03a. CA convenant duurzaam bouwen Utrecht 235287.pdf

Besluitenregistratie:

my

6 Openbaar

Gemeente Woudenberg

Z.336763/D.235287

Postregistratienummer Datum

inboeken

Ja

Internet

Nee

ja

OR

Nee

Communicatie

Nee

Europese

via coMMIssIE

Ja

RMD

u

regelgeving

Nee

Anders:

Onderwerp

1

Advies

l

Convenant duurzaam bouwen utrecht en intentie adaptief bouwen

overeenkomst

De doelstelling en de inhoud van het als bijlage bijgevoegde convenant te onderschrijven, en daarom tot ondertekening over te gaan; De inhoud van het convenant zo goed mogelijk toe te passen, en daartoe te verwerken in de relevante beleidsdocumenten en gemeentelijke werkwijzen op een daartoe passend moment; Bij provincie ea te melden dat de streefdatum van 1 januari 2023 voor Woudenberg niet haalbaar is, maar dat tijdens de verwerking in beleidsstukken de uitgangspunten waar mogelijk wel worden toegepast; Gemeenteraad via de ingekomen stukken te informeren; Kennisnemen van de intenties klimaat adaptief bouwen en waar mogelijk toepassing in bestaand en nieuwe gebied en op termijn verwerken in het lokale beleid; Verzoek aan de burgemeester om de wethouder die bij bijeenkomst van 29 september aanwezig is volmacht te geven om het convenant te ondertekenen.

Ambtenaar

16 augustus

i

Klimaat

2022

Griffier

f Afdeling~shoofd

kupems

Additioneel

Adviee

Bu meester Wethouder Wethouder Wethouder Secretaris

Geprínt op: 08M09-*2022 08:54:50uur

Paraaf;

220905 220905 220905 220905

220901

3 B&W Route DI

Week 36 CA's zonder bespreken

Datum

Agendapunt:

vergadering

Besluit:

Retour naar afdeling Ter archivering

Geprint

op:

aangeboden

op: 08~09-2022

op:

08:54 :500W

3 B&W Route DI

Week 36 CA

zonder bespreken

Inleiding In juni 2021 is een intentieverklaring regionale afspraken klimaat adaptief bouwen aan ons aangeboden. Een set van prestatie afspraken die ertoe moet leiden dat de bebouwde omgeving

toekomstbesteding

en klimaat robuust wordt.

In maart 2022 is het convenant duurzame woningbouw provincie tot stand gekomen. Het is niet helemaal met de intentieverklaring vergelijkbaar maar in het convenant zitten ook diverse uitgangspunten voor een klimaat adaptieve woonomgeving.

Gelet op de onderlinge verwevenheid en het feit dat het convenant een veel groter bereik van deelnemers lijkt te gaan hebben, stellen wij voor kennis te nemen van de afspraken klimaat adaptief bouwen en deze zoveel mogelijk toe te passen bij de aanpassing en aanleg van bestaand en nieuwe woon- en werkgebied, zoals via GRP al gebeurt, en de besluitvorming te concentreren op het convenant. Centrale vraag Wilt u overgaan tot ondertekening van het convenant en uitvoering kennisnemen van de intentie klimaat adaptief bouwen?

van de afspraken?

En

Beoogd resultaat Eenvoud in bovenwettelijk duurzaamheidsbeleid en daarmee meer ruimte om de grote nieuwbouw opgave nu al te laten voldoen aan de eisen van de toekomst. Dus toekomstbestendig, kwalitatief hoogwaardig goedkoper bouwen.

Kader Structuurvisie, duurzaamheidsbeleid, klimaat akkoord, Woonvisie, gemeentelijk diverse projecten.

