03a. Rapportage 10-05-2021 raadsinformatie COVID-19.pdf

Nummer: 6 Datum: 10-05-2021

Rapportage

Naam Raadsinformatie COVID-19 Opdrachtgever (bestuurlijk) Titia Cnossen Opdrachtgever (ambtelijk) Wieke van Mourik Opgesteld door adviseur Yorick Versteeg, in samenwerking met uitvoerend crisisbeheersing team coronacrisis. 1. Doel 1.a – doel van de rapportage De gemeenteraad van Woudenberg informeren over de werkzaamheden van het gemeentelijk crisisteam, belast met de aanpak van de Coronacrisis. 1.b – wettelijke grondslag Artikel 58s, vierde lid, Wet publieke gezondheid De burgemeester is aan de gemeenteraad verantwoording schuldig over het door hem krachtens dit hoofdstuk gevoerde bestuur en waarborgt de betrokkenheid van de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders bij dat bestuur. De burgemeester verstrekt de wethouders de informatie over de uitoefening van zijn bevoegdheden bij of krachtens dit hoofdstuk die zij nodig hebben voor de uitoefening van de taken van het college. Het tweede en derde lid van artikel 180 van de Gemeentewet zijn van toepassing. 1.c – frequentie De gemeenteraad ontvangt elke vier weken een rapportage. De terugkoppeling uit het beleidsteam is vast punt op de B&W-agenda en de wethouders ontvangen de verslagen van het beleidsteam. 1.d – opbouw Aan de hand van de agenda van het gemeentelijk Beleidsteam (BT) wordt de gemeenteraad geïnformeerd over de werkzaamheden en acties per team.

Er wordt afgesloten met een financieel overzicht en eventuele gevraagde besluiten aan de raad. In de bijlage bevinden zich een aantal vaste onderdelen zoals de regionale rapportage COVID-19 maar ook stukken uit de bestuurlijke mededelingen van de VRU die sinds de voorgaande rapportage van belang zijn geweest. 2. Organisatie Sinds 2 maart 2020 (kort na de eerste vastgestelde besmetting met het Coronavirus in Nederland) vindt crisisoverleg plaats om richting, sturing en invulling te geven aan de aanpak van de Coronacrisis binnen de gemeente Woudenberg. Vanaf het moment van de eerste besmetting in de gemeente is opgeschaald naar een crisisorganisatie op maat. De crisisorganisatie op maat leek op hoofdlijnen hetzelfde als de reguliere crisisorganisatie maar de inrichting van de uitvoerende teams was anders. In plaats van de processen als publieke zorg en nafase, die effectief zijn bij de klassieke flitsrampen, werd gewerkt met processen als samenleving en bedrijfscontinuïteit. De bestuurlijke aansturing gebeurde wel door een Gemeentelijk Beleidsteam, maar hier ontbrak het aan de hulpdiensten die normaal wel aanschuiven bij klassieke rampen en crises. Sinds 11-05-2021 is na ongeveer 70 overleggen van het BT de werkwijze aangepast. Reden hiervoor was de steeds kleiner wordende agenda van het BT en de onderliggende uitvoerende teams.

Het aantal vragen uit de samenleving liep terug en corona werd steeds meer onderdeel van het reguliere werk. Geconcludeerd werd dat het niet langer nodig was om wekelijks met het BT samen te komen. Tegelijkertijd zijn er nog steeds redelijk veel vragen uit de samenleving en voldoende zaken te regelen om de hele crisisorganisatie af te schalen. Daarnaast is het nog altijd GRIP-4 en is de situatie m.b.t corona erg onvoorspelbaar gebleken.

