03 Toekomst scenarios Woudenberg 2.pdf

Toekomstscenario’s Woudenberg

Mogelijke toekomstscenario’s in beeld

Inhoud De aanleiding: keuzes voor de toekomst van Woudenberg

3

Het DNA van Woudenberg

5

Drie toekomstscenario’s voor Woudenberg

2

Toekomstscenario 1

9

Toekomstscenario 2

17

Toekomstscenario 3

25

Wat leren we van de scenario’s?

33

Toekomstscenario’s Woudenberg | juni 2024

De aanleiding: keuzes voor de toekomst van Woudenberg Woudenberg wil in de toekomst vitaal blijven. Wat dit betekent en wat hiervoor nodig is, is het onderwerp van deze scenariostudie. De gemeente heeft de bureaus Jonge Honden en SITE gevraagd om drie scenario’s te ontwikkelen. De scenario’s zoomen uit en laten zien wat mogelijke effecten zijn van keuzes die de gemeente maakt over o.a. woningbouw en bedrijventerreinen. Deze scenario’s hebben als doel het gesprek over de toekomst van Woudenberg te voeden. Niet alleen binnen de gemeentelijke organisatie, maar ook met de Provincie Utrecht. Het doel is om binnen de gemeente en met de provincie eenzelfde beeld te creëren over de ruimtelijke ontwikkeling van Woudenberg en de keuzes daarover in samenhang en met elkaar te maken. Het doel van deze studie is niet om één toekomstscenario te verkiezen boven de anderen. Wel maakt het inzichtelijk welke dilemma’s de gemeente tegenkomt als het gaat over de toekomstige groei van Woudenberg en waar wellicht scherpe keuzes gemaakt moeten worden. Dit zijn keuzes als tempo, locatie en aard van de ontwikkeling van Woudenberg en wat er randvoorwaardelijk is voor die ontwikkeling. De scenario’s zijn opgesteld en uitgewerkt door Jonge Honden en SITE, in co-creatie sessies met een ambtelijk kernteam van de gemeente.

Daarbij hebben we het DNA van het huidige Woudenberg als uitgangspunt genomen en brengen we in beeld hoe de verschillende scenario’s invloed hebben op dit DNA.

Hoe houden we Woudenberg vitaal?

met een ondernemend karakter en een rijk verenigingsleven. In Provinciale en Regionale visies is Woudenberg geen groeikern. De groei wordt in de provincie Utrecht vooral geconcentreerd bij bestaande en nieuwe OV-knooppunten. Maar het is niet direct duidelijk wat het perspectief voor Woudenberg dan wel is. Zonder bij te dragen aan de regionale groei heeft Woudenberg ook een autonome opgave voor wonen en werken. De gemeente voert gesprekken met de provincie hoeveel ruimte er is om die vitaliteitsopgave in te vullen.

Wat verstaan we onder vitaliteit? Vitaliteit is een speerpunt in vele beleidsstukken, maar er is geen eenduidige definitie van. In de verstedelijkingsstrategie ArnhemNijmegen-Foodvalley staat deze definitie opgenomen: Vitale kernen: door woningbouw te concentreren en te mengen met ander stedelijk programma wordt nabijheid vergroot. Door woningen te bouwen op fiets- en loopafstand tot werkgebieden, voorzieningen en scholing wordt onnodige mobiliteit beperkt. Dit biedt ook op sociaaleconomische thema’s voordelen, bijvoorbeeld door de vergroting van draagvlak voor de voorzieningen die daar nabij zijn of goed bereikbaar zijn. Dat maakt kernen vitaler. Ook kunnen nieuwe betaalbare woningen in de nabijheid van werklocaties (inclusief centra en campussen) de economische waarde van dergelijke plekken verbeteren omdat werknemers in de buurt kunnen wonen.

Met circa 14.000 inwoners is Woudenberg een middelgrote kern

3

Toekomstscenario’s Woudenberg | juni 2024

Introductie

Met deze scenariostudie brengen we in beeld welke toekomstrichtingen er denkbaar zijn en wat dit betekent voor het karakter en de vitaliteit van het dorp. Dit is bedoeld om de gemeente te helpen koers te kiezen en het gesprek met de provincie te voeren over de gewenste toekomstige ontwikkeling. Doel is dus om vitaal te blijven. Maar wat is vitaliteit? Voor Woudenberg gaat het over ruimte voor Woudenbergers om te wonen, perspectief voor ondernemers, behoud en respect voor de manier van leven, maar ook dynamiek die kansen biedt om te werken aan de maatschappelijke, economische en demografische veranderingen van de toekomst. Het gaat dus om de adaptiviteit van het dorp en daarmee het bestaansrecht op de lange termijn.

EEN VITAAL WOUDENBERG

Woudenberg ligt in een dynamische omgeving en de tijden veranderen. Het doel is niet om vast te houden aan wat is (of was), maar om kansen te creëren voor de Woudenberger van de toekomst. Het doel is ook niet om alle voorzieningen in Woudenberg te hebben of te houden, maar wel om te zorgen voor voorzieningen binnen handbereik. De opbouw van de studie is alsvolgt: eerst bespreken we het DNA van Woudenberg. Daarna behandelen we de drie scenario’s aan de hand van tekst en beeld aan de hand van 6 verschillende thema’s. Tot slot ronden we af met een nabeschouwing.

4

Toekomstscenario’s Woudenberg | juni 2024

Introductie

Het DNA van Woudenberg Woudenberg is een dorp van doeners. Een dorp met een hechte bevolking die met elkaar een rijk netwerk van verenigingen, clubs, scholen en kerken heeft opgebouwd en draaiende houdt. Een dorp waar een diverse en elkaar deels overlappende gemeenschappen samenleven. Ondernemerschap, familiebedrijven en MKB staan hoog in het vaandel, bieden werk aan Woudenbergers en ondersteunen het actieve verenigingsleven. Eén op de drie volwassenen doet actief mee door vrijwilligerswerk. Woudenberg ligt in het groen met een prachtig afwisselend buitengebied met landgoederen, bos, landbouwgrond, recreatiegebieden en een heuse piramide! Het is een dorp met een traditioneel hart. Er is een groot (en groeiend) confessioneel deel van de bevolking. Hier vallen lang niet alle inwoners van de gemeente onder, maar is een belangrijk onderdeel van het karakter, het DNA en de verkiezingsuitslag. Het is daarmee voor Utrechtse begrippen een traditioneel dorp. Maar dat is niet het hele verhaal van Woudenberg – het is ook gewoon een fijne woongemeente voor mensen die midden in het land wonen, werken en hun bijdrage leveren aan de samenleving. Het is een dorp op het snijvlak van de Utrechtse Heuvelrug en de Gelderse Vallei en wordt gevormd door elementen van beide.

