01 Wensen en bedenkingen Vitaal Woudenberg 277534_1 college 15 oktober (3) (geanonimiseerd).pdf

Commissie

VOORSTEL

2024

Gemeente

Woudenberg

Registratiekenmerk:

Z.345829

Raadsvergadering

12 november

2024

Boeve-de

Kruif

Vergadering

van:

Commissie

D.

Behandelend

ambtenaar:

(geanonimiseerd) |

Onderwerp/

voorstel:

Scenarios

de

15 oktober

voorstel:

2024

van:

Portefeuillehouder:

Aan

Datums

Vitaal

/H.J.

Molenaar

Woudenberg

Raad.

Voorstel

bedenkingen kenbaar te maken op het rapport Toekomstscenario’s Woudenberg en op de voorlopige visie van ons college op ontwikkelrichting van een Vitaal Woudenberg. Wij

stellen

u

voor

wensen

en

de

Inleiding In oktober 2023 heeft u krediet beschikbaar gesteld voor het opstellen van een scenariostudie over de (ruimtelijke) toekomst van Woudenberg. Het doel van deze studie is om inzicht te bieden in de effecten van drie toekomstscenario’s op de totale vitaliteit van Woudenberg. Deze studie moet een goede basis vormen voor het gesprek over de ruimtelijke toekomst van

Woudenberg. In de

plaats voor het zogenaamde maatgesprek met de provincie als uitvloeisel van het Ontwikkelbeeld uit 2021. In dit maatwerkgesprek heeft de provincie ons gevraagd regionale met een visie te komen op een Vitaal Woudenberg, zodat we op basis van vitaliteit en eerste

mobiliteit tot een beeld komen van de gewenste ruimtelijke toekomst van Woudenberg. Daarnaast is deze studie ook van belang voor het gesprek in Woudenberg zelf, als opmaat naar een nieuwe Omgevingsvisie, waarbij opnieuw de ontwikkelrichting van Woudenberg moet worden. In de Woudenbergse samenleving zijn er ook diverse geluiden over de bepaald ontwikkeling. Van “er is te weinig ruimte voor onze bedrijven en woningen” tot Woudenberg wordt te groot, men kent of groet elkaar niet meer”.

Jonge bewust

Honden zonder

Site hebbende bijgevoegde scenario studie opgeleverd. Een document conclusie en zonder standpunt op potentiële locaties, maar bedoeld om het

en

Geprint op: 16-10-2024 15:30:27uur J:\Ruimtelijke Ordening\Karen\zoekgebied Oost\raad najaar 2024\01 RV Vitaal Woudenberg 277534 _1.docx

Zuid

gesprek te voeren over de bij Woudenberg passende ontwikkelkeuzes. Wij zijn namelijk van mening dat het goed is om daarvoor eerst met elkaar een gezamenlijk beeld te hebben over de Vitaliteit van Woudenberg. Zodat we de vervolgens te maken ruimtelijke keuzes kunnen baseren op dat gezamenlijke beeld. Het gesprek over mogelijke toekomstige locaties zal later in de raad gevoerd worden, omdat dit afhangt van welke scenario u kiest. Het zal dan gaan om locaties maar ook om aantallen woningen, hectaren voor bedrijven en de effecten op andere gebieden. Centrale vraag Kunt u uw wensen en bedenkingen kenbaar maken over de scenario’s zoals beschreven in het rapport Toekomstscenario’s? En kunt u wensen en bedenkingen kenbaar maken op de voorlopige visie van ons college? Beoogd resultaat (wat) (Her)Overweging van het ontwikkel scenario dat het beste is voor de lange termijn vitaliteit van Woudenberg. Zodat op basis daarvan opnieuw naar potentiële locaties en effecten gekeken kan worden en de maatwerk gesprekken met de provincie vervolgd kunnen worden. Kader Structuurvisie 2030, Herijking 2019, motie 28 oktober 2021 bij vaststelling Ontwikkelbeeld regio Amersfoort, moties vreemd bedrijventerrein 30 mei 2024, intentieovereenkomst verkenning Woudenberg noord, krediet Woudenberg zuidoost (ontwikkeling Woudenberg).

