WBA 2026.05295 Jaarstukken 2025
Tekst van het document
fte Jaarstukken 2025 2026 Versiebeheer Versie | Publicatiedatum | Beschrijving 0.1 | 17-3-2026 | Concept t.b.v. voorbereidend DB 0.2 | 23-3-2026 | Concept t.b.v. DB 0.3 | 15-04-2026 | Concept na akkoord DB Inhoudsopgave Vaststellingsbesluit Jaarrekening Jaarverslag Roosendaal, 1974 | Carnavalsprinsen uit de regio op de fiets op het schoolplein van de Corneliusschool aan de Hulsdonksestraat 75. Ben Steffen Jaarverslag
Pagina 4 van 50 Aanbiedingsnota jaarverslag 2025 Met genoegen presenteren we het jaarverslag 2025 van het West -Brabants Archief. Dit verslag geeft een overzicht van alle activiteiten, prestaties en mijlpalen van het afgelopen jaar. Het afgelopen jaar hebben wij ons ingezet voor het behoud, het beheer, de digitale ontsluiting en de toegankelijkheid van archieven en collecties. Het verleden snel gevonden is ons leidend principe waar we dagelijks aan werken. In 2025 is er een start gemaakt met het opzetten van werkateliers rond de thema’s e-depot, inspectie en opleiden. Doel van deze werkateliers is om vanuit alle deelnemers én het WBA kennis te delen en planningen en processen op elkaar af te stemmen zodat de samenwerking nog optimaler wordt. Doel is om hieraan, op locatie, echt samen te werken. Extra aandacht voor (interne) communicatie was er in 2025 bijvoorbeeld tijdens het nieuw opgezette relatieoverleg. Alle collega’s delen vanuit hun eigen expertise relevante informatie met betrekking tot onze deelnemers. Dit komt de samenwerking met onze deelnemers ten goede. Op strategisch niveau is er contact gelegd tussen de directeuren van de Noord -Brabantse en Zeeuwse archiefinstellingen. Onderwerpen als de nieuwe archiefwet, de inzet van AI, de strategische personeelsplanning en de onderhandelingen met (ICT) leveranciers staan hierbij op de agenda.
We beogen hiermee vanuit een breder gremium gesprekspartner te zijn bij diverse organisaties. We hebben 2025 afgesloten met een positief resultaat van € 93.545 In dit jaarverslag over 2025 hebben wij een bondige verslaglegging op hoofdlijnen willen realiseren. West-Brabants Archief, Het Dagelijks Bestuur Kerngegevens 2025 De gemeenschappelijke regeling ‘West-Brabants Archief’ (WBA) is per 1 juli 2016 ingesteld en is een voortzetting, in de zin van een uitbreiding met nieuwe deelnemers, van de gemeenschappelijke regeling Regionaal Archief West-Brabant (RAWB). Aan de gemeenschappelijke regeling nemen negen gemeenten deel. Het werkgebied heeft in totaal ca. 360.000 inwoners. Als bestuursorganen treden op: het algemeen bestuur het dagelijks bestuur de voorzitter Meer informatie: www.westbrabantsarchief.nl info@westbrabantsarchief.nl Volg ons op: linkedin.com/company/West-Brabants Archief West-Brabants Archief @wbarchief @west-brabantsarchief7985 Voorzitter dhr. A.J. Moerkerke, vertegenwoordiger van Moerdijk DB leden dhr. J. Pals, vertegenwoordiger van Bergen op Zoom mw. E. van der Star, vertegenwoordiger van Roosendaal Overige (AB) leden dhr. G. de Weert, vertegenwoordiger van Etten-Leur dhr. M.J.A. van der Poel, vertegenwoordiger van Woensdrecht (tot juli J.M.A. van Agtmaal) mw. S.S.J. van Ham, vertegenwoordiger van Halderberge mw. E. Prent, vertegenwoordiger van Steenbergen mw.
S. Breedveld, vertegenwoordiger van Rucphen dhr. J.M.J. van Steen, vertegenwoordiger van Zundert Secretaris mw. I.H.E. Hommel, directeur
Pagina 6 van 50 Programmaverantwoording Archiefbeheer Beheer van de archiefbewaarplaats Zowel in de archiefverordeningen van de aangesloten gemeenten als in de dienstverleningsovereenkomsten van de verbonden gemeenschappelijke regelingen is bepaald dat jaarlijks een verslag wordt gemaakt van het beheer van de archiefbewaarplaats. Behalve een bewaarplaats voor analoge stukken heeft het WBA ook een e-depot voor de duurzame opslag van digitaal gevormde of vervangen informatieobjecten. Dit verslag gaat over beide bewaarplaatsen. Archiefbeheer Het archiefbeheer heeft vooral betrekking op de toegankelijke staat van de archieven, de aanwinsten en verliezen en het gebruik van de archieven door overheden en derden. Er zijn achterstanden in de toegankelijkheid van de archieven. Enkele grotere archieven krijgen sinds de start van het WBA op dit punt consequent en intensief aandacht, maar er is ook een substantieel aantal kleine archieven die onvoldoende ontsloten zijn en daardoor nog niet goed te gebruiken zijn. Naast het in kaart brengen van de werkvoorraad, gaat de komende jaren veel werk zitten in het controleren en up-to-date brengen van in het verleden gemaakte toegangen, in het verwerken van aanvullingen (zodat er geen nieuwe achterstanden ontstaan) en in het converteren van analoge toegangen naar digitale versies. Ook materiële verzorging maakt deel uit van de beheertaak.
In 2025 ondergingen alle aanwinsten een behandeling met gammastraling. Dit is bedoeld om actieve schimmels en ongedierte in de analoge bestanden te doden. Om de materiële staat van documenten verder te optimaliseren, werden geselecteerde documenten door een gespecialiseerd restauratieatelier behandeld en hersteld. Daarnaast is, net als in voorgaande jaren, veel aandacht besteed aan een juiste conserverende verpakking van archiefstukken, met name in het archiefdepot in Oudenbosch. Toegankelijkheid In 2025 is in totaal 71 m1 papieren archief geïnventariseerd en daarmee toegankelijk gemaakt. Dat betreft niet alleen nieuwverworven archief, maar ook achterstanden, aanvullingen of noodzakelijke bewerkingen. Daarbij zijn bijna 5700 inventarisnummers toegankelijk gemaakt. Het archief van de gemeente Woensdrecht over de periode 2007-2012 is Pagina 7 van 50 overgebracht en verwerkt. Daarnaast zijn in het kader van de opgave erfgoed vooral veel kleinere particuliere archieven, nieuw en achterstand, geïnventariseerd. Verwerving Archieven die verworven worden door het WBA kunnen afkomstig zijn van zowel de deelnemers en verbonden partijen als van particulieren. Ze kunnen in analoge of in digitale vorm binnenkomen. De aangesloten overheden zijn volgens de Archiefwet verplicht de archieven uiterlijk twintig jaar na afsluiting over te dragen aan een archiefbewaarplaats, in dit geval het WBA.
De formele term hiervoor is overbrenging. Archieven van particulieren worden op vrijwillige basis overgedragen aan het WBA. Deze vorm van verwerven wordt acquisitie genoemd. Particuliere archieven zijn overigens niet alleen de archieven van personen, maar ook – en vooral – archieven van bedrijven en andere organisaties, zoals stichtingen, verenigingen, kerkgenootschappen etc. Analoge (meestal papieren) archieven worden beheerd in het archiefdepot onder het Wilhelminaveld in Bergen op Zoom of in het archiefdepot van het voormalige Regionaal Archief West- Brabant (RAWB, een voorganger van het WBA) in Oudenbosch. Digitale archieven worden beheerd in het E-depot, waarvoor de hard- en software en de services van Preservica worden gebruikt. Onder digitale archieven verstaan we informatieobjecten die digitaal zijn gevormd of gedigitaliseerde analoge documenten waarvoor een vervangingsbesluit is genomen. Bij vervanging treden die scans in de plaats van de analoge documenten en dossiers en worden de analoge originelen, na intensieve controle, vernietigd. Overbrenging In 2025 is 39,275 m1 analoog overheidsarchief overgebracht, voornamelijk bestaande uit het archiefblok 2007-2012 van de gemeente Woensdrecht en enkele registers burgerlijke stand van verschillende gemeenten. Daarnaast zijn een 10-tal digitale overbrengingstrajecten naar het E-depot in uitvoering.