rioleringsplan,

Argumenten

Inleiding op het convenant Tot aan 2030 moeten er 1 miljoen woningen bijkomen. Woningen die betaalbaar zijn, gezond voor de mens en goed voor de planeet. Met de groeiende uitdagingen op het gebied van klimaat, biodiversiteit en stikstof, zijn grote gezamenlijke stappen noodzakelijk. Daarom hebben provincie Utrecht, Metropool Regio Amsterdam en een groep gemeenten, bouwpartijen, woningcorporaties en waterschappen de handen ineengeslagen om tot overkoepelend convenant te komen: een routekaart en set van afspraken met praktische handvatten om de noodzakelijke duurzame woningbouw te versnellen. Het convenant is opgesteld samen met medeoverheden en marktpartijen, waarbij de provincie Utrecht het afgelopen jaar een coördinerende rol vervulde. Vanafjanuari 2022 is samengewerkt met de Metropoolregio Amsterdam die een soortgelijk convenant opstelde. Hiermee is de eerste stap gezet naar een nog bredere samenwerking, de opmaat naar wellicht landelijke afspraken. De Kamerbrief van minister De Jonge van 12 april onderstreept het belang hiervan. Het convenant heeft als voornaamste doel te zorgen dat duurzaamheidseisen vanuit de verschillende gemeenten gelijk zijn en marktpartijen niet per locatie met andere eisen geconfronteerd worden. Waardoor meer tijd en ruimte voor innovatie ontstaat.

Wat staat erin het convenant? Het convenant bevat een pakket publiek-private afspraken met meetbare ondergrenzen op het gebied van energie, klimaatadaptatie, circulariteit, natuurinclusief bouwen en gezondheid. Doelgroep zijn de partners in de bouwketen: Rijk, gemeenten, provincies, bouwers, ontwikkelaars, corporaties, waterschappen, maatschappelijkeen brancheorganisaties. Met het convenant wordt een gelijk speelveld gecreëerd voor marktpartijen waardoor er

Geprint

op: 08-09-2022

08:54:50

uur

3/9

goedkoper kwalitatief hoogwaardig toekomstbestendig, thema's onder te brengen in een convenant ontstaat er

gebouwd kan Worden. Door al deze integraal kader.

brons, zilver en goud. ambitieniveaus: Het convenant bevat drie verschillende bovenwettelijke Brons zit dicht tegen het wettelijk minimum aan, zilver stijgt daar bovenuit en goud is echt een van het convenant tekent een partij automatisch voor Bij ondertekening koplopers-ambitie. Uiteindelijk bepaalt elke toe of leg uit'-principe). brons, waarbij maatwerk mogelijk is ondertekenaar zelf welk ambitieniveau er wordt gekozen. op het gebied van C02voor het convenant zijn de landelijke doelstellingen Uitgangspunt Het convenant verwijst daarnaast naar initiatieven reductie, circulariteit en de energietransitie. bouwen', `Samen versnellen naar het nieuwe normaal'. zoals de `Afspraken klimaatadaptief Waar mogelijk worden bestaande netwerken gebruikt om een zo breed mogelijke groep publieke en private partijen te laten aansluiten bij het convenant. Dit betreft huidige partners zoals Cirkelstad met `Samen versnellen, op weg naar Het nieuwe normaal' en de City Deal Circulair en Conceptueel Bouwen). Daarnaast is er contact met de Natuur en Milieufederatie De NMU heeft een handboek samengesteld `Bouwen voor de Toekomst' waarin Utrecht handvatten staan om ook de indicatoren van het convenant in de praktijk toe te passen. De is ook betrokken bij het opstellen en Regionale OntwikkelingsMaatschappij van het convenant. implementeren

van het convenant gepland. Op die dag Op 29 september is een feestelijke ondertekening Het streven is om heel bouwenden gemarkeerd. samenwerking wordt het belang van deze mogelijk overheden. Want alleen en zoveel tekenen ontwikkelend Nederland ook mee te laten samen krijgen we dit voor elkaar. Toelichting De provincie Utrecht staat voor een flinke uitdaging en de doelstelling te groeien naar een Op landelijke van 10.000 woningen op jaarbasis aan de Utrechtse woningvoorraad. toevoeging zijn betaalbaar aan die 2030, schaal is deze opgave nog groter: 1 miljoen nieuwe woningen tot gebied het en gezond voor de mens en goed voor de planeet. Met de groeiende problemen op van klimaat, een verminderd aanbod aan grondstoffen, afname biodiversiteit en de uitdagingen is dit haast een onmogelijke opdracht als er die Nederland heeft met het stikstofvraagstuk geen passende maatregelen worden genomen. Tel daarboven op dat regels en richtlijnen per regio, provincie en gemeente verschillen en de missie wordt praktisch bijna onuitvoerbaar. en gemeenten die deze ambities moeten kunnen Zeker ook voor ontwikkelaars, bouwpartijen realiseren. Met het convenant Duurzame Woningbouw creëren we een gelijk speelveld voor goedkoper waardoor er duurzaam, kwalitatief hoogwaardig en tegelijkertijd marktpartijen gebouwd kan worden.

