01. RV waterplan 2025 2029 DEF (geanonimiseerd).pdf

RAADSVOORSTEL

2024

Gemeente

Woudenberg

Datum

voorstel:

Registratiekenmerk: Raadsvergadering

Z.346991/D.283625 november

2024

12 november

2024

Portefeuillehouder:

D.J.

de

Behandelend

ambtenaar:

(geanonimiseerd) |

Onderwerp

voorstel:

Vergadering

van

28

:

Commissie

van:

Boeve

-

Kruif

Waterplan gemeenten

Aan

de

/

15-10-2024

Scherpenzeel

en

Woudenberg

2025-2029

Raad.

Voorstel

Wij

stellen 1. Het 2.

u

voor

Waterplan gemeenten Scherpenzeel en Woudenberg 2025-2029 vast te stellen; De rioolheffing in 2025 niet te verhogen, in 2026 met € 4,- te laten stijgen (excl. inflatie) en vanaf 2027 tot en met 2039 jaarlijks met € 2,00 te laten stijgen (excl. inflatie) tot het kostendekkende tarief bereikt is,

Inleiding u ligt het “Waterplan gemeenten Scherpenzeel en Woudenberg 2025-2029” (hierna te noemen Waterplan 2025-2029); het beleidsplan voor riolering en water voor de jaren 20252029, Het huidige beleidsplan “Waterplan 2020-2024” loopt aan het einde van 2024 af. Daarom is een nieuw waterplan opgesteld waarin de huidige ontwikkelingen zijn verwerkt. Binnen deze ontwikkelingen valt onder andere het aangepasten grondwaterbeleid (Januari 2024 vastgesteld), dreigende drinkwaterschaarste en strengere doelen in het kader van de waterkwaliteit (Kader Richtlijn Water). In het plan zit ook de financiële onderbouwing voor de rioolheffing in de vorm van een kostendekkingsberekening. Voor

Geprint

op:

17-10-2024

09:09:54uur

Document2

Centrale vraag Welk beleid voeren we op het gebied van water en riolering voor de komende jaren in Woudenberg en hoe financieren we dat verantwoord? Beoogd resultaat (wat) Als gevolg van diverse veranderingen, zoals klimaatverandering, omgevingswet, participatie, waterkwaliteit etc. is er al veel veranderd en zal er de komende jaren nog meer veranderen op het gebied van water en riolering. Om binnen deze veranderingen het beleidsveld van water en riolering goed te positioneren is een actueel beleidsplan noodzakelijk. Het Waterplan 20252029 voorziet hierin voor de komende jaren. Kader Met de invoering van de Omgevingswet is de verplichting voor het hebben van een rioleringsplan vanuit de Wet Milieubeheer vervallen. Echter ter onderbouwing van de hoogte van de rioolheffing, dient de gemeente een plan te hebben met kostendekkingsberekening. Argumenten In ons watersysteem zijn drinkwater, afvalwater, hemelwater, grondwater en oppervlaktewater met elkaar verbonden. We kijken ook zo naar ons watersysteem: het is één geheel, dat zowel bovengronds als ondergronds verbonden is. Dit is het nieuwe waterdenken! Water is overal belangrijk en beïnvloedt hoe en waar we leven, daarom kijken we niet sectoraal maar integraal naar oplossingen die passen bij ons gebied. En waar we elkaar kunnen versterken, werken overheden, particulieren en bedrijven samen.

Met deze manier van werken maken we ons watersysteem klimaatadaptief en verduurzamen we de samenleving. We zien het positieve van water: het is een basisbehoefte voor alle organismen, het verrijkt de samenleving, het zorgt voor bloeiende natuur, versterkt het toerisme, is goed voor de landbouw en geeft een mooie leefomgeving. Waar mogelijk zetten we water in om een gezonde leefstijl mogelijk te maken. Soms kan water de samenleving negatief raken. Vooral als water vervuild is, dan zijn er gezondheidsrisico’s. En als er teveel water is, dan is er overlast en schade. Deze negatieve effecten proberen we te voorkomen. Hiervoor zamelen wij vervuild water in en verwerken het zodat het weer in het milieu kan worden gebracht. Overtollig hemelwater brengen we naar plekken waar het tijdelijk kan blijven staan en daarna zonder problemen kan wegstromen. Door het grondgebruik aan te sluiten op de grondwaterstand willen we voorkomen dat grondwater problemen geeft. En we gebruiken het oppervlaktewatersysteem van vijvers, sloten en kanalen om water vast te houden en om hemelwater af te kunnen voeren uit ons gebied. Vanuit onze visie komen we tot de volgende ambities: • We gebruiken gebiedskenmerken in al onze beslissingen. • We worden klimaatbestendig. • We zetten onze afvalwaterketen in om Scherpenzeel en Woudenberg duurzamer te maken. • We werken samen, integraal en gebiedsgericht.

