01. RV Kadernota 2025-2028 (geanonimiseerd).pdf

RAADSVOORSTEL

2024

Gemeente

Woudenberg

Datum

voorstel:

Registratiekenmerk: Raadsvergadering Vergadering

van

4

:

Commissie

juli

2024

18

van:

2024

juni

2024

H.J.

Behandelend

ambtenaar:

(geanonimiseerd) |

Onderwerp /

voorstel:

Kadernota

de

mei

Z.345296/D.276662

Portefeuillehouder:

Aan

21

Molenaar

2025-2028

Raad.

Voorstel

Wij

stellen

u

1.

De

Kadernota

2.

Plan

van

vast

te

3.

voor:

Bijlage bijlage

2025-2028

aanpak stellen;

vast

te

stellen; Woudenberg

(hoofdstuk

kerntakendiscussie

A.

Dashboard

financiële

B.

Kostenontwikkeling

gezondheid sociaal

2023

domein

3

uit de

Kadernota)

gemeente

2023-2025

Woudenberg en voor kennisgeving

aannemen.

Inleiding Jaarlijks stelt

daaropvolgende jaar vast. In de nieuwe ontwikkelingen vertaald gemeentebestuur naar een In de kadernota beantwoorden (financieel) meerjarenperspectief. wij de vraag of de van weten de ambities en nieuwe uitvoering regelgeving, ontwikkelingen binnen het van de (financieel) meerjarenperspectief gemeente Woudenberg passen. kadernota

Al

uw

worden

gemeenten.

jaar

de

voor

de

ambities

zomer

de

het

van

kadernota

voor

het

en

landelijk vragen over de houdbaarheid van de financiering van Woudenberg wordt door deze landelijke discussies geraakt. Buiten het zogeheten ‘ravijn’, wat een terugval in de Algemene Uitkering laat zien waardoor de financiën onder druk staan, wordt de gemeente ook geraakt door de herverdelingssystematiek van de Algemene Uitkering. een

aantal

raad

Ook

op rij zijn er de gemeente

huidige

Woudenberg heeft in college periode kenmerkt

Geprint

op:

De

gemeente

23-05-2024

het verleden al meerdere bezuinigingsoperaties gekend, de zich door streng financieel beleid; er is weinig tot geen

14:35:31uur

F:\Team Financien\Kadernota\Kadernota 2025-2028\Raad\01

ruimte voor nieuwe structurele uitgaven. De discussies over bijvoorbeeld de businesscase van het Cultuurhuis wordt daardoor geraakt. In de voorjaarsnota 2024 heeft het Rijk een aantal maatregelen ten aanzien van de medeoverheden aangekondigd. Daarbij wordt aangekondigd dat de opschalingskorting, die vanaf 2026 weer verder zou oplopen, wordt geschrapt. Ook wordt een vooraankondiging gedaan dat de financiering van de WMO uit de Algemene Uitkering wordt gehaald en op andere wijze zal worden gefinancierd, maar hierover moeten nog afspraken worden gemaakt. Tegenover deze maatregelen en andere compensaties staat dat het Rijk eenmalig in 2025 een uitname uit het gemeentefonds doet, dit gaat om een bedrag van € 675 miljoen, wat voor Woudenberg een kostenpost van ongeveer € 400. 000 zal betekenen. De afgelopen twee jaar heeft de gemeente inkomsten kunnen inboeken voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Dit betekent dat 2022 en 2023 grote overschotten op de begroting te zien zijn. Die inkomsten hebben ons voor de jaren 2023 en 2024 qua begroting een positief saldo gegeven. Dat geeft de gemeenteraad en het college een dubbel gevoel, we vinden het onze plicht om deze vluchtelingen op te vangen, vanwege de oorlog in Oekraïne. Dat we daaraan een positief saldo te danken hebben, kan als wrang worden ervaren. Voor 2025 is daar echter geen sprake meer van.

Dit wordt veroorzaakt omdat de provincie, onze financiële toezichthouder, ons verplicht om vanaf 2025 anders met deze overschotten om te gaan. In deze Kadernota ziet u dat het te verwachten overschot van de opvang wordt weg geboekt in een reserve. Deze wijze van financiële afhandeling is verplicht gesteld. In het overzicht van de jaren 2025 tot en met 2028 betekenen deze maatregelen een stevig negatief resultaat voor de jaren 2026 tot en met 2028. Het resultaat start in 2025 met € 0,15 miljoen in de min, de jaren daarna lopen de tekorten op naar gemiddeld € 1,1 miljoen. Dit is onhoudbaar voor de gemeente en vereist dat wij maatregelen nemen. De provincie stelt dat voor gezond financieel beleid een sluitende begroting vereist is. De Kadernota die nu voor ligt staat ver van die vereiste af. Het college is voornemens richting de begroting verschillende maatregelen te onderzoeken om te komen tot een sluitend begrotingssaldo voor 2025. Bij de verschillende maatregelen moet u denken aan: Leges (o. a. kostendekkendheid) Belastingen (OZB tarief) Algemene uitkering (meicirculaire 2024) Inventarisatie incidentele uitgaven en deze dekken ten laste van de algemene reserve Loonsom (mogelijke financiële ruimte hierin) We streven ernaar uiterlijk voor de raadsvergadering van 4 juli een beeld te geven van de financiële effecten van de meicirculaire 2024 voor Woudenberg.

