2025-07-03 Bijlage Afschrift _ Accountantsverslag 2024 - Gemeente Woensdrecht
Tekst van het document
Accountantsverslag Gemeente Woensdrecht Boekjaar 2024
Aanbiedingsbrief Aan de gemeenteraad van de gemeente Woensdrecht Postbus 24 4630 AA HOOGERHEIDE Onderwerp: Accountantsverslag 2024 Datum: 30 juni 2025
Kenmerk: 2506-15246
Geachte leden van de gemeenteraad, In overeenstemming met de opdracht tot de controle van de jaarrekening 2024 van gemeente Woensdrecht, zoals overeengekomen in onze opdrachtbevestiging d.d. 26 juni 2024, bieden wij u hierbij het accountantsverslag aan. Het accountantsverslag bevat de bevindingen en conclusies naar aanleiding van onze werkzaamheden. De bevindingen in dit verslag zijn besproken met een afvaardiging van de ambtelijke organisatie.
Wij hebben bij de jaarrekening over boekjaar 2024 een goedkeurende controleverklaring te verstrekt. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en zijn graag bereid de inhoud van deze rapportage nader toe te lichten. Met vriendelijke groet, Baker Tilly (Netherlands) B.V.
Was getekend D. Eijke MSc. RA
pagina | 2
Inhoud 1. Bestuurlijke samenvatting 2. Opdracht, scope en uitkomsten 3. Financiële positie 4. Belangrijkste bevindingen 5. Overige onderwerpen 6. Bijlagen
pagina | 3
1
Bestuurlijke samenvatting
pagina | 4
Management samenvatting Bestuurlijke samenvatting Wij hebben bij de jaarrekening 2024 een goedkeurende verklaring te verstrekt.
Het jaarverslag is cf. NV COS 720 verenigbaar met de jaarrekening en voldoet in materiële zin aan de laatste actuele voorschriften.
Het Besluit Begroting en Verantwoording is in alle opzichten nageleefd in 2024. U heeft er voor gekozen de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening en de toelichting hierop in de paragraaf bedrijfsvoering onderdeel te laten zijn van het jaarverslag, ondanks dat dit conform de BBV in formele zin nog niet verplicht is. Op deze wijze heeft u invulling gegeven aan de aanbeveling van het Rijk om de verantwoording op te nemen. Op deze wijze wordt ook invulling gegeven aan de lokale afspraken, zoals opgenomen in de aangepaste verordeningen Uit onze controle met betrekking tot ons getrouwheidsoordeel blijkt een beperkt aantal controleverschillen/tekstuele aanpassingen. Deze zullen worden gecorrigeerd in de definitieve versie van de jaarrekening. Wij constateren dat de jaarrekening van Gemeente Woensdrecht een getrouw beeld geeft van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2024 als van de activa en passiva per 31 december 2024 in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en gemeenten. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2024 in overeenstemming is met de Wet normering topinkomens (WNT) en dat de jaarrekening 2024 van de gemeente voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.
Wij constateren dat de gemeente heeft gekozen om deze rechtmatigheidsverantwoording op te nemen in de jaarrekening. Uit onze controle zijn geen ongecorrigeerde bevindingen geconstateerd. De rechtmatigheidsverantwoording geeft een getrouw beeld.
We hebben vanuit onze zijde ervaren dat het controleproces beter is gelopen dan voorgaande jaren, waarbij op een prettige en constructieve wijze met de ambtelijke organisatie is samengewerkt. Ten opzichte van het voorgaande jaar zien we een verbetering in de aanleveringen en de verantwoordelijkheid binnen de organisatie. Wij plannen graag met u een evaluatie in om verbeterpunten van beide kanten te bespreken voor volgend jaar, om zodoende onze dienstverlening verder te verbeteren.
pagina | 5
Management samenvatting Bestuurlijke samenvatting Financiële kengetallen en signaleringswaarden
pagina | 6
2
Opdracht, scope en uitkomsten
pagina | 7
2. Opdracht, scope en uitkomsten Reikwijdte van de controle
Omschrijving
Grondslag
Bedrag
1% lasten inclusief toevoegingen reserves
€ 753.000
• De jaarrekening.