1

In de nieuwe werkwijze is het BT daarom ‘slapend’. Als er snel besluiten genomen moeten worden kan het BT snel bij elkaar komen. Om buiten die situaties om wel regie te houden op het coronabeleid van de gemeente Woudenberg is er een klein uitvoerend team actief onder het BT. Dit team houdt zicht op de werkzaamheden van de ambtelijke organisatie die het coronabeleid raken, maar daarnaast ook op alle vragen uit de samenleving. Het uitvoerend team is de schakel tussen alles wat met het coronavirus te maken heeft. 3. Huidig beeld 3.a – algemeen Sinds 15 december is Nederland van een gedeeltelijke lockdown naar een volledige lockdown gegaan. Dit is de fase die hoort bij het uiterste risiconiveau ‘zeer ernstig’ op de routekaart van de rijksoverheid. Ook in de Veiligheidsregio Utrecht is de situatie ‘zeer ernstig’. De impact van de maatregelen is ook in Woudenberg goed merkbaar. Vanaf 23 januari is de lockdown nog verder aangescherpt. Inmiddels hebben een aantal aanpassingen plaatsgevonden in de detailhandel, sportsector, contactberoepen en de avondklok. Met betrekking tot de laatste rapportage is de belangrijkste aanpassing dat stap 1 van het openingsplan (zie bijlage 2) is genomen. Ook stap 2 staat, als de epidemiologische situatie de goede kant op blijft gaan, op de planning.

Status escalatieladder: zeer ernstig Status maatregelen: niveau 5 ‘lockdown’ Druktemonitor: beheersbaar Nalevingsmonitor: goed 3.b – besmettingen Voor gedetailleerde informatie over het aantal besmettingen in de regio, in Woudenberg en hoe dit zich tot elkaar verhoudt, zie bijlage 1. 3.c – vaccinaties Behalve bij Charim en Reinaerde is er in Woudenberg nog niet gestart met vaccineren op locatie. Vooralsnog verloopt dit via de regionale locaties en ziekenhuizen. De gemeente Woudenberg is voorbereid. Er is een locatie beschikbaar zodra de GGDrU er een nodig heeft. Volgens de huidige planning, die sterk aan veranderingen onderhevig is, wordt er halverwege mei gestart met vaccineren op ‘kleinere’ locaties. Eerst worden centrale locaties in grote steden ingericht. Houten was in de provincie Utrecht de eerste locatie. In week 13 begonnen de Woudenbergse huisartsen met het vaccineren van verschillende groepen kwetsbare mensen. Dit gebeurt in de grote zaal van de Schans. De komende weken gaat de gemeente Woudenberg, samen met de GGDrU, een locatie in Woudenberg gereed maken om grootschalig te kunnen vaccineren. Zoals gezegd is de planning dat hier vanaf half mei mee gestart gaat worden. Deze planning is echter sterk aan verandering onderhevig. Inmiddels lijkt dit al niet meer haalbaar.

Het aantal geleverde vaccins bepaald hoe snel er op ‘kleinere’ lokale locaties gestart kan worden met vaccineren. 4. Communicatie 4.a – communicatie algemeen De algemene publiekscommunicatie verloopt via onze eigen gemeente. Deze publiekscommunicatie ondersteunen we met informatie en middelen van o.a. Veiligheidsregio Utrecht (VRU), GGD regio Utrecht (GGDrU), RIVM en Rijksoverheid. Van 13 april tot en met 8 mei hebben we als gemeente de volgende informatie gedeeld op onze social media: 13 april Rijksoverheid: Houd de iftar veilig, klein en online (i.v.m. ramadan) 13 april Rijksoverheid: Openingsplan - Stap voor stap meer mogelijk (n.a.v. de persconferentie). 15 april Rijksoverheid: Aandacht voor thuisquarantaine al je zelf of iemand bij je thuis besmet is met corona. 17 april GGDrU: Klachten? Maak een afspraak voor een gratis coronatest. Hierbij noemen we ook het nummer van de GGDrU om een afspraak te maken. 2