Deze bestaan uit bouw- en milieuvergunningen, videotulen en bestuurs- en beleidsarchieven. Deze trajecten zullen in 2026 worden afgerond en aan dienstverlening worden overgedragen. Acquisitie Met de groeiende aandacht voor erfgoed en de sterkere connectie in de regio door de netwerkspecialist zijn in het afgelopen jaar een achttiental archieven geacquireerd: 1. Register van boerderij Nooit-Gedacht in Dinteloord; 2. Archief van de vereniging oud-leerlingen van het SCJ; 3. Archief van de Roosendaalse tak van de familie Heerma | 18. Archief van het RK Mannenkoor Laus Deo. van Voss; 4. Archief van de bibliotheek Bergen op Zoom; | Beeld & Geluid 5. Archief van de stichting Anemoon en stichting VIDO; | Een apart onderdeel van particuliere acquisitie is de audiovisuele 6. Fotocollectie Toon Dekkers; | collectie. In 2025 zijn meer dan 40 foto- en filmcollecties 7. Bonboek en notulenboek van de weegbrug | verworven, variërend in grootte van 1 foto op fotopapier tot dozen Landbouwbelang te Beneden Sas, 1888-1962; | vol beeldmateriaal. 8. Kaart van het Moordenaarshoefke te Oud Gastel; | Het lopende project om negatieven van fotografen Ben Steffen en 9. Familieboek de Pottere uit Oud Gastel en Oudenbosch | ; | Thom van Amsterdam te beschrijven is in 2025 voortgezet. Dit jaar 10.
Archief van de bibliotheek Rucphen, Sprundel, St.- | is een start gemaakt om ongeveer 75.000 foto’s te digitaliseren. Willebrord, Rijsbergen en Zundert; | Hierdoor kunnen vrijwilligers verder met het beschrijven van deze 11. Een zilverbon, een distributiekaart met bonnetjes uit WOII | afbeeldingen. Dit project loopt gestaag richting volledige en het identiteitsbewijs van Dhr. Van Hooijdonk uit WOII; | voltooiing. Er zijn in de afgelopen jaren vele tienduizenden 12. Archief van het Ziekentriduüm Halderberge-Kruisland; | negatieven van beide foto | grafen beschreven. 13. Archief van ’t Slim Buroke; 14. Archief van de Protestants-Christelijke Ouderenbond | Er waren eind 2025 meer dan 150.000 audiovisuele bestanden te Etten-Leur; | vinden op de website. Er zijn nog ruim 100.000 meer bestanden 15. Archief van Ziekenomroep Azalea; | beschikbaar bij het WBA, maar deze kunnen vanwege 16. Archief van Jongerenkoor Fatima en combo; | auteursrechtelijke beperkingen niet worden gepubliceerd. 17. Aanvulling op het archief Aanwassen onder Fijnaart, zijnde een kaart; Pagina 8 van 50 Pagina 9 van 50 Dienstverlening & Relatiebeheer Website In 2025 zou de nieuwe website gelanceerd worden. Echter, omdat o.a. het zoeken niet stabiel bleek tijdens het testen, is besloten dit project on-hold te zetten. Na intern en extern overleg is besloten om het project in twee delen op te splitsen.
Het eerste deel, de ontsluiting van het e-depot, wordt begin 2026 verder opgepakt. Deel twee zal na afronding hiervan worden ingepland. Scanning on Demand De in-huis Scanning on Demand (SoD) stelt het WBA in staat aangevraagde stukken snel te digitaliseren en beschikbaar te stellen. Het WBA maakt hierbij gebruik van de in 2024 ingerichte scanstraat. In 2025 zijn 1450 dossiers aangevraagd door inwoners en bijna 300 door medewerkers van gemeenten. Deze zijn vrijwel allemaal gescand en gedigitaliseerd. Bouwdossier Applicatie Deze applicatie is het klantenportaal waarin kan worden gezocht naar gedigitaliseerde bouwdossiers van Bergen op Zoom, Halderberge, Moerdijk, Rucphen, Woensdrecht en eind 2025 ook Zundert. Het portaal wordt niet alleen door particulieren gebruikt, maar ook door zakelijk belanghebbenden (zoals makelaars, architecten, bouwbedrijven) en gemeenten. E-depot In 2025 was het e-depot van het WBA enkel voor ambtenaren van onze deelnemers beschikbaar. De reden hiervoor is dat de koppeling met de leverancier van de huidige website en de leverancier van het e-depot niet gemaakt kan worden. In het project webportaal is het creëren van deze koppeling een topprioriteit en wordt verwacht in het eerste deel van 2026. Relatiebeheer In 2025 is op professionele wijze vormgegeven aan het relatiebeheer van het WBA.
Daarbij is niet alleen gekeken naar de online presentatie van het WBA, maar ook naar de organisaties in de regio. Er is intern een relatieoverleg opgestart om relevante informatie met elkaar te delen en borgen. Ook heeft de directeur plaatsgenomen in het regionale informatie beheeroverleg van de deelnemers om zo de communicatielijnen kort te houden. Sociale media Het WBA is actief op vier sociale mediakanalen, te weten LinkedIn, Facebook, Instagram en YouTube. LinkedIn wordt gebruikt voor de beeldvorming rond het WBA als organisatie en het plaatsen van vacatures. Ons volgersaantal is hierdoor in 2025 gegroeid. Facebook en Instagram zijn bedoeld voor het delen van activiteiten en het onder de aandacht brengen van de collectie. Zowel het aantal volgers op Facebook als op Instagram is gegroeid ten opzichte van 2024. Daarbij hebben berichten van het WBA op Facebook het meeste bereik. YouTube Pagina 10 van 50 wordt voor beide doelen gebruikt en is vooral een platform om eigen producties te delen. Er wordt op YouTube slechts sporadisch gepost. Hier hebben we bijna 50 abonnees en zo’n 11.500 totale videoweergaven. Mediaoptredens en zichtbaarheid In 2025 is het West-Brabants Archief op enkele momenten in de (lokale) media te zien geweest.
Zo is er meegewerkt aan Het verhaal van Halderberge, een productie van ZuidWest TV over de geschiedenis van de Halderbergse kernen als onderdeel van het 750-jarig bestaan van Oudenbosch en Oud Gastel. In februari werd in BN DeStem uitgebreid aandacht besteed aan de schenking van het archief van de broeders van Saint Louis aan het WBA. Daarnaast is in maart een uitgebreid interview gepubliceerd in dezelfde krant met de in 2024 gestarte directeur Inge Hommel over haar eerste vijf maanden als directeur en haar plannen voor de toekomst. Verder is de deelname aan de Open Monumentendag en bijbehorend PopMonument noemenswaardig. Om hierbij ruim aandacht aan erfgoed te besteden is een vijftal erfgoedverhalen in een bijzonder jasje gegoten. Middels de audiotour “Als de stad de adem inhoudt” werden geïnteresseerde bezoekers rond Bergen op Zoom geleid, waarbij op verschillende plaatsen een verhaal werd verteld vanuit het perspectief van mensen die in ongewone tijden buitengewone zorg boden. Deze verhalen zijn nu terug te luisteren of lezen via https://westbrabantsarchief.nl/over-het- wba/erfgoedverhalen. Heemkundige kringen Nadat in 2024 de netwerkspecialist bij veel heemkundige kringen is langsgegaan om de verbinding te zoeken, is dit in 2025 uitgebreid. Sinds 2025 is het WBA lid van alle heemkundige kringen in het werkgebied.