Het dorp staat niet op zichzelf en er zijn sterke relaties (sociaal, onderwijs en werk) met vergelijkbare buurdorpen als Scherpenzeel en de stad Amersfoort als hart voor grotere voorzieningen en met stedelijke kernen in de Food Valley zoals Barneveld en Veenendaal. Het aantal Woudenbergers is de afgelopen tijd stevig gegroeid.

5

Toekomstscenario’s Woudenberg | juni 2024

JONG

TRADITIONEEL

ACTIEF VERENIGINGSLEVEN DOENERS

HET DNA VAN WOUDENBERG

Introductie

Vooral in de afgelopen 10 jaar heeft het dorp een flink aantal woningen per jaar bijgebouwd. Dit zorgt er mede voor dat het dorp mensen van buiten aantrekt. Deels zijn dit mensen die juist worden aangetrokken door het traditionele karakter van het dorp en het aanbod van christelijk (basis)onderwijs. Deels zijn dit mensen die gewoon een fijne plek zoeken om te wonen. Maar het zijn ook mensen die door de druk op de woningmarkt zich gedwongen zien de (Rand)stad te verlaten. Het maakt Woudenberg een dorp met veel kinderen en een jonge bevolking.

BEVOLKINGSOPBOUW WOUDENBERG: VEEL JONGEREN

De bevolkingsopbouw van Woudenberg wijkt hiermee af van het gemiddelde in Nederland en Utrecht en vooral van een aantal omliggende gemeenten. Het verschil zit hem vooral in het grote aantal kinderen en jongeren in het dorp, terwijl veel omliggende gemeenten zich juist kenmerken door een sterke vergrijzing. De verschillende groepen Woudenbergers zitten samen op de sportvereniging, doen de boodschappen bij dezelfde winkels en komen elkaar tegen bij de bakker. Er is echter geen gezellig dorpshart waar alle Woudenbergers samenkomen. Er is geen specifieke plek of plein die de identiteit van Woudenbergers verbeeldt. Mensen ontmoeten elkaar bij de sportclub, bij de kerk en op het schoolplein. Op evenementen zoals Haantjesdag en Koningsdag komen alle verschillende groepen uit de bevolking samen om te vieren en is Woudenberg echt één.

BEVOLKINGSOPBOUW UTRECHTSE HEUVELRUG: VERGRIJZING EN ONTBREKEND MIDDEN

In het wonen kenmerkt Woudenberg zich door dynamiek, groei en verjonging. Voor het werken ligt dat anders. Er is al jarenlang geen nieuw bedrijventerrein uitgegeven en de ontwikkeling van het werken en het bedrijfsleven houdt de groei van het aantal inwoners BEVOLKINGSOPBOUW WIJK BIJ DUURSTEDE: STERKE VERGRIJZING 6

Toekomstscenario’s Woudenberg | juni 2024

Introductie

niet bij. Woudenberg is daarmee in verhouding steeds meer een woondorp geworden. Deze verschuiving in het karakter en het DNA is op dit moment nog steeds gaande: het aantal inwoners groeit, terwijl het aantal banen en bedrijven stabiel blijft.

Hoe Woudenberg tot nu toe is gegroeid Het dorp is in het verleden stapje voor stapje en vrij organisch gegroeid. Nooit een schaalsprong, maar ook nooit stilstand. Met de nieuwbouwwijk Hoevelaar kan het dorp de komende jaren (tot 2030) nog goed vooruit. Daarmee groeit het dorp momenteel (sinds 2016) sneller dan het in het verleden heeft gedaan. De gemiddelde woningprijs is in Woudenberg de afgelopen jaren snel gestegen, de gemiddelde WOZ-waarde steeg van €288.000 in 2018 naar €470.000 in 2023. Tegelijkertijd is Woudenberg geen rijk dorp vergeleken met de omliggende gemeenten. Het gemiddelde

inkomen is één van de laagste in de provincie Utrecht. Dit brengt een stevige spanning op de huizenmarkt met zich mee. Sinds 1998 is geen nieuw bedrijventerrein meer uitgegeven. Sindsdien is vooral ingezet op revitalisering en herstructurering van het bedrijventerrein. Een deel in de kern is geherstructureerd naar wonen. In het verleden zijn afspraken gemaakt over uitbreiding van het bedrijventerrein met de provincie, maar deze afspraken zijn nooit realiteit geworden. Regionaal onderzoek wijst uit dat er behoefte is aan uitbreiding van het bedrijventerrein. Bij de verdere ontwikkeling van Woudenberg kan de gemeente door invulling van woon- en werklocaties invloed uitoefenen op voor wie de gemeente groeit door keuzes te maken. Bijvoorbeeld door te bouwen voor doorstroming of voor jongeren, en door keuzes te maken over het type bedrijvenkavels dat uitgegeven wordt. Dit is bij nieuwbouw makkelijker dan bij herstructurering of verdichting.

ONTWIKKELING VAN HET AANTAL INWONERS VAN WOUDENBERG IN DE AFGELOPEN 25 JAAR

7

Toekomstscenario’s Woudenberg | juni 2024

Introductie

Drie toekomstscenario’s voor Woudenberg

Om scherp te krijgen welke keuzes Woudenberg moet maken, en de mogelijke effecten hiervan hebben we drie toekomstscenario’s ontwikkeld. De scenario’s zijn bekeken zonder deze te koppelen aan concrete ontwikkellocaties. De beschikbaarheid van geschikte ontwikkellocaties moet los van dit onderzoek naar toekomstscenario’s worden bekeken. Deze toekomstscenario’s in dit onderzoek verschillen van elkaar in de ruimte die er is om te groeien: • Scenario 1: Groeien met de ruimte die je hebt gaat ervan uit dat Woudenberg na de afronding van Hoevelaar haar dorpsgrenzen houdt zoals deze dan zijn. Verdere ontwikkelingen vinden dus plaats binnen de beperkte ruimte die er in het dorp is. • Scenario 2: Groeien met steeds een stukje erbij gaat ervan uit dat Woudenberg na de afronding van Hoevelaar een aantal keer een kleinschalige ontwikkeling doet. Dit is een organische manier van doorontwikkelen van het dorp. • Scenario 3: Groeien met nieuwe ruimte gaat ervan uit dat voor de toekomstige ontwikkeling van Woudenberg een nieuwe grootschalige locatie wordt ontwikkeld waarmee het dorp nog vele jaren vooruit kan.

