01 Commissie voorstel wensen en bedenkingen UPLG en POVI 309869_2 (geredigeerd).pdf

Commissie

VOORSTEL

2026

Gemeente

Woudenberg

20

Datum

voorstel:

Registratiekenmerk:

Z.352203

Raadsvergadering

n.v.t.

Vergadering

van:

Commissie

van:

10 februari

Portefeuillehouder:

H.J.

Behandelend

ambtenaar:

(geanonimiseerd) |

Onderwerp/

voorstel:

de

2026

Molenaar

wensen

Aan

januari

2026

en

wijziging

bedenkingen ontwerp en verordening

UPLG

en

ontwerp

Povi

Raad.

Voorstel

Wij stellen u voor wensen en bedenkingen kenbaar te maken op de conceptbrieven met zienswijzen ten aanzien van het ontwerp-Utrechts Programma Landelijk Gebied, de ontwerp herziening Provinciale Omgevingsvisie en de provinciale Omgevingsverordening.

Inleiding 6 januari

Van

16 februari 2026 kan iedereen een zienswijze indienen op de ontwerpen herziening van de provinciale omgevingsvisie (Povi), de provinciale omgevingsverordening en het Utrechts Programma Landelijk Gebied (UPLG). tot

en

met

het

indienen

voor

De

periode

voor

van

zienswijzen

gemeenten

is

beperkt, wij hebben,

mede

twee

met

overleg zienswijzen in

met

uit de regio Amersfoort en anderen concept brieven deze documenten opgesteld. Gezien het belang van deze documenten en de langjarige doorwerking (provinciaal beleid is een hogere wetgeving waarmee wij als gemeente in ons beleid (o.a. omgevingsplannen en vergunningen) rekening moeten houden), willen wij graag kennisnemen en gebruik maken van de door uw raad in te brengen wensen en bedenkingen bij deze twee concept brieven. Zodat wij deze mee kunnen nemen in onze besluitvorming over de definitieve brieven. aanzien

ten

van

Beoogd

resultaat (wat) bij de provincie en aanpassing van de stukken ten doelstellingen, de regionale en de Woudenbergse belangen.

Aandacht

Geprint

op:

20-01-2026

17:06:02uur

behoeve

van

de

algemene

Document2

Kader Omgevingswet , Novi , Povi , diverse sectorale wetgeving en ontwikkelingen , Nota van Uitgangspunten Omgevingsvisie Woudenberg , lokaal vastgesteld beleid , rechterlijke uitspraken stikstof. Argumenten Omdat onderdelen van het UPLG juridisch worden geborgd in de ontwerpen van de wijziging Omgevingsvisie en -verordening , is sprake van een samenhang tussen de drie documenten. De provincie biedt de gelegenheid om alles in één zienswijze kenbaar te maken , wij kiezen voor twee brieven. Deze brieven zijn tot stand gekomen door een analyse van de ontwerp stukken met het bestaand beleid en overleg met regiogemeenten waarbij we gebruik hebben gemaakt van input vanuit de lokale agrarische sector. Toelichting UPLG Het ontwerp-UPLG is de uitkomst van een proces waar de provincie 3 jaar aan gewerkt heeft. In deze periode is het NPLG ingetrokken en zijn door rechterlijke uitspraken de (natuur)vergunningverlening voor een groot deel stil komen te liggen. Doelstelling van het UPLG is dan ook natuur herstelt en de waterkwaliteit verbetert , om daarmee weer vergunningen te kunnen verlenen , om agrariërs perspectief te bieden , wegen en huizen te bouwen en de provincie van het slot te halen. Landschappelijk is Utrecht één van de meest afwisselende provincies van ons land.