19 april Rijksoverheid: Reizen en vakanties - Elke reis verhoogt de kans op besmettingen of het meenemen van nieuwe varianten van corona naar Nederland. 19 april Aandacht voor Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) - Financiële steun voor Woudenbergers met inkomensverlies door corona. 20 april Politie: Mensen zijn door corona meer online. Waarschuwing voor nepmails van banken, energiebedrijven, bezorgbedrijven of berichten over verkeers-boetes of het verlopen van een inschrijving of lidmaatschap (phishing) 20 april Rijksoverheid: Stap 1 – Terrassen en winkels open, einde avondklok 21 april GGDrU: Klachten? Maak een afspraak voor een gratis coronatest. Hierbij noemen we ook het nummer van de GGDrU om een afspraak te maken. 22 april Rijksoverheid: Als onderdeel van de eerste stap van het openingsplan mogen per 28 april de buitenterrassen open tussen 12.00 uur en 18.00 uur. Per tafel geldt: maximaal 2 personen of 1 huishouden. 22 april Ministerie VWS: Door je te vaccineren tegen corona, bescherm je jezelf. 23 april GGDrU: Herhaling jongerenonderzoek (16-25 jaar) over gezondheid, welzijn, leefstijl en ook aandacht voor de impact van de coronapandemie. 23 april Rijksoverheid: Winkelen en boodschappen doen - Stap voor stap wordt meer mogelijk. Per 28 april mogen niet-essentiële winkels klanten zonder afspraak ontvangen.

26 april Rijksoverheid: Vier Koningsdag veilig, klein en online. 27 april Rijksoverheid: HOU (afstand) VAN ELKAAR en CHILL ALS EEN KONING. 5 mei Rijksoverheid: Vier 5 mei veilig, klein en online. 5 mei GGDrU: Herhaling jongerenonderzoek (16-25 jaar) over gezondheid, welzijn, leefstijl en ook aandacht voor de impact van de coronapandemie. 7 mei Rijksoverheid: Blijf de basisregels volgen. 8 mei Rijksoverheid: Vermijd drukke plekken op het terras, in het park en op het strand (i.v.m. verwachte mooie weer op zondag 9 mei). 4.b – omgevingsbeeld (lokaal + regionaal) De belangrijkste communicatiebehoeften bij inwoners, ondernemers, professionals en organisaties tijdens de coronacrisis van 13 april tot en met 8 mei. Informatievoorziening • Veel huisartsen worden gebeld met vragen en twijfels (vooral van 60-plussers) over het AstraZeneca vaccin. Ook vragen mensen die de 1e prik al gehad hebben en of het wel veilig is om de 2e prik te krijgen van AstraZeneca. • Via de social mediakanalen van het ministerie van VWS komen nog steeds vragen binnen over wanneer mensen aan de beurt zijn voor een vaccinatie. Schadebeperking  De druk op de ziekenhuizen neemt toe, ook in de regio. In het Meander Medisch Centrum in Amersfoort is op 12 april besloten om vier van de tien operatiekamers te sluiten. Hierdoor komen er meer IC-bedden vrij voor coronapatiënten.

Op 28 april meldt het MMC dat er geen plek meer is op de intensive care. Enkele ziekenhuisbestuurders en -woordvoerders doen de oproep aan Nederlanders om zich goed aan de maatregelen te houden om een code zwart scenario te voorkomen.  Alle scholen in het basis en voortgezet onderwijs krijgen vanaf maandag 19 april coronazelftests geleverd voor hun personeel. Het kabinet wil vanaf 3 mei de zelf-tests ook beschikbaar maken gaan maken voor medewerkers in de kinderopvang.  20 april: De BOA-bonden uiten kritiek op de openingstijden van de terrassen. Zij stellen dat er ‘niet tegenop te handhaven’ is als de drukte zich om 18.00 uur naar de straten en parken verplaatst als de terrassen op 28 april weer open gaan.  De mogelijkheid om tot bijna middernacht te worden gevaccineerd in de Jaarbeurs in Utrecht is populair: alle tijdslots voor de pilot om op latere tijdstippen te worden gevaccineerd tegen het coronavirus zijn voor de hele week al volgeboekt. Dat meldt de GGD Regio Utrecht op 21 april.  22 april: Ondernemers uit de provincie Utrecht zijn blij met de versoepelingen maar hebben ook bedenkingen, want ‘wat gebeurt er na 18.00 uur’?  Een sobere Koningsdag op 27 april en de lintjesregen vraagt ook dit jaar om creativiteit van burgemeesters. 3





Het was druk in de binnensteden in het weekend van 1 en 2 mei. De gemeente Utrecht geeft aan dat het ‘goed beheersbaar’ was. In de binnenstad van Amersfoort was het handhaven van de anderhalve meter lastig. In de Beursfabriek in Nieuwegein is 3 mei een vaccinatielocatie geopend. In het gebouw, waar normaal gesproken evenementen plaatsvinden, is ruimte genoeg om tienduizend mensen per dag te kunnen vaccineren. Het is de negende plek in de provincie Utrecht waar je gevaccineerd kan worden. De locatie is bedoeld voor inwoners van Nieuwegein en buurgemeenten.

