Jaarstukken 2023 (was getekend)
Tekst van het document
Jaarstukken 2023 3 juli 2024
2
Jaarstukken 2023
Inhoudsopgave ALGEMEEN ................................................................................................................................... 5 SAMENVATTING ............................................................................................................................... 6 PROGRAMMA 1. SOCIAAL DOMEIN............................................................................................. 10 1.1 SOCIALE VEERKRACHT ................................................................................................................. 12 1.2 INTEGRALE TOEGANG SOCIAAL DOMEIN.......................................................................................... 14 1.3 WERK EN INKOMEN ................................................................................................................... 16 1.4 MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING ............................................................................................ 20 1.5 ZORG VOOR JEUGD EN SOCIALE VEILIGHEID ..................................................................................... 23 1.6 GEZONDHEID EN SPORT .............................................................................................................. 26 1.7 ONDERWIJS .............................................................................................................................
29 1.8 INDICATOREN ........................................................................................................................... 33 PROGRAMMA 2. RUIMTE ........................................................................................................... 40 2.1 RUIMTELIJKE ORDENING EN BOUWZAKEN ........................................................................................ 41 2.2 GRONDBELEID .......................................................................................................................... 44 2.3 RECREATIE EN TOERISME ............................................................................................................. 47 2.4 SPORT EN EVENEMENTEN ............................................................................................................ 50 2.5 INDICATOREN ........................................................................................................................... 52 PROGRAMMA 3. LEEFOMGEVING ............................................................................................... 54 3.1 LANDSCHAP EN NATUUR ............................................................................................................. 55 3.2 MILIEU EN DUURZAAMHEID .........................................................................................................
57 3.3 BEHEER OPENBAAR GEBIED .......................................................................................................... 59 3.4 VERKEER EN VERVOER ................................................................................................................ 62 3.5 MONUMENTEN EN CULTUUR ........................................................................................................ 64 3.6 BURGER- EN OVERHEIDSPARTICIPATIE............................................................................................. 65 3.7 GEMEENTELIJKE GEBOUWEN EN ACCOMMODATIES ............................................................................ 67 3.8 INDICATOREN ........................................................................................................................... 69 PROGRAMMA 4. ECONOMIE....................................................................................................... 70 4.1 WERKGELEGENHEID ................................................................................................................... 71 4.2 MIDDENSTAND EN WINKELGEBIEDEN ............................................................................................. 73 4.4 AFVALINZAMELING ....................................................................................................................
74 4.5 AVIOLANDA ............................................................................................................................. 76 4.6 INDICATOREN ........................................................................................................................... 78 PROGRAMMA 5. BESTUURSKRACHT ........................................................................................... 83 5.1 OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID .................................................................................................... 84 5.2 HANDHAVING .......................................................................................................................... 87 5.3 DIENSTVERLENING EN BURGERZAKEN ............................................................................................. 89 5.4 SAMENWERKEN EN BESTUREN ...................................................................................................... 91 5.5 FINANCIËN .............................................................................................................................. 93 Jaarstukken 2023
3
5.6 BELASTINGEN EN HEFFINGEN ........................................................................................................ 96 5.7 INFORMATIEVOORZIENING EN AUTOMATISERING .............................................................................. 97 5.8 OVERHEAD ............................................................................................................................ 100 5.9 PERSONEEL EN ORGANISATIE ...................................................................................................... 102 5.10 COMMUNICATIE.................................................................................................................... 104 5.11 JURIDISCHE ZAKEN ................................................................................................................. 106 5.12 INDICATOREN ....................................................................................................................... 107 PARAGRAFEN ........................................................................................................................... 114 PARAGRAAF 1 OPGAVEN ................................................................................................................ 115 PARAGRAAF 2 LOKALE HEFFINGEN ....................................................................................................
120 PARAGRAAF 3 WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING ............................................................... 133 PARAGRAAF 4 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN ................................................................................. 140 PARAGRAAF 5 FINANCIERING .......................................................................................................... 146 PARAGRAAF 6 BEDRIJFSVOERING ..................................................................................................... 151 PARAGRAAF 7 VERBONDEN PARTIJEN ................................................................................................ 158 PARAGRAAF 8 GRONDBELEID .......................................................................................................... 168 PARAGRAAF 9 WET OPEN OVERHEID ................................................................................................ 174 JAARREKENING 2023 ................................................................................................................ 176 BALANS PER 31 DECEMBER 2023 ..................................................................................................... 177 TOELICHTING OP DE BALANS ............................................................................................................
180 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN IN DE JAARREKENING ........................................................................ 205 ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN ....................................................................................................... 210 BEDRAG VAN HEFFING VOOR DE VENNOOTSCHAPSBELASTING .................................................................. 213 TOEVOEGINGEN EN ONTTREKKINGEN AAN RESERVES .............................................................................. 214 OVERZICHT VAN DE AANWENDING VAN HET BEDRAG VOOR ONVOORZIEN ................................................... 216 OVERZICHT VAN DE INCIDENTELE BATEN EN LASTEN PER PROGRAMMA ....................................................... 217 OVERZICHT VAN STRUCTURELE TOEVOEGINGEN EN ONTTREKKINGEN AAN RESERVES ...................................... 225 WET NORMERING TOPINKOMENS .................................................................................................... 226 RECHTMATIGHEIDSVERANTWOORDING .............................................................................................. 228 VERANTWOORDINGSINFORMATIE OVER SPECIFIEKE UITKERINGEN ............................................................. 230 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN NAAR TAAKVELDEN ..........................................................................
252 CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT .............................................................. 258 OVERZICHT LOPENDE INVESTERINGEN ................................................................................................ 259 BIJLAGEN ................................................................................................................................. 285 A. SUBSIDIEOVERZICHT .................................................................................................................. 286 B. OMBUIGINGSOPDRACHT BEDRIJFSVOERING ..................................................................................... 287 C. STAND VAN ZAKEN REKENKAMER .................................................................................................. 289 D. AFKORTINGENLIJST ................................................................................................................... 292
4
Jaarstukken 2023
Algemeen
Jaarstukken 2023
5
Samenvatting Leeswijzer Gebaseerd op de programmabegroting 2023 legt het college met deze jaarstukken 2023 verantwoording af over realisatie van de gestelde doelen en financiële kaders binnen de vijf programma's en hun producten. Op programmaniveau beschrijven we de stand van zaken per 31 december 2023 en verantwoorden we de daarmee samenhangende totale baten en lasten. Op productniveau laten we zien welke resultaten we hebben gerealiseerd, wat we hebben gedaan en welke middelen we hebben ingezet. Op grond van de regeling van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 24 maart 2016 tot vaststelling van de beleidsindicatoren die door gemeenten in de programma’s en programmaverantwoording worden opgenomen, geven wij u aan het eind van ieder programma inzicht in de verplichte indicatoren. Onderstaand treft u een samenvatting per programma aan waarin de belangrijkste ontwikkelingen worden benoemd. Vervolgens laten we zien hoe het exploitatieresultaat tot stand komt. Programma 1 Sociaal Domein Ontheemden en energietoeslag De oorlog in Oekraïne, die in februari 2022 begon, heeft geleid tot een toestroom van vluchtelingen, ook naar onze gemeente. Deze nieuwe inwoners zijn ook in 2023 adequaat opgevangen en alle partners hebben samengewerkt om de benodigde voorzieningen te bieden.