Binnen deze landschappen kent Utrecht ook nog eens een gevarieerde en sterke landbouwsector die zorgt voor voedsel , werkgelegenheid en landschapsbeheer. De provincie wil deze diversiteit aan landschappen met de bijbehorende rijke natuur goed beschermen , om het landelijk gebied op een goede manier door te kunnen geven aan toekomstige generaties. Tegelijkertijd staat in het landelijk gebied de kwaliteit van de leefomgeving onder druk. Zo verarmt de natuur door te veel stikstof , heeft een groot deel van het veenweidegebied last van ernstige bodemdaling en uitstoot van CO2 uit de bodem en is de waterkwaliteit op veel plekken niet op orde. Het resultaat is dat de vergunningverlening stagneert , met grote gevolgen voor woningbouw , energietransitie en landbouw. Uitgangspunt van UPLG is dan ook; ”alleen met herstel van de natuur en verbetering van de waterkwaliteit , ontstaat er weer ruimte om te ondernemen. Dan kunnen er weer (natuur-) vergunningen worden verlenen om , agrariërs perspectief te bieden , wegen en huizen te bouwen en de provincie van het slot halen”. Het gaat daarbij om een ambitie van de provincie , die daarbij gebonden is aan harde (inter-)nationale afspraken vanuit bijvoorbeeld Europese richtlijnen en het Klimaatakkoord. Het Ontwerp-UPLG omvat het beleid voor het landelijk gebied voor de komende tien jaar (2026-2035).

Behoud en versterking van het landelijk gebied voor nu en voor toekomstige generaties , dat is het uitgangspunt. Dat is een ingewikkelde puzzel waarbinnen verschillende belangen moeten worden afgewogen. Het Ontwerp-UPLG omvat vier grote thema’s: water en bodem , natuur , klimaat en landbouw , waarbinnen 17 structurerende principes centraal staan. Deze thema’s worden zoveel mogelijk gecombineerd. Het idee is dat maatregelen elkaar op die manier kunnen versterken en dat één plus één daardoor meer dan twee is. Deze integrale manier van werken vereist samenspraak en samenwerking. (Zie verder de samenvatting van het ontwerp-UPLG) Ontwerp UPLG en Woudenberg Het UPLG kent voor het grondgebied van Woudenberg nauwelijks specifieke maatregelen en daarmee verplichtingen voor de rechtstreekse verbetering van natuur en water. Slechts een kleine zone langs de Heijgraaf beek en twee zoekgebieden voor waterberging zijn in het plan te vinden. De generieke maatregelen voor de agrarische bedrijven zijn wel in de hele gemeente van toepassing. Gevolg van het ontbreken van directe natuurmaatregelen is ook dat er geen aanleiding is voor brede integrale gebiedsprocessen met natuur , water en landbouw. Dergelijke processen zijn in sommige andere delen van de provincie al gestart en daarvoor worden de financiële middelen van de maatregelpakketten voor ingezet.

Geprint op: 20-01-2026 17:06:02 uur

2/5

In onze concept zienswijze richten wij ons dan ook voornamelijk op de generieke (stikstof) maatregelen en de zorgen die we hebben over de effecten daarvan. Wij hebben hierover contact gehad met de lokale LTO-afdeling en input gehad van de betrokkenen bij de Regionale Stuurgroep en het Landbouwnetwerk Foodvalley. Tevens zijn de inzichten van onze ‘Tour de Boer’ bezoeken betrokken bij deze zienswijze. Onze zienswijze richt zich ook niet direct tot bepaalde passages of specifieke maatregelen , maar brengt vooral de zorg over de effecten van het ontwerp-UPLG en het gebrek aan vertrouwen dat de agrarisch sector uitspreekt , onder de aandacht en doet een beroep op de provincie om op dat punt de komende maanden actie te ondernemen en het UPLG zo aan te passen dat er wel vertrouwen is. Waar naar aanleiding van het stikstofkaartje van het kabinet (juni 2022) de verwachting was dat er met brede gebiedsprocessen invulling en daarmee sturing gegeven kon en moest worden aan de transitie van het landelijk gebied , is en blijft met dit ontwerp-UPLG de taak en rol voor ons als gemeente Woudenberg gering.

In de brief vragen wij aandacht van de provincie voor de waarde van de agrarische sector , het belang van perspectief voor de landbouw , de sociaal economische impact , het belang van goede monitoring van behaalde reductie , natuur en waterkwaliteit , realistische en herkenbare doelen en eisen , juridische borging , samenwerking met en vertrouwen in de sector , het benutten van de deskundigheid vanuit Foodvalley , het ontbreken van financiële middelen en voor een echte gebiedsgerichte aanpak. De gemeente Woudenberg ondersteunt de integrale aanpak die het UPLG voorstaat , maar vraagt om: � Duidelijke borging van landbouwperspectief (verdienmodellen , subsidies , � � �

grondstrategie , haalbare doelen); Maatwerk in de uitvoering voor de Gelderse Vallei in afstemming met Food Valley; Structurele financiering en rechtszekerheid. Pas verordening zo aan , dat er invloed momenten zijn , voordat de juridische borging van kracht wordt.

