01.d Bijlage 2 Toezeggingen moties en aanvullende zaken.pdf
Tekst van het document
1 En MV Directoraat-Generaal Politie en Veiligheidsregio’s
Moties, toezeggingen en aanvullende zaken
Datum 15 december 2022 Ons kenmerk 4320199
Bijlage nummer Horend bij
2 Tweede halfjaarbericht 2022
Inleiding In deze bijlage wordt ingegaan op de volgende toezeggingen: 1.
Toezeggingen a. Politievrijwilligers; b. Toezeggingen inzake Stelsel beroepsgerelateerd letsel ( vanaf nu Stelsel beroepsgerelateerde gezondheidsklachten) en de afwikkeling van de restschadezaken; c. Pensioenvoorziening politiepersoneel; d. Politie voor Iedereen; e. Voortgang openstelling rijbewijzenregister voor boa’s; f. Preventief Fouilleren; g. Ongeregeldheden bij voetbalwedstrijd Marokko-België; h. Toezegging Kamerlid Helder TD politie 7 december en van Nispen CD politie 7 december.
Daarnaast wordt er ingegaan op de volgende moties: a. Motie Palland/Ellemeet over het Centrum voor Veiligheid en Digitalisering; b. Motie Bisschop om te streven naar de 10% norm; c. Motie Bikker, om 0,6 miljoen vrij te maken voor initieel onderwijs van executieve politievrijwilligers; d. Motie Michon-Derkzen over minimaal tweemaal per jaar informeren over de werkvoorraad van het aantal zedenzaken en de afspraken daarover; e. Motie Helder/Van der Werf over het splitsen van art. 31 politie; f. Motie Helder/Wilders over het ter beschikking stellen van extra middelen in 2023, 2024 en 2025 voor Team Bedreigde Politici; g. Motie Helder over het aanpassen dan wel aanvullen van geldende regelgeving voor het politieuniform; h. Motie van der Plas over het herzien en moderniseren van het politiebudget verdeelsysteem; i. Motie Mutluer over het onderzoeken of en hoe een smartphone app kan bijdragen aan een verbetering van een snel en adequaat optreden van de politie. j. Motie van Esch/Beckerman om in de Veiligheidsagenda het thema wildlifecrime te betrekken bij de aanpak van milieucriminaliteit. k. Motie van Nispen/Mutluer over de weerbaarheidsscan voor decentrale overheden ook uitvoeren bij politie. l. Motie Michon-Derkzen over het beter handhaven van opgelegde stadionverboden en instrumentarium uit de Voetbalwet
22Pagina1van22
m. Motie Michon-Derkzen over het bezit van illegaal vuurwerk tijdens een demonstratie of voetbalwedstrijd als verzwarende omstandigheid beschouwen n. Motie Van der Werf om te bewerkstellingen dat het mogelijk wordt om bij doorstroom naar hbo-functies, in afwezigheid van een hbodiploma, het behalen van een hbo-diploma te bespoedigen middels een toegankelijke, laagdrempelige en werkbare EVCprocedure. o. Motie Mutluer om te zorgen voor alternatieve mogelijkheden en versnelde trajecten om meer hoogopgeleide mensen bij de politie te krijgen, in het bijzonder rechercheurs en daarbij nadrukkelijk ook de samenwerking met de universiteiten op te zoeken.
Directoraat-Generaal Politie en Veiligheidsregio’s Datum 15 december 2022 Ons kenmerk4320199
Ten slotte wordt er ingegaan op de volgende aanvullende zaken: a. b. c. d.
Gebiedsgebonden Politie GGP; Politieonderwijs, leren en ontwikkelen en doorstroom; Regeldruk en administratieve lasten; Opvolging aanbevelingen ADR-audit normstelling interceptie.
Pagina 2 van 1
Toezegging Politievrijwilligers, motie Bisschop en motie Bikker In het eerste halfjaarbericht Politie van 17 juni jl. heb ik uw Kamer geïnformeerd over de in-, zij-, en doorstroom van politievrijwilligers. Aangegeven is dat er een plan van aanpak wordt opgesteld om de instroom en inzet van politievrijwilligers te borgen, vergroten en verbreden. En hiermee ook navolging te geven aan Motie Bisschop om te streven naar de 10% norm en de motie Bikker, om 0,6 miljoen vrij te maken voor initieel onderwijs van executieve politievrijwilligers, te betrekken. In deze brief informeer ik u Kamer over de laatste stand van zaken.
Directoraat-Generaal Politie en Veiligheidsregio’s Datum 15 december 2022 Ons kenmerk4320199
Werkplan Het plan van aanpak, opgezet als een werkplan met concreet uit te voeren maatregelen op korte en langere termijn, is nog onderhanden werk en wordt in nauwe samenwerking tussen de politie, de Politieacademie, de vakbonden en mijn ministerie vormgegeven. Daarbij wordt rekening gehouden met de noodzaak om voorrang te geven aan het opleiden van beroepskrachten vanwege de onderbezetting in de basisteams. Met de instroom van deze grote groep beroepsaspiranten in de nieuwe basispolitieopleiding (PO21) is de absorptiecapaciteit van de politieacademie en de politie, voor begeleiding van aspiranten, ten volle belast. In het werkplan wordt met name onderzocht wat er binnen deze context de komende jaren wel mogelijk is. Het werkplan wordt opgebouwd rondom de verschillende typen politievrijwilligers die de politie kent: politievrijwilligers met ATH aanstelling (voor de uitvoering van administratieve, technische of andere taken voor de politie), executieve politievrijwilligers met generieke inzetbaarheid en met specifieke inzetbaarheid. In het werkplan wordt per groep uiteengezet wat de groeiprognose tot en met 2027 is en welke mogelijkheden er zijn tot extra groei.
Deze maatregelen richten zich op het uitbreiden van de opleidings- en begeleidingscapaciteit voor politievrijwilligers binnen de capaciteit van de Politieacademie en de kaders die de kwaliteit van de opleidingen waarborgen. Daarnaast richt het werkplan zich op sturing, borging en monitoring van de inzet van politievrijwilligers om de aanvullende capaciteit van politievrijwilligers optimaal te benutten en de uitstroom te beperken. In het werkplan wordt ook aandacht besteed aan de herijking van de visie op de politievrijwilligers. In het vorige halfjaarbericht politie heb ik uw Kamer laten weten dat het op dit moment niet mogelijk is om politievrijwilligers aan te stellen als ATH boa (buitengewoon opsporingsambtenaar) in tegenstelling tot beroeps. Na verkenning is gebleken dat met aanpassing van de beleidsregel boa, door toevoeging van een uitzonderingsgrond, politievrijwilligers kunnen worden aangesteld als boa. De beleidsregel boa wordt aangepast en over de uitvoeringsvraagstukken vindt nog overleg plaats met de politievakorganisaties. Bij overeenstemming over de uitvoeringsvraagstukken wordt deze aanstellingsmogelijkheid onderdeel van het werkplan en is de verwachting dat gemiddeld 100 politievrijwilligers per jaar met een ATH-boa aanstelling kunnen instromen in de politieorganisatie.
Politievrijwilligers, evenals beroeps, met een specialistische expertise (ESI) binnen de vakgebieden financieel en cyber konden al worden ingezet na afronding van de opleiding Politiemedewerker Specifieke Inzet. Met de uitwerking van het arbeidsvoorwaardenakkoord 2022-2024 is deze inzet uitgebreid met het werkterrein milieu.
Pagina 3 van 22
Status werkplan Momenteel vindt er overleg met de Politievakorganisaties en de Landelijke Organisatie van Politievrijwilligers (LOPV) plaats over de inhoud van dit werkplan. Het streven en de verwachting is om begin 2023 dit werkplan vast te stellen met de bonden in het Centraal Georganiseerd Overleg Politie (CGOP). Waarna uitvoering gegeven kan worden aan dit plan. In het eerste halfjaarbericht Politie van 2023 zal ik u Kamer informeren over de laatste stand van zaken met betrekking tot dit werkplan.
