CConstaterende datwoensdrecht
Koppel je AI →
Document · PDF

2026-11-12 Programmabegroting 2027 versie 4 november 2026

Raadsvergadering 12 november 2026, gemeente woensdrechtBij agendapunt: Raadsvoorstel Programmabegroting 202749.807 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 6

Programmabegroting 2027 versie 4 november 2026

Programmabegroting 2027 2 Programmabegroting 2027 3 Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE ................................ ................................ ................................ ........................ 3 ALGEMEEN ................................ ................................ ................................ ................................ ... 5 VOORWOORD ................................ ................................ ................................ ................................ .. 6 SAMENVATTING ................................ ................................ ................................ ............................... 8 ORGANISATIE ................................ ................................ ................................ ................................ 14 PROGRAMMA 1. SOCIAAL DOMEIN ................................ ................................ ............................. 17 1.1 SOCIALE BASIS EN GEZONDHEID ................................ ................................ ................................ .... 18 1.2 JEUGD EN ONDERWIJS ................................ ................................ ................................ ................ 19 1.3 MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING EN VEILIGHEID ................................ ................................ ........ 20 1.4 WERK, INKOMEN EN INBURGERING ................................

................................ ................................ 21 1.5 NIEUWE INVESTERINGEN ................................ ................................ ................................ ............. 22 1.6 INDICATOREN ................................ ................................ ................................ ........................... 23 PROGRAMMA 2. RUIMTE ................................ ................................ ................................ ........... 35 2.1 RUIMTELIJKE ORDENING EN BOUWZAKEN ................................ ................................ ........................ 36 2.2 GRONDBELEID ................................ ................................ ................................ .......................... 38 2.3 RECREATIE EN TOERISME ................................ ................................ ................................ ............. 39 2.4 SPORT EN EVENEMENTEN ................................ ................................ ................................ ............ 40 2.5 MONUMENTEN EN CULTUUR ................................ ................................ ................................ ........ 41 2.6 WERKGELEGENHEID ................................ ................................ ................................ ................... 42 2.7 MIDDENSTAND EN WINKELGEBIEDEN ................................

................................ ............................. 43 2.8 NIEUWE INVESTERINGEN ................................ ................................ ................................ ............. 44 2.9 INDICATOREN ................................ ................................ ................................ ........................... 47 PROGRAMMA 3. LEEFOMGEVING ................................ ................................ ............................... 54 3.1 LANDSCHAP EN NATUUR ................................ ................................ ................................ ............. 55 3.2 MILIEU EN DUURZAAMHEID ................................ ................................ ................................ ......... 56 3.3 BEHEER OPENBAAR GEBIED ................................ ................................ ................................ .......... 57 3.4 VERKEER EN VERVOER ................................ ................................ ................................ ................ 58 3.5 AFVALINZAMELING ................................ ................................ ................................ .................... 59 3.6 BURGER- EN OVERHEIDSPARTICIPATIE................................ ................................ ............................. 60 3.7 GEMEENTELIJKE GEBOUWEN EN ACCOMMODATIES ................................

................................ ............ 61 3.8 AVIOLANDA ................................ ................................ ................................ ............................. 62 3.9 NIEUWE INVESTERINGEN ................................ ................................ ................................ ............. 64 3.10 INDICATOREN ................................ ................................ ................................ ......................... 67 PROGRAMMA 4. BESTUURSKRACHT ................................ ................................ ........................... 69 4.1 OPENBARE ORDE EN VEILIGHEID ................................ ................................ ................................ .... 70 4.2 HANDHAVING ................................ ................................ ................................ .......................... 72 4.3 DIENSTVERLENING EN BURGERZAKEN ................................ ................................ ............................. 73 4.4 SAMENWERKEN EN BESTUREN ................................ ................................ ................................ ...... 75 4.5 FINANCIËN ................................ ................................ ................................ .............................. 76 Programmabegroting 2027 4 4.6 BELASTINGEN EN HEFFINGEN ................................

................................ ................................ ........ 77 4.7 INFORMATIEVOORZIENING EN AUTOMATISERING ................................ ................................ .............. 78 4.8 OVERHEAD ................................ ................................ ................................ .............................. 79 4.9 PERSONEEL EN ORGANISATIE ................................ ................................ ................................ ........ 80 4.10 COMMUNICATIE ................................ ................................ ................................ ...................... 82 4.11 NIEUWE INVESTERINGEN ................................ ................................ ................................ ........... 83 4.12 INDICATOREN ................................ ................................ ................................ ......................... 85 PARAGRAFEN ................................ ................................ ................................ ............................. 92 PARAGRAAF 1 OPGAVEN ................................ ................................ ................................ .................. 93 OPGAVE OMGEVINGSWET ...........................................................................................................................

93 OPGAVE TRANSITIE LANDELIJK GEBIED ........................................................................................................... 94 OPGAVE TRANSITIE STEDELIJK GEBIED ............................................................................................................ 95 OPGAVE WARMTE ..................................................................................................................................... 96 PARAGRAAF 2 LOKALE HEFFINGEN ................................ ................................ ................................ ...... 98 PARAGRAAF 3 WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING ................................ ............................... 110 PARAGRAAF 4 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN ................................ ................................ ................. 117 PARAGRAAF 5 FINANCIERING ................................ ................................ ................................ .......... 120 PARAGRAAF 6 BEDRIJFSVOERING ................................ ................................ ................................ ..... 124 PARAGRAAF 7 VERBONDEN PARTIJEN ................................ ................................ ................................ 130 PARAGRAAF 8 GRONDBELEID ................................ ................................ ................................ ..........

139 PARAGRAAF 9 WET OPEN OVERHEID ................................ ................................ ................................ . 145 OVERZICHTEN ................................ ................................ ................................ .......................... 146 OVERZICHT VAN INCIDENTELE BATEN EN LASTEN ................................ ................................ ................... 147 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN NAAR PRODUCT 2026-2030 ................................ .............................. 151 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN 2026-2030 NAAR TAAKVELDEN ................................ .......................... 154 GEPROGNOSTICEERDE BALANS ................................ ................................ ................................ ......... 157 ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN ................................ ................................ ................................ ....... 158 BIJLAGEN ................................ ................................ ................................ ................................ . 159 A. OVERZICHT LOPENDE INVESTERINGEN ................................ ................................ ............................ 160 B. RESERVES EN VOORZIENINGEN ................................ ................................ ................................ ..... 177 C.

SUBSIDIEOVERZICHT ................................ ................................ ................................ .................. 180 AFKORTINGENLIJST ................................ ................................ ................................ ....................... 181 Programmabegroting 2027 5 Algemeen Programmabegroting 2027 6 Voorwoord Geachte lezer, “Voor elkaar, voor Woensdrecht!” Dat is de titel geworden van het collegewerkprogramma 2027-2030. Het is ook van toepassing op de programmabegroting. We hebben het financieel gezien ‘voor elkaar.' Er ligt een programmabegroting met een sluitende begroting voor 2027 en een gezond meerjarenperspectief voor de jaren daarna. Voor u ligt tevens de eerste begroting van de nieuwe bestuursperiode met als uitgangspunt het collegewerkprogramma 2027-2030. Het is tevens de eerste begroting na het opstellen van de 'Toekomstvisie Woensdrecht 2050.' Hiermee zetten we dus ook de eerste stappen om het daarin geschetste DNA van sterke dorpen met een eigen identiteit, de Brabantse Wal en vliegtuigonderhoud te behouden en te versterken. We doen dat vanuit het geschetste perspectief van vier opgaven voor de toekomst: 'de verbonden samenleving', 'het benutten van parels', 'bouwen aan bestaan' en 'ruimte vraagt ruimte'. We kunnen met vertrouwen werken aan de toekomst van Woensdrecht.