De provincie is zelf geen ontwikkelende partij, met uitzondering van Zij hebben een coördinerende en Hart van de Heuvelrug en Vliegbasis Soesterberg. van het convenant. faciliterende rol gepakt in de totstandkoming met experts op het Het convenant Duurzame Woningbouw is tot stand gekomen in afstemming metropoolregio en de gebied van woningbouw en duurzaamheid van overheden (gemeenten, Tijdens het aannemers en brancheorganisaties). (ontwikkelaars, provincies) en marktpartijen werden de volgende doelstellingen en effect onderschreven: afstemmingstraject El Handvatten bieden voor duurzame bouw El Beter gebruik van het innovatie vermogen van de markt El Mogelijk kostenvoordeel door schaal in de toepassing van oplossingen [Il Duidelijkheid en een gelijk speelveld creëren richting de markt [Il Versnelling van het proces

Uniforme methodiek mobiliteit en gezondheid zijn natuurinclusiviteit, Voor energie, circulariteit, klimaatadaptiviteit, een is er bronzen, zilveren en Per criteria opgesteld. ambitieniveaus en criteria er doelen, is de ondergrens voor ambitieniveau bronzen Het bovenwettelijk. allen gouden ambitieniveau, wordt er regionaal een gelijk manier deze Op Utrecht. de in provincie woningbouw duurzame

Geprint

op: 08-09-2022

08:54:50

uur

4/9

speelveld gecreëerd, en daarnaast schept dit duidelijkheid in de duurzaamheidsambities van de verschillende partijen. Per gemeente kan daarnaast nog de ambitie worden uitgesproken om een hoger niveau na te streven.. Het toetsingskader kan bij gebiedsontwikkelingsprocessen en bouwprojecten gebruikt worden bij anterieure overeenkomsten, omgevingsplannen en borging in tenderbeleid. Door kader te gebruiken voor de verschillende duurzaamheidsthema's worden verschillende (wettelijke) eisen en ambities (zoals BENG, MPG, Convenant Houtbouw, Samen versnellen naar het Nieuwe Normaal, Basisveiligheidsniveaus Klimaatbestendige Nieuwbouw) met dezelfde uniforme methodiek uitgevraagd. tussen de regio Duurzame Woningbouw provincie Utrecht staat niet op zichzelf. In het kader van de ambitie voor uniformering in de bouwsector is clit convenant voor het grootste gedeelte gelijk aan het convenant Toekomstbestendige Woningbouw MRA. De samenwerking tussen de regio's wordt actief opgezocht. Daarnaast is er interesse vanuit andere regio's, zoals NoordHolland Noord, Flevoland, Provincie Zuid-Holland en Provincie Brabant om ook aan te sluiten bij dit initiatief. Samenwerking Het convenant

Leertraject Voor het realiseren van de ambities beschreven in dit convenant en het ondersteunen van de betrokkenen partijen wordt er een leertraject opgesteld. Dit bestaat uit een aantal onderdelen: kennis en toepasbaarheid, monitoring en evaluatie, inspireren en leren en communiceren.

Effecten en gevolgen

van de ondertekening

convenant

Een gelijk speelveld Er wordt nu heel veel gebouwd, daarom worden een hoop kansen gemist als je nu geen afspraken maakt over prestatie-eisen. Met de afspraken worden dus veel meer gebieden een stuk toekomstbestendiger (opschaling). Voor de marktpartijen geldt dat hoe gelijker het speelveld is (ofwel hoe meer partijen de afspraken onderschrijven), hoe meer generieke oplossingen er kunnen worden ontwikkeld en hoe minder tijd er nodig is voor specifieke oplossingen en processen voor een specifieke locatie. Het betekent meer innovatiekracht (meer bouwvolume met dezelfde randvoorwaarden). Kortom sneller, goedkoper en duurzamer

bouwen. Het toekomstbestendig bouwen van wijken, dorpen en steden is een complexe opgave. De afspraken in dit convenant en de ambitieniveaus in het toetsingskader moeten het werken aan deze opgave makkelijker en duidelijker maken. Het biedt duidelijke handvatten voor verstedelijkingsprofessionals zodat het uitgangspunt vanaf het begin bekend is. Verschillen in type ontwikkeling, grootte van de ontwikkeling, grondpositie en locatie eigenschappen kunnen in de regio groot zijn en bijbehorende opgaves variëren. De afspraken zijn een uniforme leidraad met ruimte voor locatie/opgave specifieke maatregelen.