Directoraat-Generaal Politie en Veiligheidsregio’s Datum 15 december 2022 Ons kenmerk4320199
Pagina 4 van 22
Toezeggingen inzake Stelsel Beroepsgerelateerde gezondheidsklachten en de afwikkeling van de restschadezaken Politiewerk is een zwaar beroep en vraagt veel van politiemensen. Zij worden dagelijks geconfronteerd met heftige gebeurtenissen, extreme situaties, geweld, dreiging en mentale en fysieke belasting. Politiemensen die als gevolg van de uitoefening van hun werk kampen met (de gevolgen van) beroepsgerelateerde gezondheidsklachten verdienen daarom de zorg en (financiële) ondersteuning die zij nodig hebben voor herstel en hebben recht op een zorgvuldige afhandeling van hun (schade)dossier. Hun herstel en re-integratie staat hierbij voorop. Om dit te waarborgen werkt de politie, samen met de vakorganisaties en de Centrale Ondernemingsraad, aan een nieuw Stelsel Beroepsgerelateerde gezondheidsklachten. Dit nieuwe stelsel gaat primair uit van vertrouwen.
Directoraat-Generaal Politie en Veiligheidsregio’s Datum 15 december 2022 Ons kenmerk4320199
In navolging op eerdere Kamerbrieven, waaronder het meest recente Halfjaarbericht Politie van 17 juni 20221 informeer ik uw Kamer over de actuele stand van zaken rondom de invoering van het stelsel. Naar aanleiding van mijn toezegging tijdens het Commissiedebat van 20 oktober jl. ga ik tevens in op de afwikkeling van lopende restschadezaken (waaronder de dossiers die voorgelegd zijn aan de Commissie van Advies Restschade Afwikkeling Politie). Na intensief overleg hebben de werkgever, de vakorganisaties en de COR inmiddels overeenstemming bereikt over de uitwerking van het nieuwe Stelsel Beroepsgerelateerde gezondheidsklachten. In oktober 2022 heeft formele besluitvorming hierover plaatsgehad. Momenteel werken de betrokken partijen aan de verankering hiervan in de regelgeving. Dit vergt de nodige zorgvuldigheid. Gezien dit regelgevingstraject is de verwachting dat het nieuwe stelsel in 2023 in werking zal treden. Parallel aan het regelgevingstraject bereidt de politie de implementatie van het nieuwe stelsel in de organisatie voor. Die voorbereidingen worden door mij en de vakorganisaties gemonitord. Om te voorkomen dat medewerkers tussen wal en schip vallen, is overgangsbeleid en overgangsrecht overeengekomen met de vakorganisaties. Met het overgangsrecht wordt ervoor gezorgd dat niemand tussen het oude en nieuwe stelsel in kan vallen.
Het overgangsbeleid, dat is opgesteld langs de contouren van het nieuwe stelsel, zorgt ervoor dat procedures over vergoeding van restschade die nog onder het huidige stelsel vallen worden voorkomen. Stand van zaken lopende restschadezaken PTSS Politiemensen hebben recht op een voortvarende en zorgvuldige afwikkeling van hun restschadedossiers, die recht doet aan hun situatie op het gebied van de benodigde zorg en toegekende aanspraken. De lopende (rest)schadezaken worden op dit moment afgewikkeld conform de interne richtlijn van de politie. De contouren van het nieuwe stelsel vormen hierbij reeds het uitgangspunt. Mijn intentie is dat ruimhartig, rechtvaardig en verdedigbaar wordt omgegaan met de vergoeding van de (immateriële en materiële) schade die betrokkenen hebben geleden. In de afwikkeling van (rest)schadedossiers doet de politie de betrokkenen een voorstel voor een minnelijke schikking. In het voorstel wordt ruimhartig omgegaan met de vergoeding van zowel de immateriële als de materiële schade. Indien de betrokkene en de politie er samen niet uitkomen, kunnen zij zich wenden tot de Commissie van Advies Restschade Afwikkeling Politie, die mijn voorganger heeft ingesteld. Deze onafhankelijke, paritaire commissie beoordeelt per individuele casus of sprake is van een redelijk en billijk 1
Kamerstukken II, 2021-2022, 29 628, nr. 1098 Pagina 5 van 22
voorstel aan de betrokkene, of dat er sprake is van specifieke persoonlijke omstandigheden die een andere uitkomst rechtvaardigen. Het advies van de commissie wordt opgevolgd door de politie, tenzij er zwaarwegende argumenten zijn om dit niet te doen. In totaal lopen er bij de politie sinds 2017 circa 1.300 oude restschadezaken. Ruim 930 daarvan zijn inmiddels afgehandeld. Onderdeel van de restschadezaken zijn de 216 langlopende PTSS-restschadedossiers (tot 1 maart 2020) die de politie in behandeling heeft genomen. Van die 216 dossiers zijn inmiddels 146 dossiers afgerond. In vier gevallen hebben politie en betrokkene geen overeenstemming bereikt over het minnelijke voorstel. De andere 142 betrokkenen hebben het voorstel wel geaccepteerd. In één geval was dat na advisering door de Commissie van Advies Restschade Afwikkeling Politie. 48 restschadezaken zijn van de lijst afgevoerd om diverse redenen (zoals dubbelboeking of onjuiste registratie). Momenteel zijn nog 22 dossiers in behandeling.
Directoraat-Generaal Politie en Veiligheidsregio’s Datum 15 december 2022 Ons kenmerk4320199
In totaal hebben elf politiemedewerkers zich tot op heden tot de Commissie van Advies Restschade Afwikkeling Politie gewend2, over uiteenlopende onderwerpen waarover zij geen overeenstemming konden bereiken met de politie (of waarbij zij een reeds overeengekomen afhandeling alsnog ter beoordeling van de commissie wilden voorleggen). In twee van deze elf dossiers hebben de betrokkene en de politie alsnog overeenstemming bereikt, waardoor de aanvraag is ingetrokken en de Commissie van Advies Restschade Afwikkeling Politie geen advies hoeft uit te brengen. In vier zaken van deze elf zaken heeft de commissie inmiddels advies uitgebracht. Alle adviezen zijn opgevolgd door de politie. Van de vier uitgebrachte adviezen zijn twee zaken opnieuw ter beoordeling voorgelegd aan de Commissie van Advies Restschade Afwikkeling Politie in verband met de nader geduide taakstelling van de commissie. In deze zaken kijkt de commissie nu ook inhoudelijk naar de zaak op verzoek van de politie in de hoop dat dit een minnelijke afdoening zal vergemakkelijken. Van de elf ingediende aanvragen zijn er dus nog zeven in behandeling bij de Commissie van Advies Restschade Afwikkeling Politie. Twee daarvan worden zoals vermeld opnieuw bekeken door de Commissie van Advies Restschade Afwikkeling Politie.
Van de overige bij de Commissie van Advies Restschade Afwikkeling Politie lopende zaken probeert de politie in één zaak alsnog overeenstemming te bereiken met de betrokkene (en is de behandeling door de Commissie van Advies Restschade Afwikkeling Politie om die reden aangehouden). In de rest van de zaken is de politie in afwachting van een advies. De politie streeft ernaar door tussenkomst van de Commissie van Advies Restschade Afwikkeling Politie alsnog overeenstemming te bereiken met de betrokkenen. Betrokkenen staat uiteraard een formele rechtsgang open als zij er in het minnelijke traject niet uitkomen.
2
Peildatum: 14 november 2022 Pagina 6 van 22
Realisatie Politie voor iedereen Ik informeer uw Kamer periodiek over de inspanningen die de politie levert in het kader van Politie voor Iedereen, de veranderopgave van waaruit de politie zich de komende jaren verder blijft ontwikkelen als een diverse en inclusieve organisatie die herkenbaar en benaderbaar is voor alle burgers en groepen in onze samenleving. Het realisatieplan Politie voor Iedereen is breed en zal de komende jaren met kracht worden voortgezet. De prioriteiten zijn geordend in vijf onderdelen: diverse instroom, aanpak discriminatie, veilige en inclusieve teams, professioneel controleren en verstevigen van het Netwerk Divers Vakmanschap en de methodiek Bondgenoten.