Argumenten Maatwerk De visie van de gemeente Woudenberg op de langere termijn gewenste ontwikkeling van Woudenberg is al jarenlang eenduidig (vanaf de jaren 50 van de vorige eeuw) en gaat uit van het bieden van ruimte voor nieuwe woningen ten behoeve van de inwoners en bieden van uitbreidingsruimte voor lokale bedrijven. Dit is vastgelegd in de structuurvisie 2013 en herijking 2019. De N224 en de doorsnijding van het dorp door de N226 zijn daarbij sinds jaar en dag het belangrijkste lokale knelpunt. De provincie Utrecht heeft sinds 2021 (vaststelling POVI) het standpunt dat bouwen bij (OV) knooppunten en overige kernen dient plaatst te vinden en alleen indien nodig voor de vitaliteit bij andere dorpen. Bij het vaststellen van het Ontwikkelbeeld van de regio Amersfoort was ook bij de provincie duidelijk dat een beperkte uitleg met nog één keer 50 woningen misschien niet aansloot bij wat nodig is om een dorp als Woudenberg vitaal te houden. Daarom is besloten tot “maatwerk” afspraken te komen. In het kader van “maatwerk” is samen met de provincie geconcludeerd dat het wenselijk is om inzicht te krijgen welke ontwikkelruimte er vanuit mobiliteit is en welke potentiële locaties Woudenberg kent en wat de provincie vanuit haar beleid daarvan vindt.

Maar de voornaamste vraag is, mede omdat de provincie zelf geen een duidelijke definitie voor kent, wat is nodig voor de vitaliteit van Woudenberg. Wij hebben die vraagstelling laten uitwerken door Jonge Honden en Site. De vraag over de mobiliteit is gelijktijdig uitwerkt met de Netwerkstudie N224, samen met Renswoude, Scherpenzeel en de provincies Gelderland en Utrecht. Deze studie is aan de gemeenteraad gezonden via de ingekomen stukken van de commissie van november 2024. De netwerkstudie toont dat er qua mobiliteit ruimte is voor de ontwikkeling van Hoevelaar fase 3 en dat er naast de bouw van Hoevelaar ook nog ruimte is voor een aanzienlijk aanvullend woningaantal en voor bedrijven.

Geprint op: 16-10-2024 15:30:27

2/6

Scenario’s Er zijn in het rapport drie scenario’s uitgewerkt en daarbij is beschreven wat het effect van ruimtelijke keuzes op de vitaliteit van Woudenberg. De drie scenario’s zijn: • Scenario 1: Groeien met de ruimte die je hebt gaat ervan uit dat Woudenberg na de afronding van Hoevelaar haar dorpsgrenzen houdt zoals deze dan zijn. Verdere ontwikkelingen vinden dus plaats binnen de beperkte ruimte die er in het dorp is. • Scenario 2: Groeien met steeds een stukje erbij gaat ervan uit dat Woudenberg na de afronding van Hoevelaar een aantal keer een kleinschalige ontwikkeling doet. Dit is een organische manier van door ontwikkelen van het dorp. • Scenario 3: Groeien met nieuwe ruimte gaat ervan uit dat voor de toekomstige ontwikkeling van Woudenberg een nieuwe grootschalige locatie wordt ontwikkeld waarmee het dorp nog vele jaren vooruit kan. De scenario’s laten zien voor welke keuzes Woudenberg staat en welke dilemma’s daarbij in beeld komen. In het rapport wordt geen keuze gemaakt voor één van de drie scenario’s. Het rapport dient als gespreksstarter om de discussie over de toekomstrichting van het dorp voeden. In de scenario’s zit in werkelijkheid natuurlijk meer nuance, maar om het scherp te stellen zijn er krachtigere stellingen ingenomen. Binnen elk scenario is het mogelijk om maatregelen nemen om de beschreven negatieve issues van keuzes te dempen.

De scenario’s laten zien welke interventies sowieso een positieve invloed hebben op de toekomst van Woudenberg, onafhankelijk van het scenario: • Zo lijkt het voor de toekomst van Woudenberg in ieder scenario zinvol om zoveel mogelijk duurzame en actieve mobiliteit te stimuleren, door bijvoorbeeld het verbeteren van fietsverbindingen. • Het blijven sturen op de bouw voor specifieke Woudenbergse doelgroepen biedt in alle scenario’s kansen voor doorstromers en starters die al een binding hebben met het dorp. • De gemeente zal ook in ieder scenario keuzes moeten maken over het tempo van de woningbouw. Op het moment dat er in de toekomst minder ruimte is voor groei moet daar nu op geanticipeerd worden. • In alle scenario’s is het op peil houden en vergroten van de werkgelegenheid in het dorp de kans om te voorkomen dat het (nog meer) een forensendorp wordt. De scenario’s laten ook zien, waar afhankelijk van het scenario, specifieke keuzes nodig zijn. Ze geven dan ook meer antwoord op de vraag “wat als” Woudenberg in een van de drie situaties terecht gaat komen, door eigen keuze of noodgedwongen door keuze andere overheden. Tegelijkertijd geven ze ook een handvat om dit gesprek te sturen naar een vitaal en toekomstbestendig Woudenberg in 2040.

De tabel aan het einde van het document (en op de volgende pagina) geeft een overzicht van de verschillende scenario’s, thema’s en de mogelijke invloed van bepaalde keuzes op de vitaliteit van Woudenberg.