Leeswijzer De drie scenario’s worden hieronder toegelicht. Een hoofdstuk start telkens met een ruimtelijke beschrijving van dat scenario: aan welke knoppen wordt gedraaid. Vervolgens laten we de mogelijke effecten van de keuzes binnen een scenario zien aan de hand van een praatplaat en zes thema’s: • • • • • •

Wonen Werken Voorzieningen Mobiliteit Sociale dynamiek Groen en buitengebied

Dit document is een interactieve PDF. De toekomstscenario’s worden gepresenteerd aan de hand van drie praatplaten. Klik op een onderdeel in de praatplaat om naar het bijbehorende thema te gaan met meer uitleg. Of gebruik de tabbladen bovenin om tussen de verschillende thema’s te wisselen. Wil je terug naar de overzichtsplaat? Klik dan op het pijltje links bovenin naast de naam van het scenario. Uiteraard is het ook mogelijk om op de gebruikelijke manier door het document heen te scrollen. Of deze te printen.

8

Toekomstscenario’s Woudenberg | juni 2024

Toekomstscenario's

Toekomstscenario 1

Groeien met de ruimte die je hebt Woudenberg groeit minimaal en binnen de contouren van het bestaande dorp en de deels nog te bouwen wijk Hoevelaar. Daarna blijven de dorpsgrenzen zoals ze zijn. Dit betekent dat de gemeente moet ingrijpen en specifiek moet kiezen waarvoor zij de schaarse ruimte wil gebruiken.

9

Samenvatting: • Dit scenario is een koerswijziging in de geschiedenis van Woudenberg. Het dorp is altijd geleidelijk gegroeid, en een einde aan de groei betekent iets voor het DNA van het dorp • Het scenario vraagt om harde keuzes: › ›

Ruimtelijk

›

Na afronding van Hoevelaar blijft de dorpsgrens waar hij is. Ruimte voor eventuele nieuwe plekken voor wonen of werken moet binnen deze grens gevonden worden. Dit kan door te kiezen voor verdichting binnen het dorp, maar dit zal ten koste gaan van ruimte voor groen, water of parkeren. Op sommige plekken kan door sloop-nieuwbouw ruimte voor meer woningen gevonden worden. Hierbij zal ook hoogbouw in beeld komen. Dit zal ook op plekken moeten gebeuren met versnipperd privaat eigendom, wat projecten complex maakt.

›

Toekomstscenario’s Woudenberg | juni 2024

Voor wie maak je ruimte in het dorp om te wonen? Welke instrumenten kan en wil de gemeente gebruiken om voorrang te geven aan Woudenbergers in zowel nieuwbouw als bestaande bouw? Welke balans in wonen en werken wil de gemeente bereiken en wat betekent dit voor de invulling van Hoevelaar? In hoeverre wil de gemeente ruimte in het dorp verdichten om woningen toe te voegen?

• We moeten anders met de resterende ruimte om gaan en nog specifieker bouwen ter stimulering van doorstroming • Het tempo van woningbouw moet direct fors omlaag, wat leidt tot langere wachtlijsten in de sociale woningbouw • Het ondernemende DNA van Woudenberg komt onder druk te staan • Het ‘samen’ gevoel wordt sterker: mensen zorgen voor elkaar en dragen actief bij • Jongeren vinden nog lastiger een woning, vergrijzing en krimp bepalen het toekomstbeeld • Bedrijven zien zich genoodzaakt te verhuizen als ze willen groeien • Sponsoring verenigingsleven komt onder druk te staan • Groen binnen het dorp staat onder druk, maar het buitengebied blijft zoals het is en is altijd dichtbij

Toekomstscenario's

KLIK OP EEN ONDERDEEL OM MEER TE WETEN TE KOMEN OVER EEN VAN DE THEMA’S

Toekomstscenario 1:

Groeien met de ruimte die je hebt

Wonen

Werken

Voorzieningen

Mobiliteit

Sociaal

Groen

Wonen De druk op de woningmarkt in Woudenberg blijft toenemen. Dit scenario betekent ook dat de woningbouwprogrammering en het tempo van Hoevelaar anders moet: specifiek voor de behoeften van Woudenbergse inwoners, en in een lager tempo, zodat de nieuwbouw minder instroom van buitenaf veroorzaakt. In Hoevelaar fase 3 moet meer sociale woningbouw worden gerealiseerd om in de toekomst te kunnen voorzien in de behoefte. Ook moeten nieuwe locaties binnen het dorp gevonden worden waar gebouwd kan worden. Er moet scherp gekozen worden voor wie gebouwd wordt, waarbij het voor de hand ligt om vooral compact te bouwen voor doorstroming van ouderen die ruimte kunnen maken voor jongeren en gezinnen die in Woudenberg willen blijven. De bestaande woningvoorraad wordt zo efficiënter gebruikt.

VERDICHTEN BINNEN DE CONTOUREN VAN HET DORP

BOUWEN ALLEEN VOOR SPECIFIEKE DOELGROEPEN

Niet voor alle Woudenbergse jongeren is een woning beschikbaar en veel van hen moeten het dorp verlaten. Een woningmarkt die op slot zit betekent dat doorstroming van ouderen urgenter wordt, maar het wordt ook moeilijker. Er is bij nieuwbouw actieve sturing op de doorstroming nodig, en voor bestaande woningen zijn instrumenten nodig zodat vrijkomende woningen met voorrang aan mensen met binding met Woudenberg toegewezen kunnen worden. Deze instrumenten zijn er op dit moment niet en beperken de vrije woningmarkt.

JONGEREN TREKKEN WEG

11

Toekomstscenario’s Woudenberg | juni 2024

Toekomstscenario's

Toekomstscenario 1:

Groeien met de ruimte die je hebt

Wonen

Werken Dit scenario betekent ook dat er geen nieuwe ruimte voor Woudenbergse bedrijven bijkomt, tenzij gekozen wordt om een deel van Hoevelaar voor bedrijven te bestemmen. Bestaande bedrijven die een uitbreidingsbehoefte hebben kunnen niet worden geaccommodeerd en trekken op termijn weg. Op hun plek kan ruimte gemaakt worden voor kleinere startende bedrijven, maar deze bieden door hun omvang minder werkgelegenheid. Bedrijven met een groter en extensiever ruimtegebruik kunnen beter een andere plek zoeken, zodat de ruimte op Woudenbergse bedrijventerreinen zo goed mogelijk voorziet in lokale werkgelegenheid. Het sentiment onder ondernemers wordt negatiever, omdat hun perspectief beperkt is. Dit heeft ook invloed op hun betrokkenheid in de gemeenschap, zoals de actieve rol in het verenigingsleven. De dynamiek in het bedrijfsleven neemt af en het dorp wordt meer een forensendorp.