Directoraat-Generaal Politie en Veiligheidsregio’s Datum 15 december 2022 Ons kenmerk4320199
Onlangs informeerde ik u over het door politie opgestelde Plan aanpak Uitsluiting Discriminatie en Racisme.3 Deze aanpak verdiept de inspanningen op het onderwerp veilige en inclusieve teams. Het plan ‘Daarom blijven ze’ vult de aanpak van diverse instroom aan. Over de voortgang van Politie voor Iedereen blijf ik u berichten. Veilige en inclusieve teams Reeds eerder heb ik het belang benadrukt van veilige en inclusieve teams waarin medewerkers hun vak verstaan, zich verbonden voelen met hun organisatie en de maatschappelijke opgave waar zij voor staan. Er wordt van medewerkers verwacht dat zij als professional kunnen meebewegen met veranderingen in de samenleving. De documentaire ‘De Blauwe familie’ heeft geleid tot intensieve gesprekken in de eenheden en organisatieonderdelen, en deze gesprekken vinden nog steeds plaats. Leidinggevenden hebben hierbij een belangrijke rol en worden ondersteund om deze gesprekken te kunnen voeren. In het leiderschapsonderwijs krijgen thema’s als het versterken van de rol en ondersteuning van de Operationeel Experts en het interveniëren bij ‘verwaarloosde teams’ aandacht. Specifiek voor Operationeel Experts is de mogelijkheid aangereikt om een training ‘inclusief leiderschap in een diverse context’ te volgen, in samenwerking met de Vrije Universiteit/Emoena.
Om te kunnen volgen of de veiligheid op de werkvloer bij de politie daadwerkelijk verbetert, wordt gebruik gemaakt van de Medewerkersmonitor. Vanaf het najaar 2023 zal er een nieuwe Weerbaarheidsmonitor worden gebruikt om de informatie van medewerkers over de beleving van het werk op te halen. Deze nieuwe monitor zal de Medewerkers monitor vervangen en nog frequenter en op kleinere schaal bruikbaar zijn voor het peilen van de werkbeleving van medewerkers. In de loop van 2023 zullen hier naar verwachting twee kleine instrumenten aan worden toegevoegd namelijk de ‘team thermometer’ en ‘sentimeter’. Met deze instrumenten kan kleinschalig en laagdrempelig de sfeer binnen de teams worden gepeild. Leidinggevenden gebruiken de uitkomsten van deze twee kleine instrumenten om gesprekken te voeren binnen het team over de sfeer in het team. Diverse instroom De politie heeft een streefcijfer vastgesteld voor de bevordering van de culturele diversiteit in het korps. De Randstedelijke eenheden streven ernaar om uiterlijk in 2025 35% instroom van aspiranten met een migratieachtergrond in basispolitieonderwijs te realiseren. Voor de overige eenheden geldt een streefpercentage van 25%. Het korps heeft in de afgelopen periode hard gewerkt om binnen de bestaande mogelijkheden tot een maximaal wervingsresultaat te komen.
De wervingsbehoefte van de politie is de laatste jaren groter geworden in een steeds krapper wordende arbeidsmarkt. Voor alle eenheden geldt dat de wervingsdruk dusdanig hoog is, dat het potentieel onvoldoende is om het streefcijfer 25-35% te realiseren. Daarom is besloten tot de ontwikkeling van een 3
Kamerstukken II, 2022-2023, 29628 1127. Pagina 7 van 22
integrale arbeidsmarktstrategie voor korte en lange termijn gericht op zowel instroom, doorstroom als uitstroom. Ook het plan ‘Daarom blijven ze’ is specifiek uitgewerkt om ongewenste uitstroom van aspiranten en jong-afgestudeerden tegen te gaan. Vanuit het programmaplan Randstedelijke Vier Eenheden worden zes projecten gelanceerd om meer grip te krijgen op de te realiseren diversiteitsdoelstellingen: 1. 2. 3. 4. 5. 6.
Directoraat-Generaal Politie en Veiligheidsregio’s Datum 15 december 2022 Ons kenmerk4320199
Meten is weten: meer grip krijgen op de resultaten van de wervingsinspanningen; Implementatie Nieuwe werving & selectie instrumenten; Duurzame samenwerking met scholen (inclusief doorlopende leerlijn); Selectie en behoud van kandidaten optimaliseren; Onboarding: begeleiding van kandidaten van aanstellen tot afronden van opleiding; Optimaliseren van kennisdeling over het thema diverse instroom.
Om de selectie en het behoud van kandidaten verder te optimaliseren heeft iedere eenheid een wervingskalender, waarmee wordt ingezet op het aantrekken van zoveel mogelijk geïnteresseerden. Daarnaast zijn er programma’s om alle sollicitanten voor te bereiden op hun sollicitatie. Er worden kweekvijvers ingericht waarbij maximaal wordt ingezet om sollicitanten kwalitatief gereed te maken voor de selectieprocedure. Denk hierbij aan het aanbieden van herkansingen aan kandidaten uit schaarse doelgroepen zonder afbreuk te doen aan de selectie-eisen en het faciliteren van een periode waarin werkervaring kan worden opgedaan ten behoeve van het selectieproces. Netwerk Divers Vakmanschap en Bondgenoten Het Netwerk Divers Vakmanschap is een netwerk dat in alle eenheden bestaat uit politiemensen met persoonlijke kennis van en inzichten over verschillende culturen, achtergronden en leefstijlen. Zij zetten zich in om hun persoonlijke ervaringen te delen met collega’s en in te zetten om het vakmanschap te verbeteren. De documentaire ‘De Blauwe familie’ heeft onder andere geleid tot gesprekken met de netwerken over hun ervaringen. Er is een bijeenkomst NDV georganiseerd waarbij de uitkomsten en adviezen zijn gedeeld met de landelijk portefeuillehouder uitsluiting, racisme en discriminatie.
De inzichten en ervaringen van het NDV worden via verschillende manieren toegankelijk gemaakt in het korps. De politie en de Expertise unit Sociale Stabiliteit zijn een samenwerking gestart. De Expertise unit Sociale Stabiliteit is in 2015 opgericht om gemeenten, eerstelijns professionals en (migranten)gemeenschappen praktijkkennis aan te bieden over maatschappelijke spanningen, polarisatie en radicalisering. Vanuit het Netwerk Divers Vakmanschap wordt met deze expertise unit samengewerkt. Daarnaast is er wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de gehanteerde methode van Bondgenoten. In deze methode komen politie, gemeente en de sleutelfiguren in de wijk bijeen om met elkaar in gesprek te gaan. Uit het onderzoek – ‘In verbinding’ – is gebleken dat de methodiek meerwaarde heeft. De vervolgstap is dat gewerkt wordt aan een ondersteunend relatiebeheersysteem waarin de operationeel, tactische en strategische bondgenoten en sleutelfiguren worden opgenomen. Pensioenvoorziening politiepersoneel Door uw Kamer, in het bijzonder het lid Van Nispen (SP), zijn tijdens het CD Georganiseerde Criminaliteit van 10 november jl. zorgen uitgesproken over de Pagina 8 van 22
gevolgen van de Wet Toekomst Pensioenen voor het politiepersoneel met veel dienstjaren. Ik kan uw Kamer op dit moment nog niet aangeven wat deze gevolgen zullen zijn. Daarvoor is van belang hoe de behandeling van dit wetsvoorstel in het Parlement wordt afgerond en welke afspraken vervolgens tussen de sociale partners worden gemaakt over de transitie naar het nieuwe stelsel.
Directoraat-Generaal Politie en Veiligheidsregio’s Datum 15 december 2022 Ons kenmerk4320199
Als gevolg van het vervallen van de doorsneepremie krijgt het overheidspersoneel inclusief het politiepersoneel met veel dienstjaren op basis van het wetsvoorstel een actuarieel zuivere en daardoor lagere opbouw. Omdat zij in het verleden niet hebben geprofiteerd van een actuarieel zuivere en daardoor hogere opbouw is overgangsrecht nodig. Om het overleg hierover te ondersteunen is in het Coalitieakkoord van 2026 tot 2036 jaarlijks een bedrag van € 200 mln opgenomen. Sociale partners in de Pensioenkamer proberen in de eerste helft van 2023 tot nieuwe afspraken te komen over de inhoud van de pensioenregeling in het nieuwe stelsel, de benodigde compensatiepremie en het vereiste transitieplan. De ontwikkelingen en de gevolgen voor politiemedewerkers volg ik nauwlettend.
