04. Jaarverslag 2020.pdf

J a a r v e r s l a g 2 0 20

Gemeente Woudenberg

GEMEENTE WOUDENBERG Inhoudsopgave jaarverslag 2020 PROGRAMMAVERANTWOORDING EN PARAGRAFEN

Bladzijde

Inleiding (inclusief eindcijfers rekening 2020) * Samenvatting resultaat * Samenstelling resultaat * Voorstel resultaatbestemming 2020 (te verwerken in 2021) * Financieringspositie * Gebeurtenissen na balansdatum Vaststelling jaarrekening Overzicht baten en lasten 2020 Leeswijzer jaarverslag Programma’s 1 – Samenleving 2 – Leefomgeving 3 – Veiligheid 4 – Ruimte, wonen en ondernemen 5 – Dienstverlening 6 – Algemene dekkingsmiddelen Paragrafen Paragrafen algemeen A – Lokale heffingen B – Weerstandsvermogen en risicobeheersing C – Onderhoud kapitaalgoederen D – Financiering E – Bedrijfsvoering F – Verbonden partijen G – Grondbeleid Programma-indeling Jaarrekening Beknopt exploitatieoverzicht over 2020 Verschillenanalyse 2020 Balans per 31 december 2020 Toelichtingen * Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling * Toelichting op de balans per 31 december 2020 Bijlagen * Brutoverloop reserves * Brutoverloop voorzieningen * Autorisatie reserves * Bijlage exploitatiecijfers volgens uniforme taakvelden * Bijlage berekening Wet Normering Topinkomens (WNT) * Bijlage specificatie incidentele baten en lasten * Bijlage rechtmatigheidsanalyse begrotingsoverschrijdingen * Bijlage verplichte prestatie-indicatoren * SiSa-bijlage Overige gegevens

1 1 3 3 4 4 5 6 7 10 20 30 38 47 62 71 73 81 90 108 115 119 130 143 147 148 151 152 156 174 188 192 195 199 200 202 204

-1-

INLEIDING (INCLUSIEF EINDCIJFERS) JAARREKENING 2020 1. Samenvatting resultaat Hierbij bieden wij u het jaarverslag 2020 aan. Met dit document legt het college verantwoording af over het in het jaar 2020 gevoerde beleid en beheer. De jaarrekening 2020 sluit, inclusief mutaties reserves, met een voordelig resultaat van € 123.369, de jaarrekening over 2019 sloot met een nadelig resultaat van € 667.000. De laatste raming, de financiële najaarsrapportage 2020 gaf een nadelig resultaat van € 369.000. Het resultaat van de jaarrekening is € 492.369 voordeliger dan geraamd. Het jaar 2020 was geen gewoon jaar. Het verwacht tekort bij de Zomernota 2020 van € 992.000 is, onder andere, door grote inspanningen van de organisatie omgezet naar een voordelig resultaat van € 123.000. De omzetting naar een voordelig resultaat is deels ook het gevolg corona. Onder punt 2, berekening resultaat geven wij een beknopte analyse van de belangrijkste financiële feiten welke het verschil tussen het geraamde saldo van de financiële najaarsrapportage en de jaarrekening veroorzaakten. Het voordelig resultaat kwam per saldo tot stand door het resultaat uit normale bedrijfsvoering van € 17.000 voordelig, een negatief saldo uit het grondbedrijf van € 231.000 en een totaal aan incidentele baten en lasten van € 452.000 nadelig.

Hiernaast werd een bedrag van € 1.729.000 aan de reserves toegevoegd en een bedrag van € 2.518.000 aan de reserves onttrokken. Per saldo geeft dit een positief resultaat van € 123.000 afgerond. Over 2020 heeft er een winstneming plaats gevonden vanuit de grondexploitatie Amalialaan van € 240.000 en vanuit grondexploitatie Hoevelaar fase 1 € 76.000. Voor het tekort grondexploitatie Nijverheidsweg is de voorziening met € 667.000 verhoogd, voor het tekort grondexploitatie Het Groene Woud is een voorziening getroffen van € 39.000 en de voorziening voor het tekort grondexploitaties Spoorzone A2 en B is verlaagd met € 60.000. Daarnaast is er voor de 2e toegang Hoevelaar een voorziening gevormd van € 44.000. Per saldo is er € 381.000 onttrokken aan de algemene reserve grondbedrijf (conform raadsbesluit april 2021). Het positief resultaat van € 123.000 is veroorzaakt door vele meevallers (zoals: lagere kosten leerlingenvervoer, minima, Coöperatie DKS, bijstand, re-integratie, Wmo, verkeersplannen, wegen en bermen en RUD.) Daarnaast waren er meer inkomsten bij begrafenisrechten, leges omgevingsvergunningen, toeristenbelasting en verkoop grond Kon. Julianaplein. De belangrijkste tegenvallers zijn: hogere voorziening pensioen (oud) wethouders en hogere kosten jeugd.

Door de vele meevallers en extra inkomsten is besloten de onttrekking uit de reserve sociaal domein niet te laten plaatsvinden maar deze te gebruiken voor het verwacht tekort in 2021. Onderstaand geven wij in hoofdlijnen een specificatie van de resultaatbepaling over 2020 met vergelijkende cijfers over 2019, alsmede een korte toelichting op de incidentele baten en lasten 2020. In de incidentele baten en lasten zijn onder andere een aantal afrekeningen over eerdere boekjaren verwerkt, welke echter niet meer in de desbetreffende boekjaren verwerkt konden worden. Het resultaat is als volgt opgebouwd: Resultaatbepaling Saldo van baten en lasten uit de normale bedrijfsvoering Saldo van baten en lasten uit het grondbedrijf Buitengewone baten en lasten Saldo voor resultaatbestemming Resultaatbestemming Mutaties in reserves Totaal stortingen in reserves Totaal onttrekkingen uit reserves Saldo na resultaatbestemming

Jaar 2020

Jaar 2019

17.000 V 231.000 N 452.000 N

2.311.000 N 328.000 V 275.000 N

666.000 N

2.258.000 N

1.729.000 N 2.518.000 V

1.391.000 N 2.982.000 V

123.000 V

667.000 N

-2-

Specificatie incidentele baten en lasten / afrekeningen vorige dienstjaren Progr. 1 1 1 1 1 2 4 4 5 5 5 5 -

1 1 2 4 5 5 5 5 6 6 6 -

Buitengewone lasten Gezondheidszorg, afrekening 2019 Diverse stichtingen, afrekening subsidie 2019 Bijstandsverlening, kosten TOZO Sociaal domein, afrekeningen hulpmiddelen voorgaande jaren Sociaal domein, toevoeging voorziening toegekend recht 2020 Afvalverwijdering, afrekening ROVA en AVU oude jaren Voorziening in tekort grondexploitaties Voorziening 2e toegang Hoevelaar ICT, kosten 2019 ten onrechte niet verwerkt in 2019 Herziening voorzieningen pensioen- en wachtgeld oud-wethouders Afwikkeling kosten overgang belastingen naar Veenendaal Aankoopkosten Koningin Julianaplein Diverse programma’s, kosten gerelateerd aan Covid-19 crisis Diverse kosten Totaal buitengewone lasten

24.000 N 23.000 V 905.000 N 15.000 N 133.000 N 9.000 V 717.000 N 44.000 N 15.000 N 76.000 N 217.000 N 367.000 N 245.000 N 2.000 V 2.724.000 N

Buitengewone baten Teruggave btw inzake reïntegratiekosten voorgaande jaren Vergoeding TOZO, minus overheveling restant naar volgend jaar Afrekeningen afval Wastetool – Afvalfonds voorgaande jaren Bijstelling in voorziening tekort grondexploitaties Vrijval voorziening OZB ivm tariefstelling 2019 Afwikkeling exploitatie aula Henschoterhof voorgaande jaren Opbrengsten verkoop Julianaplein Afwikkeling woningbouwvereniging Slimmer Kopen Het Groene Woud Algemene uitkering, uitkeringen in verband met Covid-19 Algemene uitkering, bijstellingen 2017 - 2018 Meeropbrengsten ozb door controles belastingadministratie Diverse opbrengsten Totaal buitengewone baten

63.000 V 931.000 V 89.000 N 115.000 V 50.000 V 14.000 V 573.000 V 88.000 V 345.000 V 120.000 V 58.000 V 4.000 V 2.272.000 V

Saldo buitengewone lasten en baten

452.000 N

Exploitatieopzetten grondbedrijf In april 2021 zijn de grondexploitaties van het Groene Woud, Amalialaan, Spoorzone A2, Spoorzone B, Hoevelaar fase 1 en Nijverheidsweg herzien. De exploitatieopzetten laten de volgende resultaten zien: * Complex Het Groene Woud * Complex Amalialaan * Complex Hoevelaar fase 1 * Complex Nijverheidsweg * Complex Spoorzone A2 * Complex Spoorzone B

