01.c Bijlage 1 Kerncijfers politie tweede halfjaarbericht 2022.pdf

Kerncijfers politie bij het tweede Halfjaarbericht 2022 Hoe ontwikkelt de Nederlandse politie zich en welke trends zijn daarin te zien? Onderstaande kerncijfers over de politie geven daar meer inzicht in. Achtereenvolgens komen de thema’s ‘Politie en de samenleving’, ‘De toerusting van de politieorganisatie’ en ‘De ontwikkeling van de taakuitvoering en het werkaanbod’ aan de orde. Dit overzicht verschijnt twee keer per jaar en wordt aan het ‘Halfjaarbericht politie’ toegevoegd.

In verband met de oprichting van de Nationale Politie in 2013 is dat jaar, zoveel mogelijk, als startpunt genomen. De grafieken zijn gebaseerd op de meest recente gegevens uit verschillende bronnen, zoals cijfers van data.politie.nl, het CBS en jaarverantwoordingen en begrotingen van het ministerie van Justitie en Veiligheid en van de politie. Vakken gemarkeerd met een driehoek bevatten nieuwe of geactualiseerde informatie t.o.v. het eerste halfjaarbericht van dit jaar.

Politie en de samenleving Slachtofferschap

Onveiligheidsgevoel

Er is sprake van een dalende trend van misdrijven. Het aantal Nederlanders dat in de Veiligheidsmonitor aangeeft slachtoffer te zijn geweest van een geweldsvermogens- of vandalismedelict neemt ook af. In 2021 geeft 17,1 procent van de Nederlanders aan slachtoffer te zijn geweest van één of meerdere gewelds-, vermogens- of vandalismedelicten. Dit is een daling ten opzichte van het percentage in 2019.

De afgelopen jaren is het percentage van mensen dat aangeeft zich weleens onveilig te voelen in de buurt afgenomen. In 2021 is dit percentage vergelijkbaar met het percentage van 2019. Daarbij voelde 2% van de bevolking zich in 2021 vaak onveilig in eigen buurt.

Voelt zich weleens onveilig in eigen buurt

Bij cybercrimedelicten is juist een aantal jaar een stijging waarneembaar: in 2021 geeft 16,9 procent van de Nederlanders aan slachtoffer te zijn geweest. Online oplichting en fraude komt het meest voor, gevolgd door hacken, online bedreiging en intimidatie.

30,1%

26,9%

23,2%

20,9%

17,1%

16,9%

2013

2015

2017

2019

2021*

2021*

17,1%

15,6%

13,7%

13,9%

2013

2015

2017

2019

2021*

* De vragenlijst van de Veiligheidsmonitor 2021 is vernieuwd. Om de cijfers van 2021 te kunnen vergelijken met voorgaande jaren zijn (waar mogelijk) de cijfers van 2013 t/m 2019 omgerekend zoals door het CBS aangegeven.

Slachtoffer van cybercrime

Slachtoffer van traditionele criminaliteit

17,8%

Bron: Veiligheidsmonitor

Bron: Veiligheidsmonitor

Geweld Door Politieambtenaren (GDPA) In 0,12% van de incidenten werd geweld door politieambtenaren toegepast Ieder politieoptreden is erop gericht om situaties te de-escaleren. Het gebruik van geweld vormt voor de politie het laatste redmiddel. Door de aard van het politiewerk doen er zich altijd situaties voor waarin de politie genoodzaakt is geweld toe te passen. In 2021 was de politie vaker dan in 2020 genoodzaakt om geweld in te zetten. Bij 18.477 incidenten, 0,12% van het totaal aantal incidenten, werd geweld door politieambtenaren toegepast.

55% van de geweldstoepassingen betreft fysiek geweld De meest toegepaste vorm van geweld is fysiek geweld (55%) dat onder meer bestaat uit het toepassen van controletechnieken, duwen en trekken. Als met fysiek geweld het beoogde doel niet kan worden bereikt kunnen er ook geweldsmiddelen worden ingezet, waaronder het vuurwapen (8%), pepperspray (4%) en de uitschuifbare wapenstok (3%).

Bron: politie.nl

Geweld Tegen Politieambtenaren (GTPA) In 2021 is het aantal geweldsincidenten tegen politieambtenaren toegenomen met 3% ten opzichte van het aantal incidenten in 2020.