Betekenisgeving • Naar aanleiding van de persconferentie op 13 april reageren mensen op sociale media cynisch op het uitblijven van versoepelingen. Men vindt het bericht voorspelbaar en omgeven door teveel angst voor corona. • Gemengde reacties op de aangekondigde versoepelingen tijdens de persconferentie van 20 april. Burgemeesters zijn blij met meer perspectief voor de mensen. Voor sommige ondernemers is meer mogelijk, andere ondernemers kunnen nog steeds niets. De BOA-bonden vragen zich af of de versoepelingen te handhaven zijn. • Koninklijke Horeca Nederland noemt de heropening op 28 april een "heel klein lichtpuntje", maar is wel teleurgesteld in de beperkte openingstijden. 4.c – acties (lokale communicatieaanpak o.b.v. omgevingsbeeld) Bij de inzet van onze eigen communicatie rond het coronavirus richten we ons vooral op de communicatiebehoeften uit het omgevingsbeeld (informatievoorziening, schadebeperking en betekenisgeving). Informatievoorziening  Onze publiekscommunicatie bestaat uit het doorzetten van informatie vanuit de VRU, GGDrU en Rijksoverheid (zie 4.a - communicatie algemeen).  In gemeentenieuws in de huis aan huis krant van 13 april aandacht voor de coronavaccinatie, vooral bedoeld voor ouderen. In het bericht wordt vermeld welke leeftijdscategorie nu aan de beurt is en waar men terecht kan met vragen of twijfels over de coronavaccinatie.

Schadebeperking • De jaarlijkse dodenherdenking op 4 mei kan door de coronamaatregelen niet plaatsvinden op de manier zoals we dit gewend zijn. We houden een ingetogen herdenking. Beantwoording persvragen • De Woudenberger (13 april) vraagt o.a. naar pilot toegangstesten en fieldlab evenementen: “De selectie van activiteiten voor de pilot toegangstesten is op basis van een aantal criteria gemaakt door drie ministeries, zonder tussenkomst van de veiligheidsregio’s. De gemeente Woudenberg kan zich ook niet zelf aanmelden voor fieldlab evenementen.” • Let Op Woudenberg (14 april) vraagt o.a. naar de Shop Licht pilot in Scherpenzeel: “We moeten ons aan de maatregelen houden om code zwart te voorkomen” (dit sluit ook aan bij oproep van ziekenhuisbestuurders en -woordvoerders). • De Woudenberger (21 april) vraagt o.a. naar versoepelingen en handhaving na het opheffen van de avondklok: “Versoepelingen geven meer druk op toezicht en handhaving, bijvoorbeeld op terrassen” (dit sluit ook aan bij landelijke reactie van de BOA-bonden dat er ‘niet tegenop te handhaven’ is als de drukte zich om 18.00 uur naar de straten en parken verplaatst). Advies VRU • Blijf communiceren over nut en noodzaak van coronamaatregelen en vaccinaties als ‘de weg uit deze crisis’. Laat de cijfers voor zich spreken en zoek aansluiting bij het ‘redelijke midden’. Dit doen we in de beantwoording van persvragen.

• Herhaal handelingsperspectief in je communicatie als het van de week weer mooier weer en waarschijnlijk drukker wordt op bepaalde hotspots in de regio.