De oorlog in Oekraïne heeft een energiecrisis veroorzaakt die ook in 2023 heeft geleid tot hoge inflatie en sterk gestegen energieprijzen. In samenwerking met de Intergemeentelijke Sociale Dienst zijn ook in 2023 energietoeslagen uitgekeerd om huishoudens met een laag inkomen te ondersteunen bij het betalen van hun energierekening. Naast de opvang van Oekraïense vluchtelingen zijn er ook vluchtelingen opgevangen die wachten op hun asielprocedure. In onze gemeente is in 2022 in eerste instantie een crisis noodopvang opgezet en vervolgens een tijdelijke opvang. Deze is in 2023 voortgezet. VraagWijzer Gemeente Woensdrecht wil de samenredzaamheid van inwoners vergroten, gezond leven bevorderen en de eigen regie van inwoners verstevigen. Dit wordt de beweging naar het voorliggend veld genoemd, anders geformuleerd ‘van zorgen voor, naar zorgen dat’. Die beweging vraagt om een ander samenspel tussen inwoners, partijen actief in de gemeente en de gemeentelijke organisatie zelf. Een samenspel dat zich kenmerkt door onderlinge interactie, wederkerigheid en verbinding. Dit vraagt om andere samenwerkingsverbanden, andere processen, andere rollen en andere samenwerkingsafspraken. Binnen het project VraagWijzer Woensdrecht wordt dit samenspel verder uitgewerkt. In 2023 is een projectleider aangesteld die aan de slag is gegaan met het verzamelen van alle benodigde informatie.
In 2024 krijgt dit project een vervolg.
6
Jaarstukken 2023
GALA Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) is in 2023 gesloten als middel van het Integraal Zorgakkoord (IZA) dat in september 2022 is ondertekend. Met het Gezond en Actief leven Akkoord (GALA) wordt gebouwd aan het fundament voor een gerichte lokale en regionale aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en sociale basis. Vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid worden afspraken gemaakt tussen rijksoverheid, gemeenten en zorgverzekeraars. Daarbij worden de schotten doorbroken en wordt domein overstijgend gewerkt vanuit samenhang om zo bij te dragen aan de beweging naar ‘de voorkant’ waarin een gezonde samenleving centraal staat. Deze landelijke beweging sluit aan bij de beweging welke wij lokaal ook al hebben ingezet. Zo is de gemeente Woensdrecht reeds regionaal aangesloten bij het traject grip op kwetsbaarheid die dezelfde beweging ondersteunt. Programma 2. Ruimte In 2023 is de gemeentelijke organisatie in gereedheid gebracht met oog op inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024. Alle deelprocessen in het kader van het werken met de Omgevingswet zijn ingericht en de Omgevingsvisie is vastgesteld. De raadscommissie is ingesteld en de intake en de omgevingstafel zijn ingericht en inmiddels allemaal operationeel. Naast de voorbereidingen van de Omgevingswet zijn er tal van ruimtelijke initiatieven via de Wro in procedure gebracht en afgerond.
De woningbouwplanning is geactualiseerd, waarbij de komende 5 jaar een impuls gegeven wordt aan de woningbouwproductie in de verschillende kernen. In 2023 zijn we het jaar begonnen met het WK veldrijden, een uiterst succesvol evenement dat meer dan 40.000 bezoekers trok. De jaarlijkse wielerrondes zijn ondertussen bekende en locaal goed bezochte evenementen in de kernen. In Hoogerheide vond een verlichte optocht plaats. Een mooie toevoeging dit jaar aan de wielerkalender was de Fokker Slag om Woensdrecht, waarbij Aviolanda diende als startlocatie. De traditie van de sluitingsprijs in Putte werd voortgezet net zoals de gezinsfietstocht. Inwoners konden wederom genieten van schaatspret op de ijsbaan in Hoogerheide. In 2023 is gestart met buitensportaccommodaties.
de uitvoering van de Meerjarenonderhoudsplanning (MJOP)
Programma 3. Leefomgeving Wij geven succesvol invulling aan de ambities en doelstellingen die zijn geformuleerd in de Regionale Energie Strategie (RES). Met de vergunning van vier zonneparken en een windpark voldoen wij ruimschoots aan de doelstellingen voor onze gemeente in de RES. Bij ingebruikname van de zonneparken zal een afdracht plaatsvinden in een te vormen gemeentelijk duurzaamheidsfonds. De gelden worden ingezet om doelstellingen en ambities uit onze duurzaamheidsvisie uit te voeren. Wij geven uitvoering aan de ambities zoals opgenomen in de vastgestelde Warmtevisie die in beeld brengt hoe we in Woensdrecht stapsgewijs de woningen van het gas af kunnen halen. Woningeigenaren zijn met energievouchers gestimuleerd om kleine energiebesparende maatregelen door te voeren. In 2023 zijn er energiecoaches aan de slag gegaan om inwoners te adviseren en er is sinds 2023 een klusbus actief die gericht is op realisatie van energie beperkende maatregelen bij inwoners met een smalle beurs.
Jaarstukken 2023
7
Het beheer van het openbaar gebied was in 2023 op orde en voldeed merendeels aan de kwaliteit die door de raad is vastgesteld. Het niveau van het straatwerk in de gebieden met kwalificatie niveau A is niet overal gehaald ten gevolge van bouwwerkzaamheden op aangrenzende percelen, het effect van de vervanging van nutsvoorzieningen en de aanleg van glasvezel. Zodra de betreffende wegvakken voor onderhoud in aanmerking komen, wordt het afgesproken kwaliteitsniveau hersteld. Het Beleidsplan Wegen en het Beleid Openbare Verlichting zijn herijkt en in 2023 door de raad vastgesteld. Er is een subsidie ontvangen om een visie te maken gericht op de ontwikkeling van het religieus erfgoed in de gemeente. De erfgoedvisie en de kerkenvisie zijn beide in 2023 vastgesteld door de gemeenteraad. De gemeenteraad heeft in 2023 ingestemd met de nota verduurzaming gemeentelijk vastgoed 20232030 voor gemeentelijke gebouwen, brandweerkazernes, MFC en verenigingsgebouwen. De uitvoering wordt gefaseerd uitgevoerd volgens het uitvoeringsprogramma in combinatie met het uitvoeringsprogramma voor groot onderhoud. Programma 4. Economie In 2023 zijn er kwartaaloverleggen geweest met de ondernemersverenigingen en de bedrijvenvereniging ZuidWestHoek.
In 2023 heeft de provincie programmastatus verleend voor het gezamenlijke strategische bedrijventerrein Brabantse Wal (Reinierpolder III langs de A4 bij Steenbergen). Omdat dit bedrijventerrein onderdeel is van een grotere gebiedsontwikkeling aldaar, neemt Steenbergen de ontwikkeling in eigen hand. De drie Brabantse Wal gemeenten blijven wel samenwerken op de invulling en uitgifte van het bedrijventerrein omdat hier programmeringsafspraken liggen die aansluiten op de sectoren Agrofood, Biobased en (aerospace) Maintenance. Voor Driehoeven III waaraan al in 2022 programmastatus is toegekend is de planologische procedure gestart. Op Business Park Aviolanda is de Wide-body hangar gerealiseerd. Nadat in 2022 samen met de partners de Human Capital Agenda is herijkt, is er onderzoek gedaan naar welke vestigingsfactoren kunnen bijdragen aan de aantrekkelijkheid van het cluster voor werken, studeren en verblijven. Deze maken onderdeel uit van het in 2023 vastgestelde businessplan. Met defensie wordt gezamenlijk ingezet op civiel-militaire samenwerking voor het gehele cluster op onder meer het gebied van onderhoud, opleidingen, huisvesting, bereikbaarheid en campusontwikkeling. Programma 5.