9.598

10.781

10.624

12.543

12.940

registraties in 2017

registraties in 2018

registraties in 2019

registraties in 2020

registraties in 2021*

*Als gevolg van registratie kunnen cijfers na het verstrijken van het jaar nog wijzigen.

Drie meestvoorkomende geweldsincidenten (2021)

#%$%

In 2021 betrof bijna driekwart (74%) van de aanleidingsincidenten belediging, wederspannigheid en woordelijke bedreiging.

Belediging 5.858

Wederspannigheid* 2.694

Bedreiging woordelijk 1.043

*Wederspannigheid: dit is gewelddadig verzet tegen een politieambtenaar, bijvoorbeeld tijdens een aanhouding Bron: politie.nl

Contact met de politie

2013

31,0%

2015

27,5%

2017

25,4%

2019

21,7%

Tevredenheid contact met politie in eigen gemeente

Het aantal Nederlanders dat contact heeft met de politie in de eigen gemeente neemt af. In 2021 is de tevredenheid over het laatste contact afgenomen ten opzichte van 2019. Het gaat bij deze contacten bijvoorbeeld om een melding of aangifte van een delict, een bekeuring of waarschuwing, of een praatje met een agent op straat.

Contact met politie

2021* 19,4%

Tevredenheid over het functioneren van de politie in de eigen buurt De tevredenheid over het functioneren van de politie in de eigen buurt was in de afgelopen jaren toegenomen en is in 2021 gedaald.

2021 66,8% 61,3% 2013

2019: 69,4% 2017: 65,0% 2015: 63,8%

34,7%

35,7%

37,2%

38,4%

36,8%

2013

2015

2017

2019

2021*

Bron: Veiligheidsmonitor

In de Veiligheidsmonitor is aan alle respondenten gevraagd hoe tevreden of ontevreden ze zijn over het functioneren van de politie in de buurt. In 2021 is ruim een op de drie (37 procent) (zeer) tevreden, 8 procent is (zeer) ontevreden, 28 procent is niet tevreden en niet ontevreden. Nog eens 28 procent geeft aan dit niet te kunnen beoordelen. * De vragenlijst van de Veiligheidsmonitor 2021 is vernieuwd. Om de cijfers van 2021 te kunnen vergelijken met voorgaande jaren zijn (waar mogelijk) de cijfers van 2013 t/m 2019 omgerekend zoals door het CBS aangegeven.

Bron: Veiligheidsmonitor

Ontvangen klachten

Disciplinaire onderzoeken Disciplinaire onderzoeken zijn interne onderzoeken die uitgevoerd worden omdat er een vermoeden is van gepleegd plichtsverzuim door politieambtenaren. In vergelijking met 2020 zijn er in 2021 minder disciplinaire onderzoeken uitgevoerd.

600

10.322

13.326

14.270

klachten in 2019

klachten in 2020

klachten in 2021

Burgers kunnen een klacht indienen over het optreden van politieagenten. De klachtbehandeling door de politie is gericht op het herstel van vertrouwen van burgers in de politie, op het leren van klachten en op imagoverbetering. De afgelopen jaren is er een toename van het aantal klachten ten aanzien van de politie. Kanttekening: niet alle klachten zijn ontvankelijk en zullen dus ook niet allemaal door de politie in behandeling worden genomen.

500 400 300 200

Bron: Jaarverantwoordingen politie 2019, 2020, 2021

100

530 520

461

401 461

2019

2020

2021

Drie meestvoorkomende klachten (2021)

0

De meeste ontvangen klachten in 2021 van burgers over de politie hadden betrekking op bejegening/ houding/ gedrag (23% van het totaal), gevolgd door geen/ onvoldoende actie (11%) en onjuiste actie (11%). Ook in 2020 waren dit de meest prominente klachtenrubrieken.

Disciplinaire onderzoeken

Bron: Jaarverantwoordingen politie 2019, 2020, 2021

Drie meestvoorkomende overtredingen die tot disciplinaire maatregelen leiden (2021)

Bejegening/ houding/ gedrag

In 2020 viel ruim driekwart van de opgelegde disciplinaire maatregelen binnen deze drie categorieën.