Voortang openstelling rijbewijzenregister voor boa’s Met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) en de Rijksdienst Wegverkeer (RDW) werken we samen om het rijbewijzenregister open te stellen voor boa’s domein I en II (publiek) en domein IV (privaat). Met de toegang tot de foto’s uit het het rijbewijzenregister kunnen boa’s op een betrouwbare manier zelfstandig de identiteit vaststellen en hun wettelijke taak uitvoeren. De DPIA (Dataprotection impact assessment) en conceptwijziging van de ministeriele regeling Gegevensverstrekking Rijbewijzenregister zijn in de afrondende fase. Dit kost veel tijd, omdat het met het oog op de bescherming van persoonsgegevens gaat om een zorgvuldig traject waarbij veel personen zijn betrokken. Het streven is om dit jaar de DPIA in te dienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens en dat de RDW met de uitvoeringstoets start. Voor boa’s werkzaam bij een overheidsorganisatie en boa’s werkzaam in het openbaar vervoer is voorzien dat de toegang tot het rijbewijzenregister, conform eerdere planning, in het najaar 2023 is geregeld. Preventief fouilleren In mijn vorige halfjaarbericht politie heb ik uw Kamer de WODC-evaluatie preventief fouilleren doen toekomen.
Ik berichtte u dat onder een deel van de respondenten behoefte blijkt te bestaan aan verruiming van de reikwijdte van het instrument, die ziet op een meer persoons-gerichte aanpak en een toepassing op vuurwerk. Omdat deze behoefte echter niet eenduidig was en evenmin breed onderschreven zouden eerst op ambtelijk niveau met diverse partijen gesprekken worden gevoerd ter verdere oriëntatie hierop. Deze gesprekken zijn recent gevoerd met vertegenwoordigers van OM, politie en gemeenten, o.a. Amsterdam. Wat betreft persoonsgericht fouilleren kwam in de gesprekken in het bijzonder een variant aan de orde die ook reeds in de WODC-evaluatie was genoemd, namelijk, gebruikmaking van artikel 38v van het Wetboek van Strafrecht. Op basis van dit artikel kan de strafrechter bij zijn uitspraak aan de veroordeelde vrijheidsbeperkende maatregelen opleggen, dus, zo gaven ook respondenten in de evaluatie aan, mogelijk ook de verplichting om zich gedurende een bepaalde
Pagina 9 van 22
periode te onderwerpen aan fouillering. Dit zal ik nader bestuderen en uw Kamer hierover informeren. Met betrekking tot vuurwerk en (preventief) fouilleren merk ik op dat dit thema aan de orde komt in de door de vaste Kamercommissie Justitie en Veiligheid gevraagde kabinetsreactie op de initiatief nota-Michon-Derkzen/Haverkort. Deze ontvangt uw Kamer in het eerste kwartaal van 2023.
Directoraat-Generaal Politie en Veiligheidsregio’s Datum 15 december 2022 Ons kenmerk4320199
Ongeregeldheden na afloop van WK-voetbalwedstrijden Naar aanleiding van het verzoek van uw Kamer ga ik in op de ongeregeldheden na afloop van de WK-voetbalwedstrijden zoals de wedstrijd Marokko-België. Voetbalwedstrijden en de aan- en afloop ervan zijn over het algemeen feestelijke momenten. Veel mensen hebben een leuke, ontspannen tijd met elkaar, maar helaas zijn er ook incidenten met vuurwerk, brandstichting en andere ongeregeldheden. Binnen de lokale driehoek worden voorbereidingen getroffen voor voetbalwedstrijden die mogelijk zulke ongeregeldheden ten gevolge hebben. Rellen is nooit goed en de ongeregeldheden die de afgelopen weken plaatsvonden na afloop van de WK-voetbalwedstrijden in Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Den Haag kunnen absoluut niet door de beugel. Politie, gemeenten en OM onderzoeken op dit moment wie zich waaraan schuldig heeft gemaakt. Er zijn inmiddels diverse aanhoudingen verricht en de politie geeft aan dat dit nog kan oplopen. Daarnaast kan schade worden verhaald op de daders. Dit kan zowel bij de beschadiging van privé-eigendommen als bij schade geleden door politie of gemeente, bijvoorbeeld bij beschadiging van straatmeubilair of politiebusjes. De lokale driehoeken bereiden zich verder voor op de komende wedstrijden en kunnen maatregelen nemen als daar aanleiding toe is.
Denk bijvoorbeeld aan het aanwijzen van een veiligheidsrisicogebied door de burgemeester zoals burgemeester Halsema in het kader van de wedstrijden Marokko-Canada en Marokko-Spanje heeft gedaan. Ongeregeldheden en ernstige verstoringen van de openbare orde zijn onacceptabel. Dit kabinet zet zich dan ook sterk in voor een veilige woon- en leefomgeving en het bestrijden van overlast. De burgemeesters beschikken over een ruim aantal bevoegdheden voor het handhaven van de openbare orde. Hierover ben ik doorlopend in gesprek met de burgemeesters.
Toezegging Kamerlid Helder TD politie 7 december en van Nispen CD politie 7 december Ik deed uw Kamer de toezegging tijdens het tweeminutendebat politie en commissiedebat politie van 7 december 2022 om te reageren op signalen die de Kamerleden Helder en van Nispen hadden vernomen dat politie voornemens was te bezuinigen op de opsporing. Ik herken dit signaal niet als een bezuiniging maar als onderdeel van de permanente afweging die politie moet maken binnen de taakuitvoering en de bedrijfsvoering om taken in balans te brengen met beschikbare middelen en capaciteit. Dit is eigen aan een operationele organisatie die in een zeer dynamisch werkveld opereert. De politie moet deze afweging op een zo stabiel mogelijke basis kunnen doen. Daarom is vanuit het regeerakkoord aan de politie een bedrag oplopend tot € 200 miljoen beschikbaar gesteld ter versterking van de politieorganisatie. Hiermee Pagina 10 van 22
worden de prioritaire knelpunten in de bedrijfsvoering van de politie gedekt. Dit gebeurt op een aantal terreinen waar dit nodig was volgens het position paper politie, het P&M-onderzoek en het rapport Van Ginkel. Dit heb ik op verschillende momenten met uw kamer gedeeld, waarbij ook gemeld is dat de politie binnen de budgettaire kaders scherpe keuzes moet maken binnen de reguliere planning en control cyclus.4
Directoraat-Generaal Politie en Veiligheidsregio’s Datum 15 december 2022 Ons kenmerk4320199
Naast de regeerakkoord middelen heeft de politie voor mijn aanpak van georganiseerde en ondermijnende criminaliteit en via de motie Hermans van vorig jaar substantiële mogelijkheden gekregen de operationele capaciteit op onderdelen de komende jaren uit te breiden. Deze middelen kennen een divers tijdspad wanneer zij beschikbaar komen en zijn niet altijd voldoende om ambities binnen de taakuitvoering volledig financieel te dekken. Dit vraagt van politie om ook hier binnen de budgettaire kaders scherpe keuzes te maken wat mogelijk is en op welke wijze. Hierbij kijkt de politie ook of zaken slimmer, anders en minder georganiseerd kunnen worden. Dit juich ik toe. Zoals ik uw kamer heb gemeld hanteer ik hierbij de randvoorwaarde dat de extra inzet die nu mogelijk wordt gemaakt bij de basisteams in de gebiedsgebonden politiewerk, Zeden en bewaken en beveiligen hier in beginsel geen hinder van mag ondervinden. Ik voeg sindsdien de Landelijke Recherche hier aan toe. Overkoepelend ben ik blij dat met de extra investeringen de juiste randvoorwaarden gecreëerd worden om politie in staat te stellen te doen wat zij moeten doen: verder bouwen aan een veilig Nederland. Motie van het lid Michon-Derkzen over het beter handhaven van opgelegde stadionverboden en instrumentarium uit de Voetbalwet Op 8 december jl.
is de motie van het lid Bikker (CU) over oplossingsrichtingen voor de balans tussen maatschappelijke lasten en commerciële baten bij voetbalwedstrijden en commerciële evenementen aangenomen. Conform de motie zal ik uw Kamer in het eerste halfjaarbericht politie van 2023 over oplossingsrichtingen informeren. In mijn brief aan de Tweede Kamer van 12 december jl. heb ik naar aanleiding van een vraag van het lid Knops (CDA) toegezegd dat ik uw Kamer informeer zodra handmatig is uitgezocht hoeveel dossiers van de Taskforce van de KNVB tot een rechtszaak hebben geleid. Ik verwacht uw Kamer hierover begin 2023 te informeren. In dezelfde brief zal ik ingaan op de motie van het lid Michon-Derkzen over het handhaven van opgelegde stadionverboden en het gebruik van informatie van clubs bij bestuurlijke rapportages voor de inzet van het instrumentarium uit de Wet maatregelen bestrijding voetbalvandalisme en ernstige overlast (Wet MBVEO).