Bestuurskracht Naast, de opvang van Oekraïense vluchtelingen en de inrichting van een tijdelijke gemeentelijke opvang, kunnen we constateren dat we, ondanks dat mensen en middelen in eerste instantie zijn ingezet voor de crises en onverwachte gebeurtenissen, onze reguliere taken veelal hebben kunnen uitvoeren. De dynamiek op de arbeidsmarkt is groot. Ondanks deze dynamiek slagen wij er goed in om vacatures in te vullen. Personele knelpunten konden worden opgelost door een beroep te doen op de reserve personele veerkracht zodat de personele kosten beheersbaar blijven. Voor wat betreft openbare orde en veiligheid vergroten we de weerbaarheid op het gebied van cybercrime, hebben we aandacht voor actiegerichte aanpak van ondermijning en sluiten we aan bij landelijke of regionale campagnes. We optimaliseren continu onze dienstverlening en gaan mee in de
8
Jaarstukken 2023
technologische ontwikkelingen en veranderende behoeften in dienstverlening. We versterken de bestuurskracht door samenwerking en wendbaarheid. Woensdrecht is een financieel gezonde gemeente. De P&C producten zijn tijdig en transparant opgeleverd. Qua informatievoorziening en automatisering zijn stappen gemaakt om te kunnen voldoen aan wetten en Europese kaders voor het onder andere borgen van informatieveiligheid en privacy. Nieuwe wetgeving is geïmplementeerd en onze juristen werken samen aan kwaliteitsverbetering en zorgen ervoor dat ontvangen bezwaarschriften tijdig worden afgehandeld. Onze inwoners zijn tevreden over de wijze waarop wij met hen communiceren. Sociale media zijn een steeds groter communicatiemiddel geworden om onze inwoners te informeren. We kunnen met deze jaarrekening constateren dat de meeste van de geplande doelen zijn behaald en kijken hier met trots op terug. Financiële samenvatting Het boekjaar 2023 wordt afgesloten met een nog te bestemmen resultaat van € 5.631.901 In de volgende tabel wordt de totstandkoming van dit resultaat getoond. Te zien is in hoeverre de programma's en de mutaties in de reserves bijdragen aan het uiteindelijke resultaat. In de hierna volgende programmahoofdstukken wordt het resultaat per programma nader uitgesplitst en toegelicht.
In het raadsvoorstel behorende bij deze jaarstukken doet het college voorstellen voor de bestemming van het jaarrekeningresultaat. Leeswijzer tabel: Onderstaande tabel toont per programma het saldo van baten en lasten. De kolom Verschil 2023 toont het verschil tussen de begroting (inclusief wijzigingen) en de realisatie. Bedragen in € 1. Sociaal Domein 2. Ruimte 3. Leefomgeving 4. Economie
Primaire Begroting 2023
Begrotingswijzigingen 2023
Begroting 2023 (incl. wijzigingen)
Realisatie 2023
Verschil 2023
-22.888.600
-1.032.676
-23.921.276
-23.226.231
695.045
294.254
-2.637.785
-2.343.531
-1.583.062
760.469
-4.301.751
-1.325.262
-5.627.013
-5.090.382
536.631
348.170
-276.571
71.599
230.088
158.489
5. Bestuurskracht
27.870.455
2.270.096
30.140.551
33.922.326
3.781.775
Saldo
1.322.528
-3.002.198
-1.679.670
4.252.740
5.932.410
69800000 Mutaties Reserves
-339.194
3.041.870
2.702.676
1.379.160
-1.323.516
Nog te bestemmen resultaat 2023
983.334
39.672
1.023.006
5.631.901
4.608.895
5. Bestuurskracht 5.05 Financiën
Jaarstukken 2023
9
Programma 1. Sociaal Domein Inleiding Het college heeft voor het sociaal domein in het collegewerkprogramma drie pijlers vastgesteld. De motivatie voor deze drie pijlers leest u terug in het collegewerkprogramma 2022-2026: “Stabiel en daadkrachtig voor Woensdrecht." Aan elke pijler is een hoofddoelstelling toegevoegd die voor het sociaal domein voor deze collegeperiode relevant is en waar richtinggevend op gestuurd wordt. Hieronder staan de drie pijlers en de drie hoofddoelstellingen voor u beschreven. ·
Pijler 1 We behouden wat met zorg en aandacht is opgebouwd Hoofddoelstelling pijler 1: Er wordt onderhoud op het bestaande gevoerd en er blijft voldaan worden aan wettelijke verplichtingen en kaders. Als blijkt dat het beter kan of moet, wordt er op verbetering ingezet.
·
Pijler 2 Hulp en/of ondersteuning is slim verbonden: Vraagwijzer Woensdrecht Hoofddoelstelling pijler 2: Op - en afschaling van hulp en/of ondersteuning wordt nog beter ingericht. Niet alleen via gecontracteerde hulp en ondersteuning, maar ook zeker met inzet en waardering van sociale netwerken, ervaringsdeskundigheid en burgerinitiatieven.
·
Pijler 3 Samenwerken Hoofddoelstelling pijler 3: Samenwerking levert een toevoeging aan de kwaliteit van ons lokale zorglandschap. Afspraken met partners zijn ondersteunend aan elkaar: het sociaal netwerk van onze inwoners, ingekochte maatwerkvoorzieningen en voorzieningen in de sociale basis.
Jaarstukken 2023 In deze jaarstukken 2023 kijken we terug naar de doelstellingen die voor de diverse beleidsonderdelen zijn gemaakt. We hebben in beeld gebracht of en in hoeverre de vooraf bepaalde te nemen maatregelen zijn gerealiseerd. Wij zijn van mening dat 2023 een jaar is waarop we met trots kunnen terugkijken op ons sociaal domein, waarin veel jonge, oude(re) en tijdelijke inwoners geholpen zijn met hulp en ondersteuning. Verbonden partijen en samenwerkingspartners Bij de realisatie van doelstellingen en effecten in het programma Sociaal Domein zijn onder meer de navolgende organisaties betrokken: Intergemeentelijke Sociale Dienst (ISD) Brabantse Wal, WVSGroep, GGD West-Brabant, Regionale Ambulance Voorziening (RAV) Brabant Midden-WestNoord, Regionaal Bureau Leerplicht, Veilig Thuis West-Brabant, Brede Welzijnsinstelling (BWI) en het Zorg Inkoop en Informatie Team (ZI2T). Wat geven we uit aan programma 1. Sociaal Domein? Op grond van art. 5.1 van de Financiële Verordening gemeente Woensdrecht 2019 autoriseert de raad met het vaststellen van de begroting de totale lasten en de totale baten per programma.
10
Jaarstukken 2023
Bedragen Primaire Begroting 2023 in €
Begrotings-wijzigingen 2023
Begroting 2023 (incl. wijzigingen)
Realisatie 2023
Verschil 2023
Baten
7.271.307
873.339
8.144.646
7.899.213
-245.433
Lasten
-30.159.907
-1.906.015
-32.065.922
-31.125.443
940.479
Saldo
-22.888.600
-1.032.676
-23.921.276
-23.226.231
695.045
Jaarstukken 2023
11
1.1 Sociale veerkracht Wat wilden we bereiken? Ten behoeve van iedere dorpskern ontwikkelen en bouwen we aan een laagdrempelig hulp- en ondersteuningsstructuur waarbij zelfregie van de inwoner uitgangspunt blijft. Welke maatregelen hoorden daar bij? We faciliteren de adviesraad Sociaal Domein om gevraagd en ongevraagd advies te geven dan wel zelf initiatieven te ontplooien. Stand van zaken De adviesraad Sociaal Domein is gefaciliteerd om hun rol als adviesraad te kunnen vervullen.
We vragen partners in het voorliggend veld om als onderbouwing van de subsidieaanvraag, op basis van hun expertise en de sociale kaart per kern, te komen tot een onderbouwd en onderling afgestemd, kern specifiek aanbod. Stand van zaken Onze partners werken nu voornamelijk nog gemeentebreed. Met het project Vraagwijzer willen we meer dorpsgericht gaan werken. Dit wordt in 2024 verder uitgewerkt.
We vragen subsidienten ook vrijwilligers, ervaringsdeskundigheid en burgerinitiatieven in te zetten. Stand van zaken De subsidiënten hebben de gemaakte afspraken opgepakt. Dit wordt in 2024 verder uitgewerkt.