12

Toekomstscenario’s Woudenberg | juni 2024

Werken

Voorzieningen

Mobiliteit

Sociaal

Groen

KIEZEN VOOR WONEN OF WERKEN

WERKGELEGENHEID IN HET DORP DAALT

Toekomstscenario's

Toekomstscenario 1:

Groeien met de ruimte die je hebt

Wonen

Werken

Voorzieningen

Mobiliteit

Sociaal

Groen

VERENIGINGEN EN VOORZIENINGEN ONDER DRUK

Voorzieningen De draagkracht voor voorzieningen komt op termijn onder druk te staan. Dit zal niet direct gaan, gezien het grote aantal jongeren en kinderen die nu in het dorp wonen. Maar doordat een groot deel van hen op termijn het dorp moeten verlaten wordt het aantal kinderen en jongeren uiteindelijk minder, wat leidt tot een afnemend draagvlak voor scholen, verenigingen en andere voorzieningen. Ook neemt de vergrijzing toe, terwijl het aantal jongeren afneemt. Dit betekent een andere balans tussen dragers en vragers van (mantel)zorg, maatschappelijke voorzieningen. Woudenberg gaat in die zin meer lijken op andere meer vergrijsde dorpen in de Utrechtse regio.

VERGRIJZING

13

Toekomstscenario’s Woudenberg | juni 2024

Toekomstscenario's

Toekomstscenario 1:

Groeien met de ruimte die je hebt

Wonen

Werken

Voorzieningen

Mobiliteit

Sociaal

Groen

Mobiliteit Er is geen impuls om het provinciale wegennetwerk op te waarderen. De problematiek die al ervaren wordt op de provinciale wegen (doorsnijding, congestie) blijft en wordt mogelijk sterker. Met name doordat de werkgelegenheid in het dorp daalt en mensen vaker buiten het dorp werken. We moeten accepteren dat het drukker wordt en dat het mobiliteitssysteem zwaarder belast wordt. Af en toe in de file voor een rotonde of stoplicht hoort er nu eenmaal bij in dit scenario.

(NOG) HOGERE DRUK OP INFRASTRUCTUUR

Het openbaar vervoer kan blijven functioneren zoals het nu doet, maar komt in de toekomst onder druk te staan door de afnemende bevolking en het afnemende aantal jongeren.

OV ONDER DRUK

14

Toekomstscenario’s Woudenberg | juni 2024

Toekomstscenario's

Toekomstscenario 1:

Groeien met de ruimte die je hebt

Wonen

Werken

Voorzieningen

Mobiliteit

Sociaal

Groen

Sociale dynamiek De samenleving in het dorp heeft de kans om hechter te worden. Doordat er minder mensen van buiten komen zijn de Woudenbergers sterker op elkaar aangewezen. Een gemeenschap zonder groei kan leiden tot extra hechtheid: we moeten het immers samen oplossen. Mensen zetten zich extra in om het verenigingsleven draaiende te houden. Niet voor alle bewoners zal zo’n hechte en naar binnen gerichte samenleving als prettig worden ervaren. Met minder dynamiek is er ook minder kans voor vernieuwing en moeten de verenigingen het doen met minder leden en minder sponsoring uit het bedrijfsleven. Zo kan een sportvereniging extra hecht worden, maar is er bijvoorbeeld geen draagkracht voor de aanleg van dat extra kunstgrasveld.

15

Toekomstscenario’s Woudenberg | juni 2024

HECHTE SAMENLEVING

Toekomstscenario's

Toekomstscenario 1:

Groeien met de ruimte die je hebt

Wonen

Werken

Voorzieningen

Mobiliteit

Sociaal

Groen

Groen en buitengebied De grens tussen dorp en buitengebied verandert na Hoevelaar niet meer. Het groen wordt niet extra belast, en de harde begrenzing van het dorp blijft zoals deze is. Het groen binnen het dorp komt onder druk te staan omdat er druk op inbreiding komt, maar het groene buitengebied is altijd dichtbij.

GROEN ONDER DRUK

16

Toekomstscenario’s Woudenberg | juni 2024

Toekomstscenario's

Toekomstscenario 2

Groeien met steeds een stukje erbij Woudenberg gaat minder snel groeien dan de afgelopen 10 jaar. Na Hoevelaar wordt nog een beperkt aantal kleinere locaties tot ontwikkeling gebracht. Her en der moet ruimte gevonden worden voor nieuwe locaties voor wonen en werken. Er moet een nieuwe balans ontstaan waarbij minder snelle uitbreiding de norm is en daarmee ook de bevolkingsgroei afvlakt. De locaties die voor deze geleidelijke groei geschikt zijn, zijn nog niet in beeld en zullen voor dilemma’s zorgen. Ruimtelijk Na afronding van Hoevelaar zullen kleinschalige bouwlocaties gevonden moeten worden aan de randen van het dorp. Af en toe wordt een nieuw buurtje of een nieuw stukje bedrijventerrein toegevoegd op geschikte locaties. Deze plekken zorgen voor een nieuwe dorpsrand en haken aan op de bestaande infrastructuur die daarmee zwaarder wordt belast. Het is mogelijk dat voor deze vorm van groei de N224 moet worden overgestoken.

17

Toekomstscenario’s Woudenberg | juni 2024

Samenvatting: • De gemeente moet keuzes maken waar bijgebouwd kan worden, bijvoorbeeld aan de noordkant van het dorp of aan de zuidkant van de rondweg (waardoor de rondweg in het dorp komt te liggen) • De ontwikkeling van nieuwe locaties vraagt scherpe keuzes, maar ook om compromissen als het gaat om het gebruik van groene ruimte en de mobiliteitsoplossingen • De manier van denken en werken aan uitbreidingslocaties komt onder druk te staan, niet zomaar alles kan meer • De groei gebeurt binnen de huidige systemen: er is niet voldoende kritische massa om deze systemen (mobiliteit, voorzieningen) te herzien • Er zal geaccepteerd moeten worden dat het verkeer vaker vast komt te staan.