• We hebben een goed functionerende (afval)waterketen en watersysteem. Wijzigingen in het Waterplan 2025-2029 ten opzichte van het Waterplan 2020-2024: Meer inzet op duurzaamheid door de ambities te verhogen, actiever kijken naar kansen ipv afwachtende houding ten aanzien van ontwikkelingen. Inzetten op drinkwaterbesparing bij (nieuwbouw) ontwikkelingen. Inzetten op waterkwaliteit verbetering (Kader Richtlijn Water). Voorbereiden op riool vervangingspiek in 2030-2040 (aanlegjaren 1960-1980). Risico’s en kanttekeningen Het waterplan voorziet in een lange termijn kostendekking met een voorziening, waardoor risico’s zoals verschuiven van investeringen of onvoorziene uitgaven opgevangen kunnen worden. Interen op deze voorziening door het niet verhogen van de rioolheffing naar een kostendekkend tarief zal resulteren tot het interen op de voorziening. Dat betekent dat de

Geprint op: 17-10-2024 09:09:54 uur

2/5

rioolheffing op termijn sterker moet stijgen blijven dekken. De grote investeringen wat 2030-2040

en

Duurzaamheid

om de betreft

investeringen in de toekomst te kunnen rioolvervangingen komen in de periode

2070-2084. en

Inclusie

Scherpenzeel en Woudenberg willen we onze bijdrage leveren aan een gezonde, duurzame samenleving en een integrale, duurzame benadering van het watersysteem. Met de energietransitie en de overstap naar een circulaire economie verandert er veel in materiaalgebruik en leidingnetten. Met de afvalwaterketen werken we mee aan deze veranderingen. Andere vakgebieden kunnen hierin leidend zijn, maar als het kan grijpen we de kansen voor het verduurzamen vanuit het vakgebied water. In het Waterplan 2025-2029 is hoofdstuk 5 “Een duurzaam Scherpenzeel en Woudenberg” gewijd aan hoe water en riolering bijdragen aan een leefbare, gezonde en duurzame samenleving. In

Maatschappelijke participatie Het plan is opgesteld door het waterteam Woudenberg, waarin zowel medewerkers van het waterschap Vallei en Veluwe, de gemeente Scherpenzeel en de gemeente Woudenberg deelnemen. Aangezien het Waterplan 2025-2029 grotendeels voortzetting is van het bestaande Waterplan 2020-2024, is voor deze actualisatie geen input bij andere partners gevraagd. Beoogd resultaat (hoe) Elk waterplan is voorzien van een evaluatie, zo wordt in het Waterplan 2025-2029 terug gekeken naar de afgelopen jaren. In het opvolgende Waterplan welke in 2029 opgesteld worden, zullen de resultaten van dit plan geëvalueerd worden. Financiële

consequenties

op

juistheid

beoordeeld

door

Bovenkamp

zal

(geanonimiseerd)

Conform

de regels van de BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) dient de rioolheffing over lange periode, maximaal 100 % kostendekkend te zijn. Op basis van de afschrijvingstermijn van 60 jaar, wordt de kostendekkingsberekening ook over 60 jaar berekend. In deze periode worden alle riolen 1 maal vervangen. Over deze periode moeten de uitgaven gedekt worden met de rioolheffing, maar mag er geen voorziening meer resteren. Elke 5 jaar wordt deze kostendekkingsberekening opnieuw gemaakt. een

De

BBV

geeft aan dat voor de hoogte van rioolheffing gebruik kan worden gemaakt van een middellange periode (bijvoorbeeld van 10 jaar). Op deze wijze vormen de eerste 10 jaarschijven in het Waterplan de basis voor de berekening van de (gemiddelde) lasten in die periode. Daarmee is het mogelijk met inachtneming van artikel 228a Gemeentewet tot een goede afweging te komen hoe hoog het riooltarief moet (kan) zijn en (desgewenst) welke stijgingsfactor daarin moet worden opgenomen. Dit plan vormt de basis voor de in de begroting te ramen lasten die voortvloeien uit deze wettelijke taak. Waterplan 2020-2024 was een stijging van de rioolheffing van € 5,- per jaar vastgesteld, los van de inflatie. Op basis van dit besluit, rekening houdend met de inflatie de afgelopen jaren, zou de rioolheffing op dit moment circa € 290,- moeten bedragen. Dit komt vooral door de inflatie van 2023 en 2024 (in totaal 14 %). In

het

van

De jaarlijkse opbrengsten waren in 2022 en 2023 echter hoger dan berekend in het Waterplan 2020-2024. Deze hogere opbrengsten is het gevolg van het invoeren van een extra heffing tarief voor garageboxen (2020) en doordat het aantal heffingseenheden sneller gestegen is door meer nieuwbouw dan voorzien in het Waterplan 2020-2024. Door deze hogere

opbrengsten berekend

Geprint

in

op:

is de hoogte van de voorziening het Waterplan 2020-2024.