Wat geven we uit aan 1.1 Sociale Veerkracht? Bedragen Primaire Begroting 2023 in €
Begrotings-wijzigingen 2023
Begroting 2023 (incl. wijzigingen)
Realisatie 2023
Verschil 2023
Baten
0
99.572
99.572
64.662
Lasten
-1.885.464
-222.686
-2.108.150
-2.014.777
-34.910 93.373
Saldo
-1.885.464
-123.114
-2.008.578
-1.950.116
58.462
Wat veroorzaakt het verschil? Het gedeelte van de ontvangen middelen in het kader van leefstijlakkoord is niet volledig uitgegeven. Een deel van deze ontvangen middelen is meegenomen naar 2024 en een deel (wordt) terugbetaald aan het Rijk. 12
Jaarstukken 2023
De uitgaven op het budget actiekaarten zijn lager uitgevallen en daarbij is een deel van deze uitgaven verschoven naar product 1.6 Gezondheid en Sport. Daarnaast heeft de BWI geen beroep gedaan op de gereserveerde middelen m.b.t. exploitatie Blickvelt en de uitgaven aan bezetting van de balie door BWI zijn lager uitgevallen.
Jaarstukken 2023
13
1.2 Integrale toegang Sociaal Domein Wat wilden we bereiken? We zetten in op doorontwikkeling van informatie, advies en ondersteuning op het Sociaal Domein (Vraagwijzer Woensdrecht). Welke maatregelen hoorden daar bij? Maatwerkvoorzieningen worden beschikbaar gesteld als hulp en/of ondersteuning niet voorliggend kan worden aangeboden. Stand van zaken Om alle voorliggende voorzieningen beter in beeld te krijgen, ontwikkelen we een sociale kaart per dorpskern, die zowel goed toegankelijk is voor onze inwoners, alsook voor de medewerkers van de gemeentelijke organisatie, zoals de medewerkers van de servicelijn, intakemedewerkers en de indicatiestellers voor maatwerkvoorzieningen. Hiermee kan er bij een hulp- en/of ondersteuningsvraag al een eerste screening plaatsvinden alvorens naar maatwerk wordt doorverwezen. Daarnaast proberen we via data-analyses en gesprekken in de dorpen steeds een up-to-date beeld te hebben van de behoeftes in de dorpen, om het voorliggende aanbod aldaar te optimaliseren, zodat de druk op maatwerkvoorzieningen uiteindelijk af zal nemen.
Op basis van de evaluatie van de pilot wijk-GGD'er eind 2022 hebben we de intentie deze werkwijze voort te zetten in 2023. Stand van zaken Op basis van de evaluatie zijn de uren van de wijk-GGD'er uitgebreid tot 24 uur. Deze uitbreiding wordt vanaf 2025 structureel in de begroting opgenomen.
Wat geven we uit aan 1.2 Integrale toegang Sociaal Domein? Bedragen Primaire Begroting 2023 in € Baten
Begrotings-wijzigingen 2023
0
Begroting 2023 (incl. wijzigingen) 0
Realisatie 2023 0
Verschil 2023 0
0
Lasten
-73.079
-77.128
-150.207
-54.341
95.866
Saldo
-73.079
-77.128
-150.207
-54.341
95.866
Wat veroorzaakt het verschil? In 2023 is begonnen met de uitrol van het project VraagWijzer Woensdrecht. Hiervoor is een deel van de POK(Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag) middelen vanuit het budget
14
Jaarstukken 2023
Integrale toegang Sociaal Domein ingezet. Het resterende deel van de POK-middelen wordt grotendeels overgeheveld naar 2024 voor de verdere implementatie van VraagWijzer Woensdrecht. Daarnaast is minder uitgegeven jeugdgezondheidszorg dan geraamd.
aan
onafhankelijke
Jaarstukken 2023
cliëntenondersteuning
en
aan
15
1.3 Werk en inkomen Wat wilden we bereiken? We vergroten de kansen van inwoners (met afstand tot de arbeidsmarkt) op werk. Welke maatregelen hoorden daar bij? Inburgeringsplichtigen worden begeleid én leren de Nederlandse taal op een niveau waarmee zij zich goed kunnen redden in onze samenleving, aangevuld met kennis van de Nederlandse samenleving en gewoontes. Stand van zaken De taken van de Wet Inburgering 2021 zijn belegd bij de ISD Brabantse Wal (ISD) en Steunpunt Statushouders van de Brede Welzijnsinstelling (BWI). De ISD richt zich op de brede intake van inburgeringsplichtigen waarna een persoonlijk Plan Inburgering en Participatie (PIP) wordt opgesteld. In 2023 heeft de ISD 31 PIP’s opgesteld. Ook monitort de ISD de toestroom van inburgeringsplichtigen in de verschillende leerroutes. Tulp Training voert de onderwijsroute uit en Echt Nederlands de B1route en de zelfredzaamheidsroute. In 2023 zaten 19 inburgeringsplichtigen in de B1-route en 12 in de zelfredzaamheidsroute. Steunpunt Statushouders van de BWI voert de maatschappelijke begeleiding van het participatieverklaringstraject uit. Het participatieverklaringstraject bestaat uit een inleiding van de Nederlandse kernwaarden. In 2023 hebben 19 inburgeringsplichtigen een participatieverklaring ondertekend.
We ondersteunen inwoners die over de landsgrens (willen gaan) werken. Stand van zaken In 2023 heeft gemeente Woensdrecht maandelijks de deuren opengesteld voor de fysieke spreekuren van het Grens Informatie Punt (GIP). In deze spreekuren heeft het GIP inwoners kosteloos van informatie en advies voorzien over grensoverschrijdend werken, wonen, studeren en ondernemen. In totaal heeft het GIP 195 keer eerstelijns en 102 tweedelijns informatie en advies verleend aan Nederlandse en Belgische burgers en ondernemers. Ook is halverwege 2023 een samenwerking gestart tussen het GIP en EURES om de informatievoorziening voor inwoners uit te breiden. Concreet betekent dit dat sinds half 2023 de fysieke spreekuren gezamenlijk worden gedraaid door zowel het GIP als EURES. In totaal heeft EURES hiermee al 10 inwoners gesproken die zijn voorzien van maatwerkadvies op het gebied van arbeidsmarktinformatie, diplomawaardering, sollicitatietips en cultuurverschillen.
We voorzien in passende trajecten die in een sluitende keten worden aangeboden (arbeidsmatige dagbesteding, leertrajecten en sociale activering). Stand van zaken Door de ISD Brabantse Wal (ISD) wordt via het Werkcentrum ingezet op het begeleiden van bijstandsgerechtigden naar de arbeidsmarkt. Door het bezoeken van bedrijven, het aansluiten bij 16
Jaarstukken 2023
regionale gremia en het afstemmen met de beleidsmedewerker economie worden ontwikkelingen op de arbeidsmarkt nauw in de gaten gehouden. In 2023 heeft het Werkcentrum bijvoorbeeld meegedaan aan de week van Kijk Binnen Bij Bedrijven, georganiseerd door Samen in de Regio. De ketensamenwerking tussen de ISD, Werkplein Hart van West-Brabant en WVS is in 2023 doorgezet, waarbij het de bedoeling is dat er steeds meer samengewerkt wordt als één bedrijf. In 2023 hebben 11 inwoners deelgenomen aan een ontwikkeltraject van het WVS. Deze ontwikkeltrajecten zijn het resultaat van de eerder opgetuigde proeftuinen en hebben als doel mensen meer kansen te bieden op betaald werk op de reguliere arbeidsmarkt. Daarnaast zijn in 2023 12 inwoners geplaatst in beschut werk. Bovendien heeft de trajectbegeleider Startpunt naar Werk, dat is ondergebracht bij de Brede Welzijnsinstelling (BWI), actief ingezet de sociale activering van inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Na aanmelding van een inwoner via de ISD, gaat de trajectbegeleider met de inwoner in gesprek. Ook komen bij de trajectbegeleider van Startpunt naar Werk individuele hulpvragen terecht.