In deze programmabegroting ziet u de ambities en plannen uit het collegewerkprogramma financieel vertaald. De keuzes die gemaakt zijn vinden hun eerste uitwerking in de begroting. Ze krijgen in de komende jaren verder vorm. Daarbij presenteren we ook een vernieuwde indeling van programma’s en producten, zodat inzichtelijker wordt hoe onze inzet bijdraagt aan de maatschappelijke opgaven waar we voor staan. Een belangrijk uitgangspunt bij de uitvoering van onze plannen is een verantwoord en duurzaam financieel beleid. Het realiseren van een sluitende begroting en het behouden van een gezond financieel meerjarenperspectief vraagt om voortdurende aandacht en discipline. We zijn daarin ‘in control.' We starten deze bestuursperiode vanuit een solide financiële positie. Ook de jaren na 2027 zien wij met vertrouwen tegemoet. Waar landelijk 2028 vaak wordt aangeduid als ‘het nieuwe ravijnjaar’, laat het meerjarenperspectief zien dat onze gemeente financieel gezond blijft. Dat geeft ons de mogelijkheid om onze ambities waar te maken en tegelijkertijd voldoende weerbaar te blijven voor toekomstige ontwikkelingen. Met een weerstandsratio die uitstekend te noemen is, kunnen we de toekomst met vertrouwen tegemoet zien. De komende jaren werken we samen aan het realiseren van de ambities en doelstellingen uit het collegewerkprogramma. We investeren in wat belangrijk is voor onze inwoners.

Tegelijkertijd maken we bewuste keuzes. Iedere euro kan immers maar één keer worden uitgegeven. Daarom blijven we zorgvuldig afwegen waar investeringen het meeste maatschappelijke rendement opleveren en bijdragen aan het algemeen nut. Voor inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. Voor elkaar, voor Woensdrecht. Graag wil ik iedereen bedanken die heeft bijgedragen aan de totstandkoming van deze Programmabegroting 2027. Dankzij ieders inzet ligt er een begroting die niet alleen financieel gezond is, maar vooral richting geeft aan de toekomst van Woensdrecht. Namens het college van burgemeester en wethouders, mr. M.J.A. (Maikel) van der Poel Wethouder Financiën Hoogerheide, 6 oktober 2026 Programmabegroting 2027 7 Programmabegroting 2027 8 Samenvatting Inleiding Hierbij presenteert het college u de programmabegroting voor 2027 en het meerjarenperspectief voor de periode 2028-2030. Met de start van de nieuwe raadsperiode is er door het college voor gekozen om ook een nieuwe indeling van de programma’s en producten te hanteren vanaf 2027. Concreet betekent dit dat Programma 4 in de huidige vorm is komen te vervallen en dat er binnen het programma Sociaal Domein een herschikking van de producten heeft plaatsgevonden. Hieronder wordt de was/wordt situatie verder toegelicht: WAS in 2026 WORDT in 2027 1.1 Sociale Veerkracht m.u.v.

Mantelzorg 1.1 Sociale basis en Gezondheid Mantelzorg 1.3 Maatschappelijke Ondersteuning en Veiligheid 1.2 Integrale Toegang Sociaal Domein Clientondersteuning 1.3 Maatschappelijke Ondersteuning en Veiligheid Integrale toegang sociaal domein 1.1 Sociale basis en Gezondheid Centrum voor Jeugd&Gezin 1.2 Jeugd en Onderwijs 1.3 Werk en Inkomen 1.4 Werk, inkomen en Inburgering 1.4 Maatschappelijke ondersteuning 1.3 Maatschappelijke Ondersteuning en Veiligheid 1.5 Zorg voor Jeugd en Sociale Veiligheid Maatschappelijke- en vrouwenopvang 1.3 Maatschappelijke Ondersteuning en Veiligheid Sociale Veiligheid 1.3 Maatschappelijke Ondersteuning en Veiligheid Overig 1.2 Jeugd en Onderwijs 1.6 Gezondheid en Sport 1.1 Sociale basis en Gezondheid 1.7 Onderwijs m.u.v. Toezicht Kinderopvang 1.2 Jeugd en Onderwijs Toezicht Kinderopvang 1.1 Sociale basis en Gezondheid Voor zover dit mogelijk was, is de herschikking ook verwerkt in de cijfers van 2026. Hierdoor is het mogelijk om de cijfers van 2026 bijna één-op-één te vergelijken met de cijfers voor 2027. Eventuele verschillen in programma 1 in de cijfers tussen 2026 en 2027 worden voor een belangrijk deel veroorzaakt door de herschikking van de producten en niet door inhoudelijke of financiële wijzigingen binnen het programma.

WAS in 2026 | WORDT in 2027 Programma 3 | 3.5 Monumenten en Cultuur | Programma 2 | 2.5 Monumenten en Cultuur 4.1 Werkgelegenheid | Programma 2 | 2.6 Werkgelegenheid Programma 4 4.2 Middenstand en | 2.7 Middenstand en Winkelgebieden | Winkelgebieden 4.3 Bedrijventerreinen | Is komen te vervallen, omdat er geen activiteiten meer in plaatsvonden. 4.4 Afvalinzameling | Programma 3 | 3.5 Afvalinzameling 4.5 Aviolanda | 3.8 Aviolanda Programma 5 | Geldig voor alle 10 producten | Programma 4 | Geldig voor alle 10 producten Onderstaand treft u per programma een samenvatting op inhoud aan. Daarna wordt op beknopte wijze de totstandkoming van de begrotingssaldi voor 2027 | -2030 gepresenteerd. Voor een meer gedetailleerde beschrijving en uitsplitsing in baten en lasten per product | verwijzen we u graag naar de programma's verderop in deze begroting. Tot | slot | vindt | u | in | deze | samenvatting | een | korte | weergave | van | de | gevolgen | van | deze programmabegroting voor de weerstandsratio, de lastenontwikkeling voor onze inwoners en het subsidieplafond. Programma 1 Sociaal Domein We zetten ons in voor een sociale, gezonde en inclusieve gemeente waarin inwoners naar vermogen kunnen meedoen en zo zelfstandig mogelijk kunnen leven. We investeren in een sterke sociale basis, preventie en vroegsignalering en zorgen ervoor dat ondersteun | ing dichtbij en toegankelijk is.

Daarbij kijken we naar wat inwoners zelf kunnen, waar hun omgeving kan bijdragen en waar professionele ondersteuning noodzakelijk is. We leggen de verbinding tussen werk en inkomen, jeugd en onderwijs, gezondheid, sport, welzijn en maatschappelijke ondersteuning. Door integraal samen te werken met inwoners, maatschappelijke organisaties en andere partners willen we problemen zoveel mogel | ijk voorkomen of vroegtijdig aanpakken. Zo zorgen we ervoor dat ondersteuning terechtkomt bij inwoners die deze nodig hebben en houden we het sociaal domein ook op langere termijn toegankelijk en uitvoerbaar. Programma 2. Ruimte In het programma Ruimte wordt regie gevoerd op ruimtelijke ontwikkelingen, worden kansen voor woningbouw en gebiedsontwikkeling benut en wordt waar nodig actief grondbeleid gevoerd. Daarbij wordt steeds de balans tussen ontwikkeling, leefbaarheid, ruimteli | jke kwaliteit, natuur en duurzaamheid gezocht. Programmabegroting 2027 | 9 Programmabegroting 2027 10 Binnen het programma Ruimte wordt daarnaast gewerkt aan de aantrekkelijkheid en toekomstbestendigheid van Woensdrecht. De bijzondere parels van onze gemeente en de Brabantse Wal worden optimaal benut. Er wordt samen met inwoners, ondernemers en regionale partners gewerkt aan (het behoud van) sterke dorpen en winkelgebieden waar het prettig is om te wonen, werken, ondernemen, ontmoeten en recreëren. Programma 3.

Leefomgeving Met het programma Leefomgeving werken we aan een veilige, aantrekkelijke, duurzame en toekomstbestendige gemeente waarin wonen, werken, recreëren en ondernemen in balans zijn met natuur, landschap en leefbaarheid. We beheren en ontwikkelen onze openbare ruimte integraal en verbinden daarbij thema's op het gebied van klimaatadaptatie, biodiversiteit, duurzaamheid, mobiliteit, afval, vastgoed en bereikbaarheid. We beschermen en versterken de kwaliteiten van ons landschap en onze natuur en zetten in op de energie- en warmtetransitie, circulariteit en een klimaatbestendige inrichting. Tegelijkertijd zorgen we voor een schone, hele en veilige openbare ruimte, toekomstbestendige gemeentelijke gebouwen en accommodaties en een verkeerssysteem waarin bereikbaarheid, verkeersveiligheid en duurzame mobiliteit centraal staan. De leefomgeving maken we samen. Daarom betrekken we inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners tijdig bij ontwikkelingen en zoeken we actief de samenwerking op. Ook benutten we de economische en innovatieve kracht van Aviolanda/Hive Aerospace Collective als bijzondere ontwikkellocatie binnen onze gemeente, met aandacht voor bereikbaarheid, energie, ruimte en een goede verbinding met de omgeving. Zo werken we samenhangend aan een leefomgeving die de kwaliteit van onze dorpen versterkt en ruimte biedt voor de opgaven van de toekomst. Programma 4.