Hiermee blijven we op de hoogte van ontwikkelingen en hopen we dat ze de weg richting het WBA weten te vinden als ze met vragen zitten waarbij kunnen assisteren. Pagina 11 van 50 Erfgoed De Erfgoed-opgave is in de visie als volgt gedefinieerd: “We maken de geschiedenis van West-Brabant toegankelijk en zichtbaar. We verbinden erfgoedspelers in de regio. Dat doen we graag samen met historische, educatieve en creatieve organisaties. West-Brabants erfgoed krijgt een plek op onze website en activiteiten zetten we online in de kijker. Voor een representatiever beeld van ons verleden, verrijken we doelgericht onze collecties.”. Voor de opgave Erfgoed zijn vier strategische doelen vastgesteld: 1. Het verhaal van West-Brabant zichtbaar maken en laten vertellen. 2. Zichtbaarheid van de eigen collecties vergroten, online en op locatie in de regio. 3. Actief deelnemen aan een effectief functionerend erfgoed netwerk in de regio. 4. Blinde vlekken in de collecties duiden en invullen In 2023 zijn vier hoofdthema’s ontstaan uit de bijeenkomst met lokale erfgoedpartners. Deze thema’s zijn: 1. Ons Dorp, Onze Stad 2. Zand & Klei 3. Werkend West-Brabant 4. Grenzeloos West-Brabant In 2025 is, evenals in 2024, veel content geschreven voor de erfgoedwebsite die nog ontwikkeld gaat worden. De ontwikkeling van de erfgoedwebsite staat (deels) in verband met de ontwikkeling van de corporate website.
Inmiddels zijn er meer dan 220 verhalen geschreven. Enkele verhalen hebben al uitwerking gehad in de hiervoor beschreven audiotour. Deze verhalen, waarmee stagiairs en de coördinator aan de slag zijn gegaan, betreffen een grote verscheidenheid aan onderwerpen binnen de vier hoofdthema’s en gaan over vrijwel alle kernen in het werkgebied. Pagina 12 van 50 Toezicht & Advies Toezicht Op grond van de Archiefwet en de gemeentelijke archiefverordening voert de archivaris van het WBA in de hoedanigheid van de gemeentearchivaris tweejaarlijks een inspectie uit naar de staat van het informatie- en archiefbeheer bij de gemeentelijke organen. Daarbij toetst hij niet alleen de uitvoering van de Archiefwet, maar ook aspecten van andere relevante wet- en regelgeving, voor zover ze betrekking hebben op de informatievoorziening van de overheid. Een archiefinspectie richt zich, naast het toetsen op rechtmatigheid, op het geven van aanvullende zekerheid over de staat van de informatiehuishouding. Dat betekent dat er gekeken wordt naar het niveau en de werking van de drie archivistische functies van informatie: de verantwoordingsfunctie, de geheugenfunctie en de cultuurhistorische functie.
Naast de inspectie beoordeelt de archivaris de vernietigingslijsten en de handboeken voor vervanging van archiefbescheiden, welke de basis vormen voor een Vervangingsbesluit van het College van B&W of een Dagelijks Bestuur. Inspecties In 2025 is de nieuwe toezichtsmethodiek toegepast bij de deelnemers. Voor de aangesloten gemeenschappelijke regelingen wordt de KPI-methode nog steeds gebruikt. Naar aanleiding van de evaluatie in 2024, waarin werd vastgesteld dat de rapportages op basis van de nieuwe methodiek te uitgebreid waren, zijn de rapporten nu bondiger en verder aangescherpt. In 2026 wordt de rapportage door het WBA in samenwerking met de deelnemers verder doorontwikkeld. De belangrijkste constateringen die tijdens de inspectiegesprekken naar voren kwamen waren: 1. Over het algemeen boeken de zorgdragers jaarlijks goede vooruitgang in de kwaliteit van de informatiehuishouding. Er is zichtbaar meer aandacht voor verbeterpunten en onderlinge samenwerking. Ook zijn verdere stappen gezet in het overbrengen van analoge archieven en in de aansluiting op het e-depot. 2. De algemene bewustwording van het belang van goed informatiebeheer is toegenomen, mede in het kader van de Wet open overheid (Woo). Tegelijkertijd is verdere bewustwording op bestuurlijk niveau nodig om voldoende formatie beschikbaar te houden.
Met passende budgetten kunnen achterstanden worden weggewerkt en digitaliseringsprojecten worden opgepakt. 3. Op het gebied van overbrenging naar het e-depot zijn belangrijke stappen gezet. Deelnemers stellen bij de aanschaf van applicaties steeds vaker explicietere eisen aan archieffunctionaliteiten, zoals exportmogelijkheden. Pagina 13 van 50 Oordeel Interbestuurlijk Toezicht De gemeenschappelijke regelingen die in 2024 de beoordeling “voldoet” ontvingen van het Interbestuurlijk Toezicht van de provincie Noord-Brabant (hierna: IBT), hebben in 2025 vrijstelling gekregen en zijn dat jaar niet opnieuw beoordeeld. De gemeenschappelijke regelingen die eerder de beoordeling “voldoet niet” of “voldoet gedeeltelijk” ontvingen, hebben inmiddels de beoordeling “voldoet” gekregen. Van de gemeenten ontving één gemeente de beoordeling “voldoet gedeeltelijk”; de overige gemeenten kregen de beoordeling “voldoet”. Advies Het WBA adviseerde veelvuldig bij onderwerpen als selectie en vernietiging, vervanging, archiefbewerkingsprojecten, digitaliseringstrajecten, migratie- en conversietrajecten, metadatabeheer en archiefwet- en regelgeving. Daarnaast is in de regio een eerste start gemaakt met regionaal samenwerken onder de noemer “werkateliers”. Deze werkateliers betreffen de onderwerpen e-depot, inspectie en opleiden.
De eerste uitkomsten hiervan vormen de basis voor een gezamenlijke en meer gerichte uitvoering in het komende jaar, waarbij kennisdeling en praktische ondersteuning centraal staan. Verder staat het WBA met raad en daad de gemeenten bij die een “voldoet gedeeltelijk” oordeel van het IBT ontvingen. Pagina 14 van 50 Recapitulatie lasten en baten Het WBA heeft slechts één programma, namelijk archiefbeheer. Samenvatting programma archiefbeheer: Toelichting resultaat Het jaarrekeningresultaat bedroeg in 2025 € 93.545. Dit positieve saldo is met name het gevolg van lagere personeelslasten en het niet benutten van de post onvoorzien. Totaal Begroting voor wijziging 2025 Begroting na wijziging 2025 Rekening 2025 Totaal programma -3.166.068 -3.326.866 -3.099.136 Bijdrage deelnemers 3.073.915 3.062.125 3.062.125 Overige opbrengsten 92.153 174.010 130.556 Opname reserves 0 90.731 0 Totaal 0 0 93.545 Pagina 15 van 50 Paragrafen Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit, zijnde de middelen en mogelijkheden waarover het WBA beschikt om niet begrote kosten te dekken en alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn, in relatie tot de financiële positie. Niet begrote uitgaven worden gedekt met de post “onvoorzien”.
Het WBA heeft vanaf 2017 de beschikking over een algemene reserve om in te kunnen zetten ter dekking van tegenvallers. Eén van de spelregels van de Nota Verbonden Partijen is dat gemeenschappelijke regelingen hun positieve rekeningresultaat uitkeren aan de deelnemers. Hiervan kan worden afgeweken door een duidelijk en gemotiveerd voorstel voor resultaatbestemming voor te leggen aan het algemeen bestuur. Risico’s Qua risico’s heeft het WBA te maken met drie categorieën, zijnde imagorisico, veiligheidsrisico en bedrijfsvoeringsrisico. Het imagorisico heeft betrekking op het niet (kunnen) voldoen aan de verwachtingen van de deelnemers. Het gaat dan specifiek om het uitoefenen van het archieftoezicht en de dienstverlening. Om het archieftoezicht tijdig en kwalitatief voldoende te kunnen (blijven) uitoefenen, heeft het WBA in 2023 geïnvesteerd in een nieuwe methodiek en in formatieve uitbreiding van de inspectiefunctie. Per 1 maart 2023 trad een archiefinspecteur (tevens kwaliteitsspecialist) in dienst die samen met de nieuwe archivaris de toezichttaken uitvoerde. De nieuwe methodiek wordt inmiddels toegepast en de uitbreiding van de capaciteit wordt nu goed benut. De scanning on demand in eigen beheer heeft de dienstverlening naar deelnemers en inwoners verbeterd. Opgevraagde dossiers worden hierdoor sneller en effectiever aangereikt.