Wat wilden we bereiken? We zetten in op het tegengaan van armoede. Welke maatregelen hoorden daar bij? We blijven investeren in bekendheid van inkomensondersteunende voorzieningen. Stand van zaken In 2023 heeft de gemeente Woensdrecht via sociale media, de Woensdrechtse Bode en de nieuwsbrieven ingezet op het vergroten van de bekendheid van inkomensondersteunende voorzieningen. Dit is zo veel als mogelijk op strategische momenten gedaan. Concrete voorbeelden zijn de aandacht voor de collectieve ziektekostenverzekering, de campagnes van verbonden organisaties en de meterkastkaart. In de maanden november en december 2022 is veel aandacht besteed aan het aanvragen van de collectieve ziektekostenverzekering voor 2023. In de cijfers is terug te zien dat het aantal deelnemers is toegenomen met 15, namelijk 378 in 2022 ten opzichte van 393 in 2023. Ook geeft de gemeente Woensdrecht aandacht aan campagnes van organisaties die wij ondersteunen, zoals de Kies een Club campagne van Jeugdfonds Sport & Cultuur in de maand september 2023, waardoor ouders gemakkelijker een aanvraag kunnen doen. Tot slot is de meterkastkaart, waarop verschillende inkomensondersteunende voorzieningen zijn weergegeven, twee keer geactualiseerd in 2023.
We blijven inzetten op vroegsignalering en passende voorzieningen, in samenwerking met alle ketenpartners. Stand van zaken In 2023 is het proces rondom vroegsignalering op Brabantse Wal niveau geëvalueerd. Op basis hiervan is het digitale systeem, waarin de vroegsignalen binnenkomen, aangepast. Daarnaast zijn er ruim 60 Jaarstukken 2023
17
nieuwe convenanten gesloten met landelijke, regionale en lokale partners om vroegsignalen te ontvangen. Denk hierbij aan energiebedrijven, waterbedrijven en woningstichtingen. In totaal hebben we 618 vroegsignalen ontvangen in 2023. Al deze inwoners zijn benaderd met een hulpaanbod waardoor betalingsachterstanden niet konden doorgroeien tot problematische schulden met eventuele aanverwante problematiek. In de gevallen waar sprake is van multi-problematiek, worden regietafels ingezet. De gemeente stelt hierin een plan van aanpak op samen met de inwoner en verwante hulpverleners.
We maken inwoners bewust van maatregelen die zij zelf kunnen nemen om het huishoudboekje op orde te houden. Stand van zaken In 2023 hebben voorliggende voorzieningen in gemeente Woensdrecht inwoners geholpen met financiële vragen. In dit geval WijZijn en Steunpunt Grip op Geld dat is ondergebracht bij de Brede Welzijnsinstelling (BWI). Bijvoorbeeld, WijZijn speelt een rol bij gedragsverandering als inwoners uit schulden komen. Steunpunt Grip op Geld van de BWI draait op de dinsdag spreekuren voor inwoners om hen bij te staan bij uiteenlopende financiële vraagstukken.
Wat geven we uit aan 1.3 Werk en inkomen? Bedragen Primaire Begroting 2023 in €
Begrotings-wijzigingen 2023
Begroting 2023 (incl. wijzigingen)
Realisatie 2023
Verschil 2023
Baten
6.672.368
424.172
7.096.540
7.105.283
8.743
Lasten
-10.242.916
-1.325.139
-11.568.055
-11.739.416
-171.361
Saldo
-3.570.548
-900.967
-4.471.515
-4.634.133
-162.618
Wat veroorzaakt het verschil? Het product 1.3 Werk en Inkomen sluit af met een negatief resultaat. In totaal is er een tekort van € 163.000. De middelen die we vanuit het Rijk ontvangen voor de Wet Sociale Werkvoorzieningen (WSW) worden volledig afgedragen aan de ISD/WVS. Deze ontvangsten vanuit het Rijk zijn verantwoord onder product 5.5 Financiën. De uitgaven zijn daarentegen verantwoord onder product 1.3 Werk en Inkomen. Met andere woorden, tegenover een tekort van € 179.000 op de post sociale werkplaatsen (product 1.3) staat een overschot in product 5.5. Feitelijk komt het saldo (exclusief bijdrage sociale werkplaatsen) voor product 1.3 Werk en Inkomen uit op een positief resultaat van € 16.000. Op de post inburgering nieuwkomers is een overschot te zien. Gebleken is dat in het verleden te laag is ingezet op inburgering. Voor 2024 zullen nieuwe afspraken gemaakt worden over extra inzet op dit gebied en de verwachting is dat dit budget dan volledig benodigd zal zijn. Door een positief resultaat van de WVS hebben we een teruggave ontvangen. Daarnaast zijn op de posten BUIG en participatie tekorten ontstaan. Binnen participatie is, door het niet verder inzetten op een project, budget vrijgekomen. Dit valt echter weg tegen de kosten op beschut werk omdat in 2023 extra personen zijn geplaatst boven de ministeriële taakstelling. Ook is 18
Jaarstukken 2023
meer uitgegeven aan bijstand. Een belangrijke reden is de hoge instroom van statushouders die in de tweede helft van 2023 heeft plaatsgevonden. Op de post bijzondere bijstand is een klein tekort te zien. Statushouders die worden gehuisvest, ontvangen vanuit de bijzondere bijstand een inrichtingskrediet. Deze kosten vallen echter weg tegen het hoge bedrag aan terugvorderingen op de bijzondere bijstand. Tot slot is op de post minimabeleid een overschot ontstaan. Een belangrijke reden is dat er minder is uitgegeven via het noodfonds. Een groot deel van het overschot is overgeheveld naar 2024.
Jaarstukken 2023
19
1.4 Maatschappelijke ondersteuning Wat wilden we bereiken? We houden het huidig productenaanbod van Wmo-maatwerkvoorzieningen op peil. Welke maatregelen hoorden daar bij? De kwaliteit van het productenaanbod borgen we door interne en externe controles. Stand van zaken De kwaliteit van het productenaanbod borgen we door interne en externe controles. We meten de kwaliteit van ons productenaanbod op verschillende manieren. Zo is dit onderdeel van het cliëntervaringsonderzoek, waaruit blijkt dat 88% van de ondervraagden aangeeft het aanbod passend te vinden en geen behoefte te hebben aan ander aanbod. Daarnaast voeren we maandelijks, steekproefsgewijs (op klantniveau) intern controle uit, gericht op kwaliteit van aanbod. Ook wordt klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd als onderdeel van overeenkomsten met leveranciers en zorgaanbieders binnen de Wmo.
We voeren een cliëntervaringsonderzoek uit en richten ons op eventuele verbeterpunten. Stand van zaken Het cliëntervaringsonderzoek is ook in 2023 uitgevoerd. De resultaten van het onderzoek over 2023 worden pas in de loop van 2024 verwacht. In 2023 ontvingen we de resultaten over 2022. We kregen van onze inwoners een 8,4 als totaal rapportcijfer op de Wmo. Maar liefst 86% van de ondervraagden vindt de kwaliteit van de ondersteuning die zij krijgen goed en benoemt dat ondersteuning die zij krijgen, past bij de hulpvraag. Eén van de aanbevelingen was om de resultaten van het onderzoek te delen met Wmo-consulenten en zorgaanbieders. Dit hebben we gedaan. Tweede aanbeveling betrof de bekendheid van cliëntondersteuners. Ook deze aanbeveling is opgevolgd, onder andere door inzet van (sociale) media om de bekendheid van onze cliëntondersteuners nog beter onder de aandacht te brengen.