Bestuurskracht Met het programma Bestuurskracht creëren we de randvoorwaarden om de ambities voor Woensdrecht te kunnen realiseren. We zorgen voor een betrouwbaar en daadkrachtig bestuur, een solide financiële positie en een professionele en toekomstbestendige organisatie. Daarbij werken we vanuit heldere verantwoordelijkheden, goede samenwerking en een open verbinding met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. We versterken onze bestuurskracht door integraal en opgavegericht te werken, onze dienstverlening en bedrijfsvoering verder te ontwikkelen en actief samen te werken binnen en buiten onze gemeente. Zo beschikken bestuur en organisatie over de mensen, middelen, kennis, informatie en samenwerkingskracht die nodig zijn om maatschappelijke opgaven effectief op te pakken en de ambities uit het Collegewerkprogramma waar te maken. Budgetrecht van de raad Op grond van de 'Verordening financieel beleid, beheer en organisatie gemeente Woensdrecht 2026' autoriseert de raad met het vaststellen van de begroting de totale baten en lasten per programma (art 5.1). Deze zijn aan het begin van elk programma in tabelvorm weergegeven. Het college verdeelt de door de raad op programmaniveau vastgestelde middelen over de producten. Daarbij houdt het college zowel rekening met regulier werk als met de geactualiseerde ambities uit het collegewerkprogramma.

Binnen ieder programma treft u per product een tabel aan die de toedeling over de producten weergeeft. Daarnaast informeren wij u op programmaniveau over nut en noodzaak van de voorgenomen nieuwe investeringen. Bij de begrotingsbehandeling kan de raad aangeven van welke nieuwe investeringen zij op een later tijdstip een apart voorstel voor autorisatie van het investeringskrediet wenst te ontvangen. Het totaal van de nieuwe investeringen wordt bij de begrotingsbehandeling met het vaststellen van de financiële positie geautoriseerd (art. 5.2). Financieel meerjarenperspectief Belangrijk uitgangspunt bij de realisatie van onze doelstellingen en effecten is het voeren van een goed financieel beleid om een sluitende (meerjaren) begroting 2027 te realiseren met een in financieel opzicht gezond meerjarenperspectief. Met het huidige meerjarenperspectief zijn we daar als college in geslaagd. Bedragen in € | Primaire | Begrotings- | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Begroting 2026 | wijzigingen | (incl. 2026 | wijzigingen) Baten 1. Sociaal Domein | 9.307.082 | 1.472.143 | 10.779.225 | 10.180.271 | 10.561.105 | 10.579.226 | 10.570.617 2. Ruimte | 2.627.360 | 660.585 | 3.287.945 | 2.119.480 | 2.348.028 | 1.024.516 | 1.026.986 3. Leefomgeving | 3.792.702 | 26.308 | 3.819.010 | 7.863.170 | 7.859.240 | 7.852.035 | 7.852.035 4.

Bestuurskracht | 3.539.035 | 0 | 3.539.035 | 62.138.309 | 59.949.854 | 55.757.018 | 54.107.551 5. Bestuurskracht | 59.517.405 | 271.376 | 59.788.781 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal Baten | 78.783.584 | 2.430.412 | 81.213.996 | 82.301.230 | 80.718.227 | 75.212.795 | 73.557.189 Lasten 1. Sociaal Domein | -38.629.707 | -1.546.871 | -40.176.578 | -39.846.620 | -38.663.505 | -37.752.024 | -38.072.128 2. Ruimte | -2.791.724 | -3.205.592 | -5.997.316 | -3.713.001 | -3.415.023 | -2.686.278 | -2.650.540 3. Leefomgeving | -9.160.241 | -499.027 | -9.659.268 | -12.745.716 | -12.604.988 | -12.477.235 | -12.452.559 4. Bestuurskracht | -3.258.605 | -4.161 | -3.262.766 | -25.688.863 | -25.272.242 | -20.856.061 | -18.672.596 5. Bestuurskracht | -23.911.723 | 290.617 | -23.621.106 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal Lasten | -77.752.000 | -4.965.034 | -82.717.034 | -81.994.200 | -79.955.758 | -73.771.598 | -71.847.823 Saldo | 1.031.584 | -2.534.622 | -1.503.038 | 307.030 | 762.469 | 1.441.197 | 1.709.366 Onttrekkingen 4. Bestuurskracht | 0 | 0 | 0 | 3.098.183 | 1.470.494 | 748.213 | 606.115 5. Bestuurskracht | 1.419.437 | 5.953.856 | 7.373.293 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal Onttrekkingen | 1.419.437 | 5.953.856 | 7.373.293 | 3.098.183 | 1.470.494 | 748.213 | 606.115 Stortingen 4. Bestuurskracht | 0 | 0 | 0 | -1.726.955 | -1.238.343 | -255.851 | -200.601 5.

Bestuurskracht | -1.644.549 | -2.665.498 | -4.310.047 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal Stortingen | -1.644.549 | -2.665.498 | -4.310.047 | -1.726.955 | -1.238.343 | -255.851 | -200.601 Mutaties reserves | -225.112 | 3.288.358 | 3.063.246 | 1.371.228 | 232.151 | 492.362 | 405.514 Resultaat | 806.472 | 753.736 | 1.560.208 | 1.678.258 | 994.620 | 1.933.559 | 2.114.880 Programmabegroting 2027 | 11 Verloop meerjarenperspectief sinds Perspectievennota 2026-2029 In de volgende tabel wordt zichtbaar gemaakt hoe het begrotingssaldo gewijzigd is ten opzichte van de op 1 oktober 2026 door de gemeenteraad vastgestelde Perspectievennota 2027-2030.

Overzicht begrotingssaldo | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Begrotingssaldo Perspectievennota 2027-2030 | 1.650.208 | 1.451.822 | 850.871 | 1.488.444 | 2.596.875 Structureel | 2.295.584 1.598.384 | 1.733.725 | 1.714.631 Ontwikkelingen met effect > 50.000 euro Uitbreiding Woonwagencentrum | -90.000 Septembercirculaire 2026* | 389.755 | 109.404 | -71.323 | 23.125 | 54.769 Aanpassing opbrengsten gemeentelijke heffingen | 173.918 | 173.327 | 177.040 | 179.987 Aanpassing Personeelsstaat | -480.810 | -482.778 | -482.501 | -482.501 Correctie begrotingssaldo Perspectievennota 2027-2030 | 187.385 | 526.592 | 711.592 | -284.499 Legesverordening 2027 | 67.032 | 67.032 | 67.032 | 67.032 Voordelig resulaat op afval in PB2027 | 61.087 | 61.087 | 61.087 | 61.087 Vrijval eerder geoormerkte middelen Meicirculaire 2026 | 285.541 | -11.594 | -11.720 | -11.870 Totaal overige mutaties < 50.000 euro + regulier Staatwerk Programmabegroting 2027 | -177.121 | -118.594 | -100.540 | -66.000 Geactualiseerd Begrotingssaldo | 1.949.963 | 1.678.258 | 994.620 | 1.933.559 | 2.114.880 Correctie voor incidentele baten en lasten om het structureel saldo te kunnen bepalen** | 901.000 | 92.000 | 591.000 | 18.000 Geactualiseerd structureel saldo | 1.949.963 | 777.258 | 902.620 | 1.342.559 | 2.096.880 * Wordt voor 2026 verwerkt in de begrotingswijziging bij de Financiële tussenrapportage derde kwartaal 2026 ** Door

