02 CA vervolg overdracht document RES 327803_1 (Geredigeerd)

Collegeadvies Postregistratienummer Z.355125/D.327803 Ambtenaar Vertrouwelijkheid Openbaar / (nog) Niet openbaar Omschrijving Vervolg RES bod na Overdracht document (planuitval) Advies Instemmen met de inzet vanuit Woudenberg bij de uitvoering RES bod, dat wil zeggen bestuurlijke afspraken gaan maken met de provincie Utrecht over de wijze waarop de Provincie samen met Woudenberg de verkenning en uitvoering vorm gaat geven. Inleiding Sinds de zomer van 2025 onderzoeken de partners in de Regionale Energiestrategie (RES) Regio Amersfoort hoe het wegvallen van een deel van de plannen voor windenergie (Leusderheide) kan worden opvangen. Ten behoeve van de nieuwe gemeenteraden is een ambtelijk overdrachtsdocument opgesteld. De eerste analyse door Wouter de Jong van de coalitieakkoorden (in wording) voor de zomer gaf het beeld dat er, hoewel nadere uitwerking nodig was en er daarom nog geen definitieve conclusies waren, voldoende kansen aanwezig waren om de planuitval in de regio te compenseren. In een eerste bestuurlijk overleg op 3 september jl. is dit nader bezien en bleek dat het beeld van voor de zomer met name ten aanzien van de concreetheid iets te rooskleurig was. Alle bestuurders is verzocht de mogelijkheid voor optimalisering te bezien. Op 24 september a.s.

zal het bestuurlijk overleg definitief bezien in hoeverre de plannen voldoen aan de eisen die de provincie Utrecht gesteld heeft aan de concreetheid van nieuwe plannen. De provincie Utrecht zal immers medio november een besluit moeten nemen (dat eerder voor de andere RES- regio’s al genomen is) of de planuitval voldoende gecompenseerd is of dat de provincie door middel van Projectbesluiten zelf invulling gaat geven aan de planuitval. De eerste conclusie is dat verschillende gemeenten belangrijke en goede stappen hebben gezet in de coalitieakkoorden en inmiddels ook de concrete uitwerking om een deel van de planuitval te compenseren in gang hebben gezet. Maar hiermee lijkt slechts een deel van de planuitval gecompenseerd te kunnen worden en er zal dus aanvulling nodig zijn. Dit raakt alle deelnemende gemeentes en dus ook de gemeente Woudenberg. In dit advies schetsen wij de scenario’s die voor Woudenberg aan de orde kunnen zijn en doen wij een voorstel voor de wijze waarop Woudenberg kan bijdragen aan de invulling van de planuitval en daarbij de lokale belangen kan blijven waarborgen. Beoogd resultaat (wat) Bijdragen aan de uitvoering van de RES-doelen, op een wijze die bij Woudenberg past. Kader RES-regio Amersfoort, overdrachtsdocument en aanbiedingsbrief (maart 2026) aan de raad. Coalitieakkoord 2026.

Argumenten Wij constateren dat het coalitieakkoord 2026 een duidelijke ambitie verwoordt met betrekking tot haar bijdrage aan het energiesysteem en de plek van windturbines daarbinnen. Maar helaas niet het concrete antwoord geeft waarop regio en provincie het besluit kunnen nemen

Geprint op: 30-09-2026 10:15:38 uur 2/5 of met de locaties in Woudenberg (een deel van) de planuitval wel of niet gecompenseerd kan worden. Het coalitieakkoord spreekt over het “bereid zijn haar verantwoordelijkheid te nemen en (nader) onderzoek te doen naar de potentiële locaties voor windturbines”, waarbij de feitelijke uitvoerbaarheid (d.w.z. een haalbare businesscase) bepalend is voor de keuze van een locatie. Dat is een proces dat niet binnen 2 maanden afgerond kan zijn, waardoor ook besluitvorming via Raad en College op die termijn niet mogelijk is. Voor de goede orde de integrale tekst van het coalitieakkoord: Woudenberg is bereid haar verantwoordelijkheid te nemen en onderzoek te doen naar potentiële locaties voor windturbines. Daarbij zal worden gestart met de kansrijke plan- MER locaties en zijn aandacht voor de omgeving en de feitelijke uitvoerbaarheid (haalbare business case) bepalend voor besluitvorming om een locatie al dan niet tot ontwikkeling te brengen. Wij vinden dat de opbrengsten van duurzame energie zoveel mogelijk ten goede moeten komen aan Woudenberg. Daarom zetten we in op lokaal en coöperatief eigenaarschap, zodat inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties kunnen meeprofiteren. Als uit het onderzoek blijkt dat vervolgstappen nodig en wenselijk zijn, nemen wij onze verantwoordelijkheid.

