dienstverlening 2020 (Vereniging Directeuren Publiekszaken), de Digitale Agenda (VNG-KING) en de trends en ontwikkelingen voor de gemeenten van de toekomst (Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties). De taken worden in veel gevallen uitgevoerd in samenwerking met en door ketenpartners.

Kosten van dienstverlening door ketenpartners laten een stijgende lijn zien, onder andere loon- en prijsstijgingen. De focus ligt op het beheersen van de(ze) kosten.

Maatschappelijk effect 1 – Gemakkelijker maken voor inwoners, ondernemers en organisaties om initiatieven te realiseren Wat wilden we bereiken? Veel inwoners zetten zich graag in voor het verbeteren van de eigen buurt, anderen richten zich op thema’s als eenzaamheid, klimaat, wonen en duurzaamheid. Zij verwachten hierbij een overheid die meedoet en niet meer alleen vertelt hoe het moet. Dit vraagt om een overheid die samenwerkt, faciliteert en loslaat. Wat hebben we daarvoor gedaan? Bij het stimuleren van inwoners, ondernemers en organisaties om nieuwe initiatieven te ontwikkelen, heeft de gemeente Woudenberg een participerende, meedenkende, en faciliterende rol gespeeld. Daarbij heeft de gemeente een flexibele en open houding aangenomen. Wij hebben onze waardering uitgesproken voor initiatieven en activi-

- 49 teiten van inwoners en maatschappelijke organisaties. Met de invoering van de Omgevingswet (vooralsnog in 2023) moet het met minder regels en meer ruimte voor initiatief makkelijker zijn voor inwoners om zelf aan de slag te gaan met de verbetering van hun leefomgeving.

Maatschappelijk effect 2 – Tijdiger betrekken van inwoners, ondernemers en organisaties bij het opstellen en uitvoeren van beleid Wat wilden we bereiken? Begrijpelijk en gedragen beleid en besluiten die aansluiten bij de wensen en behoeften van de Woudenbergse samenleving. De samenleving staat centraal. Meer dan ooit zien we dat beleid vaak beter wordt als inwoners daadwerkelijk worden betrokken bij de voorbereiding daarvan en dat het draagvlak onder inwoners de legitimiteit en acceptatie van beslissingen vergroot. Wat hebben we daarvoor gedaan? De gemeente heeft zich actief ingezet voor participatie met haar inwoners. Daarvoor zijn verschillende participatievormen gebruikt waarbij inwoners, ondernemers en overige belanghebbenden betrokken zijn geweest bij besluitvorming, beleidvorming en andere activiteiten. Zo heeft er participatie plaats gevonden bij projecten in de ruimtelijke ordening. Bijvoorbeeld bij het (her)inrichten van straten, onderzoeken van locatie(s) van woningen en (her)inrichting van groene ruimtes. Maar we zijn ook met inwoners in gesprek gegaan over bijvoorbeeld een gezellige en veilige jaarwisseling en de opvang van Oekraiense vluchtelingen. Hoe hebben we dit gedaan? • • • • •

(Digitaal) informeren en meedenken; het verstrekken van informatie over (ruimtelijke) plannen van de gemeenten. Door middel van bijvoorbeeld een inloopavond, informatieavond en het gemeentenieuws. (Digitale) enquêtes: inwoners en overige belanghebbenden is gevraagd hun mening te geven over een bepaald onderwerp, zoals het klanttevredenheidsonderzoek. Buurt- of wijkbijeenkomsten: buurtbewoners zijn bij elkaar gekomen om geïnformeerd te worden en mee te praten/denken over een bepaald onderwerp in de buurt of wijk. Inspraak- en bezwaarprocedures: inwoners konden hun mening geven over plannen of besluiten van de gemeente en eventueel bezwaar maken. Participatie via sociale media: inwoners en overige belanghebbenden konden via sociale media hun mening geven over zaken en daarbij andere inwoners en/of (overheids)instanties betrekken.

Deze wijze heeft eraan bijgedragen dat beslissingen beter aansloten bij de behoeften en wensen van inwoners en overige belanghebbenden wat bevorderlijk werkt voor een grotere acceptatie, betrokkenheid en vertrouwen.