39.446 2.264.204 1.235.341 826.219 89.291 118.558

nadelig voordelig voordelig nadelig nadelig nadelig

-3-

EINDCIJFERS

EINDIJFERS REKENING VAN BATEN EN LASTEN 2020 LASTEN (inclusief toevoegingen aan de reserves) BATEN (inclusief onttrekkingen aan de reserves) VOORDELIG REKENINGSALDO

39.966.560 40.089.929 123.369

2. Samenstelling resultaat In de financiële najaarsrapportage was rekening gehouden met een nadelig resultaat van € 369.000. De jaarrekening sluit met een voordelig resultaat van € 123.000. Saldo jaarrekening 2020 123.000 V Saldo begroting na wijziging (financiële najaarsrapportage 2020) 369.000 N Te analyseren verschil werkelijk ten opzichte van begroot 492.000 V De grotere verschillen op product (groep) zijn: Nadelig Versterking burgerkracht en basis zorgvoorzieningen Nabije en lichte ondersteuning door sociaal team en loket Specialistisch aanbod IBOR Overig beheer leefomgeving Afval, riool en begraven Veiligheid Ruimtelijke omgeving Volkshuisvesting Grondexploitaties Economie Duurzame samenleving Basisregistraties Bestuur Vastgoed en overige Overhead (bedrijfsvoering) Lokale heffingen Algemene uitkering Treasury Mutaties reserves Overig

Voordelig 30.000 274.000 118.000 87.000 88.000 205.000

32.000 23.000 38.000 905.000 112.000 175.000 75.000 322.000 191.000 111.000 41.000 32.000 153.000

1.263.000

1.755.000

Voor een uitgebreidere toelichting op de verschillen : zie toelichting programma 1 tot en met 5 en in de verschillenanalyse 2020.

3. Voorstel resultaatverdeling 2020 (te verwerken in 2020) Het voordelig resultaat over 2020 bedraagt € 123.369. Het college van burgemeester en wethouders vraagt aan de raad dit saldo als volgt te dekken: Onttrekking algemene reserve Toevoeging algemene reserve grondbedrijf* Totaal

€ € €

82.147 V 205.516 N 123.369 N

* In de notitie Stille Reserves (raad oktober 2020) is vermeld dat de opbrengst Kon. Julianaplein vooralsnog beschikbaar wordt gehouden voor de uitvoering Centrumplan fase 3. In het voordelig resultaat van € 123.369 is de opbrengst Kon. Julianaplein ad. € 205.516 verwerkt. Daarom wordt voorgesteld de opbrengst Kon. Julianaplein via resultaatverdeling 2020 toe te voegen aan de algemene reserve grondbedrijf.

-4-

4. Financieringspositie De financieringspositie van de gemeente geeft per 31 december 2020 het volgende beeld (bedragen in € 1.000): 2020

2019

A. Vaste activa / voorraden • Immateriële vaste activa • Materiële vaste activa • Financiële vaste activa • Voorraden (gronden) Totaal

942 23.098 2.399 9.447 35.886

35 22.422 2.451 12.550 37.458

B. Financiering met eigen en vreemd vermogen • Reserves • Saldo jaarrekening • Voorzieningen • Opgenomen langlopende leningen Totaal

7.941 123 8.226 16.260 32.550

9.252 -/-667 7.742 18.127 34.454

3.336

3.004

Financieringstekort (A-B) Financieringsoverschot (B-A)

Het financieringstekort is ten opzichte van 2019 licht toegenomen. De vaste activa is licht gestegen en de voorraden zijn flink gedaald ten opzichte van 2019. De financieringszijde is flink afgenomen als gevolg van aflossing van langlopende geldleningen.

5. Gebeurtenissen na balansdatum COVID-19 virus De financiële gevolgen 2020 van het COVID-19 (corona) virus zijn verwerkt in de jaarrekening. Een deel van de rijksuitkering coronagelden 2020 is gereserveerd in 2021 voor kosten als gevolg van corona die nu nog niet in z’n geheel inzichtelijk zijn. De impact van het coronavirus zal, evenals in 2020, ook in 2021 via de diverse financiële documenten geactualiseerd in beeld worden gebracht en worden voorgelegd aan de raad.

-5-

Vaststellingsbesluit De raad van de gemeente Woudenberg gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 1 juni 2021

gelet op artikel 198 van de Gemeentewet en artikel 24 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten;

Besluit: De jaarrekening 2020 als volgt vast te stellen: Exploitatie 2020 • Lasten • Baten • Voordelig rekeningsaldo

€ 39.966.560 € 40.089.929 € 123.369

Balans 2020 • Activa • Passiva

€ 43.509.243 € 43.509.243

Het voordelig rekeningsaldo 2020 ad. € 123.369 als volgt te verwerken: • •

Onttrekking algemene reserve Toevoeging algemene reserve grondbedrijf Totaal

Vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 1 juli 2021.

K. Wiesenekker raadsgriffier

Y.P. van Mastrigt voorzitter

€ € €

82.147 -205.516 -123.369

-6OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN OVER HET JAAR 2020

Groot totaal Programma's Samenleving Leefomgeving Veiligheid Ruimte, wonen en ondernemen Bestuur en dienstverlening Totaal Programma's Algemene dekkingsmiddelen Lokale heffingen Algemene uitkeringen Treasury Totaal Algemene dekkingsmiddelen Overige Overhead Heffing VPB Onvoorzien Totaal Overige Saldo van baten en lasten Mutaties reserves Resultaatbepaling Totaal Mutaties reserves Resultaat Gerealiseerde resultaat Totaal Resultaat

Realisatie begrotingsjaar Lasten Baten Saldo 40.090 40.090 0

Raming begrotingsjaar na wijziging Lasten Baten Saldo 40.333 40.333 0

Raming begrotingsjaar voor wijziging Lasten Baten Saldo 36.852 36.852 0

Lasten 44.468

Jaarrekening 2019 Baten 44.468

Saldo 0

14.272 4.232 976 11.364 2.228 33.072

2.943 3.051 12 9.785 210 16.001

11.329 1.181 964 1.579 2.018 17.071

14.630 4.335 932 11.803 1.954 33.654

2.878 2.774 0 11.039 183 16.874

11.752 1.561 932 764 1.771 16.780

12.901 4.286 917 11.533 1.397 31.034

1.761 2.809 0 10.730 230 15.530

11.140 1.477 917 803 1.167 15.504

13.499 4.763 935 17.045 1.860 38.102

1.972 2.917 2 16.155 189 21.235

11.527 1.846 933 890 1.671 16.867

1 0 79 80

2.817 17.433 137 20.387

2.81617.4335820.307-

0 0 84 84

2.705 17.392 173 20.270

2.70517.3928920.186-

0 0 97 97

2.688 16.313 183 19.184

2.68816.3138619.087-

0 0 109 109

2.669 16.078 173 18.920

2.66916.0786418.811-

4.539 70 452 5.061

451 0 730 1.181

4.088 70 2783.880

4.736 69 102 4.907

454 0 63 517

4.282 69 39 4.390

4.406 0 0 4.406

530 0 0 530

3.876 0 0 3.876

4.521 120465 4.866

519 0 145 664

4.002 120320 4.202

38.213

37.569

644

38.645

37.661

984

35.537

35.244

293

43.077

40.819

2.258

1.754 1.754

2.521 2.521

767767-

1.688 1.688

2.303 2.303

615615-

1.271 1.271

1.608 1.608

337337-

1.391 1.391

2.982 2.982

1.5911.591-

123 123

0 0

123 123

0 0

369 369

369369 -

44 44

0 0

44 44

0 0

667 667

667667-

-7-

Leeswijzer Jaarverslag Wettelijk kader Dit is het jaarverslag 2020 van de gemeente Woudenberg. Het jaarverslag is een uitvloeisel van de Wet Dualisering Gemeentebestuur en is tevens opgenomen in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Het BBV schrijft de gemeente de indeling van het jaarverslag voor. Het jaarverslag van de gemeente Woudenberg is daarom als volgt ingedeeld: Jaarverslag

-

Programmaverantwoording Paragrafen Balans in € 1.000 Toelichting op de balans Diverse bijlagen Accountantsverklaring

Jaarrekening

-

Balans Toelichting Balans Analyse verschillen werkelijke en raming bedragen Programmarekening Diverse bijlagen

Leeswijzer Wat vindt u waar in dit jaarverslag? Wij geven u een korte toelichting op de inhoudsopgave: Inleiding

Programma’s Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Paragrafen

Programmarekening Balans Toelichting balans

In de inleiding geven we aan hoe het resultaat tot stand is gekomen. Daarnaast wordt een analyse gegeven van het werkelijke resultaat 2020 ten opzichte van het geraamde resultaat bij de financiële najaarsrapportage 2020. Tot slot wordt een voorstel tot dekking van het nadelige resultaat over 2020 gedaan. De kern van het jaarverslag vormen vijf programma’s. Hierin worden per programma de drie W-vragen beantwoord: Wat wilden we bereiken? Wat hebben we daarvoor gedaan? Wat heeft het gekost? De programma’s leveren een negatief resultaat op (de lasten zijn hoger dan de baten). Daartegenover staan de algemene dekkingsmiddelen die worden gevormd door de algemene uitkering, de gemeentelijke belastingen en uitkering van dividenden. Aan het resultaat van deze posten wordt in dit hoofdstuk aandacht besteed. Daarnaast wordt een verantwoording gegeven over de overige posten die niet in een beleidsinhoudelijk programma zijn opgenomen. Een aantal financiële aspecten in de jaarrekening gaat over de programma’s heen. Deze komen terug in de zeven voorgeschreven paragrafen. Een voorbeeld hiervan is de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen. De onderhoudslasten zijn verspreid over alle programma’s en worden in de paragraaf toegelicht. Dit hoofdstuk geeft het resultaat van de programma’s en de algemene dekkingsmiddelen weer ten opzichte van de begroting (primitief en na wijziging).