alle incidentele baten en lasten uit de begroting te filteren resteert het structureel saldo waarop de toezichthouder toetst. Weerstandsratio De weerstandsratio wordt berekend door het geraamde weerstandsvermogen te delen door het totaal aan geraamde risico's. Dit leidt tot een waarde van de weerstandsratio per 31-12-2026 van 4,7. Voor verdere details over de totstandkoming van de ratio verwijzen we graag naar Paragraaf 3: Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Onze gemeente Woensdrecht streeft naar een weerstandsratio die beoordeeld wordt als ruim voldoende. In deze Programmabegroting 2027 wordt deze doelstelling ruimschoots gehaald. Weerstandsratio | Beoordeling Groter dan 2.0 | Uitstekend 1.4 tot 2.0 | Ruim Voldoende 1.0 tot 1.4 | Voldoende 0.8 tot 1.0 | Matig 0.6 tot 0.8 | Onvoldoende Kleiner dan 0.6 | Ruim Onvoldoende 12 | Programmabegroting 2027 Programmabegroting 2027 13 Lastenontwikkeling Woensdrecht kent een gemiddeld belastingniveau. De COELO-Atlas 2026, die voor alle Nederlandse gemeenten een vergelijking maakt van de woonlasten, bevestigt dit beeld. De woonlasten worden gedefinieerd als het totaal van de OZB, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Van de 342 gemeenten in Nederland staat Woensdrecht op plaats 89; dat wil zeggen dat er 88 gemeenten zijn die lagere woonlasten hebben en 253 met hogere woonlasten.

Subsidieplafond Op grond van de 'Algemene Subsidieverordening gemeente Woensdrecht 2023' stelt de raad jaarlijks het subsidieplafond vast. Voor 2027 is het subsidieplafond verhoogd als gevolg van de indexering van zowel de budget- als de waarderingssubsidies. Het totale subsidieplafond voor 2027 bedraagt € 2.504.585. Voor de subsidieregeling 'Eenmalige subsidies Woensdrecht 'is daarnaast jaarlijks een bedrag van € 8.143 beschikbaar. Programmabegroting 2027 14 Organisatie Gemeenteraad In 2026 is in Woensdrecht een coalitie, bestaande uit ABZ, CDA en D66 gevormd. Het coalitieakkoord heeft de titel "Samen bouwen aan een sterk, leefbaar en toekomstbestendig Woensdrecht" meegekregen. De voorzitter van de gemeenteraad is Dhr. drs. J.J.C. Adriaansen (burgemeester) en de griffier is Dhr. drs. D.J.M. van Bunder. De verdeling van de 19 zetels in de gemeenteraad van Woensdrecht is hieronder weergegeven. Het eerstgenoemde raadslid per partij is de fractievoorzitter. Algemeen Belang Zuidwesthoek (ABZ) - 6 zetels Mevr. M.E. de Lange., Dhr. M.R.G. Adriaansen, Dhr. A.P.C.M. Gelten, Mevr. A. L. Kools, Dhr. W. Schenk, Dhr. J.C.M. van Aelst Alle Kernen Troef (AKT) - 5 zetels Dhr. A.M. Mathijssen, Dhr. L.J.I. Akkermans, Dhr. J.B.C.M. Cloots, Dhr. P.J. Verdult, Mevr. P.E. Weijman CDA Woensdrecht - 4 zetels Mevr. M.H.C.F. Michielsen-Goyvaerts, Dhr. L.J.C.L. de Vos, Dhr. E.C.M. van Wezel, Dhr.

E.J.M. Bolders D66 Woensdrecht - 2 zetels Dhr. G. A.P. Janssen, Dhr. M.A.L. Verkuijl VVD Woensdrecht - 1 zetel Dhr. G.D.P. Jansen PRO Woensdrecht - 1 zetel Mevr. T. van Honschoten - Modderman Werkwijze gemeenteraad Ter voorbereiding op de vergaderingen van de gemeenteraad zijn drie raadscommissies ingesteld, de opinieraden Ruimte, Samenleving en Bestuur. Aansluitend aan de opinieraad Bestuur wordt een besluitraad gehouden. Dit is een officiële vergadering van de raad, waarin besluiten worden genomen over die voorstellen, die als A-voorstel (zogenoemde hamerstukken) zijn aangemerkt. Alle andere besluiten worden genomen in een raadsvergadering. Programmabegroting 2027 15 College van burgemeester en wethouders en portefeuilleverdeling Het college van Woensdrecht bestaat uit de burgemeester en vier wethouders. Het college heeft zijn ambities voor de nieuwe bestuursperiode vastgelegd in het collegewerkprogramma "Voor elkaar, Voor Woensdrecht!" Het college vergadert wekelijks op dinsdag. De gemeentesecretaris, Dhr. ing. P.A.C. Bogers, is naast algemeen directeur van de ambtelijke organisatie ook secretaris van het college. De secretaris is als adviseur aanwezig bij de wekelijkse collegevergaderingen. Het college bestaat uit: Burgemeester: • Dhr. drs. J.J.C.

Adriaansen Openbare orde en veiligheid, Dienstverlening en burgerzaken, Regionale samenwerking, Communicatie en externe oriëntatie, Bestuurlijke en juridische zaken, Aviolanda (coördinatie Hive Aerospace Collective), Handhaving, Personeel en organisatie, Informatieveiligheid en privacy, Informatisering en automatisering. Wethouders • Dhr. mr. M.J.A. van der Poel (1e locoburgemeester) Beheer en onderhoud van het openbaar gebied, Verkeer en vervoer, mobiliteit, Financiën, Grondzaken, Belastingen en heffingen, Inkoop- en aanbestedingsbeleid, Erfgoed, Cultuur en monumenten, Kwaliteit en gegevensbeheer/Archieven, Gemeentelijke accommodaties, Integraal waterbeheer. • Dhr. M.P.M. Schuurbiers (2e locoburgemeester) Ruimtelijke ontwikkeling (Omgevingswet, Bouwzaken, vergunningen), Landbouw en stikstof, Volkshuisvesting, Toerisme en recreatie, markten, kermissen en (sport)evenementen. • Dhr. ing. A.C.M. Buijsen (3e locoburgemeester) Onderwijs en onderwijshuisvesting, Integraal jeugdbeleid, Welzijn en subsidiebeleid, Zorg en Wet maatschappelijke ondersteuning, Inclusie, Sport en Volksgezondheid, Burgerparticipatie en dorpsplatforms, Dierenwelzijn. • Dhr. T.J.W. de Heer (4e locoburgemeester) Milieu en Afval, Duurzaamheid, energie- en warmtetransitie, Economische zaken, Leerplicht en (voortijdig) schoolverlaten, Werk en inkomen, Afvalinzameling, Natuur, landschap en groen.

Programmabegroting 2027 16 Managementteam (MT) Algemeen directeur (voorzitter): Dhr. ing. P.A.C. Bogers In december 2023 heeft het college van burgemeester en wethouders ingestemd met de organisatieaanpassing als uitvloeisel van de organisatieontwikkeling. Onderdeel van de aanpassing is het terugbrengen van het aantal managementlagen van twee naar één. Het managementteam bestaat met ingang van 2024 uit de algemeen directeur/gemeentesecretaris en de managers van de teams. Als manager van hun team zijn de managers verantwoordelijk voor het integraal management binnen hun team. Als lid van het managementteam dragen zij bij aan de concernsturing. Adviseur van het bestuur en het MT is: Concerncontroller: Dhr. W. Zaal BBA CPC Ondernemingsraad De Ondernemingsraad (OR) van de gemeente Woensdrecht bestaat uit 7 personen (max. aantal) en wordt ambtelijk ondersteund door een secretaris. De OR zal voor 2027 de focus leggen op de volgende speerpunten: • Opvolging resultaten MTO; • Communicatie met de achterban; • ARBO-beleid; • Binden, boeien en behouden van personeel; • Zelforganisatie in samenhang met opgavegericht en integraal werken. Programma 1. Sociaal Domein Inleiding We zetten ons in voor een sociale, gezonde en inclusieve gemeente waarin inwoners naar vermogen kunnen meedoen en zo zelfstandig mogelijk kunnen leven.

