02a. Memo samenvatting Henschotermeer november 2021.pdf

Memo

Onderwerp Verzonden aan: gemeenteraad Postregistratienummer:

: Henschotermeer november 2021

Afzender: wethouder A. Vlam Datum: november 2021

Op uw verzoek ten behoeve van de commissievergadering van november een overzicht van de feiten rond het Henschotermeer. Wij beperken ons daarbij tot de hoofdlijn en tot het onderwerp ontwikkeling. Op 9 november 2021 is een volgende stuurgroepvergadering, daar zal duidelijk worden wat de meest recente stand van zaken is. Achtergrond Als gevolg van de opheffing van het recreatieschap UHVK per 1 januari 2018 moest voor alle recreatieterreinen een rechtsopvolger gezocht worden. Voor het Henschotermeer betrof dat een beëindiging van de huurovereenkomst met de eigenaar van het gebied landgoed Den Treek Henschoten. De visie van het landgoed maakte duidelijk dat het Henschotermeer in de toekomst toegankelijk zal blijven voor publiek en Den Treek Henschoten had uitgesproken met een nieuwe marktpartij afspraken te willen maken over de exploitatie en ontwikkeling van het terrein ten behoeve van dagrecreatie. Ter ondersteuning van de huurbeëindiging zijn met Den Treek Henschoten twee documenten opgesteld, een samenwerkingsovereenkomst en een ontwikkelkader. 1 Ontwikkelkader:

beschrijft de kansen voor ontwikkeling van het gehele recreatieterrein (inclusief een deel van de omliggende terreinen, laatste t.b.v. verplaatsing YMCA), maar ook de verplichtingen en verantwoordelijkheden (zoals veiligheid, evenementen e.d.).

Korte samenvatting:  Het terrein dient openbaar toegankelijk te blijven, wel is het mogelijk de bezoeker een bijdrage te vragen.  Het strand blijft volledig vrij toegankelijk, een ‘rondje om het meer’ blijft mogelijk.  Ontwikkeling van het projectgebied dient bij te dragen aan seizoenspreiding en de huidige piekbelasting niet te verhogen.  Binnen de geldende bestemmingsplannen is ruimte voor ontwikkeling t.b.v. dagrecreatie, andere functies zijn bespreekbaar maar vragen wel een bestemmingsplanwijziging.  Een deel van het gebied valt onder EHS (tegenwoordig NNN), ontwikkeling is alleen mogelijk binnen de daarvoor gestelde regels.  De exploitant is verantwoordelijk voor het voldoen aan de veiligheids- en kwaliteitseisen van zwemwater, veiligheid van bezoekers bij calamiteiten, alsook permanent toezicht- en handhaving en onderhoud in het gebied. De exploitant draagt zorg voor de nodige veiligheidsplannen en een onderhouds- en beheerplan.

2 Samenwerkingsovereenkomst: legt afspraken tussen overheden (provincie Utrecht, gemeente Utrechtse Heuvelrug en Woudenberg) en het landgoed vast over samenwerking om de gewenste ontwikkelingen te faciliteren en te begeleiden. Eerste artikel van de Samenwerkingsovereenkomst luidt: Artikel 1. Visie op het projectgebied Henschotermeer 1.1 Partijen willen het projectgebied ontwikkelen tot een financieel gezond recreatieterrein in de regio, op basis van een duurzame en functionele invulling van het terrein, waarbij private partners ruimte wordt geboden te ondernemen; 1.2 Het terrein blijft openbaar toegankelijk voor bezoekers, maar niet per definitie gratis; 1.3 De huidige uitstraling van het meer en boslandschap blijft behouden. Deze twee documenten samen geven duidelijkheid aan een ondernemer over de kaders voor een herontwikkeling van het gebied en geven gelijktijdig Den Treek Henschoten ondersteuning om met een marktpartij een duurzame en toekomstgerichte oplossing te vinden voor beheer van het gebied, nu de overheid deze taak teruggegeven heeft aan de markt. Beide documenten zijn besproken in de raadscommissie van 8 september 2015: in het kader van de wensen en bedenkingen procedure. Ook de gemeente Utrechtse Heuvelrug en de provincie Utrecht hebben deze documenten onderschreven en ondertekend.

Huidig planologisch kader Voor het grondgebied van Woudenberg zijn het bestemmingsplan Buitengebied 2010 en herziening Buitengebied 2013 van toepassing en de structuurvisie 2030.