Toekomstscenario's

KLIK OP EEN ONDERDEEL OM MEER TE WETEN TE KOMEN OVER EEN VAN DE THEMA’S

Toekomstscenario 2:

Groeien met steeds een stukje erbij

Wonen

Werken

Voorzieningen

Mobiliteit

Sociaal

Groen

BOUWTEMPO HOEVELAAR OMLAAG

Wonen De gemeente moet keuzes maken over welke programma’s ze nu en in de toekomst wil toevoegen. Het bouwtempo in Hoevelaar moet omlaag, zodat het beter aansluit bij de directe vraag vanuit dorpsbewoners zelf en minder instroom van buiten veroorzaakt. Inwoners van Woudenberg krijgen binnen de wettelijke mogelijkheden voorrang bij het kopen en huren van een nieuwe woning. Er wordt gebouwd voor de doorstroming in het dorp (o.a. voor ouderen) en voor de directe vraag (o.a. jongeren). De gemeente benut al haar instrumenten om voorrang te geven aan mensen die gebonden zijn aan het dorp. Ook in dit scenario moet de gemeente kritisch kijken naar ruimte binnen het dorp om te verdichten. De gemeente zoekt naar uitbreidingslocaties aan de randen van het dorp waar in kleine aantallen kan worden gebouwd.

19

Toekomstscenario’s Woudenberg | juni 2024

BOUWEN VOOR DOORSTROOM INSTROOM BEPERKEN

VERDICHTEN TEN KOSTE VAN GROEN EN PARKEREN

Toekomstscenario's

Toekomstscenario 2:

Groeien met steeds een stukje erbij

Wonen

Werken

Voorzieningen

Mobiliteit

Sociaal

Groen

Werken Ook voor bedrijvigheid is er in dit scenario een beperkte groei. Hier moeten we een plek voor vinden en niet alles kan zomaar. Dat betekent dat de gemeente keuzes moet maken voor wie zij de groei wil inzetten. De schaarse ruimte moet goed worden benut. Met de ondernemers moet worden gekeken voor welke groei ruimte beschikbaar blijft en wat ook ergens anders kan. Daarbij zijn lokale binding, werkgelegenheid en intensief ruimtegebruik mogelijke criteria. Liever een bedrijf dat veel banen in het dorp biedt dan een bedrijf dat veel ruimte inneemt, maar weinig banen en economische output oplevert.

20

Toekomstscenario’s Woudenberg | juni 2024

BEPERKTE RUIMTE VOOR BEDRIJVEN

Toekomstscenario's

Toekomstscenario 2:

Groeien met steeds een stukje erbij

Wonen

Voorzieningen Door gericht te bouwen voor haar opgroeiende jongeren kunnen meer jonge Woudenbergers in het dorp blijven en hier een gezin stichten. Dit betekent dat scholen en verenigingen hun aanwas houden. Het dorp verliest nog steeds voorzieningen als gevolg van autonome ontwikkelingen (in bijvoorbeeld het winkellandschap), maar de basisvoorzieningen blijven op peil. Met gerichte investeringen kan het centrum sterker worden, bijvoorbeeld door een nieuwe ontmoetingsplek te realiseren die aansprekend is voor iedereen.

21

Toekomstscenario’s Woudenberg | juni 2024

Werken

Voorzieningen

Mobiliteit

Sociaal

Groen

BASISVOORZIENINGEN & VERENIGINGEN BLIJVEN IN STAND

Toekomstscenario's

Toekomstscenario 2:

Groeien met steeds een stukje erbij

Wonen

Werken

Mobiliteit De kleinschalige ontwikkelingen die aan het dorp worden toegevoegd zijn vormen geen impuls om de infrastructuur grondig te herzien. Het dorp groeit door met de infrastructuur die er is, die op bepaalde plekken aangepast moet worden. Dit betekent dat de problematiek die al ervaren wordt op de provinciale wegen (doorsnijding, congestie) blijft en mogelijk versterkt wordt. Meer nog dan in Scenario 1. Onderzoek moet aantonen hoe groot dit probleem echt is. Er is onvoldoende impuls en (financiële) draagkracht om grotere systeemoplossingen te realiseren.

Voorzieningen

Mobiliteit

Sociaal

Groen

DRUK OP INFRASTRUCTUUR NEEMT TOE

Er moet worden ingezet op gedragsverandering: meer fietsen en meer mensen stimuleren om het OV te pakken. Een veilige snelfietsverbinding naar Maarn (station) en naar Leusden en Amersfoort (onderwijs en station) helpt om de (elektrische) fiets dominanter te maken in de mobiliteitsmix. Maar vooral zal geaccepteerd moeten worden dat het drukker wordt en dat het mobiliteitssysteem zwaarder belast wordt. Af en toe in de file voor een rotonde of stoplicht hoort er nu eenmaal bij.

KLEINE AANPASSINGEN INFRASTRUCTUUR

22

Toekomstscenario’s Woudenberg | juni 2024

Toekomstscenario's

Toekomstscenario 2:

Groeien met steeds een stukje erbij

Wonen

Werken

Voorzieningen

Mobiliteit

Sociaal

Groen

VERHOUDINGEN OP SCHERP

Sociale dynamiek De samenleving van Woudenberg krijgt te maken met een verandering van perspectief. Er moeten keuzes gemaakt worden over wat wel en niet wenselijk is en niet alles kan zomaar. Wat voor woonmilieus en bedrijvigheid voegen we toe en voor wie? Deze keuzes kunnen de verhoudingen tussen groepen op scherp zetten. Tegelijkertijd biedt de (afgevlakte) groei nog steeds ruimte voor wat Woudenberg uniek maakt: jongeren, voorzieningen en ondernemerschap, maar het dorp wordt geconfronteerd met keuzes daarbinnen.

23

Toekomstscenario’s Woudenberg | juni 2024

Toekomstscenario's

Toekomstscenario 2:

Groeien met steeds een stukje erbij

Wonen

Werken

Voorzieningen

Mobiliteit

De dorpsrand gaat op verschillende plekken veranderen. Het bouwen aan de dorpsrand betekent ook een andere relatie met het buitengebied. Er liggen kansen om de dorpsrand te verzachten met meer natuurlijke overgangen tussen wonen en landschap. Aan de andere kant komt door het bouwen aan de dorpsrand de rondweg ook meer “in” het dorp het liggen. Ook kunnen er nieuwe woonerven ontstaan in het buitengebied.

24

Toekomstscenario’s Woudenberg | juni 2024

Groen

KLEINE VLEKJES NIEUWBOUW AAN DORPSRAND EN IN HET BUITENGEBIED

Groen en buitengebied

De druk op groene ruimte in het dorp neemt toe en er moet binnen het dorp verdicht worden.