4

Betekenisgeving • Gemeente Woudenberg wil meer doen voor jongeren in deze lastige coronatijd. Ook wil ze jongeren de kans geven om hun talenten te laten ontwikkelen. De gemeente kreeg deze maand subsidie toegekend vanuit het actieprogramma Maatschappelijke Diensttijd (MDT) van de Rijksoverheid. Vorig jaar heeft de gemeente samen met Jeugd-Punt al twee keer succesvol subsidie aangevraagd vanuit het programma Jeugd aan Zet, ook onderdeel van MDT. Advies VRU • Oog houden voor groepen die geraakt worden en teleurgesteld zijn over het uitblijven van versoepelingen (horeca, winkeliers, etc.). We hebben hier aandacht voor in bijvoorbeeld onze reactie op persvragen over versoepelingen. 4.d – informatiebronnen Via de onderstaande links kunt u op de hoogte blijven van de meest actuele informatie over het coronavirus. https://www.rijksoverheid.nl/corona https://www.rivm.nl/coronavirus-covid-19/actueel https://coronadashboard.rijksoverheid.nl/ https://www.vru.nl/corona https://www.ggdru.nl/corona https://vng.nl/corona 5. Samenleving 5.a – algemeen Als team samenleving vormen we de schakel met de samenleving over wat er speelt. Waar nodig adviseren we het Beleidsteam over te nemen besluiten. We houden regelgeving en informatie over maatregelen nauwgezet bij en geven hier waar nodig uitvoering aan.

• In de afgelopen weken zijn brieven verzonden aan ondernemers met een terras waarin is aangegeven dat de gemeente, net als vorig jaar graag meewerkt aan reële Corona-proof terrassen. Ondernemers kunnen een aanvraag indienen voor een tijdelijke uitbreiding of een eventuele verplaatsing. Er zal worden getoetst op verkeersveiligheid, toegankelijkheid en belangen van derden. Per individueel geval worden gekeken wat mogelijk is. • Met de eerste stap van de versoepelingen zijn ook de vragen vanuit de samenleving weer toegenomen bijvoorbeeld omdat niet altijd meteen duidelijk is welke terrassen wel en welke niet open mogen. • De lijst met voorstellen voor ‘Hart onder de riem’ bezoeken door het college is aangevuld en geactualiseerd. 5.b – noodopvang Met ingang van maandag 19 april is de buitenschoolse opvang weer volledig geopend. Hiermee is de noodopvang volledig beëindigd. 5.c – toezicht en handhaving Net zoals de afgelopen maanden hebben de Boa’s toezicht gehouden tijdens de avonden en twee dagen op de dag. Er is waar nodig handhavend opgetreden. Het beeld van de naleving van de Coronamaatregelen is dat de inwoners van Woudenberg over het algemeen de regels goed naleven. Door de Boa’s zijn de afgelopen maand geen bekeuringen uitgeschreven. Er zijn wel enkele waarschuwingen gegeven over het niet naleven van de Coronamaatregelen.

Door de politie zijn wel enkele bekeuringen uitgeschreven, met name voor het niet naleven van de avondklok. Tijdens Koningsdag waren, mede door het mooie weer, veel mensen op straat. Veel mensen gingen een ijsje halen en aten deze op de bankjes en muurtjes op het Poortplein. Verder vierden de mensen Koningsdag in hun voortuin met de buren of met de kinderen in de speeltuin, waar de 1,5 meter goed aangehouden werd. Er is door de Boa’s wel ingegrepen toen er wegen werden afgesloten, waardoor deze niet meer bereikbaar waren voor de hulpverleningsdiensten. De afsluiting is verwijderd.

5

5.d – Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) en overige dienstverlening aan ondernemers Met ingang van 1 april is de Tozo 4 gestart. Tot op heden hebben 10 ondernemers een periodieke Tozo uitkering aangevraagd. Dit is minder dan de 36 ondernemers die tot eind maart van de Tozo 3 gebruik maakten. Dit komt door de heropening van contactberoepen begin maart (kappers e.d.) en de versoepelingen voor de horeca vanaf eind april. 5.e –Tijdelijke Wet maatregelen COVID-19 Op dinsdag 1 december is de Tijdelijke Wet Maatregelen COVID-19 voor de komende drie maanden ingegaan. Hiermee zijn de bestaande coronamaatregelen (voorheen de noodverordening) vastgelegd in wetgeving. De tijdelijke wet biedt daarmee een expliciete wettelijke grondslag voor de maatregelen in een wet in formele zin. Deze maatregelen zijn in een ministeriele regeling uitgewerkt. Sinds 28 april zijn de volgende coronamaatregelen losgelaten of aangepast. Alle overige maatregelen blijven gelden. - De avondklok is vervallen. - Advies thuisbezoek is verhoogd naar 2 personen per dag. - De terrassen buiten kunnen van 12.00 uur tot 18.00 uur open onder voorwaarden. - Alle winkels mogen weer klanten ontvangen zonder winkelafspraak. Er gelden wel voorwaarden, zoals een maximaal aantal bezoekers in een winkel. - Op warenmarkten mogen ook weer andere artikelen dan levensmiddelen verkocht worden.