Hiermee voldoet het WBA aan de verwachtingen van deelnemers. Het veiligheidsrisico betreft het niet of onvoldoende kunnen voldoen aan de privacywetgeving en de eisen voor informatiebeveiliging zoals die worden gesteld in wet- en regelgeving en door de deelnemende gemeenten. Het WBA heeft sinds november 2018 een juridisch medewerker die tevens Functionaris Gegevensbescherming is. Zij is een deskundige vraagbaak en adviseur in de wet- en regelgeving, specifiek op het terrein van archief- en informatiebeheer. Het WBA onderscheidt zich nadrukkelijk van vrijwel alle andere archiefinstellingen in Nederland door een eigen juriste in dienst te hebben. Het WBA beschikt over een eigen informatieveiligheidsbeleid en een informatieveiligheidsplan. Sinds medio 2024 heeft het WBA een CISO. Met hulp van de juridisch medewerker, de kwaliteitsspecialist, de adviseur bestuur en financiën en IT- specialisten voert de CISO het informatieveiligheidsbeleid en - Pagina 16 van 50 plan uit. Het WBA heeft hiermee voldoende kennis van en grip op informatiebeveiliging. Het bedrijfsvoeringsrisico behelst het niet kunnen leveren van overeengekomen dienstverlening ten gevolge van een hoog ziekteverzuim. In 2025 was sprake van een significant hoger ziekteverzuim dan in voorgaande jaren, namelijk 8,88%.
Dit is in het geheel te verklaren door de langdurige uitval van twee collega’s (7,74 procentpunt van de 8,88), waarvan één inmiddels terug is gekeerd en een ander zal ook in 2026 grotendeels uitvallen. Om het ziekteverzuim zoveel mogelijk te beperken reageert het management direct op ziektemeldingen. Langdurig verzuim krijgt extra aandacht door middel van zorgvuldig ingezette re- integratieprocessen en persoonlijke aandacht. Financiële kengetallen In het Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten en provincies (BBV) is bepaald dat gemeenten, provincies en gemeenschappelijke regelingen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing in zowel de jaarrekening als in de meerjarenbegroting een set van vijf financiële kengetallen dienen op te nemen. Deze kengetallen zullen altijd in samenhang moeten worden bezien omdat ze alleen gezamenlijk en in hun onderlinge verhouding een goed beeld kunnen geven van de financiële positie. Het betreft de volgende kengetallen: • netto schuldquote & netto schuldquote is gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen; • solvabiliteitsratio; • grondexploitatie; • structurele exploitatieruimte; • belastingcapaciteit De kengetallen voor de grondexploitatie en de belastingcapaciteit zijn voor het WBA niet van toepassing.
Netto schuldquote De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeenschappelijke regeling ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Hoe lager de netto schuldquote hoe beter. Solvabiliteitsratio Het kengetal solvabiliteitsrisico geeft inzicht in de mate waarin een gemeenschappelijke regeling in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Hoe hoger de solvabiliteitsratio hoe beter. Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. Een begroting waarvan de structurele baten hoger zijn dan de structurele lasten is meer flexibel dan een begroting waarbij structurele baten en lasten in evenwicht zijn. Pagina 17 van 50 Een uitkomst van 0% geeft aan dat de structurele baten en lasten in evenwicht zijn. De inhoud van de tabel is bij ministeriële regeling voorgeschreven en bevat ook de ontwikkeling van de kengetallen voor de drie jaren volgend op het begrotingsjaar. De financiële kengetallen zijn als volgt: Beoordeling kengetallen en financiële positie Op basis van de kengetallen kan worden geconcludeerd dat het WBA financieel gezond is.
De negatieve netto schuldquote geeft aan dat er geen problematische schuldenlast is, wat vertaald wordt in een laag risico. Een solvabiliteitsratio van 50% of hoger valt in de laagste risicocategorie. De structurele exploitatieruimte is ook te categoriseren als laag qua risico. Jaarrek. Begroting Jaarrek. Begroting Begroting Begroting Begroting 2024 2025 gewijzigd 2025 2026 2027 2028 2029 Netto schuldquote -17,93% -6,39% -6,76% -2,77% -3,71% -4,31% -2,32% Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. Solvabiliteitsratio 61,80% 36,26% 48,42% 22,46% 22,56% 22,51% 22,46% Structurele exploitatieruimte 6,00% 0,77% 1,77% 0,31% -1,56% 0,30% 0,29% Grondexploitatie n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. Belastingcapaciteit n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t. Kengetallen Etten-Leur, 1991 | Halve marathon trekt 3.600 deelnemers. Thom van Amsterdam Paragraaf Financiering | schatkistrekening zijn ook renteopbrengsten gemoeid. Voor 2025 In deze paragraaf wordt inzicht gegeven in de wijze waarop het | werd het schatkist drempelbedrag aangehouden van € 1.000.000. WBA zijn activiteiten heeft gefinancierd. | Als gevolg van gelijktijdige ontvangsten van deelnemersbijdragen heeft dit kortstondig (enkele dagen) geleid tot banksaldi die Financieringsrisico’s | boven dit drempelbedrag uitkwamen.
Het banktegoed (rekening Kasgeldlimiet | courant én bedrijfsspaarrekening) bedroeg per 31 december 2025 De kasgeldlimiet is het maximale bedrag waarmee een | een bedrag van € 285.304; het saldo op de schatkistrekening was financieringstekort met een kortlopende lening gefinancierd mag | € 350.000 worden (Wet fido). Voor 2025 betrof dit 8,2% van het begrotingstotaal oftewel een bedrag van ongeveer € 275.000. Het | Rentekosten en renteopbrengsten WBA ontvangt het merendeel van zijn inkomsten vooruit, | De over 2025 geïnde rente bedraagt in totaal € | 17.600. De waardoor er geen financieringstekort is. | rentekosten bedroegen in 202 | 5 € 560. Renterisiconorm | Financieringsbehoefte De renterisiconorm beperkt het renterisico op de vaste schuld. De | De wijze waarop het WBA omgaat met investeringen en norm bepaalt dat de jaarlijkse verplichte aflossing en rente niet | gehanteerde limieten is vastgelegd in de Nota Investeren en meer mogen bedragen dan 20% van het begrotingstotaal, wat in | Afschrijven 2023. Daarin is onder andere bepaald dat 2025 neerkomt op ongeveer € 675.000. Het totaal aan aflossings- | investeringen in vaste activa onder de € 10.000 niet worden en rentekosten eind 2025 betrof € 4.560, waardoor een | geactiveerd, dat investeringen tussen € 10.000 en € 25.000 overschrijding van deze norm niet aan de orde is.
| kunnen worden geactiveerd wanneer het algemeen bestuur Liquiditeitsplanning | hiertoe besluit en investeringen vanaf € 25.000 altijd worden De exploitatielasten van het West-Brabants Archief worden | geactiveerd en een bestuursbesluit behoeven. Deze nota is gedekt door bijdragen van de deelnemers. De in de begroting | bekrachtigd door het algemeen bestuur op 10 juli 2023 en is met opgenomen gemeentelijke bijdragen worden elk kwartaal bij de | terugwerkende kracht ingegaan op 1 januari 2023. deelnemers in rekening gebracht. Omdat de exploitatielasten | Bij de gemeente Bergen op Zoom loopt sinds 2017 een geldlening merendeels gelijkmatig over het kalenderjaar worden betaald | voor de financiering van meubilair in het Koetshuis (vijftien jaar). ontstaat gedurende het begrotingsjaar een liquiditeitsoverschot. Met de rente op spaartegoeden en de gunstige rente op de Pagina 18 van 50 Pagina 19 van 50 Voor zover de financiële situatie het toelaat worden nieuwe investeringen zoveel mogelijk met eigen middelen gedaan. De liquiditeitspositie van het WBA laat dit ook toe. Bergen op Zoom, 1986 | Speedsailingwedstrijden (windsurfen op land) op het strand van het Markiezaatsmeer Thom van Amsterdam Pagina 20 van 50 Paragraaf Bedrijfsvoering Personeel In 2025 zijn twee medewerkers, waaronder de archivaris, langdurig uitgevallen.