Tevens worden de toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves conform het BBV apart in beeld gebracht. Dit hoofdstuk vormt de kern van de financiële verantwoording. Het geeft de financiële positie van de gemeente Woudenberg weer op 31 december 2020. De balans geeft een overzicht van de waarden van bezittingen, schulden en eigen vermogen op deze datum. In dit hoofdstuk worden de activa en passiva nader uitgewerkt en bieden we inzicht in de mutaties in het jaar 2020.

-8-

Bijlagen

In de bijlagen vindt u onder andere een verdere specificatie van financiële posten die in de balans genoemd staan, overzichten van overige gegevens (waaronder gegevens welke volgens een vooraf bepaald format ter verantwoording aan het Rijk verstrekt dienen te worden) en verantwoording van specifieke uitkeringen aan het Rijk.

-9-

PROGRAMMAS

- 10 -

Samenleving Programma 1 Visie van het programma Inwoners doen naar vermogen mee en zien om naar elkaar. Waar nodig komt de gemeente samen met inwoners en maatschappelijke organisaties tot collectieve en individuele oplossingen voor ondersteuning en zorg.

Wat houdt het programma in? Het programma Samenleving omvat alle inspanningen die de gemeente verricht rond werk, participatie en zelfredzaamheid, zorg en jeugd, op basis van de Wmo 2015, de Participatiewet en de Jeugdwet en aanverwante taken. Denk aan onder meer: handhaving bij leerplicht, het voorkomen van vroegtijdig schoolverlaten, passend onderwijs, leerlingenvervoer, de reguliere en bijzondere bijstand, schuldhulpverlening en (jeugd)gezondheidzorg.

- 11 -

Trends en ontwikkelingen • • • • •

De groep ouderen wordt groter en er zijn meer ‘oudere’ ouderen doordat mensen langer blijven leven. Dit zorgt voor een stijging van de zorgvraag door ouderen; Woudenberg heeft relatief veel inwoners onder de 18 jaar en ook hier zien we de landelijke tendens dat steeds meer jongeren een zorgvraag hebben; Net zoals in heel Nederland groeit in Woudenberg het aantal mensen met een migratieachtergrond. In 2013 had 8,1% van de Woudenbergers een migratieachtergrond in 2017 was dat 9,2%; De groei van het aantal huishoudens is groter dan de groei van het aantal inwoners. Dit komt onder meer doordat ouderen langer thuis blijven wonen en door een lichte toename van het aantal eenoudergezinnen; Ook in Woudenberg voelt een aanzienlijk deel van de inwoners, met name inwoners ouder dan 55 jaar, zich eenzaam en dit percentage is de afgelopen jaren gestegen.

Wettelijke ontwikkelingen per 1 januari 2020: • Wettelijke invoering van het abonnementstarief voor Wmo-voorzieningen; • Invoering Wet Verplichte GGZ (WVGGZ) en Wet zorg en drang.

Maatschappelijk effect 1 – Gezondere leefstijl van de inwoners en meer maatschappelijk en sociaal actieve inwoners Wat wilden we bereiken? We willen bereiken dat meer inwoners een positieve, gezonde leefstijl hebben en dat meer inwoners duurzaam maatschappelijk actief zijn, hun talent ontwikkelen en zich onderdeel van de samenleving voelen en/of zich daarvoor inzetten. We werken daarbij zoveel mogelijk volgens het concept ‘positieve gezondheid’, waarbij we vooral uitgaan van het potentieel van de mensen en zijn of haar vermogen om met veranderende omstandigheden om te kunnen gaan. Door zo vroeg mogelijk (de kans op) problemen te signaleren en laagdrempelige ondersteuning aan te bieden, willen we de kans op zwaardere problematiek verminderen. Ook willen we optimale ontwikkelkansen voor jeugdigen aanbieden, zodat een goede basis voor de toekomst wordt gelegd. Om dit te realiseren werken we samen met inwoners, maatschappelijke partners, verenigingen, kerken, vrijwilligers en zorgprofessionals. Wat hebben we daarvoor gedaan? Door de corona-uitbraak is 2020 een bijzonder jaar geworden. Dit heeft zeker invloed op de gezondheid en het welzijn van de inwoners, denk bijvoorbeeld aan de welbekende coronakilo’s en de toename van gevoelens van eenzaamheid. Binnen de beperkte mogelijkheden hebben we geprobeerd hier aandacht aan te besteden.

Dankzij een gift zijn in de zomermaanden door Jeugd-Punt en de buurtsportcoach activiteitenweken georganiseerd voor kinderen. En het programma in het Cultuurhuis is waar mogelijk doorgegaan. Het lokaal Sportakkoord is in 2020 afgerond en er is een start gemaakt met de uitvoering van de daarin beschreven activiteiten. Zo is er een overkoepelende website voor alle sport- en beweegaanbieders in Woudenberg ontwikkeld. De eerste uitkomsten van de verdere uitvoering worden in het eerste half jaar van 2021 verwacht. Daarnaast hebben we subsidie aangevraagd en toegekend gekregen voor het opstellen van een lokaal preventieakkoord. Beide akkoorden willen we samenvoegen in een lokaal leefstijlakkoord. In het kader van onderzoek valpreventie van de Hogeschool Utrecht waaraan we deelnemen is met lokale partijen vastgesteld dat de samenwerking en afstemming kan worden verbeterd en er zijn interventies gekozen om dit te verbeteren. In 2020 waren er veel meer trajecten buurtbemiddeling nodig dan begroot. Door corona zijn mensen meer thuis en letten meer op elkaar. De inzet van buurtbemiddeling van de afgelopen vier jaar is geëvalueerd. Alle betrokken partijen (onder andere politie en Omnia) vinden het een goed instrument en willen dat het wordt voortgezet.

- 12 Tijdens de perioden dat scholen en kinderopvang gesloten waren, was er noodopvang beschikbaar voor kinderen van ouders met een cruciaal beroep en kwetsbare gezinnen. Vanaf het begin was er periodiek overleg en een constructieve samenwerking tussen scholen, kinderopvang, Coöperatie De Kleine Schans en gemeente. Hierdoor en door de inzet van alle betrokken medewerkers liep de noodopvang soepel.

Maatschappelijk effect 2 – Samen met inwoners komen tot meer lokale, passende en integrale antwoorden op hun ondersteuningsvragen Wat wilden we bereiken? Zoveel als mogelijk en wenselijk worden ondersteuningsvragen dichtbij het huishouden opgepakt. We proberen het probleem niet ergens anders op te lossen (locatie van een professional), maar gaan naar het huishouden toe (met uitzondering van werk en inkomen) om daar aan de slag te gaan en te komen tot een plan van aanpak. De antwoorden op de ondersteuningsvragen willen we zo passend mogelijk maken. Dit betekent: eerst helder in beeld brengen wat er nodig is en daarna samen met het huishouden formuleren waar de ondersteuning aan moet voldoen en welke effecten worden beoogd. Vervolgens volgen we met elkaar of de gewenste effecten worden bereikt. Ondersteuning aan huishoudens dient één aaneensluitend traject te zijn vanuit alle levensdomeinen, gebaseerd op één plan van aanpak. Wat hebben we daarvoor gedaan? Coöperatie De Kleine Schans is als organisatie verder gegroeid. Sociaal teamleden zijn meerdere malen bij de Algemene Ledenvergadering (ALV) aangesloten om kennis en ervaring uit te wisselen. Ook is gekozen voor het aanstellen van een onafhankelijke voorzitter, zodat de directeur van de coöperatie geen dubbelrol meer hoeft te vervullen. In het najaar van 2020 is dit statutair mogelijk gemaakt.