We investeren in een sterke sociale basis, preventie en vroegsignalering en zorgen ervoor dat ondersteuning dichtbij en toegankelijk is. Daarbij kijken we naar wat inwoners zelf kunnen, waar hun omgeving kan bijdragen en waar professionele ondersteuning noodzakelijk is. We leggen de verbinding tussen werk en inkomen, jeugd en onderwijs, gezondheid, sport, welzijn en maatschappelijke ondersteuning. Door integraal samen te werken met inwoners, maatschappelijke organisaties en andere partners willen we problemen zoveel mogelijk voorkomen of vroegtijdig aanpakken. Zo zorgen we ervoor dat ondersteuning terechtkomt bij inwoners die deze nodig hebben en houden we het sociaal domein ook op langere termijn toegankelijk en uitvoerbaar. Verbonden partijen en samenwerkingspartners Bij de realisatie van doelstellingen en effecten binnen het programma Sociaal Domein wordt samengewerkt met diverse verbonden partijen en maatschappelijke partners. Het betreft onder andere de Intergemeentelijke Sociale Dienst (ISD) Brabantse Wal, WVS-Groep, GGD West-Brabant, Regionale Ambulancevoorziening (RAV) Brabant Midden-West-Noord, Regionaal Bureau Leerplicht, Veilig Thuis West-Brabant, Brede Welzijnsinstelling (BWI), WijZijn, MEE en het Zorg Inkoop en Informatie Team (ZI2T).

Vanaf 2027 maakt ook de Gemeenschappelijke Regeling Jeugd onderdeel uit van het netwerk van verbonden partijen binnen het sociaal domein. Wat geven we uit aan programma 1. Sociaal Domein? Bedragen in € | Primaire | Begrotings- | Begroting 2026 Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 Begroting 2030 Begroting 2026 wijzigingen 2026 (incl. wijzigingen) Baten | 9.307.082 | 1.472.143 | 10.779.225 | 10.180.271 | 10.561.105 | 10.579.226 | 10.570.617 Lasten | -38.629.707 | -1.546.871 | -40.176.578 | -39.846.620 | -38.663.505 | -37.752.024 | -38.072.128 Saldo | -29.322.625 | -74.728 | -29.397.353 | -29.666.349 | -28.102.400 | -27.172.798 | -27.501.511 Programmabegroting 2027 | 17 1.1 Sociale basis en Gezondheid Wat willen we bereiken? Sterke dorpen waarin inwoners elkaar ontmoeten, ondersteunen en actief deelnemen. Wat gaan we daarvoor doen? • | We investeren in ontmoetingsplekken in de vijf dorpen, met specifieke aandacht voor jongeren en ouderen. Wat willen we bereiken? We investeren in gezondheid, sport, cultuur en preventie om het welzijn van inwoners te vergroten en de druk op zorg- en ondersteuningsvoorzieningen te verminderen.

Wat gaan we daarvoor doen? • | We gaan gerichte verbeteracties uitvoeren op basis van signalen, data en lokale kennis ten behoeve van het bevorderen van gezondheid en preventie; • | Het ontwikkelen van een uitvoeringsplan in de dorpsteams in gezamenlijkheid met onze partners. Wat willen we bereiken? Ondersteuning en welzijn zijn dichtbij georganiseerd en versterken eigen kracht en zelfredzaamheid. Wat gaan we daarvoor doen? • | We werken toe naar een integrale toegang tot zorg en welzijn door de doorontwikkeling van stevige lokale teams en dorpsteams in gezamenlijkheid met onze welzijns-,zorg- en maatschappelijke partners. Wat geven we uit aan 1.1 Sociale basis en Gezondheid Bedragen in € | Primaire | Begrotings- | Begroting 2026 | Begroting 2027 Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Begroting 2026 wijzigingen 2026 (incl. wijzigingen) Baten | 374.629 | 68.953 | 443.582 | 473.076 | 539.626 | 581.757 | 581.757 Lasten | -4.468.029 | -143.239 | -4.611.268 | -4.194.505 | -4.211.223 | -4.313.069 | -4.365.690 Saldo | -4.093.400 | -74.286 | -4.167.686 | -3.721.429 | -3.671.597 | -3.731.312 | -3.783.933 18 | Programmabegroting 2027 1.2 Jeugd en Onderwijs Wat willen we bereiken? Kinderen en jongeren groeien veilig, gezond en kansrijk op en kunnen hun talenten ontwikkelen.

Wat gaan we daarvoor doen? • | We gaan inclusief onderwijs vormgeven door middel van pilots op de scholen vanuit een uitvoeringsplan preventief jeugdbeleid. Wat willen we bereiken? Problemen worden vroeg gesignaleerd en zwaardere hulp wordt waar mogelijk voorkomen. Wat gaan we daarvoor doen? • | Doorontwikkelen van de jeugdprofessional naar een preventief ambulant-, toegangs- en gezinsprofessional. Wat willen we bereiken? De aansluiting tussen onderwijs, arbeidsmarkt, zorg en begeleiding wordt versterkt en schooluitval verminderd. Wat gaan we daarvoor doen? • | We versterken de aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt via onder meer een doorstroomcoach en trajectvoorzieningen op scholen. Wat geven we uit aan 1.2 Jeugd en Onderwijs? Bedragen in € | Primaire | Begrotings- | Begroting 2026 | Begroting 2027 Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Begroting 2026 wijzigingen 2026 (incl. wijzigingen) Baten | 516.954 | 499.420 | 1.016.374 | 592.537 | 907.805 | 911.934 | 914.165 Lasten | -12.715.019 | -610.175 | -13.325.194 | -11.908.969 | -10.920.906 | -11.093.151 | -11.157.382 Saldo | -12.198.065 | -110.755 | -12.308.820 | -11.316.432 | -10.013.101 | -10.181.217 | -10.243.217 Programmabegroting 2027 | 19 1.3 Maatschappelijke Ondersteuning en Veiligheid Wat willen we bereiken? Inwoners kunnen zo zelfstandig mogelijk wonen en deelnemen aan de samenleving.

Wat gaan we daarvoor doen? • | We onderzoeken en ontwikkelen innovatieve woonzorgconcepten, gemengde woonvormen en voorzieningen voor langer zelfstandig wonen. Wat willen we bereiken? Kwetsbare inwoners met complexe of meervoudige problemen ontvangen tijdig passende en samenhangende ondersteuning. Wat gaan we daarvoor doen? • | We versterken samenwerking tussen zorg, welzijn, veiligheid, woningcorporaties en maatschappelijke partners rondom kwetsbare inwoners. Wat willen we bereiken? Sociale problematiek, huiselijk geweld, eenzaamheid en onveiligheid worden vroeg gesignaleerd en waar mogelijk voorkomen. Wat gaan we daarvoor doen? • | We versterken vroegsignalering door professionals en vrijwilligers toe te rusten, inwoners laagdrempelig ondersteuning te bieden en samenwerking tussen betrokken partners te bevorderen. Wat geven we uit aan 1.3 Maatschappelijke Ondersteuning en Veiligheid? Bedragen in € | Primaire | Begrotings- | Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 Begroting 2029 Begroting 2030 Begroting 2026 wijzigingen 2026 (incl.

wijzigingen) Baten | 8.428.053 | 926.674 | 9.354.727 | 9.114.658 | 9.113.674 | 9.085.535 | 9.074.695 Lasten | -22.178.795 | -869.218 | -23.048.013 | -23.241.891 | -23.028.670 | -21.837.038 | -22.037.336 Saldo | -13.750.742 | 57.456 | -13.693.286 | -14.127.233 | -13.914.996 | -12.751.503 | -12.962.641 20 | Programmabegroting 2027 1.4 Werk, inkomen en inburgering Wat willen we bereiken? Minder langdurige afhankelijkheid van inkomensondersteuning en minder problematische schulden. Wat gaan we daarvoor doen? • | We verbeteren het proces van vroegsignalering en laagdrempelige ondersteuning bij schulden en betalingsachterstanden, zodat vroegtijdig hulp ingezet kan worden. Wat willen we bereiken? Meer inwoners nemen deel aan werk, vrijwilligerswerk of een andere zinvolle daginvulling. Wat gaan we daarvoor doen? • | Voortzetten van programma Wegwijzer om inwoners te begeleiden naar actief burgerschap, werk of passende daginvulling. Wat willen we bereiken? Financiële ondersteuning is laagdrempelig, dichtbij en verbonden met werk, zorg, welzijn en onderwijs. Wat gaan we daarvoor doen? • | We versterken de verbinding tussen werk, inkomen, onderwijs, zorg en welzijn, zodat inwoners integraal en passend worden ondersteund richting participatie en werk.