Behouden van beleidsvr/jheid De ondertekenaars behouden de vrijheid om de afspraken over duurzame woningbouw in hun beleid en handelen op te nemen overeenkomstig met de lokale omstandigheden. Bijvoorbeeld door bij bestaand beleid of bestaande gebied-specifieke afspraken tussen overheden en momenten aan te grijpen voor het borgen van de afspraken in het marktpartijen natuurlijke eigen beleid en handelen. In het afsprakendocument worden generieke doelen gecombineerd met verschillende randvoorwaardelijke principes, hierdoor blijft er ruimte voor lokaal maatwerk. Ook kunnen verschillende ambitieniveaus worden ingevuld door het gebruik van brons, zilver, goud. Hier kan ook worden afgeweken met argumenten, `comply or explain'. Het risico van doorgaan op de huidige manier van ontwikkelen Het risico om aanpassingen over duurzame woningbouw van woningen niet vanaf het begin mee te nemen in gebiedsontwikkeling, betekent dat er hogere maatschappelijke kosten worden verwacht in de toekomst. Dit kunnen bijvoorbeeld kosten zijn van schade bij extreem

Geprint

op: 08-09-2022

08:54:50

uur

5/9

te later om een gebied toekomstbestendig weer. Maar ook de grote herinvesteringskosten maken. Deze kosten zijn op dat moment hoger dan de meerkosten die gemaakt worden wanneer bij nieuwbouw duurzaamheid meteen wordt meegenomen. Deze hogere door het publieke domein worden gedragen. zullen hoogstwaarschijnlijk herinvesteringskosten

zul/en de afspraken laten veranderen ontwikkelingen Toekomstige in de praktijk levert in de De afspraken en ambitieniveaus zijn aanpasbaar; de uitvoering of verandering aanscherping voor dat Mogelijk zorgt inzichten nieuwe op. toekomst (nabije) nieuwe op geanticipeerd worden Er kan ambitieniveaus. afspraken de van en/of De afspraken, ambitieniveaus en feiten en technologische ontwikkelingen. wetenschappelijke aangepast. waar nodig en geëvalueerd jaarlijks worden indicatoren

\DCDHOXL¿-IÃUJNl-l

Afspraken sluiten aan op ander (rijks)be/eid op het beleid van andere Met de afspraken overduurzame woningbouw wordt aangesloten uitputtend): zoals (niet overheden en relevante inhoudelijke trajecten, Het klimaatakkoord van Parijs; Het Nederlandse klimaatakkoord; Het Nederlandse grondstoffenakkoord; Ruimtelijke Adaptatie; als onderdeel van het Deltaprogramma de besluitvorming Groen Groeit Mee Bouwen Intentieverklaring Klimaatadaptief Samen Versnellen naar het Nieuwe Normaal; Citydeal Conceptueel en Circulair Bouwen; Regionaal Programmeren. Programma

afspraak. Na het Het Convenant Duurzame Woningbouw is een privaatrechtelijke en ondertekenen kan elke partij zelf kiezen welke juridische verankering lokaal onderschrijven nodig is voor het borgen van de afspraken. De juridische consequenties kunnen per deelnemer verschillen. Pas wanneer een organisatie over gaat tot het vastleggen in eigen beleid vindt er een juridische verankering plaats. De gezamenlijke organisaties van de Provincie Utrecht en de Metropoolregio Amsterdam zullen hulp bieden bij de juridische verankering zodat deze zo min mogelijk voor de rekening van de bestaande ambtelijke capaciteit bij gemeenten komt. is om het verwerken van de inhoud van het convenant in beleid en werkwijzen te hebben afgerond op 1 januari 2023. Uiteraard staat het gemeenten geheel vrij om de inhoud van het convenant al eerder toe te passen. Diverse gemeenten geven momenteel al invulling aan de inhoud van het convenant. Streven