Goedkeuringstolerantie onzekerheden 3% lasten inclusief toevoegingen reserves
€ 2.259.000
• Bijlagen.
Rapporteringstolerantie
€ 37.650
Met de opdrachtbevestiging van d.d. 26 juni 2024 heeft u ons opdracht
De toleranties voor de rechtmatigheidsverantwoording, zoals vastgelegd in
gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2024. De reikwijdte van
uw financiële verordening, wijken beperkt af van de toleranties voor de
onze controle staat omschreven in deze opdrachtbevestiging. Er is
controle op de getrouwheid. Dit leidt ertoe dat de door het college opgestelde
gedurende het verloop van de controle geen sprake geweest van een
rechtmatigheidsverantwoording
beperking in de reikwijdte van onze controle.
volgende toleranties:
De jaarstukken van uw gemeente bestaan uit: • Het jaarverslag (programmaverantwoording + paragrafen).
Overzicht toleranties
Goedkeuringstolerantie fouten
Omschrijving
De materialiteit bij de uitvoering van onze controle is € 753.000.
Goedkeuringstolerantie fouten
Deze materialiteit sluit aan op het door de gemeenteraad vastgestelde
Rapporteringstolerantie
5% van de goedkeuringstolerantie
is
opgesteld
op
basis
van
de
Grondslag
Bedrag
1% lasten inclusief toevoegingen reserves
€ 753.000
Conform afspraak in de financiële verordening
€ 50.000
controleprotocol over boekjaar 2024.
pagina | 8
2. Opdracht, scope en uitkomsten Kernpunten en significante risico’s in de controle Wij
hebben
voldoende
en
geschikte
Uitkomsten
controle-informatie
verkregen,
Wij bij de jaarrekening 2024 een goedkeurende verklaring verstrekt voor de
onder andere met betrekking tot de volgende kernpunten van de controle:
getrouwheid van de jaarrekening. De geconstateerde controleverschillen zijn
• De getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording;
gecorrigeerd in de definitieve versie van de jaarrekening.
• Lasten zijn niet nauwkeurig verantwoord doordat de inkoopfactuur niet in overeenstemming is met de geleverde prestatie; • Onterechte waardoor
betalingen, inkopen
danwel
ten
Tevens zijn er onzekerheden met betrekking tot de prestatielevering van
betalingen aan
onrechte
zijn
niet-rechthebbende
verantwoord,
doordat
onjuiste mutaties doorgevoerd worden in crediteurenstamgegevens
de Jeugdwet ter hoogte van € 1.602.000, de lasten PGB ter hoogte van € 140.000 en de lasten Wmo ter hoogte van € 140.000. De genoemde fouten en onzekerheden blijven binnen de goedkeuringstoleranties.
waardoor bankrekeningnummers van crediteuren in de batchbetaling niet juist zijn; • Uitkeringen Jeugdwet inzake de trajecten (alles behalve 50/50) (Zin) zijn niet nauwkeurig verantwoord doordat de declaraties niet passen binnen de afgegeven beschikkingen en/of niet in overeenstemming zijn met de afspraken volgens de overeenkomsten met de zorgaanbieders; • De nauwkeurigheid van de voorziening riolering; • Het risico dat het management van de gemeente procesafspraken kan doorbreken.
pagina | 9
2. Opdracht, scope en uitkomsten Interne beheersing
Geautomatiseerde gegevensverwerking
Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij de interne beheersing
Op grond van artikel 393 lid 4, Titel 9 Boek 2 BW hebben wij onze
inclusief de IT-omgeving, voor zover van belang voor de jaarrekening-
bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de
controle, beoordeeld. Naar aanleiding van onze werkzaamheden hebben wij
geautomatiseerde
een managementletter geschreven. Deze managementletter hebben wij
Management Letter. Wij merken op dat de jaarrekeningcontrole niet specifiek
besproken met de organisatie en daarna d.d. 12 december 2024 in
gericht is op de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde
definitieve vorm uitgebracht.
gegevensverwerking.