Wat geven we uit aan 1.4 Werk, inkomen en inburgering? Bedragen in € | Primaire | Begrotings- | Begroting 2026 Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 Begroting 2030 Begroting 2026 wijzigingen 2026 (incl. wijzigingen) Baten | 8.415.499 | 903.770 | 9.319.269 | 9.078.808 | 9.077.824 | 9.049.685 | 9.038.845 Lasten | -21.446.659 | -793.457 | -22.240.116 | -22.387.675 | -22.171.983 | -20.970.021 | -21.165.284 Saldo | -13.031.160 | 110.313 | -12.920.847 | -13.308.867 | -13.094.159 | -11.920.336 | -12.126.439 Programmabegroting 2027 | 21 1.5 Nieuwe investeringen Voor dit programma voorziet het college voor de komende jaren de volgende investeringen. Met het vaststellen van de financiële positie bij de begrotingsbehandeling autoriseert de gemeenteraad uitsluitend de nieuwe investeringen van het komende begrotingsjaar. Verder kan de gemeenteraad aangeven van welke nieuwe investeringen hij op een later tijdstip een apart voorstel voor autorisatie van het investeringskrediet wil ontvangen (artikel 5.2 Verordening financieel beleid, beheer en organisatie gemeente Woensdrecht 2026). Meerjarig investeringsschema Programma 1 Bedragen in € | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 | Begroting 2031 1.

Sociaal Domein 76502002 Nieuwbouw basisschool | -1.716.756 | -1.716.756 | 0 | 0 | 0 Huijbergen 2024 76502004 Nieuwbouw 't Paviljoen | -2.536.066 | 0 | 0 | 0 | 0 Ossendrecht Totaal 1. Sociaal Domein | -4.252.822 | -1.716.756 | 0 | 0 | 0 Nut en noodzaak investeringen in begrotingsjaar Programma 1 Conform artikel 5, lid 5 van de Verordening financieel beleid, beheer en organisatie gemeente Woensdrecht 2026 beschrijft de programmabegroting nut en noodzaak van de investeringen die betrekking hebben op begrotingsjaar 2027. Toekomstbestendig plan voor onderwijshuisvesting De gemeenteraad heeft in september 2025 ingestemd met de Herijking Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting (IHP) Woensdrecht 2025-2028. In het plan is de visie voor de lange termijn vastgelegd voor de onderwijskundige kwaliteit en adequate huisvesting voor alle onderwijsgebouwen binnen de gemeente. IKC Fortuna Woensdrecht De bouw van het IKC Fortuna in Woensdrecht is afgerond. Voor de herinrichting van de parkachtige omgeving is een bedrag gereserveerd voor het onderhoud aan de beplanting. Deze onderhoudsperiode loopt in het eerste kwartaal van 2027 af. Ver(nieuw)bouw 't Paviljoen Ossendrecht Voor de ver(nieuw)bouw van ’t Paviljoen in Ossendrecht is vanuit het IHP en de in december 2025 vastgestelde 4e begrotingswijziging van de Programmabegroting 2026 een bedrag van € 8.550.088 (incl.

btw) beschikbaar gesteld. De ver(nieuw)bouw is gestart in het derde kwartaal 2026 en is eind 2027 gereed. Ver(nieuw)bouw Ste. Marie Huijbergen Na afronding van de ver(nieuw)bouw van ’t Paviljoen in Ossendrecht is de basisschool in Huijbergen aan de beurt voor een upgrade. De planvorming start in het najaar van 2026. Wel zijn er al onderzoeken uitgezet naar flora & fauna en stikstof. Vanuit het IHP is een bedrag van € 3.121.347 (incl. btw) beschikbaar gesteld voor de herontwikkeling van de school. Dit bedrag is gebaseerd op kengetallen. Zodra er vanuit de planvorming een concreet bedrag bekend is, wordt dit ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorgelegd. 22 | Programmabegroting 2027 1.6 indicatoren Lokale indicatoren Programma 1. Sociaal Domein Met ingang van de programmabegroting 2020 zijn de verplichte BBV-indicatoren aangevuld met een aantal lokale indicatoren: Lokale indicator | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 1. Tevredenheid met Wmo-ondersteuning | 90% | 89% | 91% | 89% | 88% | 88% | 83% 2. Inzet van maatwerkvoorzieningen Jeugd en Wmo | 1650 | 1927 | 1628 | 1518 | 2065 | 1566 | 1459 Toelichting lokale indicatoren: 1. | De mate waarin cliënten tevreden zijn over de Wmo-ondersteuning die zij van de gemeente Woensdrecht krijgen.

Het percentage geeft weer in welke mate men het eens is met de volgende stelling: 'De ondersteuning die ik krijg past bij mijn hulpvraag'. Bron: wettelijk cliëntonderzoek. 2. | Totaal | aantal | afgegeven | indicaties | maatwerkvoorzieningen | Jeugdhulp | en | Wmo. | Bron: Suite4SociaalDomein. Verplichte BBV Indicatoren Programma 1 In deze paragraaf worden de indicatoren behorende bij Programma 1. Sociaal Domein weergegeven. Deze cijfers worden automatisch opgehaald van www.waarstaatjegemeente.nl en www.woensdrecht.incijfers.nl. Voor verdere verdieping en vergelijking met Nederland, de provincie Noord-Brabant en andere gemeenten verwijzen we u naar deze twee websites. Indien cijfers, jaarschijven of toelichtingen ontbreken, waren deze op het moment van het opstellen van dit document niet beschikbaar. De gemeente Woensdrecht heeft daar geen invloed op. In een volgend document worden deze indicatoren waarschijnlijk geactualiseerd. Programmabegroting 2027 | 23 Programmabegroting 2027 24 Personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners Deze indicator geeft het aantal inwoners met een bijstandsuitkering weer per 10.000 inwoners. De gemeente zet in op participatie en uitstroom naar werk, maar de ontwikkeling van deze indicator wordt ook beïnvloed door externe economische en maatschappelijke omstandigheden. Bron: CBS - Personen met een bijstandsuitkering naar soort uitkering

Lopende reïntegratievoorzieningen per 10.000 inwoners van 15-64 jaar Deze indicator geeft inzicht in het aantal inwoners dat gebruikmaakt van een re-integratievoorziening gericht op arbeidsdeelname. Een stijging van de indicator kan erop wijzen dat meer inwoners worden ondersteund richting werk, participatie of maatschappelijke zelfredzaamheid. Bron: CBS - Re-integratie-/participatievoorzieningen Gebied | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Woensdrecht | 66 | 44 | 59 | 73 | 88 | 103 | 132 Programmabegroting 2027 | 25 Cliënten met een maatwerkvoorziening Wmo per 10.000 inwoners Deze indicator geeft inzicht in het aantal inwoners dat gebruikmaakt van een Wmo- maatwerkvoorziening. De stijgende ontwikkeling hangt onder meer samen met vergrijzing, langer zelfstandig wonen en een toenemende ondersteuningsvraag van inwoners. De BBV-indicatoren worden in veel gevallen weergegeven per 10.000 inwoners. De weergegeven waarde betreft daarom geen absoluut aantal inwoners, maar een gestandaardiseerd kengetal dat vergelijking tussen gemeenten mogelijk maakt.