Geprint op: 16-10-2024 15:30:27

3/6

Voor nu is de vraag welk scenario het best past bij een vitaal Woudenberg in de toekomst en welke keuzes we in de ontwikkeling van Woudenberg willen maken. Voorlopige visie van het college Het is belangrijk om de verhouding tussen wonen, groen en parkeren in het dorp in balans te houden. Onbeperkte inbreiding is daarom niet mogelijk en wenselijk. Tegelijk is voor ons duidelijk dat we zuinig willen zijn op ons buitengebied (natuur, agrarisch gebied en landgoederen) en ook de verhouding tussen buitengebied en dorp in balans willen houden. Op basis van deze scenariostudie gaat het college uit van een visie van beperkte groei. Want: We willen blijven bouwen voor onze eigen inwoners; woningen blijven toevoegen zodat jongeren hier kunnen huren en kopen en mensen stappen kunnen zetten in hun wooncarrière, zoals omschreven in de woonvisie. We hebben grote behoefte aan perspectief voor bedrijven en willen voorkomen dat we nog verder een ‘forensendorp’ worden. We willen niet op slot, vanwege het risico op vergrijzing en achteruitgang in onze vitaliteit. Door gematigde groei kunnen we ook zorgen dat we nieuwe inwoners kunnen leren kennen en ze opgenomen worden in onze gemeenschap. De netwerkstudie N224 laat zien dat we ruimte hebben, maar de zorgen over mobiliteit zijn groot. We willen dit goed monitoren en kiezen daarom voor een meer beperkte groei.

Wij vinden een grootschalige uitbreiding met de snelle groei van de afgelopen jaren niet passend en het perspectief van het beschreven scenario 1 acht het college onwenselijk. Dit scenario zet op lange termijn de vitaliteit onder druk, niet alleen door de verandering in de demografie van de bevolking, maar ook door het gebrek aan perspectief voor bedrijven. Door te koersen op beperkte groei kan gericht gezocht worden naar locaties voor onze bedrijven, zonder dat dit meteen gekoppeld hoeft te worden aan grootschalige ruimtelijke aanpassingen. Door de woningbouwontwikkeling te temporiseren zijn we beter in staat de impact op mobiliteit te monitoren. Het college realiseert zich dat we daarmee minder gaan bouwen dan de kwantitatieve behoefte die blijkt uit ons woonbehoefteonderzoek. De Woonvisie 2024 heeft als uitgangspunt een jaarlijkse toevoeging van tussen de 100 en 120 woningen. Over de afgelopen vijf jaar ligt de daadwerkelijke realisatie gemiddeld op zo’n 150 woningen. Bij temporiseren denken we aan een bijstelling tot tussen de 60 en 75 woningen per jaar, dat

Geprint op: 16-10-2024 15:30:27

4/6

is dus wel meer dan de 40 die Jonge Honden benoemd onder scenario 2. Waarbinnen de programmering (verdeling in categorieën) uit de Woonvisie leidend blijven. Wij zijn van mening dat deze wijze van groei past bij Woudenberg en dat we het dorp, de gemeenschap en de gemeente hiermee vitaal en Woudenbergs houden. Hiermee leveren we een kleinere bijdrage aan de regionale woningbouwopgave en halen we niet de ambities uit de Woondeal. Wel verwachten we meer ruimtelijke medewerking van de provincie dan wanneer wij blijven vasthouden aan de huidige structuurvisie of wanneer wij inzetten op voortzetting van de snelle grootschalige uitbreiding. Wensen en bedenkingen Middels dit commissievoorstel vragen wij om de wensen en bedenkingen van de raadscommissie op de studie en het voorlopige voorkeursrichting van ons college.

Wij nodigen de commissie zich uit te spreken over bijvoorbeeld de volgende vragen: Kunt u zich vinden in het rapport of mist u punten die essentieel zijn voor de overwegingen? Welke elementen uit de scenario’s spreken aan? Welke thema’s zijn voor uw fractie het meest bepalend in de keuze, tussen scenario’s of locaties? Welke thema’s zijn ook belangrijk, maar in het totaal minder essentieel? En welke effecten moeten we koste wat kost vermijden? Uitgaande van de tabel, welk scenario vindt u het beste voor Woudenberg? Is dat hetzelfde scenario dat u ook kansrijk vindt, in het licht van het beleid van andere overheden of heeft dan een ander scenario de voorkeur? Wat is uw reactie op de voorlopige visie van het college? Wat voor vervolg document heeft uw voorkeur? Een voorstel voor een definitieve visie op Vitaal Woudenberg direct voorzien van potentiële locaties? Of Eerst een voorstel voor een definitieve visie op Vitaal Woudenberg en daarna de keuze qua locaties voor wonen en werken? Of Een uitwerking van diverse locaties uitgaande voordat definitieve visie op Vitaal Woudenberg bepaald wordt? Kortom welke wensen en bedenkingen en daarmee welke richting geeft u ons als college mee naar aanleiding van deze studie met Toekomstscenario’s.