Motie van het lid Michon-Derkzen over het bezit van illegaal vuurwerk tijdens een demonstratie of voetbalwedstrijd als verzwarende omstandigheid beschouwen Op 13 december jl. is de motie van het lid Michon-Derkzen (VVD) over het bezit van illegaal vuurwerk tijdens een demonstratie of voetbalwedstrijd aangenomen. In de praktijk zijn dit vaak explosieven die tegen bijvoorbeeld agenten en 4
Kamerstukken 2021-2022, 29628 nr. 1051 Pagina 11 van 22
hulpverleners worden ingezet. In samenwerking met het ministerie van IenW en de partners werk ik aan de kabinetsreactie op de Initiatiefnota van de leden Michon-Derkzen en Haverkort over de aanpak van illegaal vuurwerk. In de kabinetsreactie zal ik ingaan op voornoemde motie. De kabinetsreactie wordt voor 1 februari verstuurd.
Motie Palland/Ellemeet over het Centrum voor Veiligheid en Digitalisering Op 30 november 2021 heeft uw Kamer de motie Palland/Ellemeet aangenomen, waarin wordt verzocht om te verkennen of aanhaken bij het Centrum voor Veiligheid en Digitalisering kan bijdragen aan het opbouwen van kennis en expertise bij landelijke vraagstukken of het vlak van cyberveiligheid, digitalisering en datagedreven onderzoek in het veiligheidsdomein. Hierbij informeer ik uw Kamer over de stand van zaken bij de uitvoering van deze motie.
Directoraat-Generaal Politie en Veiligheidsregio’s Datum 15 december 2022 Ons kenmerk4320199
Het Centrum voor Veiligheid en Digitalisering is een publiek-privaat initiatief waarin kennisinstellingen, bedrijven en overheid hun krachten bundelen om deze vragen op te pakken. Het Centrum voor Veiligheid en Digitalisering trekt samen op met de Security Delta, met het ministerie van JenV, de ministeries van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Onderwijs Cultuur en Wetenschappen en Economische Zaken en Klimaat. Eerder in het jaar is een bijeenkomst geweest met de trekkers van het Centrum voor Veiligheid en Digitalisering, verschillende publiek-private partners waaronder de Security Delta en Dcypher en verschillende ministeries om te spreken over de tekorten in de cybersecurity arbeidsmarkt. Bij het Centrum voor Veiligheid en Digitalisering zijn onder andere de Politieacademie en het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid actief betrokken. Ik beschouw de motie dan ook als uitgevoerd.
Motie Michon-Derkzen over minimaal tweemaal per jaar informeren over de werkvoorraad van het aantal zedenzaken en de afspraken daarover Met de motie van de leden Michon-Derkzen wordt opgeroepen om minimaal tweemaal per jaar uw Kamer te informeren over de werkvoorraad op het terrein van zedenzaken. In de voortgangsbrief van 10 mei jl.5 is een eerste stand gegeven en heb ik u toegezegd u halfjaarlijks te informeren. In mijn brief van 6 juli 2022 6 berichtte ik u vervolgens over de stand van de werkvoorraden op 2 juni 2022. En over de algemene voortgang bij het teams Zeden van de politie heb ik uw Kamer in mijn verzamelbrief van 19 oktober jl. geïnformeerd. Onderstaand informeer ik u over de stand van de werkvoorraad met als peildatum 2 november 2022. Op 2 november 2022 waren in totaal 3.607 zedenzaken bij politie in behandeling. Het gaat daarbij om aanranding, verkrachting, incest, ontucht met minderjarigen, grooming en overige zedenmeldingen, openbare schennis en sexting. In 833 van die zaken is de aangifte langer dan 6 maanden in behandeling. In vergelijking met dezelfde periode in voorgaande jaren is de werkvoorraad licht gestegen maar is het aantal aangiftes langer dan 6 maanden gedaald ten opzichte van dezelfde periode in 2021 terwijl het aantal aangiftes fors is toegenomen t/m 2 november 2022. De koers die is ingezet met het verbeterplan naar aanleiding van 5 6
Kamerstukken II, 2022-2023, 34 843 en 29 628, nr. 56 Kamerstukken II, 2022-2023, 34843 en 31015, nr. 60 Pagina 12 van 22
het rapport van de Inspectie Justitie en Veiligheid over de bejegening van slachtoffers en de taakuitvoering van de zedenrecherche 7 lijkt een positief effect hebben. De Inspectie Justitie en Veiligheid evalueert op dit moment de uitvoering van de aanbevelingen uit haar rapport. Naar verwachting komt de inspectie voor de zomer van 2023 met haar conclusies. Er zijn meer zedenzaken afgerond en met een dossier ingezonden naar het OM dan voorgaande jaren.
Directoraat-Generaal Politie en Veiligheidsregio’s Datum 15 december 2022 Ons kenmerk4320199
Zie onderstaande tabel voor de geactualiseerde cijfers. (bron: politie) Tabel actuele werkvoorraad
Stand 2 nov ‘19
Stand 2 nov ‘20
Stand 2 nov ‘21
Stand 2 nov ‘22
Voorraad totaal aantal zedenzaken Totaal aantal aangiftes langer dan 6 maanden in voorraad
3.443
3.464
3577
3.607
831
829
878
833
Totaal aantal aangifte Aantal verdachten OM
2491 1784
2375 1739
2602 1883
2912 2102
Motie Helder/Van der Werf over het splitsen van art. 31 politie De democratische controle op de besteding van de middelen voor de politie en het budgetrecht van de Tweede Kamer, is al enkele jaren onderwerp van overleg tussen uw Kamer en de Minister van Justitie en Veiligheid. Met het aannemen van de motie van de leden Helder en Van der Werf wordt de regering verzocht om artikel 31 (Politie) van de begroting van Justitie en Veiligheid (verder: JenVbegroting) uit te splitsen in vijf of zes begrotingsartikelen 8. Uit de motie blijkt dat de achterliggende doelstelling is het inzicht en de controle van de Kamer te vergroten. Ik kan mij volledig vinden in die doelstelling. Het is wenselijk dat de Kamer goed inzicht heeft in de besteding van de middelen voor de politie opdat zij de democratische controle op de besteding van die middelen naar behoren kan uitvoeren en haar budgetrecht adequaat kan inzetten wanneer zij dat nodig acht. Begin 2019 heeft de toenmalige Minister van Justitie en Veiligheid naar aanleiding van een motie van het lid Van Dam9, aan de Afdeling advisering van de Raad van State (verder: Afdeling) gevraagd hem van voorlichting te voorzien over hoe de democratisch controle - in het bijzonder het budgetrecht van de Tweede Kamer op de besteding van de middelen ten behoeve van de politie kan worden versterkt, inclusief de vraag of hier noodzaak toe is.
De Afdeling heeft in haar voorlichting10 aangegeven dat de Kamer hiervoor voldoende instrumenten heeft. Zo kan de Kamer amenderen op artikel 31 van de JenV-begroting en ook moties indienen op de JenV-begroting en op de politiebegroting die als bijlage bij de JenVbegroting is gevoegd. De Afdeling heeft in de voorlichting tevens meerdere opties gegeven hoe artikel 31 van de JenV-begroting kan winnen aan toegankelijkheid. De optie om artikel 31 op te splitsen in meerdere begrotingsartikelen heeft, zo stelt de Afdeling, het nadeel dat er minder flexibiliteit is om te schuiven tussen
Kamerstukken II, 2019-2020, 34843, nr. 42. Kamerstukken II, 2022-2023, 36200, VI nr.52 9 Kamerstukken II, 2018-2019, 29628, nr. 840 10 Bijlage bij Kamerstukken II, 2019-1019, 29628, nr. 898 7 8
Pagina 13 van 22
budgetten die op verschillende begrotingsartikelen staan. Daartoe is alsdan immers wijziging van de JenV-begroting nodig. Het kabinetsstandpunt op de evaluatie van de Politiewet 201211 uit 2018 geeft aan dat wordt gestreefd naar meer flexibiliteit en meer lokaal maatwerk bij de politie. Dit opdat de politie een adequaat antwoord kan geven op de steeds veranderende vraag naar politiezorg als gevolg van de immer sneller opvolgende maatschappelijke ontwikkelingen. Dit beleid heeft brede steun, zowel bij het gezag als bij het parlement. Gelet op het grote belang daarvan heeft de toenmalige Minister van Justitie en Veiligheid er voor gekozen 12 niet over te gaan tot het splitsen van artikel 31 van de JenV-begroting maar te kiezen voor het informatiever maken van dit begrotingsartikel.