Daarbij verwachten wij dat de provincie en het Rijk passende ondersteuning bieden in middelen, kennis en uitvoeringskracht, en meewerken aan het oplossen van netcongestie. Waar de opgave de lokale draagkracht te boven gaat, verwachten wij een bijdrage van de provincie of het Rijk. Ten aanzien van de 3 plan-MER locaties In het overdrachtsdocument is de kans rijkheid van de diverser Plan-MER locaties nader bezien. De grijze locaties zijn om diverse redenen minder kansrijk dan de paarse. Hieronder een paar passages uit het overdrachtsdocument over de drie kansrijke Plan-MER locaties die in het coalitieakkoord worden benoemd (92, 91 en 95): Gebied 91 is vooral potentieel kansrijk in combinatie met gebied 95. Deze gebieden kunnen dan gecombineerd worden om te voorkomen dat een solitaire windturbine wordt geplaatst in gebied 91. Een solitaire windturbine is ruimtelijk minder goed inpasbaar dan een cluster van windturbines. Het belangrijkste aandachtspunt is bij gebied 95 het effect op de Grebbelinie. Bij gebied 95 aandacht voor standpunt gemeenten Scherpenzeel, Renswoude, welke in hun eerdere beleidskaders voor zon en wind in dit gebied geen ruimte zien voor wind.

Geprint op: 30-09-2026 10:15:38 uur 3/5 Bij gebied 91 aandacht voor standpunt gemeente Utrechtse Heuvelrug, die in hun beleidskader geen ruimte ziet voor windenergie in dit gebied. Vooral het noordwestelijke deel van gebied 92 is potentieel kansrijk, door de relatief goede score op het gebied van ecologie en nabijheid (dus afstand) van woningen en iets kortere afstand tot een middenspanningsstation. Het belangrijkste aandachtspunt is het effect op de Grebbelinie. Aandacht standpunt gemeente Leusden die in hun coalitieakkoord de ongewenstheid van dit gebied benoemt. Voor alle drie de locaties geldt dat deze als zoekgebied door Stedin als hoog risico worden aangeduid, vanwege de lange kabel die nodig is richting de aansluitstations en daarmee de nog te bepalen tracés. Locatie, aansluitbaar vermogen, aantal turbines, beschikbaar aansluitpunt lengte kabel (hemelsbreed) Uitgaande van ruimtelijke afweging per locatie kans voor: Locatie, gemeente, situering aansluit station, afstand hemelsbreed, aantal turbines, vermogen Alle drie de locaties liggen in agrarische productiegebied met cultuur/landschap waarde (landgoed dan wel Grebbelinie). Er zijn diverse (groepen) belanghebbenden binnen de zoekgebieden: bedrijven, grondeigenaren en omwonenden die hun eigen gevoelens en mening hebben bij de locatiekeuzes.

Tot op heden is door de gemeente alleen bij de totstandkoming van het “afwegingskader grootschalige opwek Zon en Wind” met gebiedspartijen gesproken. Ervaring bij alle ruimtelijke projecten leert dat zorgvuldigheid en goede gesprekken nodig zijn om uiteindelijk ook met de juiste grondeigenaar afspraken te kunnen maken. Die tijd is er nu niet meer en dat maakt mede dat er op dit moment geen concreet aanbod van een locatie gedaan kan worden. De zorgvuldige communicatie en betrokkenheid van het gebied zal onderdeel moeten zijn van de vervolg uitwerking, waarbij wij zorgvuldige communicatie essentieel vinden en daarbij betrokken willen zijn. In relatie tot het coalitieakkoord Het feit dat deze drie locaties kansrijk uit de Plan-MER komen en in het overdrachtsdocument van de Provincie staan, geeft aan dat de basis onderzoeken zeggen dat er op deze locaties windturbines kunnen komen. De vervolgonderzoeken waarover in het coalitieakkoord wordt gesproken, zullen dan gaan over: - Business case: hoe kan de exploitatie van de windturbine(s) op locatie rendabel worden gemaakt? En zijn er partijen die op basis van deze businesscase de exploitatie voor hun rekening willen nemen? - Impact op de omgeving: ruimtelijk, wensen van bewoners, (beperken) overlast, afstemmen met buurgemeentes etc.

Geprint op: 30-09-2026 10:15:38 uur 4/5 Op basis van deze aanvullende onderzoeken ontstaat een definitief beeld van haalbaarheid van de locaties en concrete aantallen windturbines. Uitgaande van het overdrachtsdocument is het theoretisch mogelijk dat de combinatie van de locaties 91 en 95, waar het mogelijk is 2-6 turbines te plaatsen, invulling kan geven aan hetgeen de regio en provincie nog zoeken om de planuitval te compenseren. Locatie 92 kan hier nog aan toegevoegd worden. Dat feit, in combinatie met de positieve coalitie-ambitie zonder begrenzing door duidelijke kaders of maximale aantallen, maakt dat regio en provincie naar het grondgebied van Woudenberg zullen kijken om het ontbrekende deel van de planuitval te realiseren. Scenario’s Er zijn nu twee scenario’s: 1. Niets doen, samen met regio constateren dat op dit moment zonder concrete plannen voor windturbines in Woudenberg planuitval niet concreet gecompenseerd kan worden voor november. Dit betekent dat de Provincie vervolgens het bevoegd gezag neemt, zal starten met provinciale projecten (zoals momenteel elders in de provincie al gebeurt), en de plaatsing van windturbines op de voorkeurslocaties (in de regio maar zeer waarschijnlijk ook in Woudenberg) verder gaat brengen. Zonder verdere regie vanuit de gemeente en uitsluitend met adviesrecht van de raad bij de procedure. 2.