Overwegingen

en kanttekeningen

welke niet allemaal op korte termijn haalbaar zijn, In het convenant staan veel uitgangspunten ook niet in de categorie Brons. Hieronder twee voorbeelden: een aantal Zelfs in de laagste categorie, “Brons”, staan bij het onderdeel parkeren/mobiliteit de tabel in die binnen het huidige Woudenberg niet te realiseren zijn. uitgangspunten bijlage 1 hanteert een parkeernorm samenhangt met een tot afstand tot OV die in Woudenberg niet te realiseren is. Door de huidige ligging van OV-haltes in en rond het dorp. Of zonder knelpunten te halen is zal dan ook nader bezien moeten het percentage van 90

worden. kan gekozen worden tussen de ambities brons, zilver of goud. Voor is er geen onderscheid gemaakt. Toch is ook deze categorie zwaarder klimaat het onderwerp bestaande situaties. voor beleid dan ons huidige Dat is nu: geen schade; 40 mm in 2,5 uur Hevige bui: in enkele woningen geaccepteerd. schade Extreme bui: 93 mm in 70 min Convenant spreekt voor nieuwbouw over 70 mm in 1 uur: geen schade aan panden.

Voor een aantal thema's

Geprint

op: 08-09-2022

08:54:50

uur

6/9

Omdat er een verschil is tussen bestaand en nieuwbouw (toekomst gericht) kunnen wij de gedachte wel volgen. Een andere regeling voor nieuwbouw zal echter wel in het beleid moeten worden vastgelegd. Beste moment daarvoor is het moment waarop een nieuwe GRP wordt opgesteld. (Huidige loopt tot en met 2024). Paar details

en voorbeelden

uit de afspraken

klimaatadaptief

bouwen:

Wateroverlast eis Op privaat terrein 50 mm berging realiseren en vertraagd afvoeren, gaat heel ver voor een gemeente als Woudenberg waar infiltreren bijna niet, dan moet het dus door middel van een ondergrondse opslagtanks per woning. Bij 100 m2 verhard oppervlak (beetje woning met tuin) gaat het dan om een opslagtank van 5000 liter. Gevolgbeperking overstroming: Cruciale infrastructuur (MS ruimtes Stedin bijvoorbeeld) moeten anders worden geplaatst, bijvoorbeeld op een terp. Dit neemt veel ruimte in beslag en heeft gevolgen voor beeldkwaliteit. De wenselijkheid daarvan zal eerst goed bezien moeten worden.

Biodiversiteit

natuurinclusiviteit eis is veel en zet de haalbaarheid van ontwikkelingen per ontwikkelgebied als kostenpost onder druk. Zeker op het moment dat groen en water als aparte grondgebruikers bezien moeten worden. Het geldende groenbeleidsplan gaat uit van 20% en dat was voor Hoevelaar al een discussiepunt. 30% groen

Overwegingen De ambities zijn goed maar de haalbaarheid op korte termijn binnen Woudenberg op diverse punten lastig. Daarmee ook de vraag of het verstandig is om te tekenen. Tekenen schept immers de verwachting dat ook uitvoering gegeven zal gaan worden.

Het convenant is voorbereid samen met diverse (grote) bouwbedrijven die hoofdzakelijk in west en midden Utrecht werken. De bedrijven die meer in oost Utrecht en Gelderland werken ontbreken. Daarmee op clit moment onduidelijk of die partijen ook zullen tekenen. Dan ontstaat een ander speelveld in onderhandelingen voor de lokale nieuwbouw locaties, die als partijen mede ondertekenaar zijn en via het convenant al uit onderhandeld waren. De samenwerkende corporaties uit de regio Amersfoort hebben eerder aangegeven het convenant niet gaan ondertekenen. Niet dat zij de intenties niet onderschrijven maar vooral omdat het een opstapeling van diverse zaken is en het daarmee steeds lastiger wordt om betaalbaar te bouwen. Ook vanuit Omnia Wonen is dat richting ons benoemd. Wij kunnen dit standpunt begrijpen en ook delen.