Aantal stappen sinds de verandering van beheer Per 1-1-2018 is het beheer van het Henschotermeer door Den Treek Henschoten overgedragen een Mooi Meer bv. Deze hebben tijd nodig gehad om het beheer van het gebied en alles wat daarbij komt in de vingers te krijgen en hebben besloten om over te gaan tot een systeem van toegangsheffing. In juni 2019 heeft Mooi Meer bv samen met de YMCA een concept gebiedsvisie gepresenteerd en in participatie gebracht. Alle opmerkingen die kenbaar gemaakt zijn, zijn door de ontwikkelende partijen meegenomen. Helaas is het daarna een tijdje stil gebleven, mede als gevolg van de impact van corona op de bedrijfsvoering van het gebied en van beide partijen.

Wij hebben inmiddels begrepen dat Mooi Meer bv en YMCA de aangepaste gebiedsvisie gereed hebben en de noodzakelijke onderzoeken aan het afronden zijn. Met name de natuuronderzoek vragen tijd, door de noodzaak om bepaalde diersoorten jaarrond te onderzoeken. De YMCA heeft inmiddels een eerste versie voor een bestemmingsplan ingediend, deze heeft een relatie met de locatie Leusden en ligt inmiddels ambtelijk voor nader overleg bij de provincie. Het concept bestemmingsplan voor Mooi Meer bv wordt over enkele maanden verwacht. Wat weten wij nu over de ontwikkelplannen Binnen de visie van het landgoed Den Treek Henschoten is gewenst om de huidige locatie van de YMCA in Leusden vrij te maken van gebruik en daar de natuurwaarde te versterken. In dat kader is de pacht van die locatie opgezegd en is met de YMCA binnen het landgoed gezocht naar een alternatief en gevonden in het concentratiegebied recreatie binnen het landgoed rond het Henschotermeer. Bij het vaststellen van het ontwikkelkader was de verwachting dat de YMCA een plek zou kunnen krijgen in de omgeving van P4. Op basis van de eerste natuuronderzoeken bleek dat het leefgebied van de das een beperking was voor die locatie en is besloten om voor de YMCA het gebied van de voormalige NCC-camping nader te onderzoeken en uit te werken.

Voor deze ontwikkeling kent een samenhang met de aanpassing van de huidige bestemming van de YMCA in Leusden. Kaart in het ontwikkelkader

Van de plannen van Mooi Meer bv is bekend dat men streeft naar een modernisering van de functies bij het meer, waarbij deels voorzieningen die nu in het bestemmingsplan mogelijk zijn aan de ingangszijde van camping de Heijgraaf verplaatst worden naar het meer en dan dus niet gerealiseerd zullen worden op de camping. Uitgangspunt zijn functies die de waarde van het gebied niet aantasten en gelijktijdig bijdragen aan seizoensverlenging, zonder de piek in de zomer te vergroten en de kostendekkendheid van het gebied. Het gaat onder andere om een aanpassing van de strandhoreca, zodat deze ook bij minder mooi weer aantrekkelijk is (dus binnenruimte), het toevoegen van een horeca die jaarrond en zonder bezoek aan het meer te bezoeken is (in de omgeving van de hoofdingang). Toevoegen van een brug, moderniseren van de toiletten en enkele nieuwe functies zoals plekken voor campers en enkele bijzondere verblijfseenheden. Alles gelegen op afstand van het water.

Bij de start van de planvorming is weleens gesproken over een zwembad, evenementenhal en kampeerplekken of huisjes vlak bij het meer. In de versie van 2019 was al geen sprake meer van huisjes vlak bij het meer, was sprake van een indoor waterspeelgelegenheid die niet gelijk te stellen is aan een zwembad, en een multifunctionele activiteitenhal. De definitieve uitwerking en motivering van de plannen en daarmee het concreet maken van deze wensen en ideeën zal op een later moment komen, als alle onderzoeken afgerond zijn. Dan kunnen wij daar een standpunt over vormen. Wij hebben inmiddels al wel van de ontwikkelende partijen begrepen dat de plannen door de aanpassingen die gedaan worden naar aanleiding van de participatie zo aangepast zijn, dat geen bestemmingsplan aanpassing nodig is die betrekking heeft op het grondgebied van gelijktijdig de gemeente Utrechtse Heuvelrug en de gemeente Woudenberg. Naar verwachting zullen alleen in Woudenberg bestemmingsplan aanpassingen nodig zijn en deze worden door YMCA en Mooi Meer bv afzonderlijk voorbereid.