Daarnaast is aandacht besteed aan het actualiseren van beschikkingen en werkprocessen. Diverse werkateliers zijn actief geweest, waaronder ‘statushouders’ en ‘Ouderen zelfstandig langer thuis’. De balie van De Kleine Schans fungeert meer en meer als een spin in het web om inwoners te stimuleren en te ondersteunen contacten en voorzieningen in de eigen omgeving te benutten. Een mooi voorbeeld hiervan is de samenwerking tussen De Kleine Schans en de door de kerken opgerichte praktische hulp voor inwoners in thuisquarantaine (bijvoorbeeld boodschappen doen of de hond uitlaten). Op 1 februari 2020 zijn we gestart met het project ‘Vroeg Eropaf’. Daarbij worden betalingsachterstanden van huur, water en zorgverzekering op 1 adres gematcht. Vervolgens wordt een huisbezoek afgelegd met een ondersteuningsaanbod door een medewerker schuldhulpverlening van PLANgroep en een lid van het sociaal team. Door corona konden deze huisbezoeken het grootste deel van het jaar niet worden afgelegd, waardoor de resultaten minder zijn dan waar we bij de start van uit gingen. Daarnaast waren er in sommige maanden weinig matches doordat energieleveranciers pas vanaf 2021 (landelijk) aansluiten bij vroegsignalering. 2020 heeft in het teken gestaan van goed thuisraken in de werkwijze en creatief zijn in het bereiken van inwoners. Qua re-integratie heeft in 2020 de nadruk gelegen op baanbehoud.

Inwoners met tijdelijke of oproepcontracten, werkgevers informeren over de regelingen van het steunen herstelpakket en het motiveren van werknemers om naar hun werk te blijven gaan, ook als ze bang waren om ziek te worden. Hoewel er duidelijk minder uitstroom naar werk was, bleef ook de verwachte extra toestroom naar de bijstand uit. In samenwerking met gemeente Barneveld is de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) uitgevoerd. Er is hard gewerkt om aanvragen van ondernemers zo snel mogelijk af te handelen en hen te informeren over de diverse regelingen van het steun- en herstelpakket. In de zomer constateerden we dat het aantal hulpvragen van inwoners die door de coronamaatregelen tijdens de eerste lockdown tegen (extra) problemen aanliepen, beperkt is gebleven. Ook na de zomer bleef een toename van hulpvragen uit. Dit ondanks de zorgen en (financiële) uitdagingen waar huishoudens mee te maken kregen.

- 13 -

Maatschappelijk effect 3 – Minder inzet van specialistische zorg door het stimuleren van innovatieve en adequate zorgverlening Wat wilden we bereiken? Door lokale, passende en integrale ondersteuning (maatschappelijk effect twee) willen we de inzet van individuele voorzieningen (jeugdhulp, Wmo-voorzieningen, reintegratietrajecten en schuldhulpverlening) voorkomen. Indien individuele voorzieningen toch nodig zijn, willen we dit graag zoveel als mogelijk lokaal en passend inzetten. Zo snel mogelijk op de juiste plek en weer afbouwen zodra het kan. Wat hebben we daarvoor gedaan? Indien ondersteuning en voorzieningen nodig zijn worden deze zoveel mogelijk lokaal en passend ingezet. Een mooi voorbeeld hiervan is de Wet verplichte GGZ (Wvggz). Deze wet, die per 1 januari 2020 is ingegaan, maakt het mogelijk om verplichte zorg, zoals het toedienen van verplichte medicatie of het uitoefenen van toezicht op betrokkene, poliklinisch of bij iemand thuis te geven. De mogelijkheid om verplichte zorg thuis in te zetten draagt bij aan het lokaal inzetten van ondersteuning en zorg. Het onderzoek of hij/zij daadwerkelijk (verplichte) geestelijke gezondheidszorg nodig heeft, gebeurt in de gemeente door Coöperatie De Kleine Schans.

Het voordeel hiervan is dat in sommige gevallen de betrokkene al bekend is bij De Kleine Schans en dat zij in een vroeg stadium betrokken zijn, om wanneer nodig de betrokkene te kunnen ondersteunen na de verplichte zorg. Hierdoor is de Wvggz ingebed in de lokale zorgstructuren en blijft er sprake van een integraal en samenhangend beleid. In 2020 is de Wvggz incidenteel gebruikt. De gemeente Woudenberg maakt deel uit van het regionale opgaveteam Doordecentralisatie Beschermd wonen (BW) dat bezig is met de verdere implementatie van de afspraken die begin 2020 door de regiogemeenten zijn vastgesteld. In het kader van de doordecentralisatie van BW en de veranderingen die er te gebeuren staan (onder meer de overgang van cliënten BW naar de Wet langdurige zorg (Wlz) en de uittreding van de gemeente Veenendaal) is in kaart gebracht hoe het zorglandschap voor BW in Regio Amersfoort eruit gaat zien in 2021. Dit vooruitlopend op de verdere implementatie van de regionale afspraken. Wat betreft de Centrale Toegang, die sinds oktober 2018 de indicaties voor BW afgeeft, is gewerkt aan een plan om haar regierol in de in- en uitstroom beter in te richten. In december is het Bestuurlijk Overleg Sociaal Domein akkoord gegaan met de invulling van de regiefunctie Centrale Toegang BW met de voorgestelde werkwijze.

Om jongeren met complexe problematiek beter te kunnen ondersteunen zijn de gemeenten in de regio Amersfoort en zeven grote zorgaanbieders per 2019 een samenwerking aangegaan met zeven aanbieders van complexe jeugdzorg met verblijf. Tussen deze breed spectrum aanbieders en de gemeenten zijn collectieve afspraken (inclusief financiering) gemaakt voor de periode 2019-2022. Begin 2020 stond de aanpak onder druk doordat door een stijging van het aantal cliënten discussie ontstond over de bekostiging. Om tot een oplossing te komen hebben gemeenten en zorgaanbieders een businesscase laten opstellen en is er een ambitieus transformatieplan opgesteld. Dit leidde vlak voor de zomervakantie tot besluitvorming in de raden over een eenmalige extra financiële bijdrage vanuit de gemeenten en instemming met het transformatieplan van de breed spectrum aanbieders (BSA). In het najaar zijn de afspraken vastgelegd in een addendum en zijn BSA voortvarend aan de slag gegaan met de realisatie van de transformatie. Belangrijk onderdeel hiervan waren de voorbereidingen voor de inrichting van het ambulante gebiedsteam. In de eerste maanden van 2020 zijn de voorbereidingen gestart voor de aanbesteding dyslexie en dagactiviteiten. Beide percelen moesten voor het eind van het jaar opnieuw aanbesteed zijn. Door corona zijn beide aanbestedingen met een jaar uitgesteld.

De inkoopstrategie omtrent de aanbesteding dagactiviteiten, zowel jeugd als volwassenen, heeft als belangrijkste pijlers normaliseren en zo dichtbij mogelijk organiseren. Dit vraagt aanzienlijke veranderingen bij zowel toegang als aanbieders en legt een lokale opgave bij de gemeente om laagdrempelige, nabije voorzieningen te organiseren. In de laatste maanden van 2020 is een start gemaakt met het in kaart brengen van de doelgroepen en de mogelijkheden voor een lokaal aanbod.

- 14 -

Indicatoren Indicatoren

Definitie

Wijze van meten

Norm

In hoeverre zijn inwoners zelf in staat om hulp in het eigen netwerk te regelen om problemen in het dagelijks leven aan te pakken. In hoeverre nemen inwoners deel aan de maatschappij d.m.v. (on)betaald werk, het volgen van een opleiding of deelname aan het verenigingsleven.

Score zelfredzaamheid. Deze score is opgebouwd uit drie sub-scores: 1. Zelf-zorgend vermogen, 2. Zelforganiserend vermogen en 3. Weerbaarheid. Score participatie. Deze score is opgebouwd uit zes sub-scores: 1. Zelfstandig werkzaam, 2. Voltijd opleiding 18-plussers, 3. Vrijwilligerswerk, 4. Actief bij een vereniging, 5. sociaal actief of in een reintegratieproject en 6. Geen participatie. Score mate van eenzaamheid. Deze score is opgebouwd uit zes sub-scores: 1. Het kunnen terugvallen op mensen, 2. Het kunnen vertrouwen op mensen, 3. Het nauw verbonden voelen met mensen, 4. Het ervaren van leegte, 5. Het missen van mensen en 6. Het in de steek gelaten voelen. Overall cliënttevredenheidsscore ten aanzien van de Coöperatie, Jeugdzorg, Wmo en Participatiewet.