Wat wilden we bereiken? We borgen de lokale uitvoering van Beschermd Wonen. Welke maatregelen hoorden daar bij? Bij het opstellen van de lokale visie betrekken we de adviesraad sociaal domein. Stand van zaken Het opstellen van een lokale visie voor Beschermd Wonen is uitgesteld. De Adviesraad Sociaal Domein wordt betrokken bij het opstellen van de visie. 20
Jaarstukken 2023
In de tweede helft van 2023 vindt tussentijdse evaluatie plaats op het implementatieproces rondom lokale indicatiestelling Beschermd Wonen. Stand van zaken De evaluatie heeft in oktober 2023 plaatsgevonden. Hieruit kan worden geconcludeerd dat de implementatie van lokale indicatiestelling voor maatwerkvoorzieningen Beschermd Wonen goed en volgens planning verloopt. Daarbij is ook aandacht voor verbetering, wat zich met name richt op de nadere uitwerking van het implementatieproces, zoals het verder inrichten van (interne) werkprocessen. Met deze punten zijn we reeds aan de slag - zo is onlangs een contractbeheerder gestart - en gaan we ook na 2023 verder met de uitwerking van onze werkprocessen.
We ontwikkelen een lokale visie op Beschermd Wonen. Stand van zaken Vanaf 1 januari 2024 zou de Wet Woonplaatsbeginsel en het nieuw verdeelmodel voor financiële middelen voor Beschermd Wonen (BW) worden ingevoerd. Hiermee wordt geborgd dat alle gemeenten zelf verantwoordelijk worden, en ook zelf middelen ontvangen, voor de uitvoering van BW. De ingangsdatum is echter door het Rijk uitgesteld tot minimaal 1 januari 2025. Ook de opdracht aan gemeenten om per 1 januari 2024 een WoonZorgVisie gereed te hebben, waarvan Beschermd Wonen onderdeel van zal uitmaken, heeft het Rijk met één jaar uitgesteld. Deze (wettelijke) randvoorwaarden zijn nodig om de kaders voor een lokale visie te bepalen. Daarom is het doel om een lokale visie te ontwikkelen in 2023 niet behaald en hebben we in 2023 ingezet op het uitwerken van het regionaal uitvoeringsprogramma conform de vastgestelde Regiovisie Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang 2023 - 2028.
Wat wilden we bereiken? We zetten in op de brede aanpak dak- en thuisloosheid. Welke maatregelen hoorden daar bij? In 2023 faciliteren we de voortzetting van projecten behorende bij deze brede aanpak, waardoor we bijdragen aan het terugdringen van dakloosheid in onze regio. Stand van zaken In 2023 hebben we ingezet op regionale projecten en is input opgehaald bij alle regionale werkgroepen. In deze werkgroepen zijn gemeenten, zorgaanbieders en woningcorporaties van regio West-Brabant West vertegenwoordigd. Deze input heeft onder andere geleid tot samenwerkingsafspraken in het kader van duurzame huisvesting en begeleiding voor kwetsbare doelgroepen.
Jaarstukken 2023
21
Samen met regio West-Brabant West, ontwikkelen we een lange termijn aanpak waarin we inzetten op preventie, vernieuwing van de opvang en wonen met (levensbrede) begeleiding. Stand van zaken De regiovisie 'Beschermd wonen en maatschappelijke opvang 2023 - 2028' van regio West-Brabant West is op 23 maart 2023 vastgesteld door de gemeenteraad van de gemeente Woensdrecht.
Wat geven we uit aan 1.4 Maatschappelijke ondersteuning? Bedragen Primaire Begroting 2023 in €
Begrotings-wijzigingen 2023
Begroting 2023 (incl. wijzigingen)
Realisatie 2023
Verschil 2023
Baten
171.664
13.396
185.060
196.737
11.677
Lasten
-7.575.315
618.717
-6.956.598
-6.865.501
91.097
Saldo
-7.403.651
632.113
-6.771.538
-6.668.764
102.774
Wat veroorzaakt het verschil? Het overschot op product 1.4 ontstaat grotendeels op het budget voor Beschermd Wonen (BW). Gemeente Bergen op Zoom ontvangt als centrumgemeente middelen van het Rijk voor de uitvoering van Beschermd Wonen in onze regio. Hierbij is sprake van financiële solidariteit, wat inhoudt dat regiogemeenten budget overhevelen naar de centrumgemeente wanneer de middelen vanuit het Rijk niet toereikend zijn. In 2023 was er voldoende regionaal budget voor uitvoering van BW, waardoor geen beroep gedaan is op lokaal gereserveerde middelen. Volledigheidshalve merken we op dat in de 2e kwartaalrapportage vanuit product 1.4 € 110.000 is overgeheveld naar product 1.5 Zorg voor Jeugd en Sociale Veiligheid en in de 3e kwartaalrapportage € 45.000 naar product 1.7 Onderwijs t.b.v. een tekort op Leerplicht en op Onderwijsachterstanden. Daarnaast is in de 3e kwartaalrapportage € 500.000 van de begrote middelen voor Wmo teruggevloeid naar de algemene middelen.
22
Jaarstukken 2023
1.5 Zorg voor Jeugd en Sociale Veiligheid Wat wilden we bereiken? We zetten in op vroegtijdig (lichte) hulp waar mogelijk en passende specialistische zorg waar nodig om (langdurige) uitval uit onderwijs te voorkomen. Welke maatregelen hoorden daar bij? Aan elke school is een jeugdprofessional gekoppeld die in afstemming met de jeugdverpleegkundige afspraken maakt over de samenwerking met als doel vroegsignalering en preventie te stimuleren. Stand van zaken Aan elke school is een jeugdprofessional en een jeugdverpleegkundige gekoppeld. Zij maken afspraken over hun inzet op de scholen over deelname aan de schoolondersteuningsteams en de inloopspreekuren. Wanneer nodig verwijzen zij een casus naar elkaar door.
In 2023 is het beleid op onderwijszorgarrangementen vastgesteld. Stand van zaken Het beleid op onderwijszorgarrangementen is bijna gereed. In de eerste helft van 2024 wordt het onderzoek afgerond naar de vraag hoe de financiering van een collectieve onderwijszorgarrangement eruit moet komen te zien en wat de verdeelsleutel is over de gemeenten.
Wat wilden we bereiken? We zetten in op First Time Right. Welke maatregelen hoorden daar bij? We werken met ZorgDomein, waardoor de huisartsen rechtstreeks kunnen doorverwijzen naar Team Jeugd. Stand van zaken Zorgdomein is ingevoerd. Huisartsen kunnen hierdoor eenvoudig doorverwijzen naar Team Jeugd en ze maken ook daadwerkelijk gebruik van deze mogelijkheid.
Jaarstukken 2023
23
Wat wilden we bereiken? We investeren in het voorkomen, stoppen en blijvend oplossen van huiselijk geweld (HG) en kindermishandeling (KM). Welke maatregelen hoorden daar bij? Integraal gemeentelijke visie op aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling wordt in 2023 vastgesteld. Stand van zaken Het afgelopen jaar hebben jeugdzorgaanbieders Conaction en Almata continuïteitsproblemen gehad, waardoor er prioriteiten gesteld moesten worden. Hierdoor is het opstellen van een integraal gemeentelijk visie op aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling doorgeschoven naar het jaar 2024.
We zetten in op het voorkomen van zorgvragen voortvloeiend uit scheidingsproblematiek. Stand van zaken Het afgelopen jaar hebben we ervoor gezorgd dat jongeren gebruik kunnen maken van het laagdrempelige online platform Villa Pinedo. In 2024 worden voor elke leeftijdscategorie één of meerdere interventies uitgewerkt, waardoor kinderen van alle leeftijden bediend kunnen worden met een voor hen passend aanbod.