Dit heeft ertoe geleid dat er voor een lange periode inzet nodig was van een extern ingehuurde archiefinspecteur. Hierdoor hebben de archiefinspecties een reguliere doorloop gehad. Om te voorkomen dat processen stil kwamen te liggen is door de directeur een waarnemend archivaris aangewezen. Bovenstaande geeft een inkijk in de fragiliteit van de functie van archivaris. Met een snel krapper wordende arbeidsmarkt wat betreft voldoende gekwalificeerde archivisten, is besloten twee jonge medewerkers de kans te bieden de opleiding archivistiek te gaan volgen. Door nieuwe archivisten op te leiden vanuit het eigen personeelsbestand wordt de continuïteit van de taken ook op lange termijn geborgd. Tevens voldoen we hiermee aan de opleidingseisen voor de archivaris zoals opgenomen in de archiefwet. In 2025 waren er enkele personele mutaties. Twee medewerkers wilden na hun pensioendatum langer blijven. Dit betreft onder andere de waarnemend archivaris, waardoor een goede overdracht mogelijk is als de langdurige uitval van de archivaris voortduurt. Daarnaast is een medewerker die voorheen gedetacheerd werd vanuit het WVS na zijn pensioen in tijdelijke loondienst gekomen. Verder is in juli, na afloop van een stageperiode, een organisatieondersteuner in dienst gekomen. Er waren in de loop van 2025 geen uitdiensttredingen anders dan pensioneringen.
Daarvan vond er één plaats op 1 januari en één in december. Die laatste medewerker blijft nog 8 maanden langer in dienst vanwege de langdurige uitval van een andere collega. Dit alles maakt dat in 2025 27 personen (22,69 fte) bij het WBA werkzaam waren. Daarnaast worden voor verschillende activiteiten derden ingehuurd. Maandelijks vergadert de Personeelsvertegenwoordiging met de bestuurder van het WBA. Daarin komen onderwerpen aan de orde als de nieuwe CAO, de organisatiestructuur, diverse projecten, een RI&E onderzoek, het vitaliteitsbeleid en het klimaat binnen het Koetshuis. De personeels- en salarisadministratie werd verzorgd door de afdeling P&O van de gemeente Bergen op Zoom. De dienstverleningsovereenkomst daarvoor is in 2025 herijkt en hernieuwd. Op het gebied van de financiële administratie biedt een administratiekantoor ondersteuning. Huisvesting Het WBA maakte in 2025 gebruik van drie huisvestingslocaties: 1. het Koetshuis in de Hofstraat te Bergen op Zoom voor de dienstverlening en het kantoor Dit pand is in 2016 geheel verbouwd en geschikt gemaakt voor ‘bewoning’ door het WBA. De gemeente Bergen op Zoom is eigenaar en verhuurt het aan het WBA. Het reguliere onderhoud komt grotendeels voor rekening van de verhuurder. Pagina 21 van 50 2.
het ondergronds depot aan het Wilhelminaveld in Bergen op Zoom Dit depot met een capaciteit van ruim 10 strekkende kilometer wordt eveneens gehuurd van de gemeente Bergen op Zoom. Het depot is gebouwd in 2008 als gezamenlijke opslag voor zowel archief als museum. Deze functie vervult het nog steeds, maar de afzonderlijke bewaarruimtes zijn nu specifiek toegewezen aan deze beide gebruikers. De exploitatie is in de loop van 2017 overgegaan van de afdeling vastgoed van de gemeente Bergen op Zoom naar het WBA. De exploitatiekosten worden volgens een vaste verdeelformule (5/8 WBA en 3/8 gemeente) verrekend met het Cultuurbedrijf. 3. het pand van het voormalig RAWB aan de Beukenlaan te Oudenbosch Vanaf 2021 huurt het WBA de kelder met de drie archiefdepots van de nieuwe eigenaar. Over de huurprijs, de servicekosten en energiekosten zijn goede afspraken gemaakt met de eigenaar. De onderhoudskosten werden in voorgaande jaren gedekt uit een onderhoudsvoorziening. Omdat er echter weinig onderhoudskosten zijn, is In overleg met de accountant besloten de voorziening per ultimo 2025 te laten vrijvallen. Automatisering Het WBA is een moderne organisatie die zoveel mogelijk digitaal en plaatsonafhankelijk werkt. Dit vereist onder andere een moderne en flexibele ICT-inrichting, welke het mogelijk maakt om op elke werkplek aan te sluiten en in te loggen.
De ICT-leverancier, die sinds de aanbesteding in 2022 voor het WBA de ICT-inrichting regelt, zorgt voor een degelijke en moderne (cloud)omgeving waarin de medewerkers kunnen werken. De technische ondersteuning van het netwerk van het WBA is deels uitbesteed en deels in eigen handen. Mede naar aanleiding van de bevindingen uit het KPI-verslag van het WBA zijn, middels de implementatie van het nieuwe zaaksysteem, goede stappen gezet met betrekking tot het interne verbetertraject van de eigen archivering Pagina 22 van 50 Rechtmatigheidsverantwoording Het dagelijks bestuur legt via de jaarrekening verantwoording af over de rechtmatigheid. De rechtmatigheidsverantwoording toetst financiële handelingen aan de hand van drie afzonderlijke criteria: het voorwaardencriterium, het begrotingscriterium en het M&O criterium (Misbruik en Oneigenlijk gebruik). Voorwaardencriterium Dit criterium beoordeelt of een financiële handeling voldoet aan alle inhoudelijke voorwaarden uit wet- en regelgeving. Een WBA controle team heeft de controles uitgevoerd op twee processen, zijnde “Inkopen en betalingen” en “salarisadministratie”. Voor het toetsen van de rechtmatigheid maakt het WBA gebruik van de door de accountant aangedragen checklists en modellen voor verslaglegging. • Inkopen en betalingen De opzet van dit bedrijfsproces is geactualiseerd.
Middels een lijncontrole is in 2023 het bestaan van zogenoemde key-controls vastgesteld die daarna op effectieve werking zijn getoetst. De methode hiervoor is doorontwikkeld in 2024 en 2025.Hiervoor is een willekeurige steekproef van 10% uitgevoerd en is de checklist ingevuld. Vastgesteld is dat de gecontroleerde uitgaven zijn gedaan binnen de budgetten die in de begroting zijn opgenomen en dat het daarbij horende werkproces is gevolgd. Er zijn geen fouten geconstateerd. Er wordt op een structurele, toetsbare wijze gecontroleerd en bijgehouden welke inkopen en betalingen worden goedgekeurd en worden uitgevoerd, en of de prestatie wordt geleverd door de leverancier. • Salarisadministratie De opzet van de salarisadministratie is geactualiseerd. In samenwerking met de afdeling P&O zijn concrete controles uitgevoerd op het indiensttredingsproces en op een selectie van kostendeclaraties. Met behulp van een checklist is getoetst of de verwerking in de salarisadministratie correct en rechtmatig heeft plaats gevonden. Er zijn geen verbeterpunten geconstateerd bij P&O Bergen op Zoom. In 2025 is toegewerkt naar de implementatie van een nieuw salaris- en personeelssysteem per 1 januari 2026. Begrotingscriterium Dit criterium toetst of de lasten, baten en balansmutaties passen binnen de door het bestuur vastgestelde begroting, inclusief wijzigingen.