Er zijn in Woudenberg al diverse afspraken rond de voornaamste nieuwbouwlocatie Hoevelaar. Per onderdeel zal dan ook bezien moeten worden of bijstelling van beleid en lopende ontwikkeltrajecten mogelijk is. Het stellen van bovenwettelijk eisen/ambities kan botsen met de ambitie van de raad om eventuele plussen in de Grex in te zetten voor meer betaalbare woningen.

Basis is dat de intenties van de overeenkomst goed zijn en dat het gewenst is om gezamenlijk te onderzoeken op welke wijze duurzaam en circulair bouwen de maatstaf kan worden. Ook het voorkomen van verschil in regels tussen gemeenten is positief voor de markt en daarmee

voor het resultaat. In coalitieakkoord Woudenberg staat bijna letterlijk dat wij ons hard maken voor duurzaam bouwen (circulair, klimaat adaptief etc) en ook de raadsvragen toen dit stuk op de agenda stond waren van de toon: waarom hebben wij nog niet getekend? Niet ondertekenen zal dus ook uitgelegd moeten worden.

Geprint

op: 08-09-2022

08:54:50

uur

7/9

met daarbij gelijk duidelijk maken dat Alles overwegende lijkt de beste weg: ondertekening Woudenberg gaat voor brons en wil op termijn waar mogelijk zilver of goud onderdelen bereiken. Maar op diverse onderdelen zal Woudenberg bij de start gebruik maken van de mogelijkheid om af te wijken: voor bestaande afspraken en gemotiveerd als op bepaalde locaties niet aan convenant voldaan kan worden.

Kortom zonder op alle punten in te gaan het is een document met veel ambitie en goede intenties. Waar wij als gemeente op termijn in grote lijnen wel aan kunnen voldoen en ook gewenst is om aan te voldoen.

en Inclusie Duurzaamheid heeft invulling aan de doelen van duurzaamheid.

Convenant

participatie Maatschappelijke onderhandeling Komt bij de uitvoering,

met partijen

Coronavirus Nvt. Beoogd resultaat Zie convenant.

op juistheid beoordeeld door consequenties Financiële van het convenant Duurzame Woningbouw provincie Utrecht heeft geen Het onderschrijven directe financiële consequenties. De verdere uitwerking in beleid en afspraken hebben mogelijk wel financiële consequenties. Dat is afhankelijk van op welke wijze dit convenant wordt doorgezet in beleid. Het doorvoeren van concrete maatregelen is veelal gericht op het baten. De investeringskosten voorkomen van schade en het toevoegen van maatschappelijke Het bij bouwen van een woning zijn object- en gebieds-specifiek. voor het toekomstbestendig het convenant gevoegde toetsingskader geeft een indicatieve ordegrootte van de kosten per woning voor het realiseren van de verschillende ambitieniveaus. Specifiek voor Woudenberg moeilijk te onderschrijven.

Aanpak/u¿voe¿ng Na besluit college aan provincie september

melden of Woudenberg

wel/niet zal ondertekenen op 29

Conclusie stellen wij voor om als college: Gezien de bovenstaande overwegingen De doelstelling en de inhoud van het als bijlage bijgevoegde convenant te en daarom tot ondertekening over te gaan; onderschrijven, De inhoud van het convenant zo goed mogelijk toe te passen, en daartoe te verwerken werkwijzen op een daartoe in de relevante beleidsdocumenten en gemeentelijke passend moment; 1 januari 2023 voor Bij provincie ea te melden dat de streefdatum van Woudenberg niet haalbaar is, maar dat tijdens de verwerking in beleidsstukken de waar mogelijk wel worden toegepast; uitgangspunten Gemeenteraad via de ingekomen stukken te informeren; Kennisnemen van de intenties klimaat adaptief bouwen en waar mogelijk toepassing in bestaand en nieuwe gebied en op termijn verwerken in het lokale beleid; om de wethouder die bij bijeenkomst van 29 september Verzoek aan de burgemeester 6 aanwezig is volmacht te geven om het convenant te ondertekenen.

Communicatie o

Ondertekening

29 september

communicatie

via de provincie

Utrecht.

Bijlage(n)

Geprint

op: 08-09-2022

08:54:50

uur

8/9

Concept convenant duurzame woningbouw' Afspraken klimaat adaptief bouwen.

Geprint

op: 08-09-2022

08:54:50

uur

9/9