Bron: CBS - Gemeentelijke Monitor Sociaal Domein Wmo Gebied | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Woensdrecht | 660,0 | 680,0 | 750,0 | 800,0 | 820,0 | 830,0 | 830,0 | 860,0 | 870,0 26 | Programmabegroting 2027 Kinderen in uitkeringsgezin in % van kinderen tot 18 jaar Deze indicator geeft inzicht in het aandeel kinderen dat opgroeit in een gezin met een uitkering. De uitkomst wordt mede beïnvloed door economische ontwikkelingen en de financiële positie van huishoudens. Bron: CBS - Jeugdmonitor Gebied | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 Woensdrecht | 4,0% | 4,0% | 5,0% | 4,0% | 5,0% | 5,0% | 4,0% | 4,0% | 4,0% | 5,0% | 5,0% Programmabegroting 2027 | 27 Voortijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie in % van deelnemers aan het voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs Deze indicator geeft het aandeel jongeren weer dat het onderwijs verlaat zonder een startkwalificatie (havo-, vwo- of mbo-2-diploma). De ontwikkeling wordt beïnvloed door persoonlijke omstandigheden van jongeren, de arbeidsmarkt en de inzet van onderwijs- en ondersteuningspartners, waaronder het Regionaal Bureau Leerplicht.

Bron: DUO/Ingrado Gebied | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Woensdrecht | 2,3% | 1,7% | 1,7% | 2,2% | 1,5% | 2,8% | 1,8% | 1,8% | 3,1% | 2,5% | 2,5% | 1,7% 28 | Programmabegroting 2027 Absoluut verzuim per 1000 leerlingen Deze indicatoren geven inzicht in verschillende vormen van schoolverzuim. Absoluut verzuim betreft leerplichtige leerlingen die niet staan ingeschreven bij een onderwijsinstelling. Relatief verzuim betreft leerlingen die wel staan ingeschreven, maar zonder geldige reden les- of schooltijd verzuimen. De dalende trend in relatief verzuim wijst op een afname van ongeoorloofd schoolverzuim. De ontwikkeling van beide indicatoren wordt beïnvloed door de inzet van scholen, ouders, leerplichtpartners en de persoonlijke omstandigheden van leerlingen.

Bron: DUO/Ingrado Gebied | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Woensdrecht | 9,3 | 6,8 | 7,8 | 4,9 | 8,2 | 9,4 | 6,3 | 7,9 | 7,2 | 13,5 | 14,9 | 11,5 Programmabegroting 2027 | 29 Relatief verzuim aantal per 1.000 leerlingen Bron: DUO/Ingrado Gebied | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Woensdrecht | 36 | 33 | 31 | 19 | 23 | 18 | 12 | 15 | 17 | 17 | 13 | 11 30 | Programmabegroting 2027 Jongeren met jeugdhulp in % van alle jongeren tot 18 jaar Deze indicator geeft het aandeel jongeren weer dat gebruikmaakt van jeugdhulp. De ontwikkeling wordt beïnvloed door de ondersteuningsbehoefte van jongeren en gezinnen, maatschappelijke ontwikkelingen en de toegankelijkheid van jeugdhulp. Een stijging van de indicator hoeft niet uitsluitend te wijzen op een toename van problematiek, maar kan ook samenhangen met een betere signalering en toegang tot passende ondersteuning. Bron: CBS - Indicatoren jeugdzorg in natura Gebied | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Woensdrecht | 14,6% | 15,5% | 15,2% | 14,8% | 15,5% Programmabegroting 2027 | 31 Jongeren met jeugdreclassering in % van alle jongeren tot 18 jaar Deze indicator geeft het aandeel jongeren weer dat een jeugdreclasseringsmaatregel opgelegd heeft gekregen in het kader van het jeugdstrafrecht.

Gezien de relatief kleine aantallen kunnen beperkte veranderingen in het aantal jongeren leiden tot zichtbare schommelingen in het percentage. De dalende trend wijst op een afname van het aantal jongeren dat onder jeugdreclassering valt. Bron: CBS - Indicatoren jeugdzorg in natura Gebied | 2021 | 2022 | 2023 Woensdrecht | 0,7% | 0,5% | 0,4% 32 | Programmabegroting 2027 Jongeren met jeugdbescherming in % van alle jongeren tot 18 jaar Deze indicator geeft het aandeel jongeren weer dat een jeugdbeschermingsmaatregel ontvangt, zoals een ondertoezichtstelling of voogdijmaatregel. Gezien de relatief beperkte omvang van de doelgroep kunnen kleine aantalsverschillen zichtbaar zijn in het percentage. De daling ten opzichte van eerdere jaren wijst op een afname van het aantal jongeren dat een jeugdbeschermingsmaatregel ontvangt, waarbij landelijke ontwikkelingen, de gezinssituatie en de inzet van preventieve ondersteuning van invloed kunnen zijn. Bron: CBS - Indicatoren jeugdzorg in natura Gebied | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Woensdrecht | 1,1% | 1,1% | 0,9% | 0,9% | 0,9% Programmabegroting 2027 | 33 Demografische druk Deze indicator geeft inzicht in de verhouding tussen inwoners die doorgaans gebruikmaken van voorzieningen en inwoners in de potentiële beroepsbevolking.

De indicator wordt berekend als het aantal inwoners van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder per 100 inwoners van 20 tot 65 jaar. Een hogere waarde betekent dat relatief meer jongeren en ouderen worden ondersteund door een relatief kleinere groep inwoners van werkende leeftijd. Deze ontwikkeling kan van invloed zijn op de vraag naar voorzieningen binnen het sociaal domein, onderwijs en zorg. Bron: CBS - Bevolking naar leeftijd en geslacht Gebied | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 Woensdrecht | 73,9% | 75,5% | 76,8% | 77,6% | 78,0% | 78,1% | 78,0% | 77,8% | 76,7% | 76,2% 34 | Programmabegroting 2027 Programma 2. Ruimte Inleiding In het programma Ruimte wordt regie gevoerd op ruimtelijke ontwikkelingen, worden kansen voor woningbouw en gebiedsontwikkeling benut en wordt waar nodig actief grondbeleid gevoerd. Daarbij wordt | steeds | de | balans | tussen | ontwikkeling, | leefbaarheid, | ruimtelijke | kwaliteit, | natuur | en duurzaamheid gezocht. Binnen het programma Ruimte wordt daarnaast gewerkt aan de aantrekkelijkheid en leefbaarheid van Woensdrecht. De bijzondere parels van onze gemeente en de Brabantse Wal worden optimaal benut. Er wordt samen met inwoners, ondernemers en regionale partners gewerkt aan (behoud van) aantrekkelijke dorpen en winkelgebieden waar het prettig is om te wonen, werken, ondernemen, ontmoeten en recreëren.

Verbonden partijen en samenwerkingspartners Bij de realisatie van doelstellingen en effecten in het programma Ruimte zijn onder andere de volgende organisaties betrokken: Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant, Woningstichting Woensdrecht, Stadlander, | Provincie | Noord-Brabant, | Hypotheekfonds | Noord-Brabantse | Gemeenten, Streekorganisatie Brabantse Wal, VVV Brabantse Wal, Regio West-Brabant, Grenspark Kalmthoutse Heide, Belgisch-Nederlands Grensoverleg, Regionaal ruimtelijk overleg, Wonen Subregio West- Brabant West. Wat geven we uit aan programma 2. Ruimte? Met het vaststellen van de begroting autoriseert de raad de totale baten en de totale lasten per programma. Dit gebeurt op grond van artikel 5.1 van de 'Verordening financieel beleid, beheer en organisatie gemeente Woensdrecht 2026'. Bedragen in € | Primaire | Begrotings- | Begroting 2026 | Begroting 2027 Begroting 2028 | Begroting 2029 Begroting 2030 Begroting 2026 wijzigingen 2026 (incl.

wijzigingen) Baten | 2.692.360 | 660.585 | 3.352.945 | 2.119.480 | 2.348.028 | 1.024.516 | 1.026.986 Lasten | -3.079.775 | -3.411.967 | -6.491.742 | -3.713.001 | -3.415.023 | -2.686.278 | -2.650.540 Saldo | -387.415 | -2.751.382 | -3.138.797 | -1.593.521 | -1.066.995 | -1.661.762 | -1.623.554 Programmabegroting 2027 | 35 Programmabegroting 2027 36 2.1 Ruimtelijke ordening en bouwzaken Wat willen we bereiken? Voldoende betaalbare en toekomstbestendige woningen voor starters, gezinnen, ouderen en aandachtsgroepen. Wat gaan we daarvoor doen? • We geven uitvoering aan het volkshuisvestingsprogramma en de regionale woonzorgvisie. • We benutten de bestaande woningvoorraad beter via transformatie en woningsplitsing. Wat willen we bereiken? Meer grip op de volkshuisvestelijke opgave door per kern keuzes te maken in programmering, betaalbaarheid, doorstroming en leefbaarheid. Wat gaan we daarvoor doen? • We implementeren Kansenkaarten per kern. • We gebruiken woonzorgzones voor ruimtelijke keuzes en nieuwe initiatieven. Wat willen we bereiken? Wonen, zorg, welzijn en voorzieningen beter met elkaar verbinden zodat inwoners langer zelfstandig kunnen wonen. Wat gaan we daarvoor doen? • Regionale afspraken en meerjarige prestatieafspraken met woningcorporaties en zorgpartijen actualiseren en vertalen naar lokale instrumenten.