Toelichting Provinciale omgevingsvisie en verordening In de omgevingsverordening staan de regels voor de fysieke leefomgeving , dit is de juridische vertaling van het beleid uit de Omgevingsvisie maar ook het UPLG. De verordening kent juridische regels waar lokale Omgevingsplannen (opvolgers bestemmingsplan) , maar ook vergunningen aan moeten voldoen. De reactie hierop is veelal ook juridisch en is te vinden in de bijlage bij de zienswijze. De eerste Omgevingsvisie provincie Utrecht verscheen op 1 april 2021 , door wijziging van inzichten , nieuwe ontwikkelingen (o. a. netcongestie en stikstof) was van belang om deze visie te herzien. In deze gewijzigde Omgevingsvisie staat hoe de provincie Utrecht tussen nu en 2050 ruimte maakt in de leefomgeving voor verschillende functies: water , bodem , klimaat , natuur , landbouw , energie , circulariteit , bereikbaarheid , wonen , werken , recreatie , gezondheid , erfgoed en cultuur. Niet alles kan tegelijkertijd en niet alles kan overal. Daarom hanteren de provincie als centrale uitgangspunten bij keuzes; concentreren , combineren en prioriteren. De provincie heeft als doel zorgvuldig om te gaan met de schaarse ruimte en waar mogelijk landen meerdere functies op één plek. Per gebied wordt gekozen voor integrale oplossingen die op de toekomst van mens , omgeving en welvaart gericht zijn.

Daarbij is het doel het behouden en versterken van de bestaande Utrechtse ‘kwaliteiten’. Dat zijn elementen die van grote waarde zijn voor onze provincie , zoals de natuurwaarden op de Utrechtse Heuvelrug en de Natura-2000 gebieden , het UNESCO Werelderfgoed Hollandse Waterlinies en de bel met zuiver zoetwater onder de Utrechtse Heuvelrug. De provincie onderscheidt zeven beleidsthema’s: ▪ Klimaatbestendig en water robuust

Geprint op: 20-01-2026 17:06:02 uur

3/5

▪ Toekomstbestendige natuur en ▪ Duurzame energie en circulaire ▪ Goede bereikbaarheid ▪ Vitale steden en dorpen.

landbouw samenleving

▪ Gezonde omgeving en vrije tijd ▪ Levend landschap , erfgoed en de

cultuurhistorische waarden.

Daarbinnen wordt uit (anders dan in de vorige Omgevingsvisie die uitging van de drie bestuursregios; U10 , Amersfoort en Foodvalley) uitgegaan van zes gebieden voor ‘Gebiedsgericht samenwerken’ (met partijen kijken wat in een gebied nodig is en actie ondernemen). De provincie vindt daarbij oog voor lokaal maatwerk belangrijk. In de ontwerp-Omgevingsvisie wordt per gebied aangegeven wat de samenhangende opgaven zijn die de provincie met voorrang willen oppakken. Woudenberg valt daarbij direct in twee en indirect in drie gebieden. Hieronder weergegeven met de voornaamste opgaven: ▪ Utrechtse Heuvelrug: Beperken van droogte en wateroverlast; Versterken van natuur , landschap en cultuurhistorisch erfgoed; en Vergroten van recreatiemogelijkheden. ▪ Eemland: Versterken van weidevogelleefgebieden in combinatie met agrarisch natuurbeheer; versterken van recreatieve verbindingen; en Zorgvuldig ruimtelijk inpassen van energie-infrastructuur en stedelijke ontwikkeling. ▪ Gelderse Vallei: Herstellen van beekdalen; Verbeteren van natuur en bevorderen van een gezonde leefomgeving in combinatie met extensiveren en verduurzamen van (niet) grondgebonden veehouderij; en Realiseren van woningen , werkplekken en voorzieningen. Binnen de Povi wordt Woudenberg op twee punten expliciet genoemd: 1 De inzet voor vitale kernen , naast de ontwikkeling bij knooppunten , waaronder Woudenberg.