In 2025 was geen sprake van overschrijding van budgetten of investeringskredieten. Pagina 23 van 50 Misbruik en Oneigenlijk gebruik Dit criterium beoordeelt of de organisatie voldoende maatregelen heeft genomen om misbruik en oneigenlijk gebruik te voorkomen. In 2025 was geen sprake van misbruik en oneigenlijk gebruik. De bestaande maatregelen om dit tegen te gaan waren afdoende. De rechtmatigheidsverklaring is opgenomen aan het einde van de jaarrekening. Pagina 24 van 50 Paragraaf Wet Open Overheid (Woo) Wet open Overheid (WOO) De Wet open overheid is sinds 1 mei 2022 van kracht. De wet heeft als doel de overheid transparanter te maken en de toegankelijkheid van overheidsinformatie te verbeteren. De Woo kent drie hoofdonderdelen: • Actieve openbaarmaking • Passieve openbaarmaking (behandeling van Woo verzoeken • Verbetering van de informatiehuishouding Actieve en passieve openbaarmaking Het WBA voldoet aan alle openbaarmakingsverplichtingen die gelden per 1 november 2024. Publicaties vinden plaats in het blad gemeenschappelijke regelingen en via de website maakt het WBA de overige categorieën openbaar. De organisatiegegevens worden daarnaast regelmatig geüpdatet in het GR-register. Tot op heden heeft het WBA geen Woo-verzoeken ontvangen.
In 2025 heeft het WBA, samen met een aantal deelnemers en verbonden partijen, meegedaan met de Woo-match, geïnitieerd door het WBA en georganiseerd door de VNG. Tijdens deze middag kregen de organisaties een goed beeld over hoe zij er op dit moment voor staan en welke verbeterpunten er zijn. Voor het WBA betekende dit met name de schriftelijke vastlegging van het proces, waar wij in 2026 mee aan de slag zullen gaan. Verbetering van de informatiehuishouding Het WBA volgt het stappenplan van de VNG ter verbetering van de informatiehuishouding. De aanbevolen punten worden meegenomen in het informatiebeleids- en beheersplan dat het WBA in 2026 zal vaststellen. De belangrijkste onderdelen sluiten ook aan op de KPI eisen die gelden voor de informatievoorziening bij overheidsinstellingen. Sinds enkele jaren werkt het WBA met een concrete verbeteragenda op basis van de aanbevelingen uit het KPI-inspectierapport van de eigen informatievoorziening. Dit verbeterproces wordt geleid door de adviseur kwaliteit van het WBA, in samenwerking met onder andere de FG en de CISO. In 2025 is het nieuwe zaaksysteem volledig in gebruik genomen. Dit systeem vormt een belangrijk onderdeel van de informatiehuishouding en draagt bij aan een gestructureerde, efficiënte en controleerbare verwerking van documenten en processen.
Daarmee versterkt het WBA de borging van zowel de kwaliteit van de informatievoorziening als de naleving van wettelijke eisen, waaronder de Wet open overheid. Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) Het WBA verwerkt persoonsgegevens in het kader van haar wettelijke taken en activiteiten. Hierbij staat de bescherming van persoonsgegevens centraal. De FG van het WBA ziet toe op de naleving van de vereisten van de AVG. Aan de hand van het AVG Borgingsproduct van de Informatiebeveiligingsdienst (IBD) wordt jaarlijks beoordeeld in hoeverre de AVG wordt gewaarborgd binnen het WBA. Ook over 2025 is deze toets uitgevoerd, waarbij Pagina 25 van 50 het WBA een score van 84% behaalde. Volgens de aangepaste meting in Borgingsproduct 3.1 komt dit overeen met volwassenheidsniveau 3. Deze score geeft weer dat de processen rondom het verwerken van persoonsgegevens goed zijn ingericht en dat maatregelen voor bescherming van privacy consequent worden toegepast. Daarnaast biedt de meting inzicht in verdere verbeterpunten. De belangrijkste aandachtspunten betreffen het uitvoeren van de DPIA’s, het vaststellen van het AI beleid en het herzien van het informatiebeveiligingsbeleid. Deze zijn opgepakt door het Privacy- en Informatiebeveiligingsteam van het WBA, waarin de FG, de CISO en de adviseur kwaliteit samenwerken.
In 2025 heeft het team een geactualiseerd overzicht opgesteld van de nog te realiseren acties, met als doel de privacybescherming en informatiebeveiliging verder te versterken en de naleving van wet- en regelgeving optimaal te borgen. Daarnaast zijn nieuwe richtlijnen en beleidskaders vastgesteld ter borging van de interne privacy. Ook is het Data Protection Impact Assessment (DPIA)proces herzien en in overeenstemming gebracht met de Handreiking van de IBD. Het WBA is voorts enkele nieuwe samenwerkingen en overeenkomsten aangegaan, waarbij de vereiste verwerkersovereenkomsten zijn afgesloten. Tot slot is een start gemaakt met een structureel bewustwordingsprogramma voor medewerkers. Dit programma wordt in 2026 verder uitgewerkt en organisatiebreed uitgerold. Op deze wijze werkt het WBA continu aan verdere versterking van privacybescherming en informatiebeveiliging binnen een duurzaam en toekomstbestendig kader. Baseline Informatiebeveiliging Overheden (BIO) In 2025 zijn er geen nieuwe interne maatregelen of wijzigingen doorgevoerd ten aanzien van de BIO. Het WBA handhaafde de bestaande procedures en richtlijnen om de vertrouwelijkheid, integriteit en beschikbaarheid van informatie te waarborgen en blijft de ontwikkelingen en aanbevelingen binnen de BIO nauwgezet volgen.
De CISO houdt daarbij contact met collega- CISO’s van deelnemende gemeenten om kennis en ervaringen op het gebied van informatiebeveiliging uit te wisselen. Het Privacy- en Informatiebeveiligingsteam gaat het komende jaar weer aan de slag met de uitvoering en naleving van de BIO maatregelen. Voor 2026 staat onder andere de herziening van het informatiebeveiligingsbeleid gepland, evenals de ontwikkeling van AI-beleid. Het WBA zal hierbij de BIO-richtlijnen als uitgangspunt blijven gebruiken om de informatiebeveiliging structureel te versterken en de organisatie voor te bereiden op toekomstige uitdagingen. Pagina 26 van 50 Jaarrekening Pagina 27 van 50 Inleiding Jaarrekening 2025 Opzet van de jaarrekening Evenals in 2024 zijn aan de jaarrekening 2025 geen bijlagen toegevoegd. Desgewenst kan en wil het WBA uiteraard, op verzoek, inzage geven in alle financiële informatie. Verantwoording resultaat 2025 Met deze jaarrekening leggen wij verantwoording af over het in 2025 gevoerde financiële beheer. Het boekjaar 2025 sluit af met een saldo van € 93.545 Dit positieve saldo is met name het gevolg van lagere personeelslasten en het niet benutten van de post onvoorzien. Rechtmatigheid In 2025 voert het WBA een eigen rechtmatigheidscontrole uit. Voor de methodiek en wijze van verslaglegging wordt gebruik gemaakt van voorstellen en modellen die de accountant heeft aangereikt.
De uitkomsten van de controles leiden tot de rechtmatigheidsverklaring die in deze jaarrekening is opgenomen. Hierin zijn ook de toelichting en de verantwoording opgenomen. Ondernemerschap voor de omzetbelasting Naar aanleiding van een ingesteld boekenoverzicht over de jaren 2001 – 2005 heeft de inspectie omzetbelasting in januari 2006 geconcludeerd dat de vrijstellingsbepaling van artikel 11 lid 1 letter u van de wet omzetbelasting niet op het RAWB van toepassing is. Het RAWB maakt fiscaal gezien winst of verlies doordat de bijdrage van de deelnemers niet wordt beperkt tot het aandeel in de kosten van de exploitatie. Dat houdt in dat het RAWB belast ondernemer is voor de omzetbelasting en als gevolg daarvan alle in rekening gebrachte omzetbelasting mag verrekenen. Deze stellingname is in een brief van 28 oktober 2015 door de fiscus herbevestigd specifiek voor de nieuwe archieforganisatie WBA. Vennootschapsbelasting Vanaf 1 januari 2016 zijn ook gemeenschappelijke regelingen VPB- plichtig. Bij de oprichting van het WBA is door “Gert Vos BTW- Advies” een VPB advies uitgebracht. In dit advies is geconcludeerd dat de activiteiten van het WBA niet te kwalificeren zijn als onderneming in fiscale zin. Hoewel er de afgelopen jaren steeds sprake was van een positief resultaat, geldt nog steeds dat het WBA geen winstoogmerk kent.