3.331

Geen/ onvoldoende actie

1.613

Onjuiste actie

1.508 Bron: Jaarverantwoording politie 2021

Lekken, misbruiken en/of achterhouden van informatie: 25,0%

Misbruik bedrijfsmiddelen en overtreding interne regels: 28,0%

Ongepaste gedragingen in privésfeer: 23,0%

Bron: Jaarverantwoording politie 2021

De toerusting van de politieorganisatie Uitgaven ministerie van Justitie en Veiligheid (waarvan deel naar de politie)* € 12,6 miljard

€ 12,4 miljard

€ 12,7 miljard

Additionele middelen 2023

€ 13,2 miljard

€ 13,1 miljard

€ 154 miljoen

€ 60 miljoen

€ 95 miljoen

Veiligheid

Ondermijning

Coalitieakkoord

€ 12,8 miljard

€ 13,7 miljard

€ 14,4 miljard

€ 15,0 miljard

Begroting

7 miljard

42% € 6,4 miljard

2022

6 miljard

35% € 6,9 miljard

5 miljard

2023

40%

40%

39%

40%

45%

45%

45%

43%

43%

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

€ 5,0 miljard

€ 5,0 miljard

€ 4,9 miljard

€ 5,3 miljard

€ 5,9 miljard

€ 5,7 miljard

€ 6,1 miljard

€ 6,2 miljard

€ 6,4 miljard

4 miljard

*Dit is de bijdrage aan de politie onder artikel 31.2 van de begroting van het ministerie van Justitie en Veiligheid (niet heel artikel 31.2)

Totale uitgaven van ministerie van Justitie en Veiligheid

Uitgaven aan politie

De afgelopen jaren gaat bijna de helft van de uitgaven van het ministerie van Justitie en Veiligheid naar de politie. In 2021 ging 6,4 miljard euro, 43% van de uitgaven van het ministerie van Justitie en Veiligheid naar de politie. In de meest recente begroting is een soortgelijke opbouw berekend. Het

Personeel Materieel

Verdeling uitgaven van de politie 22,1%

23,4%

2021

geld dat de politie jaarlijks ter beschikking staat, is sinds de start van de Nationale Politie sterk toegenomen. Deze toename wordt de komende jaren ook bestendigd, zoals te zien is in de meeste recente begroting. Vanaf 2023 is er extra geld voor ondermijning en veiligheid beschikbaar.

Bezettingsgraad operationeel personeel (inclusief aspiranten)

23,5%

Als gevolg van de intensiveringen van het kabinet Rutte III is de operationele formatie van de politie verder verhoogd. Deze stijging zet zich tevens verder voort. De noodzakelijke afbouw van de overbezetting die was ontstaan, is reeds omgebogen naar een duurzame stijging van de bezetting. Er is thans nog sprake van onderbezetting, maar volgens de prognose zullen in de loop van 20242025 de operationele formatie en bezetting gaandeweg in balans komen.

2024-2025

2023

2022 77,9%

Bron: Justitie en Veiligheid Rijksbegroting 2023, Jaarverslag (2013-2021), Begroting en beheerplan politie 2023-2027

76,5%

76,6%

Het merendeel van het politiebudget wordt uitgegeven aan vaste kosten voor personeel en materieel, in een stabiele verhouding. Materiële kosten bestaan onder andere uit kosten voor de fysieke politiebureaus, vervoersmiddelen en ICT. Personeelskosten bestaand uit kosten voor salaris, opleiding en vorming, inhuur en mutaties personeelsvoorziening. De meest recente begroting beoogt een verschuiving ten gunste van de materiële uitgaven.

Formatie = Bezetting

Bron: Jaarverantwoording politie 2021, Begroting en beheerplan politie 2023-2027

54.000 53.000 52.000 51.000 50.000 49.000 48.000 = Overbezetting = Formatie en bezetting gelijk = Onderbezetting

= Formatie = Bezetting = 2% Marge

47.000 46.000

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2025

2024

Bron: Jaarverantwoording politie (2013-2021) & Begroting en Beheerplan politie 2023-2027

Operationeel politiepersoneel in personeelscategorieën: bezetting Om de indeling van het operationeel politiepersoneel te kunnen tonen worden de werksoorten ‘opsporing’ en ‘informatiefunctie’ ingedeeld naar Landelijk Functiegebouw Nederlandse Politie (LNFP) functies en niet meer, zoals in eerdere communicatie wel het geval was, gedefinieerd volgens het Inrichtingsplan van 2012. Op deze wijze kan er inzicht worden geboden in hoeveel fte operationele politieambtenaren werkzaam zijn binnen deze werksoorten.