Tweejaarlijkse sociale kracht monitor

8,2 (situatie 2017)

Tweejaarlijkse sociale kracht monitor

In hoeverre voelt men zich verbonden en heeft men sociaal contact met familie, vrienden/kennissen en buurtbewoners.

In hoeverre is men tevreden over de geleverde informatie, ondersteuning en zorg in het kader van de Jeugd, Wmo en Participatiewet.

2020 -

Streef waarde -

2019 8,1

-

8,2 (situatie 2017)

-

-

8,5

-

Tweejaarlijkse sociale kracht monitor

8,2 (situatie 2017)

-

-

8,2

-

Clientervaringsonderzoek

Volgt na nulmeting met nieuwe meetmethode

> nulmeting

Verbonden partijen / Relevante samenwerkingspartners Verbonden partijen: Coöperatie De Kleine Schans, RWA, GGDrU. Relevante samenwerkingspartners: onderwijs, voorschoolse voorzieningen, welzijnswerk, sport- en cultuurverenigingen, kerken, zorgaanbieders, bedrijven, etc.

2018

- 15 -

Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma verbonden zijn. Bedragen x € 1.000

Programma 1 – Samenleving

Realisatie 2020

Definitieve begroting 2020

Primaire begroting 2020

Jaarrekening 2019

Jaarrekening 2018

Lasten

14.272

14.630

12.905

13.499

13.004

Baten

2.943

2.878

1.761

1.972

2.197

Resultaat programma 1 voor bestemming

11.329

11.752

11.144

11.527

10.807

Splitsing programma 1

Realisatie 2020

Definitieve Begroting 2020

Primaire Begroting 2020

Jaarrekening 2019

Jaarrekening 2018

539

525

638

717

873

Lasten Salarissen Coronamaatregelen

4

-

-

-

-

Sociaal Domein

5.915

6.019

4.728

5.597

5.401

Overige

7.817

8.086

7.539

7.185

6.730

Baten

-

Salarissen

-

-

-

-

36

Coronamaatregelen

-

-

-

-

-

Sociaal Domein

67

32

111

138

251

Overige

2.876

2.846

1.650

1.834

1.910

- 16 -

Cijfermatige verschillen gerealiseerde en geraamd cijfers 2020 Verschillen realisatie 2020 ten opzichte van de geraamde cijfers Totaal verschillen Salarissen Corona-maatregelen Kapitaallasten, doorberekening rentekosten Sociaal Domein Sociaal domein Eigen bijdragen in de huishoudelijke verzorging Overig Uitvoeringsbudget Sportakkoord en sportformateur Subsidie Ministerie VWS regeling Sportakkoord 2020 Kunst; Sociaal en cultureel werk, inhuur van derden Onderwijshuisvesting, verzekeringen en heffingen Leerlingenvervoer, vervoerskosten Onderwijsachterstandenbeleid, kosten VVE en toevoeging voorziening Rijksvergoeding inzake onderwijsachterstandenbeleid Gezondheidszorg, afrekening voorgaand jaar Sociaal en cultureel werk, afrekening subsidies voorgaande jaren Sociale uitkeringen, waaronder TOZO TOZO, ontvangen rijksvergoeding én bijdrageverhaal en verrekeningen cliënten TOZO, overheveling niet besteed deel naar 2021 Bijzondere bijstand, lagere verstrekkingen Bijzondere bijstand, bijdrageverhaal en verrekeningen cliënten Re-integratie, kosten verstrekkingen en uitvoering Schuldhulpverlening, lagere kosten Sociaal domein en bijstandsverstrekkingen, voorziening dubieuze debiteuren Onafhankelijke cliëntondersteuning Innovatiebudget Subsidie Coöperatie De Kleine Schans Uitvoering beleid WVGGZ Diverse kleine(re) verschillen per saldo Totaal verschillen

Baten

Lasten Nadelig

Voordelig 358

Nadelig

Voordelig 65

14 4 20 103 35 14 10 15 15 31 53 53 24 8 27 394 438 35 20 46 7 16

116

13 27 104 12 2 474

9 447

512

- 17 -

Toelichting op de grotere verschillen tussen gerealiseerde cijfers en de definitieve begroting over 2020 Bijzondere bijstand: de uitgaven in het kader van de bijzondere bijstand en minimaregelingen waren lager dan begroot. Dit komt grotendeels doordat we minder statushouders hebben gehuisvest dan verwacht. Leerlingenvervoer: als gevolg van de corona-maatregelen en sluiting van scholen hebben in 2020 minder vervoersbewegingen in het kader van leerlingenvervoer plaatsgevonden. Zodoende is in 2020 minder uitgegeven op dit budget dan geraamd. Re-integratie: als gevolg van de corona-maatregelen heeft begeleiding in het kader van re-integratie in 2020 minder of op andere manieren plaatsgevonden. Hierdoor zijn de uitgaven voor begeleiding lager uitgevallen dan voorzien. Subsidie Coöperatie de Kleine Schans: afgelopen jaren is in de jaarrekening van de gemeente, vooruitlopend op de vaststelling en omwille van de omvang, het resultaat uit de conceptjaarrekening van Coöperatie de Kleine Schans meegenomen. In 2020 zijn de subsidies 2019 vastgesteld conform de conceptjaarrekening waardoor voor 2019 geen bijstelling in de jaarrekening 2020 van de gemeente is opgenomen. Wel heeft de gemeente, wederom vooruitlopend op de vaststelling, de conceptjaarrekening 2020 van Coöperatie de Kleine Schans ontvangen.

Bij de financiële najaarsrapportage was al een voordeel voorzien doordat de geprognosticeerde uitgaven in de derde kwartaalrapportage lager waren dan de beschikte subsidies. De gerealiseerde uitgaven 2020 uit de conceptjaarrekening 2020 blijken evenwel nog lager uit te zijn gevallen waardoor voor Coöperatie de Kleine Schans een positiever jaarrekeningresultaat het gevolg was. Hierdoor is in deze jaarrekening van de gemeente een aanvullend voordeel op de subsidie opgenomen van € 104.000. Net als vorig jaar, vindt de afrekening van deze subsidies conform de reguliere procedure plaats en wordt de definitieve afrekening in de jaarrekening 2021 van de gemeente opgenomen. TOZO: de uiteindelijk in 2020 van het Rijk ontvangen middelen voor uitvoering van de TOZO-regeling zijn hoger dan bij de financiële najaarsrapportage ingeschat. Het gedeelte dat in 2020 meer is verkregen dan is uitgegeven, zal in 2021 terugbetaald moeten worden aan het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Voor 2021 zijn nieuwe tranches gestart. VVE: de Rijksvergoeding voor onderwijsachterstandenbeleid in 2020 is hoger uitgevallen dan bij de financiële najaarsrapportage voorzien. Het voordeel is in het geheel toegevoegd aan de voorziening VVE. Zorgkosten Jeugdzorg en Wmo: de cijfers van het zorggebruik lieten in het najaar van 2020 een voorzichtige daling zien.

Echter, op basis van de op dat moment meest recente financiële rapportage inzake de zorgkosten Jeugdzorg en Wmo was het in het najaar de verwachting dat de zorgkosten 2020 € 189.784 hoger zouden uitvallen dan bij de zomernota voorzien. Genoemd bedrag was in de financiële najaarsrapportage 2020 opgenomen als negatieve bijstelling. Daarnaast werd in deze najaarsrapportage toegelicht dat COVID-19 een duidelijk effect had op de financiële prognose in het sociaal domein waardoor deze meer onzekerheden bevatte, namelijk ten aanzien van de afgegeven indicaties en de in- en uitstroom van cliënten. Voorzichtigheidshalve is bij de financiële rapportage uit het najaar rekening gehouden met een sterk nadelig effect.

- 18 Toen in februari 2021 de prognosecijfers voor de jaarrekening 2020 bekend werden, werd duidelijk dat de prognose van het najaar inderdaad veel onzekerheden bevatte. De voorzichtige daling van de cliëntenaantallen blijkt realiteit en de inhaaleffecten van zorg en verschuiving in de zwaarte van de te leveren zorg, lijken zich slechts in beperkte mate voor te doen. De negatieve bijstelling van € 189.784 is dan ook te hoog ingeschat. Verder was voor 2020 een uitname uit de reserve sociaal domein (gevoegd vanuit de reserve dorpsvoorzieningen) voorzien van € 376.000. Gezien het jaarrekeningresultaat 2020 en het resultaat uit de eerste financiële tussenrapportage 2021 (welke gelijktijdig in de raad behandeld worden), lijkt het ons wenselijker om deze onttrekking naar 2021 door te schuiven. Zodoende is deze onttrekking in de jaarrekening 2020 gecorrigeerd en komt deze ten gunste van het jaarrekeningresultaat 2021. Alles overziend resulteert binnen de budgetten Jeugdzorg en Wmo een voordeel ten opzichte van de financiële najaarsrapportage 2020 van € 138.000. De inhoudelijke analyse naar het zorggebruik en de zorgkosten Jeugdzorg en Wmo welke naar aanleiding van de cijfers uit het najaar 2020 is opgesteld, wordt de komende periode aangepast aan de meest recente cijfers over het zorggebruik 2020 en aan de hand van de financiële cijfers uit deze jaarrekening.