Pagina 28 van 50 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2025 In onderstaande tabel is gekozen voor een compactere verantwoording van de inkomsten en uitgaven van het WBA in 2025. In de l aatste kolom wordt de afwijking tussen de gewijzigde begroting 2025 en de jaarrekening 2025 getoond. Deze afwijking leidt een jaarrekeningsaldo van € 93.545. Omschrijving Begroting 2025 Begroting na wijziging 2025 Rekening 2025 Verschil jrk tov begr. 2025 Personeelslasten 2.112.179 2.249.472 2.150.023 -99.449 Huisvestingslasten 567.795 569.403 566.148 -3.255 Exploitatielasten 420.849 382.015 382.965 950 Onvoorzien 60.000 30.000 0 -30.000 Toevoeging aan voorziening 5.245 5.245 0 -5.245 Projecten ter uitvoering beleidsvisie 0 90.731 0 -90.731 Totaal Lasten 3.166.068 3.326.866 3.099.136 -227.730 Bijdragen Deelnemers 3.073.915 3.062.125 3.062.125 0 Overige Baten 92.153 174.010 130.556 -43.454 Onttrekking aan voorziening 0 0 - 0 Totaal Baten 3.166.068 3.236.135 3.192.681 -43.454 Totaal saldo Baten en Lasten 0 -90.731 93.545 Onttrekking aan reserves 0 90.731 0 90.731 Resultaat na verwerking reserves 0 0 93.545 93.545 Pagina 29 van 50 Alleen verschillen groter dan € 10.000 of van bijzondere aard worden toegelicht. Personeelskosten Binnen de personele lasten zijn enkele verschillen zichtbaar.
De afwijking op de post salarissen en sociale lasten is te verklaren doordat alle functies begroot worden op de hoogste periodiek in de desbetreffende schaal. Hierdoor ontstaat flexibiliteit in de begroting terwijl de totale personeelskosten beheersbaar blijven. Het verschil op opleidingskosten wordt vrijwel geheel veroorzaakt door de investering die het WBA doet in het opleiden van nieuwe archiefprofessionals. Twee medewerkers zijn in 2025 gestart aan de opleiding archivistiek. De kosten hiervoor zijn €6.500 per medewerker. De overige personeelslasten betreffen onder andere reis- en verblijfskosten, personeelsbijeenkomsten, abonnementskosten en overige kosten. De afwijking ten opzichte van de begroting is verspreid over deze verschillende componenten. De inhuur van derden is significant duurder uitgevallen wegens de langdurige uitval van de archivaris van het WBA. Als gevolg hiervan is voor een groot deel van het jaar een extern archiefinspecteur ingehuurd. Huisvestingskosten De grootste afwijking op de huisvestingslasten betreft de post onderhoudskosten. Dit wordt veroorzaakt door de vrijval van de voorziening onderhoud gebouw Oudenbosch. Primitieve begroting Begrotingswijziging Jaarrekening Verschil jrk 2025 2025 2025 tov begr.
2025 Omschrijving lasten Salarissen en sociale lasten 1.918.039 2.057.582 1.874.311 -183.271 Opleidingskosten 17.153 17.339 31.722 14.383 Overige personeelskosten 46.812 47.167 63.828 16.661 Inhuur van derden 130.175 127.384 180.162 52.778 Totaal 2.112.179 2.249.472 2.150.023 -99.449 Personeel Primitieve begroting Begrotingswijziging Jaarrekening Verschil jrk 2025 2025 2025 tov begr. 2025 Omschrijving lasten Huurkosten 447.438 452.378 459.993 7.615 Energiekosten 66.040 59.103 70.213 11.110 Onderhoudskosten 36.170 39.979 -1.088 -41.067 Overige kosten 18.147 17.943 37.030 19.087 Totaal 567.795 569.403 566.148 -3.255 Huisvesting Pagina 30 van 50 Exploitatiekosten De totale exploitatiekosten zijn bij de jaarrekening bijna gelijk aan de gewijzigde begroting. Niettemin zijn er een tweetal grotere afwijkingen zichtbaar. De meest significante afwijking betreft de post accountantskosten. Als gevolg van de uitgelopen controle van de jaarrekening 2024 is een erg hoge meerwerkrekening ontvangen. Na overleg met de accountant is deze meerwerkrekening neerwaarts bijgesteld. Desalniettemin is nog steeds sprake van een aanzienlijke kostenoverschrijding. Doordat enkele zaken omtrent erfgoed pas in 2025 goed en wel op gang begonnen te komen, is hier nog niet het volledige budget benut. Ook zijn er minder doorontwikkelkosten op de website omdat de oplevering op zich laat wachten.
Vooralsnog vallen reguliere ontwikkelkosten van de website onder de projecten ter uitvoering beleidsvisie. De overige kosten binnen de exploitatie zijn hoger uitgevallen door onder andere de digitaliseringskosten van de laatste batch foto’s van persfotografen Thom van Amsterdam en Ben Steffen. Projecten ter uitvoering beleidsvisie In 2025 kende het WBA enkel het websiteproject. Dit project heeft helaas wederom vertraging opgelopen. Onvoorzien De post onvoorzien is bedoeld als ‘buffer’ om eventuele onvoorziene tegenslagen op te vangen. In 2025 zijn geen kosten geboekt onder de post onvoorzien. Alle in 2025 gemaakte kosten zijn gedekt uit de daarvoor bestemde budgetten. Baten De baten van het WBA zijn iets lager uitgevallen dan begroot. Dit heeft deels te maken met een correctie op de baten uit verhuur van de gemeente Zundert. Omdat de kosten van het depot aan het Wilhelminaveld lager uitvielen dan begroot, is ook de doorbelasting van de kosten aan het Markiezenhof lager. Onttrekking aan reserves Doordat de ontwikkeling van de nieuwe website vertraging heeft opgelopen, heeft de hiervoor beoogde onttrekking aan de reserve niet plaatsgevonden. Primitieve begroting Begrotingswijziging Jaarrekening Verschil jrk 2025 2025 2025 tov begr.
2025 Omschrijving lasten Software & Hardware 146.010 145.199 136.071 -9.128 Communicatie, internet & abonnementen 161.439 148.613 125.750 -22.863 Accountantskosten 16.725 16.906 40.407 23.501 Overige kosten 96.675 71.297 80.737 9.440 Totaal 420.849 382.015 382.965 950 Exploitatie Pagina 31 van 50 Overzicht van incidentele baten en lasten Met het oog op een grote uitstroom van opgeleide archiefmedewerkers en archivarissen is ervoor gekozen om te investeren in een opleiding archivistiek voor twee medewerkers. Voor de functie coördinator erfgoedverhalen is een subsidie verstrekt door de Mastboom - Brosens Stichting Incidentele baten en lasten lasten baten lasten baten lasten baten Programma archiefbeheer Archiefopleiding 0 0 0 0 13.000 0 Subsidie erfgoedmedewerker 0 0 0 50.000 0 50.000 Totaal 0 0 0 50.000 13.000 50.000 Begroting 2025 Begroting na wijziging 2025 Realisatie 2025 Pagina 32 van 50 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling Inleiding Onderstaande samenvatting van de grondslagen, waarop de financiële verslaglegging is gebaseerd, is bedoeld als leidraad voor een juiste interpretatie van de financiële overzichten.