Anders dan in de vorige visie staat er nu: “hoewel de ontwikkelpotentie hier kleiner is , zal ook in deze kernen worden bijgebouwd , zodat ze vitaal blijven. Hiervoor is maatwerk noodzakelijk. We staan daarbij kleinschalige ontwikkeling toe , evenals het verbeteren van de aantrekkingskracht van de kernen. ”. 2 Het andere punt betreft; om in de regionale capaciteitsbehoefte aan elektriciteit te kunnen voldoen , wordt het bestaande hoogspanningsstation Zeist opgewaardeerd van 50 naar 150 kV en worden bij Woudenberg en Bilthoven nieuwe 150 kVhoogspanningsstations gerealiseerd. De zienswijze ten aanzien van de Povi en omgevingsverordening zijn in lijn met de zienswijze uit 2020 (raadscommissie 6 oktober 2020) maar richten zich voornamelijk op de aanpassingen , die nu voorgesteld worden. Regio brieven Om als regio sterker en daadkrachtiger over te komen en uiting te geven aan de regionale aanpak vanuit het Ontwikkelbeeld regio Amersfoort (raad 28 oktober 2021) en Handelingsperspectief Buitengebied (raad 25 april 2024) , wordt/is binnen het regio overleg voor deze drie documenten een brief namens alle regiogemeenten opgesteld. Wij zullen deze nasturen.

.

Wensen en bedenkingen Middels dit commissievoorstel vragen wij om de wensen en bedenkingen van de raadscommissie op de conceptbrieven. Kanttekeningen en risico’s Het indienen van een zienswijze kent geen kanttekening of risico. De risico’s bij het ongewijzigd laten van deze documenten staan in de zienswijzen en zullen direct doorwerken in

Geprint op: 20-01-2026 17:06:02 uur

4/5

de beleidsvrijheid van Woudenberg bij het vaststellen van omgevingsplannen en het verlenen van vergunningen. Maatschappelijke draagvlak Bij het opstellen van de zienswijzen is rekening gehouden met hetgeen uit de Woudenbergse maatschappij bekend is. Eenieder kan ook zelfstandig zienswijzen kenbaar maken. Financiële consequenties op juistheid beoordeeld door N. V. T. Deze zienswijzen en concept nota’s hebben geen zelfstandige financiële gevolgen. Afhankelijk van het vervolg is wel sprake van bestuurlijke en ambtelijk inzet , welke ten koste zou kunnen gaan van andere activiteiten of waarvoor ingehuurd zal moeten worden. Op het moment dat daarvoor extra financiële middelen nodig zijn , zal dat via kadernota en begroting aan u worden voorgelegd. Aanpak/uitvoering Er zijn vragen aan de provincie gesteld of de zienswijzeperiode verlengd kon worden. Dit was niet mogelijk. Wel kan (en dat hebben wij inmiddels gedaan) een pro forma zienswijze worden ingediend. De inhoudelijke zienswijze moet dan binnen 14 dagen na afloop van de inzagetermijn bij de provincie binnen zijn , dus 2 maart. De raadscommissie kan wensen en bedenkingen inbrengen op de conceptbrieven.

Verzoek is om deze direct na de commissievergadering op schrift te delen , zodat het college , binnen de strikte periode voor in het indienen van zienswijzen , tijd heeft om deze mee te nemen in de definitieve besluitvorming over deze twee brieven. Communicatie Is niet aan de orde , heeft provincie Utrecht al gedaan. Bijlage(n) D. nummer

Documentnaam

Geheimhouding

Zienswijzen UPLG Zienswijzen POVI etc. wordt nagezonden Regio brieven worden nagezonden Concept UPLG Concept POVI en verordening

Actieve openbaarmaking Dit veld hoeft voorlopig nog niet te worden ingevuld.

Burgemeester en wethouders van Woudenberg

Z. D. M. van den Boogaard Secretaris

Geprint op: 20-01-2026 17:06:02 uur

M. Jansen-van Harten Burgemeester

5/5