Vervolgens gaan we aan de slag met de duiding van deze cijfers. De aangepaste analyse wordt vervolgens verbonden aan de uitkomsten van de bezuinigingsdialoog, de aanbevelingen uit het rapport van de VNG visitatiecommissie alsmede de evaluaties van Coöperatie de Kleine Schans. Hieruit volgt één plan van aanpak waarmee we de komende jaren aan de slag gaan.

Cijfermatige verschillen gerealiseerde cijfers 2020 en de jaarrekening 2019 Verschillen realisatie 2020 ten opzichte van jaarrekening 2019 Totaal verschillen

Baten

Lasten Nadelig 773

Salarissen

Voordelig

Nadelig

178

16

Voordelig 971

Sociaal Domein WMO - verstrekkingen hulpmiddelen en huishoudelijke voorzieningen

117

WMO - toevoeging voorziening verstrekking

133

WMO - kosten regiotaxi WMO – maatwerk inkoop Amersfoort

13 28

WMO – verstrekte persoonsgebonden budgetten (pgb)

20

Jeugd – maatwerk via Amersfoort (inclusief vereveningsbijdrage SD)

39

Jeugd – verstrekte persoonsgebonden budgetten (pgb)

49

WMO – vergoeding loonkosten ivm uitleen personeel

34

WMO – eigen bijdragen regiotaxi/huishoudelijke verzorging

38

Overig Subsidie Ministerie VWS regeling Sportakkoord 2020

10

- 19 Kunst, inhuur extern personeel

24

Onderwijs en leerplichtbeleid, inhuur extern personeel

15

Onderwijs, afrekeningen voorgaande jaren

23

Onderwijsachterstandenbeleid, kosten VVE en toevoeging voorziening

38 38

Rijksvergoeding inzake onderwijsachterstandenbeleid Jongerenwerk, uitvoeringskosten Ondersteuning vrijwilligers, inhuur extern personeel

10 35

Uitkeringen bijstand en bijstandsbesluit zelfstandigen Voorziening dubieuze debiteuren sociale zaken

32 57 76

Rijksvergoedingen en overige baten bijstand Uitkeringen TOZO

905 931

Rijksvergoeding en overige baten TOZO Sociale Werkvoorziening, bijdrage gemeenschappelijke regeling

31

Minimaregelingen, verstrekkingen aan cliënten

46

Reïntegratieregelingen, uitvoering en begeleiding

108

Inburgering, uitvoeringskosten

20

Nabije en lichte ondersteuning, uitvoerings- en overige kosten

159

Diverse kleine(re) verschillen per saldo

11

Totaal verschillen

1.432

659

4 88

1.059

- 20 -

Leefomgeving Programma 2 Visie van het programma Inwoners en ondernemers voelen zich thuis en participeren in een functionele leefomgeving die veilig en toekomstbestendig is ingericht. Een ruimte waar een ieder vrij in kan bewegen, die beleefd en gevoeld wordt als gemeenschappelijk, als openbaar, als van ons allen.

Wat houdt het programma in? Het programma Leefomgeving omvat een diversiteit aan beleidsterreinen op het gebied van een veilige, functionele en een toekomstbestendige leefomgeving. Het gaat om lokaal beleid en de uitvoering van diverse wettelijke taken. De integraliteit van het beleid en uitvoering krijgt steeds meer vorm en een nieuw wettelijk kader via de toekomstige Omgevingswet. Het programma heeft diverse raakvlakken met onderdelen van andere programma’s.

- 21 -

Trends en ontwikkelingen Maatschappelijke ontwikkelingen en vraagstukken, zoals de energietransitie, circulaire economie, klimaatverandering, Omgevingswet en inclusieve samenleving raken de fysieke leefomgeving. Dit is de ruimte waar we met z’n alle gebruik van maken en ook benut kan worden om bij te dragen aan de oplossing(en) rondom deze vraagstukken. Daarnaast zien we dat voor de samenleving een beleefbare natuur en een groene leefomgeving steeds belangrijker worden.

Maatschappelijk effect 1 – Meer positieve beleving van de beeldkwaliteit Openbare Ruimte (intact, schoon, veilig en groen) Wat wilden we bereiken? De openbare ruimte vervult belangrijke functies die bijdragen aan het welzijn van mens, milieu, economie en natuur. Het beheer van de openbare ruimte dient een evenwichtig verdeelde aandacht te geven aan deze functies. We richten ons op integraal en kwaliteit gestuurd beheren van de openbare ruimte. Hiermee wordt een goed ingerichte, optimaal en duurzaam beheerde openbare ruimte beoogd die intact, schoon, veilig en groen is. De term ‘IBOR’ (‘Integraal Beheer Openbare Ruimte’) is de noemer waaronder gemeente Woudenberg deze ontwikkelingen schaart en deze dragen bij aan de visie van programma Leefomgeving.

Integraal beheer openbare ruimte staat voor alle maatregelen om de openbare ruimte op het gewenste kwaliteitsniveau te krijgen en in stand te houden. Deze benadering gaat ervan uit dat de openbare ruimte als één geheel wordt ervaren en dat de inrichtings-, onderhouds- en gebruikskwaliteit bij elkaar moeten passen.

Kwaliteit van onderhoud, inrichting en gebruik openbare ruimte (alle aspecten) CROW Woudenberg ‘gemiddeld’

A+

A

B

2020

We hanteren de B/C norm voor de kwaliteit van de openbare ruimte.

C

D

- 22 -

Wat hebben we in 2020 bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan? 1.0. Handhaven beeldkwaliteit Openbare Ruimte (intact, schoon, veilig en groen) Kwaliteit van onderhoud, inrichting en gebruik openbare ruimte (alle aspecten)

CROW

A+

A

B

C

D

Woudenberg 2020 ‘gemiddeld’ Uit de jaarlijkse kwaliteitsmeting van oktober 2020 blijkt de onderhoudskwaliteit gemiddeld genomen overeen komt met kwaliteitsniveau B van CROW. (Zie bovenstaand schema). Ten opzichte van 2019 is de onderhoudskwaliteit van de openbare ruimte ongeveer gelijk gebleven. De gemiddelde score B van de openbare ruimte voldoet aan de streefwaarde B/C (volgens nota IBOR). Ondanks deze score is het van belang dat we ons met name blijven richten op de thema’s ‘onkruid’ en ‘schade’ om de streefkwaliteit te handhaven of verder te verbeteren. Wat hebben we gedaan op het gebied van het thema ‘onkruid’? Het blijft arbeidsintensief om de onkruidgroei gedurende het gehele groeiseizoen onder controle en op de vastgestelde beeldkwaliteit te houden. Het vereist voortdurend bijsturing van de beschikbare inzet (mankracht) op onkruidbeheersing in de plantsoenen (schoffelen), meer rondes machinaal (verhardingen), meer veegrondes (goten). Door de klimaatverandering houdt ook het groeiseizoen langer aan en onafhankelijk van de methode van beheersing is meer inzet nodig om de onkruidgroei onder controle te krijgen en te houden. Dat vergt een goede prioritering in de buitenwerkzaamheden. Het beheer van de openbare ruimte is aangemerkt als een vitale maatschappelijke taak en vindt ook doorgang gedurende de Coronapandemie. Het vereist wel steeds maatwerk.

Hierdoor hebben we de onkruidgroei voldoende kunnen beheersen en later in het groeiseizoen op het gewenste beeldkwaliteit terug kunnen brengen . Wat hebben we gedaan op het gebied van het thema ‘schades’? In 2020 is ingezet op de kwaliteitsverbetering van het thema ‘schades’ door: - het uitvoeren van klein straatwerk vanwege de gevolgen van wortelopdruk; - kleine reparaties van asfalt en scheuren in het asfaltwegdek; - herinrichting in combinatie met rioolvervanging (zie paragraaf 2.1.1); - groot onderhoud aan wegen (zie paragraaf 2.1.2). Wat hebben we gedaan op het gebied van het thema ‘spelen’? Bij spelen richten we ons op het vastgestelde speelruimtebeleidsplan. In het najaar van 2020 zijn in samenspraak met de bewoners in de wijk Laanzicht de speelplekken opnieuw ingericht tot formele en informele speelplekken. Voor het overige zijn er diverse onderhoud en reparaties uitgevoerd aan de speeltoestellen.