Financieel beeld 2025-2028 (hoofdstuk 2 kadernota) De beginstand van het financieel beeld 2025-2028 is gelijk aan de eindstand van de vastgestelde begroting 2024-2027. Vanuit die cijfers is het financieel perspectief voor de begrotingsjaren 2025-2028 inzichtelijk gemaakt. Dit ziet er als volgt uit: Begrotingsresultaten (x € 1. 000) Vaststelling begroting 2024-2027 (raad okt 2023)

2025 172

2026 -1. 290

2027 -1. 415

2028 -1. 415

Totaal

Begrotingsresultaten (incl. tussentijdse raadsbesluiten)

172

-1. 290

-1. 415

-1. 415

-3. 948

Aanpassingen n. a. v. de Kadernota 2025-2028: Voorstel beleidsontwikkelingen (hfd 2) Voorstel wijzigingen reserves (hfd 5)

-320 0

-29 0

298 0

437 0

386 0

Verwachte begrotingsresultaten concept kadernota

-148

-1. 319

-1. 117

-978

-3. 562

-3. 948

Tussentijdse aanpassingen n. a. v. raadsbesluiten: Toekomstbestendige griffie (raadsbesluit 2 febr 2023)

Geprint op: 23-05-2024 14:35:31 uur

2/5

+ = begrotingsoverschot -

=

begrotingstekort

Rekening

houdend met de voorgestelde beleidsontwikkelingen zoals in deze kadernota voorziet Woudenberg voor de jaren 2025 t/m 2028 in een tekort van € 148. 000 in 2025 oplopend naar € 978. 000 in 2028. opgenomen,

De volgende budgetwijzigingen springen hierbij het meest in het oog: Zorgkosten jeugdzorg en Wmo (negatieve mutatie) Leerlingenvervoer (negatieve mutatie) Bijdrage VRU (negatieve mutatie) Kosten ICT (negatieve mutatie) Salariskosten (cao-verhoging - negatieve mutatie) Energiekosten gemeente gebouwen en openbare verlichting (positieve mutatie) Toevoeging voorziening pensioenverplichtingen (oud) wethouders (negatieve mutatie) Algemene uitkering (positieve mutatie) Opbrengst belastingen (positieve mutatie) Aanwending algemene reserve ivm incidentele uitname uit gemeentefonds door het rijk (positieve mutatie) Voor een toelichting hierop verwijzen wij naar hoofdstuk 2 van de kadernota. Plan van aanpak kerntakendiscussie Woudenberg (hoofdstuk 3 kadernota) In hoofdstuk 3 van de kadernota wordt een procesvoorstel gedaan hoe we het bestuur en de samenleving willen betrekken bij de kerntakendiscussie. Via de ingekomen stukken en een infoavond in juni wordt de raad geïnformeerd over het Plan van aanpak, welke Berenschot B. V. aan Woudenberg heeft voorgelegd, om te komen tot een gedegen, flexibel en goed onderbouwd voorstel waarin verschillende scenario’s zijn uitgewerkt. Het college vraagt aan de raad dit Plan van aanpak vast te stellen.

Toelichting dashboard financiële gezondheid 2023 Woudenberg (hoofdstuk 4 en bijlage A kadernota) Bij de kadernota 2024 is vorig jaar een dashboard financiële gezondheid 2022 bijgevoegd. Dit naar aanleiding van de wens van de gemeente Woudenberg om de financiële gezondheid van de gemeente nu en in de toekomst in beeld te hebben en te houden. Vervolgens is bij de vaststelling van de begroting 2024-2027 een memo vastgesteld waarin ten aanzien van vijf indicatoren een target of streefwaarde is vastgesteld om de resultaten ten aanzien van deze indicatoren de komende jaren te verbeteren. Dit betrof de volgende vijf indicatoren: 1. Eigen vermogen (per inwoner); 2. Weerstandsratio; 3. Actualiseren beheer- en investeringsplannen; 4. Investeringsquote (%); 5. Raming (herverdeling) gemeentefonds. De externe deskundige die vorig jaar het Woudenbergse dashboard heeft ontwikkeld, heeft dit voorjaar het dasboard geactualiseerd. In bijlage A bij deze kadernota treft u de geactualiseerde versie, te weten het dashboard financiële gezondheid 2023, aan. In dit dashboard is nog geen rekening gehouden met de cijfers uit het positieve jaarresultaat 2023. Bij het totaalbeeld Bij het totaalbeeld en voor de vijf bovengenoemde indicatoren zijn in de bijlage voor een goed vergelijk zowel de actuele scores van 2023 als de scores van 2022 weergegeven.

Wij stellen voor Bijlage A. kennisgeving aan te nemen.