Directoraat-Generaal Politie en Veiligheidsregio’s Datum 15 december 2022 Ons kenmerk4320199
Alhoewel ik met uw Kamer vanzelfsprekend van mening ben dat het belangrijk is dat de Kamer goed inzicht heeft op de besteding van de middelen voor de politie voor de democratische controle, vraag ik mij daarom af of splitsing van het begrotingsartikel 31 van de JenV-begroting hiervoor de meest geëigende weg is. Ik wil dan ook zorgvuldig de afweging maken op welke wijze ik opvolging geef aan deze motie. Ik zal u daarover begin 2023 over informeren. Motie Helder over het ter beschikking stellen van extra middelen in 2023, 2024 en 2025 voor Team Bedreigde Politici Het Team Bedreigde Politici (TBP) binnen de politie-eenheid Den Haag richt zich op strafbare bedreigingen tegen mensen die werkzaam zijn binnen het Rijksdomein. Als personen die werkzaam zijn binnen het Rijksdomein te maken krijgen met een bedreiging jegens hen, dan kunnen zij hiervan een melding doen bij het TBP. Wanneer er melding wordt gedaan van een bedreiging wordt er altijd actie ondernomen. Het TBP verzorgt de intake en de screening. Het OM beoordeelt vervolgens of er sprake is van een strafbare bedreiging volgens artikel 285 van het Wetboek van Strafrecht. Als dat het geval is, start het TBP de opvolging. Het aantal meldingen bij het TBP is de afgelopen jaren gestaag toegenomen. Ook is het aantal meldingen dat het OM beoordeelt als strafbaar toegenomen.
Tijdens de begrotingsbehandeling van Justitie en Veiligheid is de motie van mevrouw Helder en de heer Wilders13 aangenomen om extra geld ter beschikking te stellen voor dit team. Er zal uitvoering gegeven worden aan deze motie door extra middelen ter beschikking te stellen aan de politie voor de uitoefening van de landelijke taken van het TBP. Met het ter beschikking stellen van 0,6 miljoen euro in 2023 en 0,9 miljoen euro in 2024 en 2025 aan het TBP kan het team worden versterkt. Middels bijlage 7 wordt u nader geïnformeerd over de capaciteitsuitbreiding van het TBP. Motie Helder over het aanpassen dan wel aanvullen van geldende regelgeving voor het politieuniform Naar aanleiding van de motie van het lid Helder (PVV) dd. 22 november jl. worden de mogelijkheden voor het vastleggen van de richtlijnen voor het politieuniform in regelgeving onderzocht. Ik zal uw Kamer hierover begin 2023 nader informeren.
Kamerstukken II, 2017-2018, 29628, nr.783 Kamerstukken II, 2019-2020, 31865, nr. 160 13 Handelingen II, 2022–2023, 36 200 VI, nr. 53 11 12
Pagina 14 van 22
Motie van der Plas over het herzien en moderniseren van het politiebudget verdeelsysteem Kamerlid Van der Plas heeft mij in haar motie verzocht om de huidige herijking van het politiebudget verdeelsystemen te herzien en te moderniseren, en hierbij zorg te dragen voor een eerlijke verdeling ten aanzien van het platteland. Het Herijkte budget verdeelsysteem van de politie is inderdaad verouderd. Ook vanuit de regioburgemeesters en het Openbaar Ministerie heb ik het verzoek gekregen om opnieuw te kijken naar het herijkte budget verdeelsysteem. In gezamenlijkheid met de politie, het OM en het bureau Regioburgemeesters zal hiertoe een opdracht worden geformuleerd. Daarbij zullen alle omgevingsfactoren, en de wijze waarop deze bijdragen aan de totale werklast van de politie, opnieuw worden bezien. Het gaat dan dus wel om meer factoren dan alleen het oppervlakte. Ik zal uw Kamer hierover nader informeren middels de halfjaarberichten politie.
Directoraat-Generaal Politie en Veiligheidsregio’s Datum 15 december 2022 Ons kenmerk4320199
Motie van Esch/Beckerman om in de Veiligheidsagenda het thema wildlifecrime te betrekken bij de aanpak van milieucriminaliteit Op 14 juni 2022 heeft uw Kamer de motie Van Esch/ Beckerman aangenomen waarin wordt verzocht in de Veiligheidsagenda het thema wildlife crime te betrekken bij de aanpak van milieucriminaliteit. In de Veiligheidsagenda 2023 t/m 2026, die ik vandaag met het halfjaarbericht politie in zijn definitieve vorm aan uw Kamer doe toekomen, is een substantiële paragraaf gewijd aan de aanpak van milieucriminaliteit. Daarin wordt het belang van het thema nadrukkelijk gemarkeerd en ook de stappen die politie en andere partners in het milieudomein (zoals het Openbaar Ministerie, de Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit, de Inspectie Leefomgeving en Transport en de omgevingsdiensten) de komende jaren moeten gaan nemen om de aanpak van milieucriminaliteit, waaronder ook wildlife crime valt, te versterken. Motie van Nispen/Mutluer over de weerbaarheidsscan voor decentrale overheden ook uitvoeren bij politie De politie neemt diverse maatregelen om een veilig en professioneel werkklimaat te bevorderen waarbij integriteit een vanzelfsprekend onderdeel is van de organisatiecultuur. Door middel van een verbeterde signalering en screening wordt het risico op integriteitsschendingen zo klein mogelijk gemaakt. Op 7 juli jl.
is de motie aangenomen van Van Nispen en Mutluer om de weerbaarheidsscan uit te voeren bij de politie.14 De politie heeft een analyse gemaakt en ziet de weerbaarheidsscan als een zinvolle aanvulling op haar huidige integriteitsbeleid. Screening is nu al onderdeel van het integriteitsbeleid van politie en in lijn met wat de weerbaarheidsscan beoogt wordt deze vanaf 1 januari 2023 ook tijdens de werkzaamheden toegepast. De weerbaarheidsscan voor decentrale overheden is niet zomaar één op één toepasbaar voor de politie en moet op maat gemaakt worden. Daarbij wordt rekening gehouden met de reeds bestaande structuren die de politie heeft voor wat betreft de screening van medewerkers, een en ander in samenhang met een aantal recent ingezette trajecten met betrekking tot leiderschap en cultuur. Onderstaand licht ik zulks toe. Screening integriteit Medewerkers bij de politie worden nu al op meerdere manieren beoordeeld op hun betrouwbaarheid en geschiktheid voor een functie bij de politie (screening). De omvang en zwaarte van het onderzoek is afhankelijk van de aard van de 14
Tweede Kamer, vergaderjaar 2021-2022, 29 628, nr. 1117 Pagina 15 van 22
werkzaamheden en hierbij worden verschillende bronnen (justitiële bronnen, politiegegevens, gegevens Bureau Krediet Registratie en openbare bronnen) geraadpleegd. Waar nodig worden meer gegevens bij het onderzoek betrokken en kan dit onderzoek worden uitgebreid met een omgevingsonderzoek, waarbij ook de directe omgeving wordt betrokken. Met de inwerkingtreding van de Wet screening ambtenaren van politie en politie-externen op 1 januari 2023 zal het huidige screeningsinstrumentarium van de politie verder worden uitgebreid en verstevigd. Deze wet maakt het mogelijk om politiemedewerkers ook tijdens hun werkzaamheden continu te screenen en verplicht hen om relevante wijzigingen in hun persoonlijke situatie te melden. Dit proces is onderdeel van de vormgeving van het nieuwe onderdeel dat zich gaat bezighouden met de aanpak van corruptie. De weerbaarheidsscan van Saxion Hogeschool bevat elementen die het huidige en vernieuwde screeningsbeleid van de politie deels overlappen. Waar dit niet zo is zal het beleid worden aangevuld.