- 50 Maatschappelijk effect 3 – Meer digitale dienstverlening en alleen persoonlijke dienstverlening waar nodig Wat wilden we bereiken? Inwoners, bedrijven en organisaties verwachten (24/7) een beroep te kunnen doen op gemeentelijke dienstverlening via meerdere kanalen. Dit vraagt om een organisatie die de basis op orde heeft en gebruik kan maken van beschikbare informatie en technische mogelijkheden. Met een voldoende informatiehuishouding kan de gemeente Woudenberg haar ambities (blijven) waarmaken. We zijn aangesloten op de gemeenschappelijke visie en ambitie op dienstverlening van gemeenten, provincies, waterschappen, uitvoeringsorganisatie en het Rijk: ‘één digitale overheid: betere service, méér gemak’. Hierin staat de vraag van inwoners, organisaties en ondernemers centraal. We richten onze dienstverlening zo efficiënt mogelijk in. Waar mogelijk heeft digitaal contact met inwoners, organisaties en bedrijven de voorkeur. Hierbij voldoen we zoveel mogelijk aan het tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid voor onze websites en mobiele applicaties. We houden rekening met onze lezers, kiezen een persoonlijke benadering en zorgen dat de taal begrijpelijk is. Dit volgens de ‘direct duidelijk-deal’ van 2020. Waar persoonlijk contact noodzakelijk is en/of dit de kwaliteit van de dienstverlening bevordert, maken we dit mogelijk.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Ons gemeentelijk informatielandschap wordt zo ingericht dat de samenhang en uitwisselbaarheid van informatie van en voor inwoners steeds verder wordt verbeterd. Vanuit deze doelstelling is ons klantcontactcentrum gefaciliteerd met een modern KlantContactSysteem. Hierdoor hebben we zicht op de wijze waarover en wanneer de gemeente bevraagd wordt door inwoners, bedrijven en organisaties. Ook krijgt de KCC-medewerker informatie beschikbaar om snel en deskundig vragen van inwoners te beantwoorden. Door aan te sluiten op de Digitale Belastingbalie kunnen we inwoners online inzage geven in de status van de zaken die ze met de gemeente doen. We houden oog voor een goede balans tussen digitaal en persoonlijk contact met inwoners. We registreren en monitoren onze klantcontacten. Latere invoering van de Omgevingswet geeft meer tijd om weloverwogen stappen te zetten in het ICT proces t.b.v. burgerparticipatie voor inspraak en beleidsvorming over de inrichting van de buitenruimte. De essentie van de omgevingswet vraagt om anders denken en werken en daarmee ook om passende applicaties en aangepaste inrichting van de werkprocessen. In 2022 zijn de Gemeenteraadsverkiezingen georganiseerd met inachtneming van de coronamaatregelen. Zo konden inwoners op drie dagen hun stem uitbrengen en was het ook mogelijk om per post te stemmen.

Gemeenten hebben een financiële compensatie vanuit het Rijk ontvangen om de verkiezingen goed en veilig te organiseren. Samenwerken om zelfstandig te blijven in dienstverlening vraagt om maatregelen die de continuïteit van onze bedrijfsprocessen waarborgen. Met onze samenwerkingspartners maken we afspraken over hoe we de teams van onze organisatie voldoende faciliteren en vullen onze rol van opdrachtgever helder in. Voorbeelden hiervan zijn de belastingsamenwerking en de samenwerking met de gemeente Veenendaal op het terrein van ICT.

- 51 Maatschappelijk effect 4 – Beter beheer en zorgvuldig gebruik van gegevens van inwoners, ondernemers en organisaties Wat wilden we bereiken? Toenemende digitalisering vereist dat we zorgvuldig en veilig omgaan met de informatie en gegevens van inwoners, ondernemers en organisaties. Een betrouwbare, beschikbare en correcte informatiehuishouding is essentieel. Inwoners willen zaken digitaal kunnen regelen bij de gemeente, ongeacht plaats en tijd. Denk bijvoorbeeld aan het maken van een afspraak of het aanvragen van producten of diensten. Dit vraagt om een organisatie die informatieveiligheid op orde heeft en gebruik kan maken van beschikbare data en technische mogelijkheden. De gemeente voldoet aan BIO (Baseline Informatiebeveiliging Overheid) waarin wordt gestreefd naar één basisniveau voor informatiebeveiliging binnen de gehele overheid. Hiernaast voldoen we aan de AVG en ENSIA-normen die worden gesteld aan informatieveiligheid, privacy, beheer en ontsluiting van gegevens van inwoners, ondernemers en organisaties. Bijvoorbeeld het gebruik van DIGID, Suwinet en de basisregistraties. Wat hebben we daarvoor gedaan? We gaan als gemeente Woudenberg voldoen aan de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). De BIO beoogt een eenduidige en herkenbare stevige basis voor een veilige digitale overheid.