Op basis van uw wensen en bedenkingen zal het college in combinatie met (1) de uitkomsten van de netwerkstudie N224 en (2) een eerste ambtelijke reactie van de provincie op potentiële locaties (inclusief Woudenberg Zuidoost) een voorstel formuleren voor de lange termijn ontwikkelrichting van Woudenberg welke onderdeel kan zijn van de toekomstige Omgevingsvisie. Risico’s en kanttekeningen In het rapport staan voor alle scenario’s de risico’s en kanttekeningen beschreven. Daarnaast bestaat natuurlijk het risico dat wij als gemeente kiezen voor een scenario van beperkte groei, terwijl de provincie Utrecht op het standpunt blijft dat uitbreiding bij Woudenberg niet mogelijk is, dus scenario 1. Ook bij beperkte groei bestaat het risico dat wij niet meer kunnen voldoen aan de Woondeal, dat de huisvestiging van doelgroepen onderdruk komt te staan en hogere prijzen van woningen. Er zullen dus keuzen gemaakt moeten worden; voor wie maak je in het dorp ruimte om te wonen en te werken. Duurzaamheid en Inclusie Een duurzame samenleving kijkt vooruit en bereidt zich voor op de toekomst zodat op basis van een visie tijdig bezien kan worden of aanpassing van beleid nodig en gewenst is.

Maatschappelijke participatie Het is een bureau onderzoek, om alle voor- en nadelen op een rij te zetten en basis te bieden voor debat in de raad en op basis van dat debat te bezien of aanpassing van het beleid en de huidige ontwikkelrichting gewenst is. De uitwerking daarvan zal plaats vinden als onderdeel

Geprint op: 16-10-2024 15:30:27

5/6

de Omgevingsvisie en de participatie in dat kader. Dus over de uitwerking en keuzes die het gevolg zijn van een bepaald scenario, zal de brede participatie plaats vinden. van

Beoogd resultaat (hoe) Uitkomsten debat in de raad bepalen of en welke mate bijstelling van het huidige beleid gewenst is. Aanpak/uitvoering Na debat met de raad over de scenario’s zal het college op basis van uw wensen en bedenkingen in combinatie met (1) de uitkomsten van de netwerkstudie N224 en (2) een eerste ambtelijke reactie van de provincie op potentiële locaties (inclusief Woudenberg Zuidoost) een voorstel formuleren voor de lange termijn ontwikkelrichting van Woudenberg welke onderdeel kan zijn van de toekomstige Omgevingsvisie. Conclusie Wij stellen u voor aan de hand van de denkrichtingen voor de ontwikkeling ten behoeve van een Vitaal Woudenberg, het debat te voeren en het college kaders mee te geven, in de vorm van wensen en bedenkingen, voor het vervolg. Communicatie Om een toekomstbestendige koers uit te stippelen, heeft de gemeente een scenariostudie laten uitvoeren die verschillende toekomstrichtingen in kaart brengt. Deze studie laat zien wat de mogelijke keuzes betekenen voor het karakter en de vitaliteit van Woudenberg. Dit biedt de gemeente de nodige inzichten om een gefundeerde richting te kiezen en een goed onderbouwd gesprek te voeren met de provincie over de gewenste toekomstige ontwikkeling. Het college heeft op dit moment een voorlopige voorkeur uitgesproken voor een scenario van beperkte groei.

Deze voorkeur is echter nog niet definitief; de uiteindelijke keuze moet voortkomen uit een bredere discussie en afweging van de verschillende scenario’s in en met de gemeenteraad. Het doel van deze keuzes is niet om vast te houden aan wat is of was, maar om kansen te creëren voor de Woudenberger van de toekomst met behoud van de identiteit van Woudenberg. Daarbij streven we er naar om essentiële voorzieningen zoals winkels en sport binnen de gemeentegrenzen te behouden, en er voor te zorgen dat andere belangrijke voorzieningen voor onze inwoners binnen handbereik blijven. Hoewel dit geen gemakkelijke beslissing is, is het duidelijk dat een keuze gemaakt moet worden om een goede balans te vinden tussen groei, leefbaarheid en bereikbare voorzieningen met als doel Woudenberg ook op lange termijn vitaal te houden. Bijlage(n) Rapportage Jonge Honden en Site. Burgemeester en wethouders van Woudenberg

D. C. G. Ruseler Secretaris

M. Jansen-van Harten burgemeester

Geprint op: 16-10-2024 15:30:27

6/6