Directoraat-Generaal Politie en Veiligheidsregio’s Datum 15 december 2022 Ons kenmerk4320199
Netwerkscan Lokale netwerken zijn van grote waarde voor politiewerk. Deze (formele en informele) netwerken geven onder andere inzicht in welke vraagstukken er in de samenleving spelen en kunnen worden gebruikt om informatie te vergaren en draagvlak te creëren. Naast deze positieve gevolgen kunnen netwerken ook een negatief effect hebben. Het doel van de weerbaarheidsscan van Saxion Hogeschool is om aan de hand van de eigen sociale netwerken inzicht te krijgen in de mogelijke risico’s en de maatschappelijke impact hiervan. Er wordt hiervoor (op individueel niveau) een rapportage opgesteld met daarin de belangrijkste conclusies over potentiële integriteits- en veiligheidsrisico’s, de bevindingen met betrekking tot het netwerkbewustzijn van de medewerker en advies over hoe geconstateerde risico’s zoveel mogelijk kunnen worden vermeden. De politie wil de ervaringen van het ministerie van BZK met betrekking tot het gebruik van de weerbaarheidsscan graag in de afwegingen meenemen. Ook wordt het instrument in samenwerking met het ministerie van BZK getoetst aan de huidige privacyregels (AVG). Ik zal uw Kamer in het eerste halfjaarbericht van 2023 opnieuw over de voortgang informeren.
Pagina 16 van 22
Gebiedsgebonden Politie (GGP) Bijlage 1 ‘kerncijfers politie’ bevat een visualisatie van de formatie en bezetting in de GGP op peildatum 31 augustus 2022. Hierin is zichtbaar, zoals ook eerder aan uw Kamer is bericht, dat de onderbezetting in de GGP het sterkst speelt in de functiegroepen die zijn belast met de 24/7 incidentafhandeling. In de bijlage is verder zichtbaar dat er bij de wijkagenten met een bezetting van 3.558 fte en een formatie van 3.580 fte sprake is van een lichte onderbezetting van 22 fte. In voorgaande halfjaarcijfers was sprake van een lichte overbezetting. Ondanks het feit dat de bezetting in de GGP volgens de prognose die ik in de verzamelbrief politie dd. 19 oktober met uw Kamer heb gedeeld15 in 2022 het laagste punt zal bereiken, is de bezetting van wijkagenten nog wel boven de norm van 1:5.000 inwoners, zij het met een krappe 8 fte16. De verwachting is dat de formatie en bezetting van de GGP in 2026 weer in balans komen. In de bijlage bij het halfjaarbericht politie van 17 juni jl. ben ik uitgebreid op de werking van de norm 1:5.000 ingegaan17. In het eerste halfjaarbericht politie van 2023 zal ik ingaan op de motie en toezegging van en aan het Kamerlid Van der Staaij inzake de verdere ontwikkeling van de lokale verankering van de wijkagent dd. 22 november.
Daarnaast, zal ik in het eerste halfjaarbericht van 2023 ook ingaan op de aangenomen motie van het Kamerlid Mutluer die vraagt te onderzoeken hoe een app kan bijdragen aan veiligheid en aan adequaat optreden van de politie. Eveneens zal ik dan terugkomen op mijn toezegging aan haar om een reactie te geven op haar stelling dat de basispolitiezorg opnieuw zou moeten worden ingericht.
Directoraat-Generaal Politie en Veiligheidsregio’s Datum 15 december 2022 Ons kenmerk4320199
De politie zet een groot aantal maatregelen in om de onderbezetting in de GGP, en de rooster- en werkdruk die daarvan het gevolg zijn, te verlichten. Ik heb uw Kamer daarover in eerdere brieven uitgebreid bericht18. Een van de maatregelen die de politie inzet wil ik nogmaals uitlichten, omdat die raakt aan een toezegging aan het Kamerlid Michon- Derkzen in het commissiedebat politie van 20 oktober 2022. Deze toezegging betreft het draaien van extra diensten door executief personeel in niet-operationele functies. Eind 2020 heeft de korpsleiding een dringend beroep gedaan op solidariteit binnen het korps. Sindsdien hebben medewerkers met executieve status die werkzaam zijn binnen ondersteunende diensten, programma’s en projecten zich gemeld en een bijdrage geleverd aan de 24/7-diensten. De app Blauw Capitaal is ontwikkeld om tekorten beter op te vullen door het efficiënter en doelmatiger inzetten van politiecapaciteit Op dit moment vindt in meerdere regionale eenheden uitrol van deze applicatie plaats. Er is enige overlap tussen de oproep van de korpsleiding om solidariteitsdiensten te draaien en een afspraak uit de cao 2018-2020. Deze cao werd gesloten in een periode dat druk op de capaciteit ook al een groot vraagstuk was. Partijen hebben met diverse afspraken in deze cao getracht de druk op de capaciteit te verlichten.
De betreffende afspraak uit deze cao schrijft voor dat medewerkers die van een operationele naar een niet-operationele functie wisselen gedurende vijf jaar beschikbaar en bekwaam blijven voor operationele diensten. Na vijf jaar maakt de medewerker een definitieve keuze voor een niet-operationele of een operationele Verzamelbrief van 19 oktober jl.; Tweede Kamer 2021-2022, 29628 nr. 1127 Volgens de cijfers van het Centraal Bureau voor Statistiek telde Nederland eind augustus 2022 17.749.262 inwoners. Dat betekent dat er volgens de norm 1:5.000 op die datum 3.550 wijkagenten (nl. 17.749.262/ 5.000) zouden moeten zijn. Een bezetting van 3.558 zit 15 16
daar dus 8 fte boven. 17 Kamerstukken II, 2021-2022, 29628 nr. 1098 18 O.a. Tweede Kamer 2021-2022, 29628 nr. 1053 Pagina 17 van 22
functie. Deze cao-afspraak wordt momenteel geëvalueerd. In de bespreking van de evaluatie met de vakbonden zal ik de oproep meenemen van Kamerlid MichonDerkzen om meer operationele diensten te laten draaien door niet-operationele medewerkers met een executieve status. In het eerste halfjaarbericht van 2023 zal ik hierop terugkomen. De hoge werkdruk in de basisteams heeft ook te maken met de grotere werkvraag. Als voorbeelden hiervan heb ik in eerdere brieven onder meer bewaken en beveiligen en personen met verward en onbegrepen gedrag en maatschappelijke onrust genoemd. In het laatste halfjaar heeft ook de asielproblematiek de nodige inzet gevraagd van medewerkers uit de basisteams. Met ondermijningsmiddelen is geïnvesteerd in 120 fte voor Teams Bewaken en Beveiligen in alle regionale eenheden.19 Zoals ik eerder heb aangegeven kunnen deze teams een deel van het extra werk opvangen, maar niet alles.
Directoraat-Generaal Politie en Veiligheidsregio’s Datum 15 december 2022 Ons kenmerk4320199
Voor de gezagen betekent de situatie dat ook de komende jaren scherpe keuzes gemaakt moeten worden over de inzet van politie. Over deze situatie ben en blijf ik doorlopend in gesprek met de korpschef en met de gezagen in het Landelijk Overleg Veiligheid en Politie. In mijn eerdere brieven heb ik ook maatregelen genoemd die politie voor de (middel)langere termijn heeft ingezet, met name onder de noemer ‘het aantrekkelijker maken en verduurzamen van de GGP’. Dit betreft bijvoorbeeld het ontwikkelen van een nieuwe werkwijze voor de afhandeling van incidenten en het verkennen van de mogelijkheden om nieuwe GGP-collega’s met bepaalde expertise binnen te halen via zij-instroom. Nieuwe kennis, vaardigheden en werkwijzen blijven altijd nodig, want capaciteit zal altijd schaars zijn en de samenleving en veiligheidsproblematiek altijd aan verandering onderhevig.
Extra investeringen in het breed offensief tegen ondermijnende criminaliteit; BOTOCmiddelen. 19
Pagina 18 van 22
Politieonderwijs, leren en ontwikkeling, en doorstroom Tijdens het commissiedebat Politie van 20 oktober jl. werden diverse vragen gesteld over politieonderwijs en het loopbaanperspectief binnen politie. In reactie op deze vragen ga in middels deze brief nader in op het onderwerp. De korpsleiding heeft voor de zomer een visie en strategie voor Leren en Ontwikkelen vastgesteld. In de visie is beschreven dat leren en ontwikkelen binnen de politie gericht moet zijn op de ontwikkeling van mensen, hun vak en hun team. Met als doel: goed werk leveren, bijdragen aan de maatschappelijke opgaven en de organisatiedoelstellingen. Een realisatieplan is in voorbereiding, de politievakorganisaties worden betrokken bij de verdere uitwerking hiervan.