Intake & Service en Intake &Meldkamer: Service en 5.444 Meldkamer, 5.065

Opsporing: 10.750

Gebiedsgebonden Politie: 20.639

Overige operatioOverige nele operationele functies: functies, 1.978 1.541

Aspirant, 4.655

Bron: politie (peildatum: 31-08-2022)

Bezetting Gebiedsgebonden Politie (GGP) In veel teams is nog altijd sprake van onderbezetting, met name bij de GGP in de basisteams (agenten die aanwezig zijn in de wijk en aanspreekbaar zijn voor de burger). Meer specifiek zit de onderbezetting voornamelijk bij het personeel dat belast is met incidentenafhandeling. Het zal waarschijnlijk nog enkele jaren duren voordat dit is hersteld.

Informatiefunctie, 3.907

Beveiliging: Leiding: Beveiliging, 2.462 1.027 832 2.155 Leiding,

Aspirant: 4.982

Opsporing, 11.065

Informatiefunctie: 3.967

Verzuim 2021

1.285 fte onderbezetting

In 2021 betrof het totale verzuim 5,6% (12-maandsgemiddelde en berekening conform de CBS-methodiek).

21.924 Formatie 20.639 Bezetting

Ten opzichte van 2020 is het ziekteverzuim in 2021 nagenoeg stabiel gebleven. Een tussentijdse rapportage geeft een stijging weer tot 6,5% van het verzuim over de periode september 2021 t/m augustus 2022. De politie komt hiermee boven de norm van 5,9% verzuim. Deze norm is gesteld voor 2023.

5,6%

GGP

Verzuim 7,0%

6,8% 5,7%

Personeel belast met incidentenafhandeling

Wijkagenten

1.448 fte onderbezetting

22 fte onderbezetting

15.292 Formatie

3.580 Formatie

13.844 Bezetting

3.558 Bezetting

2013

7,0%

6,1%

2014

2015

2016

2017

6,9% 6,3%

2018

* 6,2% 2019

norm

5,5%

5,6% 2023

2020

2021

* Met ingang van 1 januari 2019 is de politie overgegaan op de berekening zoals het CBS die hanteert. In deze nieuwe methode wordt verzuim langer dan 104 weken niet meegenomen. Als gevolg daarvan wordt met ingang van 2019 een lager verzuimpercentage gehanteerd.

Bron: politie (peildatum: 31-08-2022)

Bron: Jaarverantwoordingen politie

De ontwikkeling van de taakuitvoering en het werkaanbod Reactietijd prio-1 meldingen 112

Percentage Prio 1-meldingen onder 15 min

350.000

Het landelijk aantal prio 1-meldingen is in 2021 (totaal 284.909) licht gestegen ten opzichte van het totaal in 2020 (279.312). Dit aantal betreft de prio 1-meldingen dat via de regionale meldkamers zijn binnengekomen en waar inzet op is gepleegd. Bij 84% van het landelijk aantal prio 1-meldingen is de politie de afgelopen jaren binnen 15 minuten ter plaatse.

300.000 250.000

84,8%

85,0%

84,6%

84,5%

84,0%

2017

2018

2019

2020

2021

200.000 150.000 100.000 50.000

Bron: data.politie.nl

0

Misdrijven & aangiften

Overlast

Geregistreerde misdrijven zijn strafbare feiten die zijn vastgesteld in het Wetboek van Strafrecht of in andere wetten en welke door de politie worden vastgelegd in een proces-verbaal. Na een aantal jaar een afname te hebben gezien van het aantal geregistreerde misdrijven, is er nu sprake van meer stabiliteit. Deze daling is vergelijkbaar met de daling in het aantal aangiften. Wel neemt het aandeel internetaangiften toe. Dit is in 2021 gestegen van 51,6%, naar 53,0%. De eerder geconstateerde daling van internetaangiften was deels te verklaren door de invoering van de tweetraps-authenticatie in 2017. Dat heeft zich nu weer hersteld.