• We bieden ruimte voor het plaatsen van (pré) mantelzorgwoningen en familiewoningen. Wat willen we bereiken? Adequate en duurzame opvang bieden en zelfredzaamheid, participatie en integratie stimuleren. Wat gaan we daarvoor doen? • De gemeentelijke opvang van vluchtelingen in Putte voortzetten en verlenging tot mei 2029 onderzoeken. • De gemeentelijke opvang van Oekraïners in Ossendrecht voortzetten. • Samen met de woningcorporaties en partners anticiperen we op toekomstige huisvesting wanneer landelijke regelingen wijzigen of aflopen. Wat geven we uit aan 2.1 Ruimtelijke ordening en bouwzaken? Bedragen in € | Primaire | Begrotings- | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Begroting 2026 | wijzigingen 2026 | (incl. wijzigingen) Baten | 802.904 | 0 | 802.904 | 828.921 | 830.645 | 830.645 | 830.645 Lasten | -461.991 | -1.910.493 | -2.372.484 | -589.936 | -257.728 | -240.898 | -242.422 Saldo | 340.913 | -1.910.493 | -1.569.580 | 238.985 | 572.917 | 589.747 | 588.223 Programmabegroting 2027 | 37 2.2 Grondbeleid Wat willen we bereiken? Het gemeentelijke grondbeleid ondersteunt het uitvoeren van ruimtelijke doelen, ambities en ontwikkelprincipes.

Wat gaan we daarvoor doen? • | We zetten het instrumentarium dat het grondbeleid biedt optimaal in om doelen te realiseren die voortkomen uit de omgevingsvisie, woonvisie en overige (ruimtelijke) beleidsdocumenten. • | We voeren waar nodig actief grondbeleid. Wat geven we uit aan 2.2 Grondbeleid? Binnen dit product is het effect zichtbaar van de actualisatie van de grondcomplexen op de exploitatie. Voor een toelichting daarop verwijzen wij u naar de paragraaf Grondbeleid. Bedragen in € | Primaire | Begrotings- | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 Begroting 2026 | wijzigingen 2026 (incl. wijzigingen) Baten | 1.728.117 | 658.401 | 2.386.518 | 1.127.036 | 1.344.600 | 14.018 | 14.018 Lasten | -328.746 | -1.145.314 | -1.474.060 | -575.732 | -282.126 | -51.840 | -51.840 Saldo | 1.399.371 | -486.913 | 912.458 | 551.304 | 1.062.474 | -37.822 | -37.822 38 | Programmabegroting 2027 2.3 Recreatie en Toerisme Wat willen we bereiken? Woensdrecht sterker positioneren als aantrekkelijke toeristische bestemming met een herkenbaar profiel. Wat gaan we daarvoor doen? • | We stellen een uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie op en starten aansluitend met de uitvoering daarvan. • | Samen met ondernemers en de VVV Brabantse Wal ontwikkelen we een aantrekkelijk en samenhangend recreatief aanbod.

Wat willen we bereiken? Meer bezoekers aantrekken en langer laten verblijven, zodat recreatie en toerisme meer bijdragen aan de lokale economie. Wat gaan we daarvoor doen? • | We benutten kansen van Avonturenpark de Tovertuin, de parels rond het gebied bij Volksabdij, UCI Bike City Label en kwaliteiten van de Brabantse Wal, Grenspark Kalmthoutse Heide en UNESCO Geopark Schelde Delta voor recreatie en vrijetijdseconomie. Wat willen we bereiken? Toeristische ontwikkeling combineren met bescherming van natuur, landschap, cultuurhistorie en leefbaarheid. Wat gaan we daarvoor doen? • | Duurzame toeristische ontwikkeling bevorderen en aantrekkelijke fiets- en wandelroutes ondersteunen. Wat geven we uit aan 2.3 Recreatie en toerisme? Bedragen in € | Primaire | Begrotings- | Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 | Begroting 2029 Begroting 2030 Begroting 2026 wijzigingen 2026 (incl. wijzigingen) Baten | 6.000 | 0 | 6.000 | 6.000 | 6.000 | 6.000 | 6.000 Lasten | -205.322 | -146.500 | -351.822 | -477.376 | -768.800 | -186.312 | -187.393 Saldo | -199.322 | -146.500 | -345.822 | -471.376 | -762.800 | -180.312 | -181.393 Programmabegroting 2027 | 39 2.4 Sport en evenementen Wat willen we bereiken? Recreatief fietsen en wandelen verbinden aan gezondheid, duurzaamheid, recreatie, toerisme, economie en bereikbaarheid.

Wat gaan we daarvoor doen? • | We houden het fiets- en wandelnetwerk in stand en breiden dit waar nodig en mogelijk uit. • | We stimuleren het dagelijks fietsgebruik en wandelen via campagnes en samenwerking met scholen, werkgevers, verenigingen en maatschappelijke organisaties. • | We uniformeren bebording in het Grenspark Kalmthoutse Heide (interreg project MONA). Wat willen we bereiken? We zetten in op behoud van terugkerende evenementen in onze gemeente. Wat gaan we daarvoor doen? • | We denken actief mee met initiatiefnemers over de vergunningsaanvragen van evenementen. • | We blijven bestaande wielerwedstrijden ondersteunen, zodat deze evenementen aantrekkelijk blijven als onderdeel van de promotie van de fiets- en wielergemeente. • | Wij zetten ons in om jaarlijks een grootschalige wieler- of veldritwedstrijd naar Woensdrecht te halen als onderdeel van het UCI Bike City label. In 2028 zijn we gastgemeente voor het WK Veldrijden. Wat geven we uit aan 2.4 Sport en evenementen? Bedragen in € | Primaire | Begrotings- | Begroting 2026 | Begroting 2027 Begroting 2028 Begroting 2029 Begroting 2030 Begroting 2026 wijzigingen 2026 (incl.

wijzigingen) Baten | 90.339 | 2.184 | 92.523 | 92.523 | 101.783 | 108.853 | 111.323 Lasten | -1.795.665 | -3.285 | -1.798.950 | -1.791.348 | -1.839.931 | -1.937.944 | -1.898.217 Saldo | -1.705.326 | -1.101 | -1.706.427 | -1.698.825 | -1.738.148 | -1.829.091 | -1.786.894 40 | Programmabegroting 2027 2.5 Monumenten en cultuur Wat willen we bereiken? Materieel en immaterieel erfgoed behouden, beschermen en beleefbaar maken als dragers van identiteit en leefbaarheid. Wat gaan we daarvoor doen? • | We continueren het aanwijzen en beschermen van monumenten op basis van het vastgestelde erfgoedbeleid. • | We versterken de aandacht voor ons militair erfgoed en onze militair historische banden met Canada . Wat willen we bereiken? Kunst en cultuur toegankelijk maken voor inwoners en ruimte geven aan talent, verenigingen en lokale tradities. Wat gaan we daarvoor doen? • | We stellen een cultuuragenda op en starten aansluitend met de uitvoering hiervan. • | Verenigingen en culturele organisaties ondersteunen en cultuurdeelname stimuleren. • | We hebben aandacht voor carnavalsverenigingen en bouwclubs als onderdeel van onze lokale tradities en culturele identiteit. In dit kader doen we onderzoek naar de huisvesting van onze bouwclubs.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://woensdrecht.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/7c9a0ddb-b013-4c60-a154-cde0df68e3db?agendaItemId=6d13e8c9-2fa2-494f-a50a-d17df04e1203