Onze werkzaamheden zijn niet gericht op het geven van een oordeel over de
Wij zijn van mening dat voldoende maatregelen zijn getroffen om de
interne beheersing van de organisatie als geheel. De rapportage bevat
betrouwbaarheid
daardoor niet alle onvolkomenheden in de interne beheersing, die bij een
gegevensverwerking en informatievoorziening te waarborgen. In onze
eventueel uitgebreid en hierop specifiek gericht onderzoek naar voren
managementletter hebben wij een aantal attentiepunten ten aanzien van de
zouden kunnen komen.
IT-omgeving opgenomen. U heeft aangegeven hieraan opvolging te willen
gegevensverwerking
en
de
continuïteit
aan
van
u
gerapporteerd
de
in
de
geautomatiseerde
geven.
pagina | 10
2. Opdracht, scope en uitkomsten Frauderisico’s en continuïteit Onze controleverklaring over boekjaar 2024 bevat, gelijk aan voorgaand jaar,
Bij de controle van de gemeente Woensdrecht hebben wij twee frauderisico's
een verplichte paragraaf over onze werkzaamheden met betrekking tot fraude
onderkend:
en een met betrekking tot continuïteit.
• Het risico dat het management van de gemeente de procesafspraken kan
doorbreken, hetgeen een standaard risico is vanuit onze beroepsregels. Frauderisico’s
Als wij kijken naar de jaarrekening van de gemeente Woensdrecht betreft
Zoals ook in ons management letter opgenomen bevindt het college dan wel
dit een algemeen risico op de gehele jaarrekening.
het management zich in een unieke positie om fraude te plegen, omdat het in
• Het risico op betalingen aan niet-rechthebbenden waardoor inkopen ten
staat is de administratieve vastleggingen te manipuleren en frauduleuze
onrechte zijn verantwoord, doordat bankrekeningnummers van crediteuren
financiële overzichten op te stellen door interne beheersingsmaatregelen te
in de batchbetaling niet juist zijn als gevolg van foutief aangemaakte of
doorbreken, die anderszins effectief lijken te werken. Een incentive van het
gewijzigde bankrekeningnummers.
college of management zou hierbij kunnen zijn om op die wijze een betere deze
frauderisico’s
financiële situatie of prestatie te presenteren. Onze beroepsregels schrijven
Om
te
voor dat de accountant dit risico in zijn controle onderkend.
volgende werkzaamheden verricht:
ondervangen
hebben
wij
de
• Analyseren en beoordelen van op basis van risicocriteria geselecteerde journaalposten en hierop specifieke controlewerkzaamheden verricht om de
nauwkeurigheid van de geselecteerde journaalposten te controleren;
pagina | 11
2. Opdracht, scope en uitkomsten • Analyse van aanpassingen die tijdens het opstellen van de jaarrekening zijn gemaakt;
Naleving wet- en regelgeving en overige Wij informeren de gemeenteraad over illegale handelingen waarbij het hoger
• Beoordelen van belangrijke schattingen en de schattingsprocessen van het
kader is betrokken en over fraude en illegale handelingen (of deze nu door het
college of management zoals het toereikend zijn van voorzieningen.
hoger kader of door andere werknemers zijn veroorzaakt) die een onjuistheid
Hierbij hebben we in het bijzonder aandacht gehad voor het inherente risico
van materieel belang in de jaarrekening tot gevolg hebben. Gedurende de
van vooringenomenheid van het college bij deze posten;
controle zijn geen significante punten gesignaleerd ten aanzien van feitelijke of
• Beoordelen van significante transacties buiten het kader van de normale bedrijfsuitoefening om;
vermoedelijke niet-nakoming van wet- en regelgeving, voor zover deze van belang worden geacht voor de mate waarin de gemeenteraad in staat is haar
• Doornemen van notulen van vergaderingen van het management, college
taken te vervullen.
en de raad.
