presentatie themabijeenkomst watrer 5okt 2023

Themaraad Water & Klimaatadaptatie Water als verbinder 5 oktober 2023

Welkom door Jeffrey!

Aanleiding

80% van budget klimaatadaptatie = GWP

Beleid (raadsbesluit)

Uitvoeringsagenda (collegebesluit)

Niet starten, maar (met focus op knelpunten) verder werken…

Niet starten, maar (met groenere focus) verder werken…

Stappen zetten voor Lange Termijn 2050

Deltabeslissing: Nederland klimaatbestendig 2050

Areaal met beheer en onderhoud op orde

Bijdrage aan bouwen van Sterke Dorpen

Raakvlakken met beleidsvelden Groen

Ontharden Biodiversiteit Groene schoolpleinen

Convenant droogte, waterbesparing

Grond- en drinkwater

GWP Energie transitie

Energieneutrale gemalen Waardevol Water Duurzaamheidsvisie

Oppervlaktewater

UP klimaatadaptatie

Water Bodem Sturend Beekherstel Waterbeheerplan

Nieuwbouw Kavelpaspoort maatlat

Werk-met-werk maken, vervangingspiek riool

Openbare Ruimte

Bestendig Ontwikkelen

Agenda voor vanavond (Chiel) 1. Water en Bodem sturend, beeken kreekherstel

2. Droogte, drinkwater

3. Riool, Klimaatadaptatie, R.O.

Water en Bodem Sturend

Huidig systeem

Toekomstig systeem

Watertransitiekaart Legenda • Geel: ruggen • Groen: flanken • Paars: beekdalen • Oranje: polders Toelichting

•

Water- en bodemsysteem als onderling samenhangende watersysteem-eenheden uitgewerkt (ruggen, flanken, beekdalen, polders)

•

Kern is om de (grond)watermachine weer werkend te krijgen: grondwatervoorraden in balans, kwelstromen op gang (op regionale schaal).

•

Streefbeeld gaat uit van 100% optimalisatie van de natuurlijke hydrologische werking van het water- en bodemsysteem op regionale schaal op de lange termijn, met 2050 als zichtjaar.

•

Uitwerking in gebiedsprocessen

Basisprincipes voor gebiedsprocessen •

De grondwatermachine met bijbehorende kwelstromen moet hersteld worden.

•

Systeem en beheer omvormen naar water vasthouden en infiltratie ter plekke. Alleen bij piekbuien wordt overtollig hemelwater afgevoerd.

•

We maximaliseren de schone voorraad grond- en oppervlaktewater.

•

Schoon water moet schoon blijven.

•

Verdere belasting van het systeem met verontreinigende stoffen moet worden voorkomen.

•

Grondgebruik volgt peil.

Beekherstel Heiloop

(Toekomstige) Projecten van Waterschap Brabantse Delta in Woensdrecht

• Stuwen in A-Watergangen • Water tussen Wal en Schelde • Bodem-up • Schoon water voor Brabant • Eco-hydrologische studie • Studie water vasthouden in: Calfvense bosloop, Bleekloop-Zoom en Rijnwaterloop.

Water en klimaatadaptatie …in relatie tot grond- en drinkwater • De Brabantse Wal • Geologie en grondwater

Droogteagenda 2040 voor Brabant • Extreme neerslag en verdroging • Grondwaterconvenant 2021-2027 • Adviesrapport “Zonder water, geen later” • Hemelwater bergen op eigen terrein • Afkoppelen, voorkeursvolgorde vasthouden-bergen-afvoeren • NK Tegelwippen

Waterbesparing • Drinkwater wordt schaarser • Campagnes Zuinig omgaan met water • Geen drinkwater verspillen • Waterbesparende kraan • Voor de tuin water uit de regenton

Drinkwaterbereiding • Huijbergen en Ossendrecht grondwaterzuivering • Artikel 7.2 KRW: geen achteruitgang water kwaliteit voor menselijke consumptie, geen aanvullende zuivering

Grondwaterbeschermingsgebieden • Beschermen grondwater • Aanpakken riool overstorten • Foutaansluitingen riolering opsporen • Zorgvuldig met warmte-koude opslag (WKO) systemen • Bodemverontreinigingen opsporen en saneren • Ruimtelijke ordening: voorkomen af- en uitspoeling gewasbeschermingsmiddelen in grondwaterbeschermingsgebieden

Projecten en maatregelen - productie • Omzetten industrie van grondwater naar Maaswater • Optimaliseren spoelwaterhergebruik • Infiltreren restant spoel- en inloopwater • Leveringszekerheid/ aanvullende bronnen: • Extra opjagers & verzwaring leidingen t.b.v. maximaliseren watertransport van de Biesbosch naar het zuiden • Nieuwe drinkwaterproductielocatie nabij Goes • Preverkenning Volkerak-Zoommeer

Projecten en maatregelen - natuur • Convenant Brabantse Wal • Aanvoer extra water naar de Groote Meer en de Kleine Meer • Omvormen landbouwgrond naar natuur t.b.v. waterkwaliteit • Regionale herstelprojecten Eiland, Blikloop, Heiloop, Jagersrust, Moseven • Ecohydrologische studie

• Beheerplan waterwingebieden Brabantse Wal 2022-2034, klimaatbestendig natuurgebied

Wat is het GWP 2024-2027? (1/3)

2023

Stappen voor 2024-2027

2050

Wat is het GWP 2024-2027? (2/3) Wat wel op rioolheffing?

Wat niet op rioolheffing?