Wat geven we uit aan 1.5 Zorg voor Jeugd en Sociale Veiligheid? Bedragen Primaire Begroting 2023 in €
Begrotings-wijzigingen 2023
Begroting 2023 (incl. wijzigingen)
Realisatie 2023
Verschil 2023
Baten
0
0
0
5.646
5.646
Lasten
-6.696.355
-460.000
-7.156.355
-6.727.820
428.535
Saldo
-6.696.355
-460.000
-7.156.355
-6.722.173
434.182
Wat veroorzaakt het verschil? In 2023 zijn de uitgaven op het gebied van jeugdwetvervoer, de tarieven van jeugdzorgarrangementen en het aantal hoogcomplexe jeugdzorgarrangementen C, D en E gestegen. Tot en met het 3e kwartaal was de verwachting dat het begrote budget (incl. de extra Rijksmiddelen Jeugd) hierdoor volledig benodigd zou zijn. In het laatste kwartaal zijn echter relatief weinig hoogcomplex arrangementen afgegeven en bleek dat in 2023 geen enkele jeugdige uit onze gemeente gebruik heeft gemaakt van JeugdzorgPlus. Het overschot op dit product vloeit bij het vaststellen van deze jaarrekening terug naar de algemene middelen. In 2024 worden gemeenten gekort op de extra Rijksmiddelen Jeugd. Wel wordt verwacht dat gemeenten vanuit de Hervormingsagenda Jeugd bepaalde ontwikkelingen in gang zetten. Het 24
Jaarstukken 2023
positieve (financiële) effect van deze veranderingen wordt echter niet in 2024 verwacht, waardoor het realistisch is dat het begrote bedrag 2024 onvoldoende kan zijn en alsnog een beroep gedaan zal worden op de algemene middelen.
Jaarstukken 2023
25
1.6 Gezondheid en Sport Wat wilden we bereiken? Met lokale en regionale partners zetten we in op een gezonde leefstijl, vitaliteit en psychische gezondheid. Welke maatregelen hoorden daar bij? We behouden een sluitend AED-netwerk in onze gemeente. Stand van zaken In 2023 hebben vier EHBO-verenigingen in de gemeente Woensdrecht subsidie ontvangen. Deze EHBO-verenigingen dragen zorg voor het in stand houden van een dekkend AED-netwerk, evenals het controleren van de werking van de AED’s. Verder heeft de gemeente in 2023 negentien nieuwe AEDkasten aangekocht, naar aanleiding van een vraag vanuit de EHBO-verenigingen.
We faciliteren de jeugdgezondheidzorg, inclusief rijksvaccinatieprogramma. Stand van zaken TWB (Thuiszorg West-Brabant) voert voor de gemeente Woensdrecht de jeugdgezondheidszorg 0-4 jaar uit. Vanaf 4 jaar wordt de jeugd-gezondheidszorg uitgevoerd door GGD West-Brabant. Beide partijen voerden in 2023 dus een deel van het Rijksvaccinatieprogramma uit. De prenatale huisbezoeken werden uitgevoerd door TWB. De gemeente Woensdrecht verstrekte in 2023 aan beide partijen financiële middelen om deze taken uit te voeren.
We faciliteren de uitvoering van de wettelijke taken op het gebied van de publieke gezondheidszorg. Stand van zaken Onder de wettelijke taken vallen bijvoorbeeld infectieziektebestrijding, ouderengezondheidszorg, jeugdgezondheidszorg en prenatale voorlichting, maar ook collectieve preventie. De uitvoering van deze taken is belegd bij GGD West-Brabant. De gemeente Woensdrecht verstrekte hiervoor in 2023 subsidie aan de GGD. Zie voor jeugdgezondheidszorg ook de separate maatregel.
We faciliteren het uitvoeringsprogramma volksgezondheid en preventie -en handhavingsplan alcohol Brabantse Wal. Stand van zaken
26
Jaarstukken 2023
Jaarlijks reserveren we een bedrag van € 5.000,- voor deze uitvoeringsplannen (€ 2.500,- per plan) binnen het budget Actiekaarten. Echter is er in 2023 geen gebruik van gemaakt. We voegen dit budget in 2024 toe aan het reguliere budget actiekaarten.
We sluiten een Leefstijlakkoord (combinatie sport- en preventieakkoord). Stand van zaken Het Woensdrechtse Leefstijlakkoord is in november 2022 vastgesteld door het college van B&W. Het richt zich op verschillende doelgroepen en omvat de speerpunten sporten en bewegen, gezonde leefstijl en samen sterk. In 2023 is, samen met een groot aantal partners, uitvoering gegeven aan het Leefstijlakkoord. Het aantal interventies dat we al uitvoerden onder het Sportakkoord is verder uitgebreid. Deze sluiten aan bij de doelen en het plan van aanpak van GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord) dat is opgeleverd in 2023. In het kader van GALA diende 2023 als overgangsjaar. Vanaf 2024 kunnen we structureel gaan inzetten op de 13 programma’s die onder de Brede Spuk GALA vallen, alsmede de drie speerpunten uit het Woensdrechtse Leefstijlakkoord.
We zetten lokaal en regionaal in op een coalitie Kansrijke Start om kinderen de eerste 1000 dagen van het leven een zo goed mogelijke start te bieden. Stand van zaken In 2023 is regionaal een samenwerking rondom geboortezorg en Kansrijke Start gestart in de regio West-Brabant met de gemeenten rondom het Bravis Ziekenhuis. Lokaal zijn in 2023 verschillende preventieve interventies in het kader van Kansrijke Start geïmplementeerd, zoals Stevig Ouderschap en cursussen Voorbereid Ouderschap, Babymassage en Muziek op Schoot. Er is nog geen formele lokale of regionale coalitie Kansrijke Start opgezet in 2023. In het IZA staat dat, in samenwerking met zorgverzekeraars, gemeenten een ketenaanpak Kansrijke Start moeten realiseren. In 2024 wordt de samenwerking (zowel lokaal als regionaal) verder uitgebreid.
We zetten lokale actiekaarten 'preventie gezondheid' in. Stand van zaken In 2023 werden actiekaarten ingezet vanuit het budget preventie gezondheid. De doelgroepen waarvoor deze actiekaarten zijn ingezet zijn zeer divers: inwoners met dementie, jongeren met een handicap, mantelzorgers of eenzame ouderen. Het grootste gedeelte van deze actiekaarten is toegekend aan de BWI (Brede Welzijns Instelling). De activiteiten die zijn georganiseerd werden goed bezocht en voorzien duidelijk in een behoefte. Omdat de meeste actiekaarten onder de verschillende programma’s van GALA kunnen vallen, is in 2023 een subsidieregeling GALA opgesteld. Deze wordt gezien als voorliggend op de actiekaarten in het jaar 2024.
Jaarstukken 2023
27
Wat geven we uit aan 1.6 Gezondheid en Sport? Bedragen Primaire Begroting 2023 in €
Begrotings-wijzigingen 2023
Begroting 2023 (incl. wijzigingen)
Realisatie 2023
Verschil 2023
Baten
0
350.393
350.393
139.313
-211.080
Lasten
-1.010.082
-413.030
-1.423.112
-1.220.699
202.413
Saldo
-1.010.082
-62.637
-1.072.719
-1.081.386
-8.667
Wat veroorzaakt het verschil? Het gedeelte van de ontvangen middelen in het kader van leefstijlakkoord is niet volledig uitgeven. Een deel van deze ontvangen middelen is meegenomen naar 2024 en een deel (wordt) terugbetaald aan het Rijk. Dit veroorzaakt een verschil in zowel de baten als de lastenkant. Het overige verschil aan de lastenkant wordt veroorzaakt door een drietal ontwikkelingen. Zo hadden we in 2023 hogere kosten voor de uitvoering van de Wko (Wet Inspecties Kinderopvang). Ook vielen de kosten voor de buurtsportcoaches iets hoger uit. Daar tegenover staan meevallers vanuit de jeugdgezondheidsorganisaties GGD en TWB.