Sociaal

RONDWEG “IN” HET DORP

Toekomstscenario's

Toekomstscenario 3 Groeien met nieuwe ruimte

Woudenberg groeit door zoals het de afgelopen jaren heeft gedaan. Na Hoevelaar bouwt de gemeente aan de volgende nieuwbouwwijk. Ook wordt ruimte gevonden voor nieuwe bedrijvigheid. Hiermee maken we ruimte voor de groeiende bevolking, scheppen we perspectief voor de bedrijven en ontstaan er kansen om een aantal infrastructuurproblemen aan te passen. Ruimtelijk In dit scenario wordt een nieuwe locatie ontwikkeld voor wonen en werken. Deze wijk biedt de ruimte voor het dorp om door te groeien en is groot genoeg om te zorgen voor nieuwe oplossingen voor verkeer en ontsluiting. Het hoeft daarbij niet te gaan om een locatie die in korte tijd volgebouwd wordt maar wel om een locatie die geschikt is voor de lange termijn groei.

25

Toekomstscenario’s Woudenberg | juni 2024

Samenvatting: • Dit scenario vraagt stevige keuzes rond een locatie voor nieuwbouw en de bijbehorende infrastructurele ingrepen • Bij een grote nieuwe ontwikkeling horen ook keuzes over het meegroeien van groen, klimaatadaptatie, water, etc. • De vraag is hoe Woudenberg groeit met behoud van DNA en eigenheid – de instroom verandert het dorp, maar het is onduidelijk hoe, vraagt om naast keuze van locatie ook om keuze voor tempo en wijze van invulling van locatie • Blijvend een jong en dynamisch dorp • Behoud van het bestaande groen in het dorp • Kansen voor ondernemers om door te groeien, positief sentiment, positieve spiraal in verenigingsleven, etc. • Kansen voor nieuwe ontmoetingsplekken en centrum van het dorp • De groei van Woudenberg houdt zichzelf in stand en er is genoeg plek voor jongeren • Het ‘ons kent ons’ DNA komt onder druk te staan en mogelijk meer tegenstellingen tussen ‘Woudenbergers’ en ‘nieuwkomers’

Toekomstscenario's

KLIK OP EEN ONDERDEEL OM MEER TE WETEN TE KOMEN OVER EEN VAN DE THEMA’S

Toekomstscenario 3:

Groeien met nieuwe ruimte

Wonen

Werken

Voorzieningen

Mobiliteit

Sociaal

Groen

BETAALBARE WONINGEN

Wonen Woudenberg is en blijft een goed dorp om in te wonen voor iedereen. Woudenberg blijft groeien zolang de woningbehoefte blijft stijgen. Na Hoevelaar is de volgende nieuwbouwlocatie aan de beurt. Hier is plek voor een mix aan nieuwe woningen. Van de toegevoegde woningen is ten minste 60% in de categorie betaalbaar. De gemeente moet goed programmeren en faseren, zodat het aansluit bij de vraag van de Woudenbergers.

NIEUWBOUWWIJK

DOORSTROOM

De nieuwe woningen zijn een mix van woningen voor de doorstroming en voor starters, maar ook voor gezinnen is ruimte. Woudenberg blijft zo een dynamisch onderdeel van de regionale woningmarkt. Er is minder bescherming nodig voor Woudenbergse doelgroepen. Woudenberg blijft een jong en dynamisch dorp.

INSTROOM

27

Toekomstscenario’s Woudenberg | juni 2024

Toekomstscenario's

Toekomstscenario 3:

Groeien met nieuwe ruimte

Wonen

Werken

Voorzieningen

Mobiliteit

Sociaal

Groen

Werken Door het toevoegen van nieuwe ruimte voor bedrijvigheid kan het dorp ruimte bieden voor de bedrijven die zich hier willen vestigen of lokaal willen uitbreiden. De afspraken uit het verleden worden waargemaakt, en voor ondernemers ontstaat een perspectiefrijke situatie. Zij kunnen doorgroeien op de plek waar zij het liefste zitten. Ook in dit scenario moet de gemeente met de ondernemers kijken voor welke groei ruimte beschikbaar blijft en wat ook ergens anders kan. Daarbij zijn lokale binding, werkgelegenheid en intensief ruimtegebruik belangrijke criteria.

SPONSORING

Het bedrijfsleven ziet volop mogelijkheden om het verenigingsleven te sponsoren.

AANTAL BANEN GROEIT MEE

28

Toekomstscenario’s Woudenberg | juni 2024

GROEIPERSPECTIEF VOOR LOKALE ONDERNEMERS

Toekomstscenario's

Toekomstscenario 3:

Groeien met nieuwe ruimte

Wonen

Werken

Voorzieningen

Mobiliteit

Sociaal

Groen

NIEUWE VOORZIENINGEN

Voorzieningen Het voorzieningenniveau moet meegroeien met de bevolking. Dit betekent dat er op termijn nieuwe maatschappelijke voorzieningen bij moeten komen, zoals scholen, huisartsen en kinderopvang. De verenigingen en kerken draaien goed en voor de middenstand is het groeiende aantal inwoners goed nieuws. Het is de vraag in hoeverre een nieuwe wijk eigen nieuwe voorzieningen nodig heeft of dat zij juist de bestaande voorzieningen versterkt. Dit hangt af van de locatiekeuze en het tempo waarin gebouwd wordt.

KERKEN & VERENIGINGSLEVEN FLOREREN

KANS VOOR MANTELZORG

29

Toekomstscenario’s Woudenberg | juni 2024

Toekomstscenario's

Toekomstscenario 3:

Groeien met nieuwe ruimte

Wonen

Werken

Mobiliteit

Voorzieningen

Mobiliteit

Sociaal

Groen

AANPASSINGEN AAN INFRASTRUCTUUR

De groei is alleen mogelijk als de infrastructuur verbetert. Er is voldoende impuls en (financieel) draagvlak voor een ingreep aan de N224, in samenhang met de buurgemeenten. Ook in dit scenario heeft het stimuleren van actief en duurzaam vervoer prioriteit. Goede fietsverbindingen in het dorp en naar omliggende voorzieningenkernen en stations zijn belangrijk De nieuwe wijk zorgt ook voor meer draagvlak en mogelijk verbetering van het OV. We willen dat de groei zo min mogelijk zorgt voor nieuwe problemen op het wegennet.

30

Toekomstscenario’s Woudenberg | juni 2024

Toekomstscenario's

Toekomstscenario 3:

Groeien met nieuwe ruimte

Wonen

Werken

Voorzieningen

Mobiliteit

Sociaal

Groen

“ONS KENT ONS” VERDWIJNT

Sociale dynamiek Woudenberg is en blijft een open dorp. Er zijn kansen voor Woudenbergers om door te groeien, maar het dorp houdt net als nu ook zijn aantrekkingskracht voor mensen van buiten. Het DNA van Woudenberg zal verder veranderen. Het ‘ons kent ons’ karakter van het dorp kan door de toename van het aantal inwoners daarmee onder druk komen te staan. De tegenstelling tussen Woudenbergers en nieuwkomers kan daardoor sterker worden. Woudenberg wordt meer een praktische woonplek met een eigen plek in het netwerk van dorpen en steden tussen Amersfoort, Utrecht, Veenendaal en Barneveld.