De jaarrekening is opgesteld met inachtneming van de voorschriften zoals opgenomen in het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de verordening ex artikel 212 Gemeentewet, waarin door het algemeen bestuur op 10 juli 2023 de uitgangspunten voor het financiële beleid, alsmede de regels voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie zijn vastgesteld. Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening Waardering van passiva en activa alsmede de bepaling van het resultaat vinden in principe plaats op basis van historische kosten. Activa en passiva zijn opgenomen tegen nominale waarde, tenzij in deze grondslagen anders is vermeld. Baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben, onverschillig of zij tot inkomsten of uitgaven in dat jaar hebben geleid. Baten en lasten, worden daarbij verantwoord tot hun brutobedrag. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar worden genomen als zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Als gevolg van het formele verbod op het opnemen van voorzieningen c.q.
schulden uit hoofde van jaarlijks terugkerende arbeid gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume, worden sommige personele lasten verantwoord in het jaar dat uitbetaling plaats vindt. Voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume wordt dan ook geen voorziening getroffen of op andere wijze een verplichting opgenomen. Daarbij moet worden gedacht aan overlopende vakantiegeld- en (spaar)verlofaanspraken. Algemene grondslagen voor de Rechtmatigheidsverantwoording De in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op basis van de kaders zoals besloten in de financiële verordening en op basis van de kadernota rechtmatigheid 2024. Dat betekent dat: - De rechtmatigheidsverantwoording toeziet op de financiële rechtmatigheid van baten, lasten, balansmutaties, alsmede de baten en lasten inzake de specifieke uitkeringen op grond van art.
17 Financiële- verhoudingswet; - De financiële rechtmatigheid waaronder het voorwaardencriterium, het begrotingscriterium en het misbruik & oneigenlijk gebruik criterium omvat: Pagina 33 van 50 o Voor het voorwaardencriterium bestaat de norm uit het normenkader zoals op 19 november 2025 door het algemeen bestuur voorlopig is vastgesteld; o Voor het begrotingscriterium geldt dat alle overschrijdingen van lasten en investeringskredieten onrechtmatig zijn, waarbij voor een aantal scenario’s in de financiële verordening is beschreven wanneer deze overschrijdingen acceptabel zijn. Voor over- en onderscheidingen van baten, onderschrijdingen van lasten en onderschrijdingen van investeringskredieten geldt dat deze als onrechtmatig zijn aangemerkt indien ze niet tijdig aan de raad zijn gemeld. o Ten aanzien van het M&O (misbruik en oneigenlijk gebruik) criterium is de notitie in het Controleprotocol 2025 over M&O van onze organisatie leidend bij het voorkomen en opsporen van misbruik en oneigenlijk gebruik. Omdat alleen bij misbruik sprake is van een onrechtmatigheid zijn eventuele gevallen van misbruik (mits cumulatief met andere fouten of onduidelijkheden boven de verantwoordingsgrens) opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording.
- De rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld binnen de kaders van de Kadernota rechtmatigheid 2025 van de Commissie BBV alsmede onze eigen financiële verordeningen. Dit betekent dat: o Een goedkeuringstolerantie van 2%, zijnde € 66.500; o Een verantwoordingsgrens van 1 % (zijnde € 33.250) is gehanteerd waarboven cumulatieve fouten en onduidelijkheden in de rechtmatigheidsverantwoording worden opgenomen; o Een rapporteringstolerantie van 0,5% (zijnde € 16.600) is gehanteerd waarboven fouten en onduidelijkheden in de paragraaf bedrijfsvoering worden opgenomen. Pagina 34 van 50 Balans Vaste activa Materiële vaste activa Materiële vaste activa zijn fysiek aanwezige activa. Het BBV kent de volgende soorten materiële vaste activa: • investeringen met een economisch nut; • investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven; • investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut. Investeringen hebben een economisch nut indien ze verhandelbaar zijn en/of indien ze kunnen bijdragen aan het genereren van middelen. Conform de Nota Investeren en Afschrijven 2023 worden investeringen in vaste activa onder de € 10.000 niet geactiveerd.
Investeringen tussen € 10.000 en € 25.000 kunnen worden geactiveerd wanneer het algemeen bestuur hiertoe besluit en investeringen vanaf € 25.000 worden altijd geactiveerd en behoeven geen bestuursbesluit. Alle materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de oorspronkelijke verkrijgingsprijs (de inkoopprijs en de bijkomende kosten) of vervaardigingsprijs (de aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige directe kosten (waaronder overheadkosten), verminderd met de ontvangen subsidies en bijdragen die direct gerelateerd zijn aan het actief, de jaarlijkse afschrijvingslasten en afwaarderingen wegens duurzame waardeverminderingen. Duurzame waardeverminderingen van vaste activa worden onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar in aanmerking genomen. De op de oorspronkelijke verkrijgings- of vervaardigingsprijs toegepaste jaarlijkse afschrijvingen corresponderen met een stelsel dat is afgestemd op de verwachte toekomstige gebruiksduur (kortste van de geschatte economische levensduur óf technische gebruiksduur) van de geactiveerde objecten en voorzieningen. De gehanteerde afschrijvingstermijnen zijn opgenomen in de Nota Investeren en Afschrijven, zoals vastgesteld door het algemeen bestuur in haar vergadering van 10 juli 2023. De afschrijvingen worden berekend volgens de lineaire methode en starten in het eerste jaar na investering.
Afschrijvingen geschieden daarnaast onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar. Alle huidige investeringen en bijbehorende afschrijvingen voldoen aan de gestelde maximale afschrijvingstermijnen De gehanteerde afschrijvingstermijnen van bestaande investeringen bedragen in jaren: Meubilair Koetshuis 15 jaar lineair Elektronische aandrijving archiefstellingen 10 jaar lineair Hardware kantoorautomatisering 6 jaar lineair Laptops 3 jaar lineair Pagina 35 van 50 Vlottende activa Vorderingen en overlopende posten De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Liquide middelen De liquide middelen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Overlopende activa De overlopende activa zijn gewaardeerd tegen nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid wordt een voorziening in mindering gebracht. Deze voorziening wordt statisch bepaald. Vaste passiva Eigen vermogen Reserves maken, samen met het gerealiseerde resultaat, deel uit van het eigen vermogen. Onderscheid wordt gemaakt tussen de algemene reserve en de bestemmingsreserves. Bestemmingsreserves omvatten reserves waaraan een specifieke bestemming is gegeven. Het eigen vermogen kent geen waarderingsgrondslag. Feitelijk vormt het eigen vermogen een resultante van alle overige in de balans opgenomen posten die wel een eigen waarderingsgrondslag kennen.
Vreemd vermogen Voorzieningen Voorzieningen worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. Voorzieningen worden op grond van artikel 44 BBV gevormd wegens: • Verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te schatten is. • Bestaande risico’s op balansdatum ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs te schatten is. • Kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren. • De bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing wordt geheven. Voorzieningen worden niet gevormd voor jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume. Langlopende schulden Langlopende schulden betreffen de vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer. Deze gewaardeerd tegen de nominale waarde verminderd met gedane aflossingen. Vlottende passiva De vlottende passiva betreffen de kortlopende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar en worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. Pagina 36 van 50 Balans per 31 december 2025
Toelichting op de balans Activa Materiële vaste activa Afschrijvingstermijn | Boekwaarde | Investeringen | Afschrijvingen | Desinvesteringen | Boekwaarde 01-01-2025 | 31-12-2025 Meubilair | 15 jaar lineair | 28.000 | - | 4.000 | - | 24.000 Elektronische aandrijving archiefsysteem | 10 jaar lineair | 24.453 | - | 4.891 | - | 19.562 Laptops | 3 jaar lineair | 7.495 | - | 7.495 | - | - Hardware kantoorautomatisering | 6 jaar lineair | 29.077 | - | 7.269 | - | 21.808 Boekscanner | 6 jaar lineair | 15.149 | - | 3.788 | - | 11.361 Totaal | 104.174 | - | 27.443 | - | 76.731 Vlottende activa Uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar Pagina 37 van 50 Vordering op rijksschatkist In 2025 voldeed het WBA aan de gestelde voorwaarden voor schatkistbankieren. In de praktijk betekent dit dat er tijdig wordt afgeroomd naar de schatkistrekening van de gemeente Bergen op Zoom en dat daardoor het gemiddeld bedrag aan liquide middelen per kwartaal onder de limiet van € 1.000.000 blijft. Ultimo 2025 had het WBA een tegoed van € 350.000 op de schatkistrekening.