In 2020 en 2021 is de totale geregistreerde overlast sterk toegenomen ten opzichte van eerdere jaren. Overlast is een situatie, waarin er hinder wordt ondervonden van een toestand, persoon, object of iets anders. In de coronajaren 2020 en 2021 vond er een grote toename plaats van geluidshinder, anders dan afkomstig van een horecagelegenheid of legaal evenement. Ook de overlast door jeugd is in deze jaren toegenomen. Overlast door verwarde personen neemt al jaren toe. 600.000 500.000 400.000

1.200.000

300.000

1.000.000

200.000

800.000

100.000 0

600.000

2013

2014

2015

2016

200.000 0 2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2018

2019

24%

38%

400.000

2017

2020

23%

15%

Bijna vier op de tien gevallen betreft geluidshinder, bijna een kwart betreft een melding met betrekking tot personen met verward gedrag (E33-incidenten) en nog eens bijna een kwart is naar aanleiding van overlast door jeugd. De overige categorieën (totaal 15%) bestaan uit overlast door alcohol/ drugs, zwervers en openbare dronkenschap.

Bron: data.politie.nl

Geregistreerde misdrijven

Geregistreerde misdrijven Internetaangiften

Internetaangiften

2021

Aangiften in persoon

Aangiften in persoon Bron: data.politie.nl

Strafrechtelijk werk Onderstaande informatie verschaft inzicht in een deel van het strafrechtelijke werk van de politie in de periode 2015-2021. Voor ongeveer de helft van het totale aantal geregistreerde misdrijven is het niet mogelijk om naar aanleiding van het misdrijf een opsporingsonderzoek te starten, omdat er opsporingsindicaties ontbreken (zoals een getuige, mogelijke verdachten of camerabeelden). Voor ongeveer 50% van het totaal aantal geregistreerde misdrijven wordt naar aanleiding van het misdrijf een opsporingsonderzoek gestart. Van deze opsporingsonderzoeken wordt een deel vroegtijdig beëindigd, bijvoorbeeld door beperkte vervolgingsmogelijkheden, grotere effectiviteit van niet-strafrechtelijke interventies of uit capaciteitsoverwegingen. Indien opsporingsonderzoeken, met of zonder verdachten, worden afgerond, volgen beslissingen zoals het inzenden naar het Openbaar Ministerie of het opleggen van een strafbeschikking. Net als het aantal geregistreerde misdrijven en gestarte opsporingsonderzoeken, is het aantal afgeronde opsporingsonderzoeken afgenomen. Het aandeel afgeronde onderzoeken met één of meerdere verdachten is toegenomen.

Ophelderingspercentage Het ophelderingspercentage betreft het aantal misdrijven waarbij ten minste één verdachte bij de politie bekend is, ook al is deze voortvluchtig of ontkent hij/zij het strafbare feit te hebben gepleegd, gerelateerd aan het totaal aantal geregistreerde misdrijven. Een opgehelderd misdrijf wordt geregistreerd in het jaar waarin het misdrijf is opgehelderd. In 2021 is 27,7% van de geregistreerde misdrijven opgehelderd.

26,6%

27,5%

27,3% 2014

2013

25,3%

25,2%

2015

2016

26,0%

2018

27,9% 2019

27,7% 26,6%

2021

2020

2017

Bron: data.politie.nl

Afgeronde onderzoeken met en zonder verdachten 500.000

2021

Wel in behandeling: 51,3%

400.000 300.000 200.000

Geregistreerde misdrijven Niet in behandeling: 48,7%

100.000 0

56,0%

57,4%

55,8%

58,5%

60,6%

60,5%

64,7%

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Met verdachten

Zonder verdachten Bron: Strafrechtketenmonitor 2021

Dit informatieblad is een uitgave van het ministerie van Justitite en Veiligheid | Directoraat-generaal Politie en Veiligheidsregio’s | Postbus 20301 | 2500 EH Den Haag | Aan de inhoud van dit informatieblad kunt u geen rechten ontlenen.