Rioolvervanging Kolkenzuigen Riool reinigen

Geveltuinen Deel straatvegen t.b.v. goten (afvoer water op straat)

Plaatsen lichtmasten Herinrichting straten Schaduwdoeken

Ontharden straten Stuw plaatsen in B-watergang Bomen vervangen als door riool dood

Tegelwippen

Aanplanten bomen

Beplanting retentievoorziening

Straatmeubilair Sloten aanpassen

Wat is het GWP 2024-2027? (3/3) Instandhouding Beheren efficiënte en effectieve werking Periodieke inspecties kwaliteit Onderhoud n.a.v. inspecties

Foutaansluitingen vuil/schoonwater

Periodiek onderhoud gemalen, BBB’s en pompunits

Meten & Monitoren

Doorontwikkeling (Klimaatadaptatie) Waardevol water (energietransitie) Knelpunten aanpakken Investeringen openbare ruimte Samenwerken in de regio Gebiedsprocessen / NDA-GGA-ZWD Afkoppelen hemelwater Bodem en water sturend

Subsidieregeling klimaatadaptatie (groen en blauw)

Juridische verankering

Huidige situatie instandhouding • Beheer & onderhoud t.b.v. kwaliteit en functioneren • Vervangen (oud) gemengd stelsel voor gescheiden stelsel • Vervangen op basis van inspecties en actuele knelpunten

Huidige situatie instandhouding • Helft riolering tussen 40 en 60 jaar oud • Afvangen vervangingspiek in riolering

Knelpunten in beeld

Huidige situatie doorontwikkeling (Klimaatadaptatie) • Knelpunten in beeld • Benutten koppelkansen klimaatadaptatie • Bijdragen andere thema’s zoals droogte, hittestress en biodiversiteit Met de klok mee: van overlast naar oplossing

Huidige situatie doorontwikkeling aan de hand van stresstest

Knelpunten in beeld

Benutten van koppelkansen en bijdrage andere thema’s Wateroverlast verminderen Water infiltreren tegen droogte Meer groen tegen hitte Waarde van de openbare ruimte omhoog Leefbaarheid omgeving omhoog

Doeltreffende maatregelen

Wat gaan we nu eerst doen? • We blijven werken aan onze zorgplichten • We gaan werken aan 4 speerpunten • Samenwerken in de regio

1: (doorgaan met) werken aan klimaatbestendigheid

2: een goede balans tussen bebouwd en landelijk gebied

3: werken aan waardevol water

4: databeheer op orde

Speerpunt 4: Databeheer op orde • Beheren op basis van datasysteem • Up-to-date datasysteem door digitaliseren revisies • Gegevens betrouwbaar en direct beschikbaar • Doelstelling + data = knelpunten

Speerpunt 3: Werken aan waardevol water

AFVALWATER SYSTEEM ENERGIE NEUTRAAL

ONDERDEEL EU GREEN DEAL 2040

HERGEBRUIKEN ENERGIE EN STOFFEN

HERGEBRUIKEN EFFLUENT ZUIVERING MET WATERSCHAP

Speerpunt 2:

Een goede waterbalans tussen bebouwd en landelijk gebied

Zoetwater voorraad onder druk Droogvallen van natuur op hoge zandgronden Ophogen van peilen in landelijk gebied Afkoppelen van hemelwater in bebouwd gebied Meer water vasthouden bovenop de Brabantse Wal Verhogen van water beleving en excellente leefomgeving in sterke dorpen

Speerpunt 1: (doorgaan met) Werken aan klimaatbestendigheid • Opstellen juridisch kader groen & blauw • Inrichten subsidieregeling afkoppelen en groene daken • Betrekken particuliere eigenaren

En hoe komt dat eruit te zien?

En hoe komt dat eruit te zien?

En hoe komt dat eruit te zien?

Samenwerken in de regio (Rutger) • Water- en klimaatkring West • Gebiedsgerichte aanpak Brabantse Wal • Afkoppelen Aviolanda • Afkoppelen vliegbasis Woensdrecht • Verstedelijkingstrategie en RIA

Gebiedsgerichte aanpak Brabantse Wal

Gebiedsgerichte aanpak Brabantse Wal • Opgaven landbouw, natuur en water onlosmakelijk met elkaar én met de andere opgaven verbonden • Water en bodem sturend: niet alles kan overal • Herstel van het hydrologisch systeem • Overzicht vele projecten, processen en samenwerkingsverbanden • Gezamenlijke verantwoordelijkheid, gezamenlijke strategie

Integraliteit & meekoppelkansen • Van sectorale benadering naar integrale benadering • Werk met werk maken, opgaven stapelen • Landelijke puzzel vertaald naar lokale schaal (BPLG  NPLG) • NDA opgaven • Sterke dorpen met excellente leefbaarheid

Afkoppelen Aviolanda

Afkoppelen vliegbasis Woensdrecht

Verstedelijkingstrategie en RIA • Een verzameling van investeringsopgaves uit verschillende disciplines • Groen en blauw ook hier op de agenda • Stimuleren van klimaat adaptief inrichten • Stad, dorp en landelijk gebied als spons • Natuur inclusief bouwen • Ontwikkeling van bio-based economy

Raakvlakken met beleidsvelden (Jeffrey) Groen

Ontharden Biodiversiteit Groene schoolpleinen

Convenant droogte, waterbesparing

Grond- en drinkwater

GWP Energie transitie

Energieneutrale gemalen Waardevol Water Duurzaamheidsvisie

Oppervlaktewater

UP klimaatadaptatie

Water Bodem Sturend Beekherstel Waterbeheerplan

Nieuwbouw Kavelpaspoort maatlat

Werk-met-werk maken, vervangingspiek riool

Openbare Ruimte

Bestendig Ontwikkelen

Waar staan we na deze planperiode?

• IPCC rapport • Veranderd klimaat • Excellent wonen in sterke dorpen • Blijvende zorgplicht en vervangingstermijnen • Doorgaan met beheren, onderhouden en verbeteren

In gesprek met de raad