Verantwoordelijkheid nemen en voor november met de provincie goede afspraken maken over de wijze waarop de Provincie de verkenning van de genoemde locaties verder gaat brengen, om tot de businesscase te komen, met daarbij maximale betrokkenheid van de gemeente. In geval van optie 2: de wijze van opstellen en inhoud van deze afspraken met de Provincie moet nog worden uitgewerkt. Bij voorkeur gaan wij via de wensen en bedenkingenprocedure, hierover in gesprek met de gemeenteraad. Zodat wij deze wensen en bedenkingen kunnen meenemen in de gesprekken met de provincie. Op dit moment denken wij aan onderwerpen als: •Het bevoegd gezag, ongeacht de omvang van de windlocaties, bij de provincie neerleggen of juist niet; •Het afwegingskader Zon en Wind van de gemeente Woudenberg is leidend; •Aanvullend op de Plan-MER is aandacht voor het effect van windturbines op staldieren; •We zoeken ruimte voor de lokale coöperatie om (al dan niet met ondersteuning Energie van Utrecht) invulling te geven aan lokaal eigendom; •De gemeente is direct betrokken en daarmee dus vooraf op de hoogte van gesprekken met grondeigenaren en omwonenden; •Eventueel te realiseren windlocaties voldoen niet alleen aan het RES-bod maar dragen daarnaast bij (en passen) in het nieuwe energiesysteem; daarbinnen is het zoeken van verbinding met lokale zon en warmteprojecten het uitgangspunt.

Onze voorkeur heeft strategie 2: op deze wijze maken wij maximaal gebruik van de kennis en ervaring van de provincie met windprojecten en brengen wij tevens onze lokale kennis en zorg en aandacht voor onze inwoners in. En komen we tot een concrete invulling van de ambitie uit het coalitieakkoord. Conclusie: Wij stellen voor om in het bestuurlijk overleg 24 september het volgende inbrengen: 1 Stand RES toezeggingen juli 2024 en eerder: •2 ha Zon OER A12: locatie nog steeds kansrijk (in ogen RWS) wordt toegewerkt naar SOK en Tender 2027, kan rond zomer 2027 tot ontwikkelaar leiden binnen het totale OER project. •8 ha zon op land: projectleider in dienst, marktverkenning locatie met optie vanuit eigenaar. Daarnaast gesprekken via corporatie met mogelijke andere locaties. Geprint op: 30-09-2026 10:15:38 uur 5/5 2 Planuitval: Woudenberg gaat samen met provincie afspraken maken over de wijze waarop de provincie, met maximale betrokkenheid gemeente, de nadere verkenning van de zoekgebieden en daarna de uitvoering van Wind gaat uitvoeren. Wij verwachten daarbij wel dat alle gemeenten in de regio hun verantwoordelijkheid nemen en zich maximaal inspannen om de planuitval te compenseren, zodat niet alle planuitval uiteindelijk in Woudenberg gerealiseerd gaat worden. Kanttekeningen en risico’s Zie hiervoor.

Maatschappelijke draagvlak Komt in de uitwerking en verkenning van locaties aan de orde. Financiële consequenties op juistheid beoordeeld door N.V.T. Zal aan de hand van de afspraken en vervolgstappen nader bezien worden. Aanpak/uitvoering In bestuurlijk overleg BO Energie 24 september, deze inbreng geven. Als dit n.a.v. het BO niet wijzigt: - Gemeenteraad z.s.m. in beslotenheid op de hoogte stellen van de stand van zaken, bij voorkeur dezelfde avond na de raadsvergadering van 24 september a.s. - Daarna dit Collegeadvies, samen met de nog op te stellen afspraken met de provincie, delen met de gemeenteraad en met griffie/presidium/agendacommissie bespreken op welke moment dit op de commissie/raadsagenda geplaatst kan worden. - Concept bestuurlijke afspraken met provincie, o.a. via wensen en bedenkingen vanuit de raad samengesteld, voorleggen aan de gemeenteraad. - Communicatie boodschap via sociale media delen. Communicatie Inzet en besluit doormiddel van goede communicatie boodschap delen via Sociale media en persgesprek. Bijlage(n) D.nummer Documentnaam Geheimhouding Actieve openbaarmaking Dit veld hoeft voorlopig nog niet te worden ingevuld. Toelichting: T.z.t. zijn we op grond van de Wet open overheid (Woo) verplicht om bepaalde categorieën van documenten actief te publiceren.

Wanneer die wettelijke plicht ingaat, zal hier vermeld moeten worden tot welke informatiecategorie het document behoort.