- 23 -

Wat hebben we gedaan op het gebied van het thema ‘afval’? Het traject #Terugwinaars (communicatiecampagne kwaliteitsverbetering afval/pmd) heeft in 2020 gelopen en is nagenoeg afgerond. Vanwege corona is de uitvoering anders gelopen dan vooraf bedacht. Er is geprobeerd in te spelen op wat nog wel mogelijk was aan communicatie (marktactie gehouden en veel via (social) media gecommuniceerd). De resultaten worden in het eerste kwartaal van 2021 opgeleverd en de ervaringen worden doorgezet in activiteiten in 2021 en verder. Het Grondstoffenbeleidsplan (GSP) 2021-2025 en het Uitwerkingsplan 2021-2022 zijn vastgesteld.

Maatschappelijk effect 2 – Betere verkeersveiligheid Wat wilden we bereiken? Vrijwel iedereen komt dagelijks in aanraking met verkeer en daarmee automatisch met verkeersveiligheid. Het belang van een goede verkeersveiligheid wordt onderstreept door de landelijke statistiek van 661 verkeersdoden en circa 21.400 ernstig gewonden (2019). Binnen het (landelijk) kader van ‘duurzaam veilig’ zetten alle overheden zich in voor een verbetering van de verkeersveiligheid. De gemeente Woudenberg streeft naast het verbeteren van de statistieken (objectieve verkeersveiligheid) ook naar het verbeteren van de beleving van verkeersveiligheid onder bewoners en andere weggebruikers binnen de gemeente (subjectieve verkeersveiligheid). Voor het verbeteren van de verkeersveiligheid wordt ingezet op de inrichting van de weg, wegonderhoud, handhaving en educatie en voorlichting. Wat hebben we in 2020 bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan? 2.1. Verkeersveiligheid en (groot) onderhoud wegen 2.1.1.

(Her)inrichting/reconstructie/verkeersmaatregelen In 2020 zijn door aanpassingen (herinrichting/reconstructie) aan het wegennet op hoofdlijnen de volgende werkzaamheden gestart en/of uitgevoerd: - afronding werkzaamheden rioolvervanging en herinrichting van Mesdaglaan en omgeving in het oostelijk deel van de wijk Laanzicht; - uitvoering snelheidsremmende maatregelen door de aanleg van 2 verkeersdrempels op respectievelijk Ringelpoel en Voskuilerdijk. 2.1.2. (groot) onderhoud wegen - plaatselijk reparaties van het asfaltrijdek, aanleg van bermverharding en kantmarkeringen van de Laagerfseweg (gedeelte huisnr 92 tot aan kruispunt Rumelaarseweg); - plaatselijk reparaties van het asfaltrijdek, gedeeltelijk vernieuwing van het asfaltrijdek en herstel bermen aan de Meent (gedeelte gemeentegrens Leusden-kruispunt Griftdijk); - plaatselijk reparaties van het asfaltrijdek, aanleg van bermverharding van de Laagerfseweg (gedeelte huisnr 40 tot huisnr 64); - vernieuwing van het asfaltrijdek, kantmarkeringen en herstel bermen aan de Voskuilerdijk (gedeelte kruispunt Voskuilerweg-huisnr 12); - vernieuwing van het asfaltrijdek, vervanging van bermverharding van Ringelpoel (gedeelte huisnr 15 tot aan kruispunt Slappedel); - vernieuwing asfaltrijdek fietspad Roffelaarskade; - diverse (kleine) asfalteringswerkzaamheden; - diverse onderhoudswerkzaamheden en vernieuwing voetpaden en bestratingen

met name vanwege wortelopdruk binnen de bebouwde kom.

- 24 -

2.1.3. Verkeersprojecten In 2020 zijn er vanwege Covid-19 pandemie geen educatieve maatregelen ingepland geweest. Deze waren namelijk niet uit te voeren. Er zijn voorbereidingen getroffen inzake het project Nico Bergsteijnweg, het project kruising Europaweg/Stationsweg-West plus deel Laan 1940-45 en een veiligere en betere fietsverbindingen (oost-west verbinding). Tevens is de buurt van de Mesdaglaan e.o. in het kader van rioolvervangingen Wijk Laanzicht heringericht. Door middel van drempels wordt een 30km/u limiet gestimuleerd na te leven. Door het fietspad tussen de Van Goghlaan en Ruysdaellaan wordt fietsverkeer gestimuleerd.

Maatschappelijk effect 3 – Meer klimaat adaptieve maatregelen en minder wateroverlast Wat wilden we bereiken? Als gevolg van klimaatontwikkelingen ontstaan de laatste jaren in Nederland steeds vaker, steeds hevigere regenbuien. Als gevolg hiervan komt het vaker voor dat het rioolstelsel de neerslag niet kan verwerken, waardoor tijdelijk ‘water op straat’ ontstaat. Het idee dat de neerslag altijd door het riool verwerkt kan worden, moet worden losgelaten. In de plaats hiervan wordt bij hevige regenbuien gekeken naar berging van de neerslag in de openbare ruimte (wegen, groenstroken etc.) zonder schade aan gebouwen. Ook zetten we in op vergroening van de leefomgeving om de gevolgen van klimaatverandering te beperken. Wat hebben we daarvoor gedaan? In 2020 hebben we fase 3 Laanzicht Oost (Mesdaglaan e.o.) heringericht en een gescheiden riool aangelegd. Hierbij is veel verhardoppervlak afgekoppeld van de riolering. Tevens is begonnen met de voorbereiding van herinrichting en rioolvervanging van fase 4 Laanzicht Oost (Van Goghlaan e.o.). Ook zijn diverse werkzaamheden uit het BasisWaterKetenPlan (BWKP) voorbereid. Uitvoering van deze werkzaamheden zal in 2021 plaatsvinden. Regionaal is het Regionaal Adaptatie Plan (RAP) opgesteld samen met de partners in het werkgebied Vallei en Veluwe. Met het RAP is tevens een uitvoeringsplan voor de jaren 2021 en 2022 vastgesteld.

Maatschappelijk effect 4 – Meer bewonersinitiatieven Wat wilden we bereiken? Onze maatschappij is in beweging. Bewoners voelen zich betrokken bij hun eigen omgeving en willen zich hier graag voor inzetten. Deze initiatieven stimuleren en faciliteren we. Ook willen we bewoners betrekken bij de keuzes voor de toekomst. Wat hebben we daarvoor gedaan? In 2020 is een traject opgezet om te komen tot een nieuwe groenbeleidsplan. In het plan is duidelijk de inbreng van de bewoners verwerkt. Zo is het ambitieniveau op de verschillende thema’s door bewoners meegenomen en door de gemeente bevestigd. Het was een succesvol en bevredigend participatietraject. Daarnaast hebben bewoners actief deelgenomen aan verschillende projecten. Er is samen met Stichting Duurzaam Woudenberg en Imkervereniging Woudenberg een bijenbloemenproject gedaan, waarbij enthousiaste bewoners op verschillende locaties in de kern bloemenveldjes hebben ingezaaid, zodat bijen en andere insecten hier

- 25 -

hun voedsel kunnen vinden. De vraag om aan te kunnen haken was groter dan waar wij budget voor hadden: kortom een succes. Ook in 2021 worden de veldjes in stand gehouden. Onder de noemer Groen aan de Buurt, zijn er verschillende bewonersinitiatieven gerealiseerd. Zo is er een ecologische zone ingericht aan de Paulus Potterlaan en is het Van Rijningenpark ingeplant met insectenvriendelijke beplantingen, die ook meer sierwaarde hebben. Ze worden onderhouden door de bewoners van deze straat.

Indicatoren Indicatoren Beeldkwaliteit

Beleving beeldkwaliteit

Verkeersveiligheid

Beleving verkeersveiligheid

Wateroverlast

Definitie

Wijze van meten

Kwaliteit van onderhoud, inrichting en gebruik openbare ruimte (A= goed, B= voldoende, C= matig, D=slecht). Beleving van fysieke leefbaarheid openbare ruimte uitgedrukt in een rapportcijfer.

CROW monitor openbare ruimte (jaarlijks in de maand oktober).

B/C

Onderdeel van de gemeentemonitor Woudenberg, om de twee jaar (oneven jaren) Inventarisatie gepland in 2021

7,5

Nulsituatie bepalen in 2021

-

Onderdeel van de Gemeentemonitor Woudenberg, om de twee jaar.

29% (gemeten in 2013) 29% (gemeten in 2019 75% (situatie 2018) 88% in 2030

Zo laag mogelijk percentage

29%

88% in 2030

-

Welk percentage van het gemeentelijk wegennet voldoet aan de inrichtingskenmerken van Duurzaam Veilig? Percentage bewoners dat te hard rijden als belangrijkste buurtprobleem aanduidt

Berekende oppervlak bebouwde kom dat voldoet aan het gestelde toetsingskader BWKP

Eens per 3 jaar aanpassingen verwerken in model en % dat voldoet bepalen. Eind 2021 volgende controle.