17-10-2024

09:09:54

uur

“vervanging

riolering”

circa

10%

hoger

dan

3/5

Daarom is besloten om de inflatie in 2023 en 2024 niet door te berekenen in de tarieven en is in 2024 eveneens besloten de afgesproken stijging van € 5,- per jaar niet door te berekenen. Dit mede in de wetenschap dat in 2024 een nieuw Waterplan opgesteld is, welke hier nu voor ligt aan de raad, en de kostendekkingsberekening opnieuw gemaakt is. Hierdoor is de hoogte van de rioolheffing op dit moment lager dan voorzien in het Waterplan 2020-2024. Het niveau van de rioolheffing 2024 is circa € 250,- (€ 40,- lager dan berekend in het Waterplan 2020-2024 en de definitieve inflatie over deze periode). Op basis van het Waterplan 2025-2029 dient de rioolheffing met € 28,- te stijgen naar € 278,- om 100 % kostendekkend te zijn. Deze eenmalige grote stijging is niet verantwoord richting de belastingbetalers, daarom wordt geadviseerd de stijging geleidelijk te laten toenemen. Door de rioolheffing de komende 15 jaar met € 2,- te laten stijgen worden de gevolgen voor de inwoners en bedrijven beperkt. Hierdoor zal de rioolheffing in 2039 uiteindelijk € 280,- bedragen. Deze stijging staat los van inflatie die jaarlijks berekend moet worden over de rioolheffing. Gezien het besluit bij de begroting om de tarieven voor 2025 te bevriezen, wordt voorgesteld in 2026 de rioolheffing eenmalig met € 4,- te laten stijgen en daarna vanaf 2027 tot en met 2039 met € 2,- te laten stijgen.

Deze stijging is exclusief de inflatie die in dat jaar van toepassing is. Bij de vaststelling van de belastingverordeningen voor 2025, door de gemeenteraad in december 2024, zal de rioolheffing op basis van de besluitvorming over dit Waterplan 20252029 bekrachtigd worden. Aanpak/uitvoering Na vaststelling van het waterplan zal het plan openbaar gemaakt worden. Conclusie Het college stelt voor om: 1. Het Waterplan gemeenten Scherpenzeel en Woudenberg 2025-2029 vast te stellen; 2. De rioolheffing in 2025 niet te verhogen, in 2026 met € 4,- te laten stijgen (excl. inflatie) en vanaf 2027 tot en met 2039 jaarlijks met € 2,00 te laten stijgen (excl. inflatie) tot het kostendekkende tarief bereikt is. Communicatie Na vaststelling van het waterplan zal het plan openbaar gemaakt worden middels een persbericht en een bericht op www. woudenberg. nl. Kernboodschap Als gevolg van de klimaatverandering hebben we de laatste jaren steeds vaker te maken met hevige regenbuien. Wanneer er in korte tijd veel regen valt, kan dit wateroverlast veroorzaken. Bijvoorbeeld water dat de kelders, schuren, garages of zelfs huizen of bedrijven instroomt. Om de kans op schade als gevolg van wateroverlast in de toekomst te beperken moeten we aanpassingen doen aan de riolering en de inrichting van de openbare ruimte. Tevens wordt het belang van schoonwater (KRW) en duurzaamheid binnen projecten (o. a.

minder CO 2 uitstoot en circulariteit) steeds groter. Tot slot zijn de kosten als gevolg van inflatie de afgelopen jaren flink gestegen. Dit vraagt om een investering van de gemeente. Om hiervoor voldoende geld beschikbaar te hebben, is een geleidelijke stijging van de rioolheffing nodig.

Geprint op: 17-10-2024 09:09:54 uur

4/5

Bijlage(n) Waterplan gemeenten Scherpenzeel en Woudenberg 2025-2029

Burgemeester en wethouders van Woudenberg

D. C. G. Ruseler Secretaris

Geprint op: 17-10-2024 09:09:54 uur

M. Jansen-van Harten burgemeester

5/5