28
Jaarstukken 2023
1.7 Onderwijs Wat wilden we bereiken? Het bevorderen van de zelfredzaamheid van leerlingen die nu gebruik maken van het leerlingenvervoer (voortgezet onderwijs). Welke maatregelen hoorden daar bij? We dragen zorg voor de voorbereiding en implementatie van Persoonlijke Vervoers Ontwikkelings Plannen (PVOP). Stand van zaken In 2023 hebben de voorbereiding en implementatie van Persoonlijke VervoersOntwikkelingsplannen (PVOP) nog niet plaatsgevonden. In 2024 wordt dit alsnog opgepakt.
Wat wilden we bereiken? De onderwijshuisvesting voldoet aan de behoefte. Ruimtes worden efficiënt gebruikt. Welke maatregelen hoorden daar bij? We borgen de uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan (IHP). Stand van zaken In 2023 is de voorbereidende fase van de realisatie van het Integraal Kindcentrum (IKC) Fortuna afgerond en is de bouw van de school gestart. De bouw is in 2023 voorspoedig verlopen en de oplevering staat gepland voor de zomer 2024. De school kan dan in gebruik genomen worden bij de start van het schooljaar 2024-2025. Naast de bouw van de school zal in het voorjaar ook gestart worden met de aanpak van de Fortuinstraat en de aanleg van de kiss & ride plekken. Dit dient voor de ingebruikname van de school gereed te zijn. De aanbesteding voor ’t Paviljoen in Ossendrecht is in 2023 gestart en de eerste resultaten worden begin 2024 verwacht. Een belangrijk onderdeel in dit proces is stikstof. Aan de marktpartijen is als uitgangspunt meegegeven dat de stikstofberekening op nul moet uitkomen.
Jaarstukken 2023
29
Wat wilden we bereiken? We voorkomen achterstanden en kansenongelijkheid. Welke maatregelen hoorden daar bij? Als een van de 16 gemeenten binnen het Regionaal Bureau Leren (RBL) werken we mee aan het stimuleren en behalen van startkwalificaties door jongeren en het begeleiden van kwetsbare jongeren zonder startkwalificatie naar kansrijkere posities. Stand van zaken In het schooljaar 2022-2023 zien we in gemeente Woensdrecht, net zoals in de regio én het hele land, een stijging van verzuimmeldingen, thuiszitters en voortijdig schoolverlaters. In de gemeente is in 2023 door de trajectbegeleiders en leerplichtambtenaren hard gewerkt om te trachten alsnog zo veel mogelijk jeugdigen naar een startkwalificatie te begeleiden. In 2023 is onder andere het thuiszitterspact herijkt. Hierin worden samenwerkingsafspraken gemaakt tussen jeugdprofessionals, onderwijsprofessionals en andere partners in het sociaal domein met het doel om kinderen zo kort mogelijk thuis te laten zitten zonder een passend onderwijsaanbod. Daarnaast heeft in 2023 in samenwerking met de RBL-gemeenten ook het NEET-project (Not in Education Employment or Training) doorgang gekregen, waarin begeleiders jongeren van (18 tot 23 jaar) (thuis) benaderen om hen (terug) naar school of naar werk te leiden. In 2023 zijn we in Woensdrecht verder gegaan met de uitvoering van het LMC-uitvoeringsplan WestBrabant West 2021-2025.
Dit doen we binnen de Netwerksamenwerking (gemeenten Bergen op Zoom, Halderberge, Roosendaal, Steenbergen en Woensdrecht). In 2023 is de aanpak van de in 2022 opgerichte Actietafels geëvalueerd en structureel ingebed in de dienstverlening van de trajectbegeleiders. De Actietafels bestaan uit samenwerkende partners van verschillende disciplines, zoals participatie, onderwijs en zorg, die samen aan de slag gaan met complexe casuïstiek van (dreigende) voortijdige schoolverlaters. Daarnaast is de capaciteit aan leerplichtambtenaren in de regio West-Brabant West opgehoogd. Ten slotte is de doorontwikkeling van het RBL een belangrijke ontwikkeling geweest in 2023. In de eerste helft van 2024 zal deze doorontwikkeling, die gericht is op een betere organisatie van het gemeenschappelijke orgaan en een betere samenwerking, afgerond worden.
Samen met de verschillende partners investeren we in een doorlopende ontwikkel- en leerlijn (Vooren Vroegschoolse Educatie, Onderwijsachterstandenbeleid en volwasseneneducatie). Stand van zaken De doorlopende ontwikkel- en leerlijn is een belangrijk gespreksondewerp van de LEA (Lokaal Educatieve Agenda) en de REA (Regionaal Educatieve Agenda) geweest in 2023 waarbij de gemeente de trekkende rol heeft. Bij de lokale werkgroep onderwijsachterstanden en het DOPO (Directeurenoverleg Primair Onderwijs) wordt de doorlopende leerlijn ook structureel besproken. Daarnaast zijn de voorbereidingen voor een nieuw onderwijsachterstandenbeleid in 2023 gestart, omdat het huidige in 2023 verloopt. Hierbij worden de lokale onderwijs- en kinderopvangpartners actief betrokken. Het nieuwe beleid wordt in de eerste helft van 2024 opgeleverd en vastgesteld. 30
Jaarstukken 2023
Samen met de kinderopvang- en onderwijspartners is in 2023 ook weer hard gewerkt om ouderbetrokkenheid te vergroten in de gemeente. Via het project "Thuis in Taal" dat haar derde jaar ingaat, worden ouders en (onderwijs)professionals gestimuleerd meer samen te werken, waardoor de kinderopvang en school beter verbonden zijn met thuis. Dit heeft een positieve invloed op de taalontwikkeling van (jonge) kinderen. In gemeente Woensdrecht zijn door veelvuldige afstemming op verschillende niveaus de lijnen tussen uitvoering, beleid en bestuur kort, wat de samenwerking versterkt en wat er ook voor zorgt dat de uitvoering van het onderwijsachterstandenbeleid vaak leidt tot aanmelding van mensen bij volwasseneneducatie.
We blijven inzetten op de ontwikkeling van taalvaardigheid van inwoners die de Nederlandse taal willen leren en/of verbeteren. We vergroten de taalkundige en digitale vaardigheden van onze inwoners en hebben extra aandacht voor overheidscommunicatie. Stand van zaken De aanpak van laaggeletterdheid voor volwassenen wordt in gemeente Woensdrecht in het ToTaalhuis georganiseerd. Er zijn inmiddels meerdere taalklassen die begeleid worden door docenten van Curio en taalgroepen die begeleid worden door vrijwilligers van BWI of de Bibliotheek WestBrabant. Hierbij is in 2023 ingespeeld op de actuele behoefte in de gemeente, bijvoorbeeld met extra taalgroepen op de Tijdelijke Gemeentelijke Opvang (TGO) in Putte. Eind 2022 is in de bibliotheek in Hoogerheide het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) geopend. Hier kunnen mensen laagdrempelig terecht voor vragen over (digitale) overheidsdiensten, zoals het aanvragen van een DigiD. In Ontmoetingscentrum De Bunt in Putte is in 2023 ook het extra IDO popup spreekuur gestart. Op deze locatie worden sinds 2023 ook Klik & Tik-cursussen door de Bibliotheek West-Brabant georganiseerd. Ten slotte is voor bijna alle gemeenteambtenaren in 2023 een awareness-sessie georganiseerd over o.a. duidelijke overheidstaal. Het Taalpanel verzorgde deze sessies.
De (taal)expertise van het Taalpanel kon gedurende 2023 ingezet worden door de ambtelijke organisatie om brieven of beleidsstukken duidelijker en leesbaarder te maken.
Wat wilden we bereiken? We stimuleren jongeren om meer te lezen en om verstandig om te gaan met internet, sociale media en games. Welke maatregelen hoorden daar bij? Wij schakelen lees-media-consulenten in. Stand van zaken In 2023 zijn leesmediaconsulenten actief geweest op zes van de acht basisscholen (te weten: De Dobbelsteen, Klim-Op, Delphin, 't Paviljoen, Fortuna (Woensdrecht) en Fortuna (Hoogerheide)). De Jaarstukken 2023