Norm

Verbonden partijen / Relevante samenwerkingspartners Verbonden partijen: Rova, AVU Relevante samenwerkingspartners: Amfors, Waterschap, Platform Water Vallei en Veluwe, Provincie Utrecht

2020

2019

2018

B

Streefwaarde B/C

B

B/C

-

-

7,9

-

-

75%

- 26 -

Wat heeft het gekost? In onderstaande tabel zijn de baten en lasten opgenomen die aan het programma verbonden zijn. Bedragen x € 1.000 Realisatie 2020

Definitieve begroting 2020

Primaire begroting 2020

Jaarrekening 2019

Jaarrekening 2018

Lasten

4.232

4.335

4.286

4.763

4.191

Baten

3.051

2.774

2.917

2.735

Resultaat programma 2 voor bestemming

1.181

1.561

2.809 -1.541.996 1.477

1.846

1.456

Realisatie 2020

Definitieve Begroting 2020

Primaire Begroting 2020

Jaarrekening 2019

Jaarrekening 2018

Salarissen

915

923

952

850

742

Corona-maatregelen

12

-

-

-

-

Overige

3.305

3.412

3.334

3.913

3.449

Salarissen

-

-

-

--

--

Overige

3.051

2.774

2.809

2.917

2.735

Programma 2 – Leefomgeving

Splitsing programma 2 Lasten

Baten

- 27 -

Cijfermatige verschillen gerealiseerde en geraamd cijfers 2020 Verschillen realisatie 2020 ten opzichte van de geraamde cijfers Nadelig Totaal verschillen Salarissen Corona-maatregelen

Baten

Lasten Voordelig 103

Nadelig

Voordelig 277

8 12

Kapitaallasten, doorberekening rentekosten

13

IBOR: Kapitaallasten, afschrijvingskosten, verkeersregelingen Kunstwerken, groot onderhoud Wipperveldbrug

32 10

Onvoorzien wegen en bermen; onderhoud

25

Speelvoorzieningen, onderhoudskosten

10

Speelvoorzieningen, kapitaallasten nieuwe speelplekken

23

Overig beheer leefomgeving: Onderhoud wegen, groot onderhoud wegen en kapitaallast (afschrijving)

34 12

Onderhoud wegen, straatwerkbonnen Openbare verlichting, energie en onderhoud

9

Afval, riolering, begraven: 196

Afvalstoffenheffing en stortkosten milieustraat 73

Afvalfonds, Opbrengsten afval (papier, metaal, drankkartons, glas e.d.) Afvalfonds, Opbrengsten afval (papier, metaal, drankkartons, glas e.d.), afrekening voorgaande jaren Inzameling en verwerking afval

89 30 173

Riolering, opbrengsten rioolheffing Kosten riolering 2020

39

Toevoeging voorziening riolering

39

Baten opbrengsten aansluiting riolering op eigen terrein

11

Begraven, opbrengsten begrafenisleges

41

Begraven, kosten begraafplaats

17

Diverse kleine(re) verschillen per saldo Totaal verschillen

6

2 100

203

162

439

- 28 -

Toelichting op de grotere verschillen tussen gerealiseerde cijfers en de definitieve begroting over 2020 Kapitaallasten: Rentedeel. Met de notitie ‘Rentenotitie 2018’ is bepaald dat de totale rentebaten en lasten verantwoord worden op het taakveld Treasury. De middels een omslagrente toe te rekenen rente aan programma’s wordt berekend door de totaal geraamde rentesom te delen door het totaal van de investeringen. Specifieke projectfinanciering wordt hier buiten gehouden. Ook deze rente wordt verantwoord op het taakveld Treasury. Indien de toegerekende rente meer dan 0,5% afwijkt van de omslagrente, dient deze gecorrigeerd te worden. Door de negatieve rente op leningen is het totaal bedrag aan werkelijke rentelasten lager dan eerder met de omslagrente was bepaald, dit resulteerde in een lagere vaststelling van de omslagrente. Kapitaallasten: Afschrijvingen. De afschrijvingen zijn met de raming geprognotiseerd op de volledige aanschaf van geplande investeringen in het boekjaar. Omdat de werkelijke investeringen meer gespreid gebeuren, wijken de werkelijke afschrijvingslasten af van de ramingen. Onderhoud kunstwerken: Wipperveldbrug. Voor het onderhoud van de diverse bruggen in Woudenberg is een onderhoudsplan opgesteld. Voor uitvoering hiervan is een gemiddeld bedrag per jaar geraamd.

De verschillen tussen realisatie en raming worden via onttrekking of toevoeging aan de reserve kunstwerken geëgaliseerd. Afval: Door de coronacrisis waren burgers meer gebonden aan huis. Dit had gevolgen voor het aantal ledigingen van onder meer grijsbakken, waardoor beduidend meer aan diftar is berekend. Afvalfonds: De inzameling en recycling van verpakkingen wordt gefinancierd door de bedrijven die verpakte producten in Nederland op de markt brengen. Zij doen dit door over hun verpakkingen een heffing (de afvalbeheersbijdrage verpakkingen) te betalen aan het Afvalfonds Verpakkingen, die daaruit de gemaakte kosten voor inzameling en recycling van huishoudelijk verpakkingsafval vergoedt. In 2020 is een herberekening van het Afvalfonds over voorgaande jaren geweest, dit had mede te maken met het feit dat de bijdragen vanaf 2015 btw-belast zijn geworden. Hiernaast zijn tarieven voor ingeleverde pmd-verpakkingen drastisch omlaag gegaan. Riolering: Door de controles door een externe partij in verband met de overgang van de WOZ-belastingen en Bag naar Veenendaal en mede hierdoor extra aanslagoplegging aan diverse objecten en aanslagoplegging over oude(re) jaren, is de opbrengst rioolheffing fors hoger dan begroot. Op de rioolheffing woningen is de meeropbrengst € 133K, op niet-woningen € 40K. De in 2020 ten behoeve van riolering gemaakte kosten waren wel hoger dan begroot.

Per saldo is een extra bedrag van € 39K aan de voorziening riolering toegevoegd.

- 29 -

Cijfermatige verschillen gerealiseerde cijfers 2020 en de jaarrekening 2019 Verschillen realisatie 2020 ten opzichte van jaarrekening 2019

Baten

Lasten Nadelig

Totaal verschillen Salarissen

65

Corona-maatregelen

12

Kapitaallasten

Voordelig 531

Nadelig

Voordelig 134

18

IBOR: Verkeersmaatregelen, onderzoek toenemend verkeer

10

Verkeersmaatregelen, aanschaf verkeersmeubilair

25

Openbaar groen, kosten van onderhoud openbare ruimte

55

Overig onderhoud openbare ruimte

53

Overige beheer leefomgeving: Kosten openbare verlichting

26

Groot onderhoud wegen

67 10

Straatwerkbonnen Afval, riolering, begraven: Kosten afvalinzameling en verwerking

9 14

Afval, dividend Rova

466

Reinigingsrechten en afvalstoffenheffing 386

Afvalfonds, opbrengsten (papier, metaal, drankkartons, glas e.d.) Toevoeging egalisatievoorziening afval Kosten onderhoud en overige kosten rioleringsstelsel

241 56 26

Riolering, bijdragen voor aansluiting riolering op eigen terrein

23

Rioolheffingen Toevoeging egalisatievoorziening riolering

157 49

Begraafplaatsrechten Diverse kleine(re) verschillen per saldo Totaal verschillen

4

3 133

664

422

556

- 30 -

Veiligheid Programma 3 Visie van het programma Woudenberg is een gemeente waarin inwoners zich veilig voelen, weerbaar zijn, omzien naar elkaar en waar respect de basisnorm is. En waarin overlast en (ondermijnende) criminaliteit een uitzondering zijn en indien aanwezig, integraal worden aangepakt.

Wat houdt het programma in? Onder programma Veiligheid valt de brandweerzorg (Veiligheidsregio Utrecht), voorbereidingen met betrekking tot rampen en crisisbeheersing, toezicht in het publieke domein en diverse samenwerkingsvormen, zoals Bureau Regionale Veiligheidsstrategie, het Veiligheidshuis en het RIEC. Kosten die verbonden zijn aan uiteenlopende initiatieven, maatregelen of projecten op het gebied van veiligheid worden gedekt uit het programma veiligheid.

- 31 -

Trends en ontwikkelingen Groei van ondermijnende criminaliteit, toename van kwetsbare doelgroepen, woninginbraken en de toename van digitale dreiging heeft een grote impact op het veiligheidsdomein. De Wet bijzondere opnemingen psychiatrische ziekenhuizen (BOPZ) is per 1 januari 2020 vervangen door de Wet verplichte GGZ en Wet zorg en dwang. De wet BIBOB is op enkele punten aangepast.