- Hoger onderwijs: 1 dag per week fysiek aanwezig. - Theorie-examens voor een rijbewijs, vaar- of vliegbewijs zijn weer mogelijk. - Het maximaal aantal mensen bij een uitvaart wordt verhoogd naar 100. 5.f – Regeling financiële steun Coronamaatregelen vrijwilligersorganisaties Vrijwilligersorganisaties hebben de mogelijkheid gehad om financiële steun aan te vragen voor gederfde huurinkomsten, gederfde kantine inkomsten of extra kosten extra kosten door middels een regeling. In totaal zijn er 7 organisaties die een aanvraag gedaan hebben. Er is financiële steun uitgekeerd aan twee organisaties die voldeden aan de voorwaarden genoemd in de regeling. Na de zomer wordt er, indien er behoefte is, een twee tranche van de regeling uitgezet. 6. Bedrijfscontinuïteit We anticiperen op de verlengde en/of versoepelende maatregelen. Vanaf 3 mei jl. is het gemeentehuis maandagavond weer open voor de dienstverlening. Dit is aansluitend op de werkdag van 17:00 – 18:30 uur. Nu de avondklok is afgeschaft zijn er geen werkgeversverklaringen meer nodig. Om te anticiperen op verdere versoepelingen en wellicht (gedoseerd) terugkeer van ambtenaren in het gemeentehuis zijn we bezig om invulling te geven aan een openingsplan. Het ziekteverzuim onder personeel is onverminderd hoog, waaraan ziekte door corona of druk als gevolg van de omstandigheden door corona een grote rol speelt.

Om de druk op medewerkers niet verder te verhogen, uitval te voorkomen en het continueren van dienstverlening aan inwoners en op kwetsbare functies binnen de gemeente te borgen, wordt extra budget meegenomen in de financiele tussenrapportage 2021 bij de Kaderbrief 2022 en verwerkt in de Zomernota 2021. 7. Financieel Over de door de gemeente extra gemaakte kosten met betrekking tot de Coronacrisis wordt u geïnformeerd via de reguliere P&C cyclus. 8. Ontheffingen 8.a – Inleiding De burgemeester heeft een aantal ontheffingsmogelijkheden op de coronamaatregelen op basis van artikel 58e Wpg. Het gaat om ontheffingen voor individuele gevallen en het dient te gaan om een zeer bijzondere en uitzonderlijke omstandigheid. De burgemeester heeft de volgende ontheffingsmogelijkheden: 1) Ontheffingsmogelijkheden op grond van de Tijdelijke wet maatregelen COVID-19 voor regels over a. Groepsvorming (58g) 6

b. c.

Openstelling van publieke plaatsen (58h) Evenementen (58i)

2)

Ontheffingsmogelijkheid op grond van de ministeriële regeling (58j wpg): voor de overige regels geldt dat de burgemeester slechts een ontheffing van die regels kan geven voor zover dat in de ministeriële regeling is bepaald.

8.b – proces Zie bijlage 2 uit de eerste rapportage. 8.c – huidige verzoeken Niet van toepassing 9. Gevraagd besluit NVT 10. Bijlage(n) 1. Regionale rapportage COVID-19 04-05-2021 2. Bestuurdersversie openingsplan Voor akkoord: Ambtelijke opdrachtgever Wieke van Mourik Woudenberg,

Bestuurlijk opdrachtgever Titia Cnossen Woudenberg,

7