Dit betekent overigens niet dat alle maatregelen in 2022 van kracht zijn of kunnen zijn. Daarom wordt door Woudenberg gewerkt volgens het principe “pas toe of leg uit”. Het uiteindelijke doel is wel om volledig aan de BIO te voldoen. Een belangrijke factor bij informatieveiligheid is de menselijke factor. Alle nieuwe medewerkers krijgen een basiscursus “informatieveiligheid en privacy” aangeboden. Daarnaast wordt er wekelijks een e-mail met kennisvraag verstuurd om bewustwording te creëren en er worden phising mails verstuurd. Flexibel werken is de nieuwe norm geworden. Gegevensbescherming vanuit een thuiswerkplek, een veilige digitale werkomgeving en cybersecurity staan hoog op de prioriteitenlijst. Alle medewerkers hebben een beheerde, beveiligde laptop van de werkgever gekregen. Daarnaast worden Cloudapplicaties extra beveiligd via MFA (Multi factor authenticatie). Verantwoorden over de kwaliteit van informatieveiligheid op basis van de Eenduidige Normatiek Single Information Audit (ENSIA). ENSIA is een gezamenlijk project van het ministerie van Binnenlandse Zaken, de VNG, gemeenten, het ministerie van Sociale Zaken & Werkgelegenheid en het ministerie van Infrastructuur & Milieu en is bedoeld om het verantwoordingsproces over informatieveiligheid bij gemeenten verder te professionaliseren.

Door het toezicht te bundelen en aan te sluiten op de gemeentelijke planning & control-cyclus heeft het gemeentebestuur meer overzicht over de stand van zaken van de informatieveiligheid en kan het hier ook beter op sturen. De ENSIAselfassessments worden jaarlijks, periodiek afgenomen, gevolgd door een collegeverklaring en een assurance-verklaring voor DIGID, Suwinet en de basisregistraties BAG, BGT, BRO, WOZ, BRP en PUN. De eisen met betrekking tot informatieveiligheid worden steeds strenger, waardoor het steeds lastiger wordt om hier als zelfstandige gemeente aan te voldoen. Er zijn al enkele applicaties in de Cloud gezet met als doel deze verantwoording bij de leverancier te beleggen . Via een TPM (Third Party Memorandum) legt de leverancier verantwoording af over het veilig houden van de applicatie en data. De leverancier wordt jaarlijks beoordeeld door een auditor. Deze ontwikkeling zet door in de aankomende jaren.

- 52 -

Maatschappelijk effect 5 - Effectievere en efficiëntere bedrijfsvoering Wat wilden we bereiken? Uitgangspunt bij de visie op het dorp Woudenberg en bij de organisatieontwikkeling is dat de samenleving een netwerk is. Met de organisatieverandering in 2020 was de wens hier op aan te sluiten. De inwoner en maatschappelijke vraagstukken in de Woudenbergse samenleving zijn het uitgangspunt. De ontwikkeling die toen is ingezet heeft niet het gewenst effect gehad. De doelen van de toenmalige visie staan echter nog overeind: een netwerkgemeente die maximaal samenwerkt met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en partners in de regio en zo meebeweegt met de vragen die zich voordoen in de samenleving. Een gemeente die initieert, luistert en anticipeert zodat zij goed aansluit op de behoeftes en belangen van ons dorp. De samenloop van organisatieverandering, interim management, bezuinigingen en Corona hebben tot effect gehad dat de organisatie steeds meer in zichzelf keerde. In 2022 is daarvoor een verandering ingezet. De opgaven en uitdagingen waar gemeenten, en ook Woudenberg, voor staan op het gebied van bedrijfsvoering worden steeds complexer. De schaalgrootte van onze gemeente, het ambitieniveau van de dienstverlening, de gewenste organisatieontwikkeling en de complexiteit van informatisering maken samenwerken noodzakelijk. Maar eerst moet het eigen huis op orde.

We willen kwalitatief hoogwaardige (e-)dienstverlening leveren en onze kwetsbaarheid in bedrijfsvoering verminderen. Om als organisatie in te kunnen spelen op maatschappelijke ontwikkelingen en vraagstukken, is een wendbare organisatie nodig. Meer wendbaarheid zou behaald worden door minder hiërarchie. Inmiddels is duidelijk dat sturing toch, tot op zekere hoogte, nodig is. We hebben met bijvoorbeeld de opvang van Oekraïeners laten zien dat we als kleine organisatie grote zaken snel voor elkaar kunnen krijgen. Door ruimte te geven aan vakmanschap van medewerkers en hen te stimuleren een stap naar voren te zetten, is dat gelukt. In 2022 was de centrale gedachte; elke medewerker verdient een geïnteresseerde leidinggevende, die het gesprek aangaat om te kijken wat er nodig op het gebied van welzijn, ontwikkeling en scholing. Daar willen we in de komende jaren verder op investeren. Uiteindelijk moet het naar binnen keren van de organisatie, het verloop en het verzuim gekenterd worden naar een gezonde, open organisatie. Waar het fijn is om te werken, maar waar vooral ruimte is voor de signalen vanuit de gemeenschap. Daar zijn de eerste stappen voor gezet, dit blijft het college in het oog houden. Het gaat om een balans tussen ambities en werkdruk, tussen wettelijke taken en doen wat het dorp van ons vraagt.