WOUDENBERG ALS WOONDORP

31

Toekomstscenario’s Woudenberg | juni 2024

Toekomstscenario's

Toekomstscenario 3:

Groeien met nieuwe ruimte

Wonen

Werken

Voorzieningen

Mobiliteit

Sociaal

Groen

Groen en buitengebied Woudenberg neemt een hap uit het agrarische landschap voor een nieuwe wijk en bedrijventerrein. Dit levert mogelijkheden op om barrières tussen dorp en landschap op te heffen (m.n. de N224) en de nieuwe grens tussen dorp en groen anders in te richten. De relatie met het agrarische landschap kan bij een ontwikkeling aan de zuidkant juist sterker worden. Door de harde zuidelijke begrenzing van het dorp met de N224 is de toegankelijkheid van het buitengebied aan deze kant van het dorp nu beperkt. Bij een nieuwe dorpsrand kan dit beter gedaan worden.

32

Toekomstscenario’s Woudenberg | juni 2024

NIEUWE RELATIE MET HET BUITENGEBIED

Toekomstscenario's

Wat leren we van de scenario’s? De scenario’s laten zien voor welke keuzes Woudenberg staat en welke dilemma’s daarbij in beeld komen. Het is niet de bedoeling dat er een keuze wordt gemaakt voor één van de drie scenario’s. Ze dienen als gespreksstarter om de discussie over de toekomstrichting van het dorp voeden. Welke elementen uit de scenario’s spreken aan? En welke effecten moeten we koste wat kost vermijden?

Het doel is om Woudenberg vitaal te houden. In het eerste scenario is het de vraag of dit lukt. Waar de vitaliteit niet direct onder druk komt te staan zal dit in dit scenario op langere termijn wel zo zijn. Er zullen in dit scenario keuzes gemaakt moeten worden die niet goed passen bij het verleden en het DNA van het dorp. Voor wie is in de toekomst plek in het dorp en voor wie niet? Wat moeten we doen om voorzieningen op de been te houden en welke voorzieningen kunnen we ook zonder? Scenario 2 valt of staat bij de aanwezigheid van geschikte woningbouwlocaties waar op kleine schaal kan worden gebouwd. Dit zal aan verschillende kanten van het dorp tot dilemma’s en moeilijke keuzes leiden. Waar offeren we waardevol landschap op? En vinden we het acceptabel om de N224 over te steken? De nieuwbouwlocaties zullen te klein zijn voor eigen voorzieningen, dus bestaande voorzieningen moeten binnen handbereik zijn en op een veilige manier te bereiken. Voor bedrijven geldt dat moet worden onderzocht of dit op locaties buiten de randweg ontwikkeld kan worden.

SCENARIO’S ALS GESPREKSSTARTER

33

Toekomstscenario’s Woudenberg | juni 2024

Scenario 3 geeft Woudenberg langjarig de ruimte en kan worden aangegrepen om een aantal grotere problemen op te lossen, met name rond mobiliteit en de N-wegen. Vitaliteit is in dit scenario op sociaal vlak een uitdaging doordat de groei van het dorp ten koste kan gaan van het ‘ons kent ons’ karakter. Echter is er meer ruimte voor het toevoegen en uitbreiden van voorzieningen wat de vitaliteit van het dorp ten goede zal komen.

Conclusie

Koersbepaling nodig Woudenberg staat dus voor een keuze in haar ontwikkeling die zij samen met de provincie moet maken. De gemeente wil liever niet het gesprek voeren op basis van woningaantallen of nieuwbouwlocaties en de uitdagingen die daarbij horen, maar juist over de gewenste toekomst van het dorp. Het gaat daarbij om keuzes in: Het tempo van groei • Het doorgroeien in het huidige tempo biedt ruimte voor iedereen • Het doorgroeien in een lager tempo zorgt ervoor dat je zult moeten sturen op het soort woningen en toewijzing om de Woudenbergers in het dorp te kunnen houden • Het beperken van de groei zorgt voor keuzes voor wie je in de toekomst wel of geen woning in het dorp kunt bouwen De schaal van de ruimtelijke ontwikkeling van het dorp: • Een grotere nieuwbouwlocatie biedt kansen om ruimtelijke knelpunten op te lossen. Binnen een grotere locatie zou je ook in een lager tempo kunnen bouwen dan nu het geval is. Tempo en grootte van de locatie zijn dus niet hetzelfde. • Kleine woningbouwlocaties aan de rand van het dorp zijn er maar heel weinig. De vraag is of er extra locaties zijn aan te wijzen zonder de kwaliteit van dorp en landschap aan te tasten.

34

Toekomstscenario’s Woudenberg | juni 2024

• Waar mogelijk inbreiden binnen het dorp is sowieso een goed idee, zolang het de kwaliteit van het dorp niet aantast. Er moet binnen het dorp gezocht worden naar de plekken waar dit mogelijk is. De aard van het woonprogramma: • De gemeente zal keuzes moeten maken over welke woningen te bouwen. Wie is de Woudenberger die klem zit in de woningmarkt, en hoe kunnen we daar het beste beweging in krijgen? Bouwen we voor jongeren, voor senioren of juist voor gezinnen? Kunnen we daar specifiek voor bouwen en instrumenten inzetten die helpen te sturen? De balans tussen wonen en werken: • Als er ruimte voor nieuwbouw bij zou komen, wat zou dan belangrijker zijn: ruimte voor woningen of bedrijvigheid? Het zorgvuldig gebruik van ruimte vraagt ook om visie op de economie van het dorp en de balans tussen wonen en werken die nodig is voor de vitaliteit van de samenleving. De voorwaardelijkheid van het aanpakken van de N-wegen: • Is het oplossen van problematiek op de N-wegen (drukte, doorsnijding) een voorwaarde voor de groei van het dorp? Of is het een koppelkans? Het eerste betekent dat je zonder ingrijpen aan de N-wegen ook niet de woningen kunt bouwen.