Directoraat-Generaal Politie en Veiligheidsregio’s Datum 15 december 2022 Ons kenmerk4320199
‘Eerste loopbaanpad’ Voor alle nieuwe politiemedewerkers met een basispolitiediploma niveau 4 (PO21) is een loopbaanpad vastgesteld. Hierdoor kunnen zij in de eerste jaren begeleid werken, ervaring opdoen in zelfstandig werken en tot slot benoemd worden als senior medewerker. Met dit loopbaanpad krijgen zij het vooruitzicht dat ze binnen afzienbare termijn kunnen landen op een functie op het niveau waarvoor ze zijn opgeleid. Dit is het zogenoemd ‘eerste loopbaanpad.’ Voor zittende politiemedewerkers op niveau 4 is een overgangsbeleid afgesproken. Hierdoor kunnen ook zij komen op een functie op het niveau waarvoor zij zijn opgeleid, namelijk de functie Senior. Ook voor politiemedewerkers die zijn opgeleid tot politiekundige (Bachelor niveau 6) of recherchekundige (Master niveau 7) is een loopbaanpad ontwikkeld waarbij zij instromen op de functie van senior medewerker, ervaring opdoen en vervolgens landen op de functie van operationeel expert of operationeel specialist. Doorstroomtraject N2 Medewerker GGP Op basis van de cao-afspraak 2021 is er het doorstroomtraject N2 (niveau 2) ontwikkeld. Hiermee worden politiemedewerkers met een politiediploma niveau 2 zodanig opgeleid dat ze als medewerker GGP aan de slag kunnen. Om deel te nemen moeten deze medewerkers wel voldoen aan de aanstellingseisen, zoals een stabiliteitstoets voor bewapening.
Na het succesvol afronden van dit doorstroomtraject kunnen zij worden ingezet als medewerker GGP en zijn hierdoor breder inzetbaar. Doorstroom naar HBO functies In het Landelijke Functiegebouw Nederlandse Politie (LFNP) zijn functiebeschrijvingen met de benodigde werk- en denkniveauvereisten, in overeenstemming met de politievakorganisatie, vastgelegd. Om voor een functie in aanmerking te komen, moet een politiemedewerker aan de vastgelegde vereisten voldoen. Politiemedewerkers kunnen relevante kennis en werkervaring aantonen met een Erkenning Verworven Competenties (EVC)-procedure. Dit geldt onder ander voor politiemedewerkers met een niveau 4 politiediploma die door willen groeien naar een functie op niveau 6 (bachelor). Op basis van aantoonbare relevante kennis en werkervaring kunnen zij vrijstellingen krijgen en zodoende de hbo-opleiding versneld af te ronden. Vanaf 2024 gaat de Politieacademie starten met enkele nieuwe bacheloropleidingen (Wijkagent, Politieagent, Rechercheur, Politieleider). Doorstroom vanuit N4 naar deze nieuwe hbo-bacheloropleidingen biedt politiemensen daarmee ook nieuwe perspectieven. Naar aanleiding van het commissiedebat politie van 20 oktober jl. is de motie van Tweede Kamerlid Van der Werf aangenomen om te bewerkstellingen dat het mogelijk wordt om bij Pagina 19 van 22
doorstroom naar hbo-functies, in afwezigheid van een hbo-diploma, het behalen van een hbo-diploma te bespoedigen middels een toegankelijke, laagdrempelige en werkbare EVC-procedure. In relatie tot deze nieuwe hbo-bacheloropleidingen zal worden bekeken hoe de bestaande EVC-procedure voor politiemedewerkers toegankelijker, laagdrempeliger en werkbaarder kan worden gemaakt zonder af te wijken van de opleidingseisen.
Directoraat-Generaal Politie en Veiligheidsregio’s Datum 15 december 2022 Ons kenmerk4320199
Assessement Aanvullend op het bovenstaande, is in het arbeidsvoorwaardenakkoord 2022-2024 afgesproken dat het assessment onderdeel wordt van het geheel van instrumenten om te bepalen of de medewerker geschikt is voor een bepaalde functie en over het gevraagde werk- en denkniveau beschikt. Daarbij geldt dat het assessment geen vervanging is van een diploma. Over de uitwerking van deze afspraak vindt op dit moment nader overleg plaats met de politievakorganisaties. Executief politieambtenaar met specifieke inzetbaarheid Naar aanleiding van het commissiedebat politie van 20 oktober jl. is de motie van Tweede Kamerlid Mutluer aangenomen om te zorgen voor alternatieve mogelijkheden en versnelde trajecten om meer hoogopgeleide mensen bij de politie te krijgen, in het bijzonder rechercheurs en daarbij nadrukkelijk ook de samenwerking met de universiteiten op te zoeken. Sinds 2018 biedt de Politieacademie opleidingen aan gericht op reeds in het regulier onderwijs opgeleide zij-instromende specialisten. Zij worden aangesteld als executief politieambtenaar met specifieke inzetbaarheid (ESI). Deze specifieke zijinstromers kunnen zonder de basispolitieopleiding direct op hun functie aan de slag nadat zij de korte opleiding Politiemedewerker Specifieke Inzet (PSI) hebben gevolgd.
Deze opleiding duurt 3 tot 6 maanden en is gericht op het verwerven van algemene kennis over de politietaak en de politieorganisatie waarbinnen ze hun vak en specialisme gaan uitoefenen. Voorbeelden van werkterreinen waar zijinstromers als executief politieambtenaar met specifieke inzetbaarheid aan de slag gaan zijn: Financieel-economisch, Digitale Expertise en Recherchepsychologie. In het arbeidsvoorwaardenakkoord 2022-2024 zijn hier de werkterreinen (online) Seksuele Misdrijven (zeden), Milieu, Jeugd, Maatschappij en Recht en Bijzondere opsporingsmethoden en –technieken aan toegevoegd voor de looptijd van dit akkoord. Dit jaar, volgend jaar en in 2024 zijn er jaarlijks 720 opleidingsplekken voor deze specifieke zij-instromers beschikbaar. Deze instroomaantallen passen bij de behoefte en opleidings- en begeleidingscapaciteit van de politie. Regeldruk en administratieve lasten Het Ontwerpbesluit screening ambtenaren van politie en politie-externen is gepubliceerd in het Staatsblad en treedt per 1 januari 2023 in werking. 20 De wet screening ambtenaren van politie en politie-externen regelt de aanscherping en verruiming van het betrouwbaarheidsonderzoek en regelt dat bij AMvB nadere regels worden gesteld.
Bij implementatie van de wet is uitvoering gegeven aan de ingediende motie van Den Berge/van Dam om met de politie en het Adviescollege toetsing regeldrukte onderzoeken de regeldruk en de administratieve lasten zoveel mogelijk te beperken21. Bijgaand wordt een toelichting gegeven op welke wijze uitvoering is gegeven aan deze motie. 20 21
Stb. 2022, 380 Kamerstukken II 2019-2020, 35 170, nr. 8 Pagina 20 van 22
Het Adviescollege toetsing regeldruk adviseerde om, onder verwijzing naar het ATR-advies bij de wet, bij de screening het principe «eenmalige uitvraag, meervoudig gebruik» te hanteren. Het principe van eenmalige uitvraag, meervoudig gebruik wordt vooralsnog niet toegepast omdat politie heeft aangegeven tijd nodig te hebben voor het onderzoeken van de technische mogelijkheden en gevolgen voor de AVG. Als vereenvoudiging voor de betrokkene wordt wel de mogelijkheid geboden om het opgavenformulier elektronisch in te vullen en te verzenden. In de nabije toekomst is de vervolgstap te onderzoeken of het mogelijk is om te voldoen aan »het principe van eenmalige uitvraag, meervoudig gebruik», zodat nog meer efficiency behaald kan worden. Gedacht kan bijvoorbeeld worden aan het zoveel mogelijk automatisch voorinvullen van het elektronisch opgavenformulier met reeds beschikbare gegevens.