Wat hebben we daarvoor gedaan? De interim secretaris heeft bij zijn afscheid de toenmalige gemeenteraad bijgepraat over de stand van zaken van de ambtelijke organisatie. Daarbij is aangegeven dat er sprake was van een te kleine ambtelijke capaciteit om alle taken uit te voeren die de gemeente Woudenberg wettelijk gezien moet oppakken. De nieuwe (waarnemende) directie heeft vervolgens in het voorjaar van 2022 een scherpe analyse opgesteld die aan de raad is verzonden bij de Kaderbrief. De gemeente worstelde met een hoog ziekteverzuim. Dit verzuim was vooral langdurig van aard. In maart 2022 piekte het verzuim op 14%. Het was duidelijk dat er een andere koers moest worden gevaren om de situatie te verbeteren. Met de gemeenteraad is afgesproken dat bij de begroting van 2023 en verder een update op de analyse zou worden gegeven. Op moment van schrijven is het huidige verzuim 7,3%.De organisatie is vervolgens aan de slag gegaan met een organisatieplan, waarin de grootste pijnpunten zouden worden opgelost. Het heeft geresulteerd in een organisatieverandering, waarbij het management is teruggebracht in de organisatie en er op een aantal domeinen een uitbreiding van capaciteit heeft plaatsgevonden.

- 53 De organisatie moet zich herstellen van twee Corona jaren, een organisatieverandering die niet de gewenste effecten heeft gehad, de bezuinigsingsdialogen en een hoog ziekteverzuim veroorzaakt door werkdruk. Er is extra inzet gepleegd op het gebied van integriteit, in 2022 is een nieuw intern integriteitsbeleid opgesteld, welke in het eerste kwartaal van 2023 is vastgesteld door de directie. Er zijn meer individuele gesprekken gevoerd met medewerkers, het ziekteverzuim is in de loop van 2022 langzaam gedaald. Daarna is door de griepepidemie en een nieuwe Corona golf het verzuim weer gestegen. Het langdurig verzuim is afgenomen. In 2023 wordt de organisatieverandering verder vormgegeven. Het managementteam is na het eerste kwartaal geïnstalleerd, vervolgens zullen meerdere verbeteringen in de processen en het inzicht in de organisatie worden verbeterd. Dat is een pad dat in 2022 is ingezet. Het gaat dan bijvoorbeeld om dynamische lijsten voor de bezetting ten opzichte van de loonsom, het integriteitsbeleid, maar ook de start om te komen tot een nieuwe organisatievisie, dat traject moet in de tweede helft van 2023 vorm krijgen. De organisatie heeft een ‘in-house’ coach aangesteld, een collega met ervaring in coaching die nieuwe medewerkers helpt om zich wegwijs te maken binnen de gemeente.

Zeker nu we steeds meer medewerkers zonder gemeentelijke ervaring aannemen is dit een vereiste. Ook is er een eigen training ontwikkeld ‘Hoe werkt de gemeente’. Met bijbehorend intervisie traject. De werkdruk binnen de organisatie blijft hoog. De vacatureruimte met de aanvullende budgetten voor personeel aan het begin van 2023 was groot. Dat is de opdracht voor het nieuwe jaar nadat in 2022 de verandering was ingezet; zorg voor rust in de organisatie, verminder de hoeveelheid ad hoc werk en zorg voor meer structuur. Het nieuwe MT zal in 2023 daar stappen voor zetten. Uiteindelijk moet het resulteren in een gemeentelijke organisatie die open staat voor signalen van buiten, die beter integraal met elkaar samen werkt, waar voldoende sturingsinformatie aanwezig is en waar er zicht is op de ontwikkelingen in onze samenleving die spelen, zodat hier rekening mee kan worden gehouden bij het opstellen van nieuw beleid en de reguliere uitvoering. 2022 ziet het college wat dat betreft als tussenjaar. Integriteit is een belangrijk onderdeel van hoe de organisatie wordt aangestuurd. Het nieuwe beleid is daar slechts één onderdeel van. Er dient een verdere professionalisering plaats te vinden, medewerkers worden aangesproken op hun verantwoordelijkheid en het samenspel met het bestuur om te komen tot nieuw beleid moet verbeteren.