Conclusie

Uiteindelijk gaat het om de schaal van de ruimtelijke ontwikkeling van het dorp. Kleinschalige groeilocaties binnen en aan de rand van het dorp versterken de bestaande structuren en passen beter bij de groei zoals de provincie voor vitale kernen ziet, maar geven niet genoeg draagvlak voor grotere agenda’s, zoals het oplossen van de mobiliteitsproblemen en de harde grens van de N224. Een grotere uitbreiding kan dat draagvlak wel geven, maar past minder goed bij het ruimtelijke beleid van de provincie en zorgt voor nieuwe uitdagingen zoals het voorzien in voldoende (maatschappelijke) voorzieningen en het bewaken van de hechte samenleving zoals deze nu bestaat. • De scenario’s laten ook zien welke interventies sowieso een positieve invloed hebben op de toekomst van Woudenberg, onafhankelijk van het scenario: • Zo lijkt het voor de toekomst van Woudenberg in ieder scenario zinvol om zoveel mogelijk duurzame en actieve mobiliteit te stimuleren, door bijvoorbeeld het verbeteren van fietsverbindingen. • Het sterker sturen op de bouw voor specifieke Woudenbergse doelgroepen biedt in alle scenario’s meer kansen voor doorstromers en starters die al een binding hebben met het dorp. • De gemeente zal ook in ieder scenario keuzes moeten maken over het tempo van de woningbouw. Op het moment dat er in de toekomst minder ruimte is voor groei moet daar nu op geanticipeerd worden.

• In alle scenario’s is het op peil houden en vergroten van de werkgelegenheid in het dorp en kans om te voorkomen dat je (nog meer) een forensendorp wordt.

35

Toekomstscenario’s Woudenberg | juni 2024

Deze beschouwing van de drie scenario’s laat zien dat de scenario’s misschien meer vragen op roepen dan antwoorden geven. De onderzoeken die lopen en de gesprekken met de provincie moeten uitwijzen welke toekomstrichting voor Woudenberg het beste past. De scenario’s geven dan ook meer antwoord op de vraag “wat als” Woudenberg in een van de drie situaties terecht gaan komen (of daar al dan niet noodgedwongen voor moeten kiezen). Tegelijkertijd geven ze ook een handvat voor de gemeente Woudenberg om dit gesprek te sturen naar een vitaal en toekomstbestendig Woudenberg in 2040. Aanvullend op deze conclusies geeft tabel 1 op de volgende pagina een overzicht van de verschillende scenario’s, thema’s en de mogelijke invloed van bepaalde keuzes op de vitaliteit van Woudenberg.

Conclusie

Scenario 3:

Scenario 2:

Scenario 1:

Tabel 1: conclusie invloed keuzes scenario op vitaliteit per thema

36

Wonen

Werken

Voorzieningen

Mobiliteit

Sociaal

Groen

Conclusie

Er is onvoldoende woonruimte voor jongeren in het dorp. Op termijn betekent dit dat jongeren wegtrekken en het dorp vergrijst.

Geen ruimte voor doorgroeiende bedrijven die lokale werkgelegenheid bieden. Op termijn gaat de werkgelegenheid achteruit. Minder sponsoring verenigingsleven door bedrijven.

Op termijn zal de draagkracht voor voorzieningen onder druk komen te staan. Jonge Woudenbergers kunnen niet meer in het dorp wonen en dit heeft invloed op de balans tussen dragers en vragers (o.a. invloed op mantelzorg).

Wegen worden drukker doordat de werkgelegenheid daalt en mensen meer moeten reizen voor hun werk. OV in toekomst onder druk.

Samen staan we sterk gevoel zorgt voor behoud hechte gemeenschap. Verenigingen niet direct onder druk door jeugd die nu nog in het dorp woont.

Meer groen verdwijnt uit het dorp om plek te maken voor woningbouw waar dat nog mogelijk is.

De vitaliteit van Woudenberg komt niet meteen onder druk te staan vanwege haar jonge bevolking. Maar opgroeiende jongeren zullen op termijn wegtrekken en daarmee zal in Woudenberg, net als in andere gemeenten de vergrijzing inzetten, wat op termijn de vitaliteit onder druk zet.

Er is beperkt ruimte voor woningbouw. Door te bouwen voor doorstroom en jongeren kan de uitstroom van jongeren enigszins worden beperkt.

Ook hier kan door het maken van scherpe keuzes de werkgelegenheid enigszins op peil gehouden worden. Keuze nodig over.

Scholen en verenigingen behouden aanwas doordat meer jongeren in het dorp kunnen blijven en hier een gezin kunnen starten. Keuze maken in welke bedrijven wel of niet passen.

Wegen worden nog drukker dan in scenario 1. Er is geen financiële draagkracht om een grote systeemoplossing te realiseren.

Verhoudingen tussen groepen op scherp doordat er moeilijke keuzes moeten worden gemaakt.

Relatie met het buitengebied verandert doordat er aan de dorpsrand gebouwd wordt.

De vitaliteit van Woudenberg komt in dit scenario niet onder druk te staan. De beperkte beschikbaarheid van geschikte bouwlocaties is in dit scenario een risico. Als wordt gestopt met bijbouwen val je terug in Scenario 1 met het risico voor de toekomstige vitaliteit van dien.

Er is genoeg woongelegenheid voor zowel jonge Woudenbergers als mensen van buitenaf. Woudenberg blijft een jong en dynamisch dorp.

Er is (groei)ruimte voor zowel bestaande bedrijven als nieuwe bedrijven. De werkgelegenheid in het dorp groeit gelijk met haar inwoners. Er blijft een positief ondernemersklimaat.

Er komen meer voorzieningen bij. Verenigingen en kerken krijgen voldoende nieuwe leden. Lokale bedrijven sponsoren het verenigingsleven.

Er is financieel draagvlak voor het verbeteren van de mobiliteit. Meer draagvlak voor OV door groeiende bevolking.

Woudenberg blijft een open dorp. Het ‘ons kent ons’ kan door (te) snelle groei onder druk komen te staan. Woudenberg kan meer een woondorp worden.

De grote ontwikkelingslocatie betekent een hap uit het agrarische landschap rondom Woudenberg. Relatie met het buitengebied verandert.

In dit scenario heeft de gemeente alle bouwblokken om de vitaliteit van Woudenberg te versterken. Te snelle groei heeft echter als risico dat Woudenberg een “woondorp” wordt zonder een gezonde balans in voorzieningen en sociale betrokkenheid.

Toekomstscenario’s Woudenberg | juni 2024

Conclusie

Colofon Datum:

25 juni 2024

Inhoud en ontwerp: Anne Kamp, Jonge Honden Anne@jongehonden.com Inhoud: Wouter Onclin, Site Urban Development wouter@site-ud.nl

In opdracht van en in co-creatie met de Gemeente Woudenberg: Karen Kuperus, Ruud van der Velden, Henk Voulon, Hilde van de Berk en Theona Willigenburg - Zeeuwe.