Andere ontwikkelingen in Woudenberg rond het meer Recent is de bestemming van het verouderde recreatieterrein van het Panhuis aangepast en er is een bestemmingsplan in ontwikkeling om de toeristische kavel van voorheen Laag Kanje aan te passen ten behoeve van een aanpassing van het segment dat past bij de huidige behoefte van de recreant. Beiden ontwikkelingen passen binnen de kaders van het bestemmingsplan en daarmee binnen de basis die onder het ontwikkelbeeld ligt. Hoe nu verder: Hoe graag wij als overheid, net als onze inwoners en gebruikers van het gebied, ook willen weten of en hoe het gebied ontwikkeld zal worden, wij moeten wachten tot de ontwikkelende partijen zover zijn dat zij plannen klaar hebben en bereid zijn deze tot uitvoering te brengen. Het staat ze immers vrij om het gebied te gebruiken binnen de kaders van het huidige bestemmingsplan en nog geen ontwikkeling te starten. Pas als het plan bij ons ingediend is, zal duidelijk worden in hoeverre ingrijpende aanpassingen in de huidige bestemmingsplannen nodig zijn, om de plannen te kunnen realiseren. Dan pas kunnen wij ook aangeven of de gevraagde aanpassing wel of niet past in het beleid dat wij voor ogen hebben met het gebied. Wij vinden het niet passend om al standpunten in te nemen voordat de plannen, wat betreft de initiatiefnemers, definitief zijn.

Nav de Motie aangenomen op 28 oktober 2021 door de gemeenteraad van UH Wij hopen tijdens de stuurgroep van 9 november een nadere toelichting en duiding te ontvangen namens de gemeente Utrechtse Heuvelrug, om een beter beeld te krijgen van de bedoeling en uitwerking van deze motie. Wij begrijpen de intentie dat het goed is om bijna 6 jaar na het vaststellen van een ontwikkelkader te bezien of de kaders nog actueel zijn. Ook begrijpen wij de intentie om daarbij de belangen van natuur en inwoners te betrekken. Het is echter lastig om te bezien hoever de strekking van de motie gaat. Is het de bedoeling om naar aanleiding van onderzoek en participatie bestaande kaders aan te passen. En zo ja, hoe wil men dan omgaan met bestaande rechten in de geldende bestemmingsplannen. Ter toelichting: Het ontwikkelkader heeft aan dat ontwikkeling mogelijk is, binnen de geldende planologische regels. Die zijn in Woudenberg nu niet anders dan bij de vaststelling van het Ontwikkelkader. Het ontwikkelkader kent 2 onderdelen die extra mogelijkheden bieden: 1.Woudenberg heeft in 2010 bij de vaststelling van het bestemmingsplan Buitengebied verklaard bereid te zijn om, mits goed onderbouwd etc., mee te werken aan een verplaatsing van de rechten op voorzieningen bij camping de Heijgraaf richting het meer, als dat beter is voor het totale gebied. Per saldo dus geen toename in het totale gebied.

2.Verplaatsing van YMCA naar het Henschotermeer en daarmee natuurverbetering in Leusden. In het ontwikkelkader als extra toevoeging benoemd. Door de verplaatsing naar het NNC terrein is de extra toevoeging minder groot dan bij het ontwikkelkader verwacht. De gevolgen en effecten op basis van de natuurwetgeving worden meegenomen. Maar als

men een totaalvisie traject wenst zal dus het totale grondgebied van Den Treek Henschoten meegenomen moeten worden. De enige mogelijke verandering van de kaders en rechten die onder het ontwikkelbeeld liggen, kan dus voortkomen uit de recente bestemmingsplan herziening in Utrechtse Heuvelrug. Wij nemen aan dat daarbij uitgegaan is van de goede ruimtelijke ordening, dus dat voor de besluitvorming onderzocht en overwogen is of een toename van rechten gevolgen heeft voor de omgeving. Tenslotte is niet duidelijk in hoeverre men verwacht dat plannen van de gebiedseigenaren moeten wachten op een visie traject vanuit de overheden. Mochten wij n.a.v. de stuurgroep Henschotermeer meer duidelijkheid hebben, dan zal dat mondeling in de vergadering met u gedeeld worden.