Dashboard

Geprint op: 23-05-2024 14:35:31 uur

financiële

gezondheid

2023

Woudenberg

voor

3/5

Financiële positie Woudenberg (hoofdstuk 5 kadernota) Bij het beoordelen van de financiële positie van de gemeente spelen het weerstandsvermogen en de risico’s een belangrijke rol. In hoofdstuk 5 van de kadernota komen de reservepositie en deze risico’s aan de orde. We geven aan bij welke reserves en voorzieningen per 1 januari 2024 een mutatie plaatsvindt als gevolg van de jaarrekening 2023 en al genomen raadsbesluiten. Daarna komt de reservepositie (reserves beschikbaar voor algemene middelen) en het weerstandsvermogen van de gemeente aan de orde. De risico’s voor de gemeente zijn licht toegenomen t. o. v. de begroting 2024. verwerkt in de risicoparagraaf. De grootste verschuivingen in de risico’s zijn: Sociaal domein Leerlingenvervoer Herijking gemeentefonds Kleinere risico’s Vervallen risico’s grondexploitaties

Deze

zijn

Het weerstandsvermogen is groter dan 1, namelijk 3,92 (in de begroting 2024-2027 was het weerstandsvermogen 3,43). Groter dan 1 duidt erop dat de beschikbare weerstandscapaciteit toereikend is om de gekwantificeerde risico’s op korte termijn af te dekken. Als we de onbenutte belastingcapaciteit niet meerekenen in de weerstandscapaciteit komt het weerstandsvermogen uit op afgerond 3,17. Onderzoek opbrengst OZB versus korting OZB in algemene uitkering (hoofdstuk 6 kadernota) Bij de besluitvorming van de beleidsbegroting 2023-2026, in de raadsvergadering van 20 oktober 2022, heeft de raad een motie ingediend waarbij aan het college is gevraagd onderzoek te doen naar de gemeentelijke woonlasten op basis van evenredigheid. De raad heeft gevraagd een voorstel te doen voor een differentiatie in de rioolheffingen en afvalstoffenheffing, waarbij eenpersoonshuishoudens een lager tarief gaan betalen dan meerpersoonshuishoudens. Tevens heeft de raad gevraagd de scenario’s die bij de begroting 2022 voor OZB woningen en niet-woningen zijn geschetst, te actualiseren. Intern is onderzoek gedaan naar differentiatie tarieven rioolheffing en afvalstoffenheffing. Hierover zijn voorstellen gedaan naar de raad bij de behandeling van de kadernota 2024-2027 en de begroting 2024-2027.

Het college heeft aangegeven op een later moment een actualisatie te maken over de scenario’s die bij de begroting 2022 voor OZB woningen en OZB niet-woningen zijn geschetst. Via onderzoek opbrengst OZB versus korting OZB in de algemene uitkering wordt een beeld gegeven hoe de OZB tarieven van Woudenberg zich verhouden tot het redelijk peil zoals door het rijk is aangegeven. Naar aanleiding van dit onderzoek stelt het college het volgende voor: Het college komt met een voorstel voor de OZB tarieven 2025 bij de begroting 2025-2028 waarbij het uitgangspunt is om het kortingspercentage OZB in de algemene uitkering niet verder te laten stijgen. b. Vanaf 2025 wordt afgestapt van het beleid om bij stijging van de WOZ waarde de OZB tarieven evenredig te verlagen en bij daling WOZ waarde de OZB tarieven evenredig te laten stijgen. a.

Kostenontwikkeling sociaal domein 2023-2025 (bijlage B kadernota) Het overzicht kostenontwikkeling sociaal domein 2023-2025 laat zien dat kosten sociaal domein in 2025 stijgen met € 129. 000 ten opzichte van de begroting 2024-2027. De kosten stijgen als gevolg van groei, loon- en prijsstijgingen. In het financieel beeld 20252028 is alleen de stijging voor 2025, namelijk € 129. 000, meegenomen. In de begroting van

Geprint op: 23-05-2024 14:35:31 uur

4/5

Woudenberg zijn de budgetten van het 1 e begrotingsjaar (2025) gebaseerd op lopende prijzen en de overige 3 begrotingsjaren op constante prijzen. Wij stellen voor Bijlage B. Kostenontwikkeling sociaal domein 2023-2025 voor kennisgeving aan te nemen.

Conclusie Met deze kadernota geven wij u een zo compleet en onderbouwd mogelijk beeld van alle inhoudelijke en financiële ontwikkelingen die van belang zijn voor het financieel meerjarenperspectief van onze gemeente. Wat we nu weten is verwerkt in de kadernota. Wel is deze kadernota omgeven met een groot stuk financiële onzekerheid (vooral vanaf begrotingsjaar 2026). Communicatie Via een persbericht wordt gecommuniceerd over de kadernota 2025-2028. Bijlage(n) Kadernota 2025-2028 Bijlage A. Dashboard financiële gezondheid 2023 gemeente Woudenberg Bijlage B. Kostenontwikkeling sociaal domein 2023-2025 Concept raadsbesluit

Burgemeester en wethouders van Woudenberg

D. C. G. Ruseler Secretaris

Geprint op: 23-05-2024 14:35:31 uur

M. Jansen-van Harten burgemeester

5/5