• het verrichten van een data-analyse op de uitgaande betalingen ten aanzien
van
crediteuren
alsook
analyse
op
de
mutaties
in
de
crediteurenstamgegevens van deze stroom.
pagina | 12
2. Opdracht, scope en uitkomsten Corruptie en omkopingsrisico’s Uw gemeente maakt onderdeel uit van de overheidssector waarin corruptie
Wij hebben de volgende werkzaamheden verricht om eventuele effecten van
vaker dan bij andere sectoren voorkomt. Dit komt onder andere omdat veel
dit risico ten behoeve van onze controle van de jaarrekening te mitigeren:
transacties met een relatief grote omvang plaatsvinden, de transparantie over
• De
Interne
Controle
van
Gemeente
Woensdrecht
heeft
zelf
marktprijzen niet in alle gevallen voldoende is om te beoordelen en frequent
werkzaamheden uitgevoerd om te controleren dat de aanbestedingen
zaken gedaan wordt met andere corruptiegevoelige sectoren (vastgoed,
conform
constructie,
Aanbestedingswet 2012 zijn aanbesteed. Wij hebben steekproefsgewijs
infrastructuur
et
cetera).
Hierdoor
hebben
wij
dit
als
aandachtspunt in onze controle meegenomen.
de
geldende
Europese
aanbestedingsregels
en
de
een deel van deze werkzaamheden gecontroleerd. • Door middel van een steekproef vaststellen of voor alle inkopen die in
Corruptie is een wereldwijd probleem waarbij het uw verantwoordelijkheid is
rekening zijn gebracht aan de gemeente ook een prestatie is geleverd door
om corruptie binnen uw gemeente te voorkomen. Onze beroepsregels zijn in
de tegenpartij.
de praktijkhandreiking “Corruptie, werkzaamheden van de accountant” verder aangescherpt, hetgeen tot aanvullende werkzaamheden heeft geleid. Gemeente
Woensdrecht
beschikt
over
een
intern
inkoop-
Uit bovenstaande werkzaamheden zijn geen bevindingen voortgekomen.
en
aanbestedingsbeleid.
pagina | 13
3
Financiële positie
pagina | 14
3. Financiële positie Verloop van het eigen vermogen van uw gemeente Het eigen vermogen, inclusief het gerealiseerde resultaat, bedraagt per
Het gerealiseerde resultaat bedraagt afgerond € 7,3 miljoen positief.
31 december 2024 volgens de jaarrekening € 37,9 miljoen.
In de gewijzigde begroting was rekening gehouden met een resultaat van
Grafiek ontwikkeling eigen vermogen (x € 1.000)
€ 7,1 miljoen positief.
40.000 35.000
In het samenvattend beeld wordt in hoofdlijnen een toelichting op de afwijkingen
30.000
gegeven. In de toelichting op de programma’s wordt een verder gedetailleerde
25.000
verklaring gegeven voor de afwijkingen ten opzichte van de begroting na
20.000
wijziging. Als onderdeel van de toelichting op het overzicht van baten en lasten in
15.000 10.000
de jaarrekening 2024 wordt overzichtelijk aangegeven welke baten en lasten als
5.000
incidenteel zijn aan te merken. Het jaarrekeningresultaat is € 0,2 miljoen
0 2021 Algemene reserve
2022 2023 Bestemmingsreserve
voordeliger dan begroot. Het gerealiseerde resultaat ligt daarmee in lijn met de
2024
begroting.
Gerealiseerd resultaat
Van de totale reserves ter hoogte van € 37,9 miljoen is € 17,6 miljoen
We adviseren u, in lijn met de aanbevelingen van de commissie BBV om meer
opgenomen als algemene reserve. Het saldo van deze algemene reserve is
aandacht te hebben voor afwijkingen op baten en lasten, niet zijnde
ten
opzichte
van
voorgaand
jaar
gestegen
met
€
5,1
miljoen.
Het gerealiseerde resultaat in 2024 bedraagt € 7,3 miljoen. Analyse van het resultaat
begrotingsoverschrijdingen. Doorlopend is het advies de afwijkingen nader te analyseren waarom deze pas bij het opstellen van de jaarrekening inzichtelijk waren, zodat voordelen eerder richting de raad gemeld kunnen worden.
Het resultaat voor mutaties in de reserves laat een positief saldo zien van € 7,7 miljoen positief.
pagina | 15
3. Financiële positie Weerstandsvermogen en financiële kengetallen De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen is een
Hiernaast hebben wij de ontwikkelingen in uw kengetallen en een relatie naar
onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogen en
de landelijke ontwikkelingen weergegeven:
risicobeheersing. Vanuit onze controlerende rol dienen wij vast te stellen of het jaarverslag (en dus deze paragraaf) niet strijdig is met de jaarrekening en geen materiële onjuistheden bevat. De kengetallen moeten altijd in relatie tot elkaar worden bezien. Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden gemaakt van de financiële positie van de gemeente. Daarbij kan ook inzichtelijk worden gemaakt wat de oorzaak is van een sterke of zwakke financiële positie. De financiële kengetallen geven, met de inherente beperkingen hierbij, inzicht in
(de ontwikkeling) uw financiële positie, mede in relatie tot de landelijke benchmark. Hieronder hebben wij de ontwikkelingen in uw kengetallen en een relatie naar de
constateren we het volgende: • Het kengetal schuldquote is verder gedaald in 2024 (negatiever geworden). • De solvabiliteit neemt toe naar 51% in 2024. De VNG hanteert een signaalwaarde als de solvabiliteit onder de 20% komt. Aan de bovenkant oordeelt het VNG dat een solvabiliteit boven de 50% als zeer goed aan te
merken is. De Gemeente Woensdrecht kent derhalve een robuuste financieringspositie. • Het kengetal grondexploitatie geeft weer hoe de waarde van de in exploitatie
landelijke ontwikkelingen weergegeven: Gemeente
Op basis van de financiële kengetallen van de Gemeente Woensdrecht
Landelijk
15.000 – 25.000
genomen gronden zich verhoudt tot de totale (geraamde) baten. • Belastingcapaciteit: de lastendruk in de Gemeente Woensdrecht ten opzichte
Kengetal
2024
2023
2024 (B)
2023
2024 (B)
2023
Netto schuldquote
-11%
-6%
57%
38%
52%
29%
Netto schuldquote gecorrigeerd
-17%
-11%
51%
32%
47%
23%
Op basis van het kengetal “structurele exploitatieruimte” blijkt dat er
Solvabiliteit
51%
48%
35%
39%
36%
41%
structurele begrotingsruimte is om tekorten of extra lasten binnen de
Grondexploitaties
-1%
-1%
7%
6%
6%
5%
huidige begroting op te vangen.
Belastingcapaciteit
97%
97%
101%
100%
101%
100%
Structurele exploitatieruimte
5%
8%
2%
3%
2%
3%
van het landelijk gemiddelde bedraagt 97%.
pagina | 16
3. Financiële positie Weerstandsvermogen en risicobeheersing In de paragraaf "Weerstandsvermogen en risicobeheersing" in het jaarverslag
We merken op dat de incidentele weerstandscapaciteit voldoende is om de
is een toelichting opgenomen op de weerstandscapaciteit van de gemeente.
incidentele risico’s op te vangen. De structurele weerstandscapaciteit is van
Op basis van de inventarisatie van de geïdentificeerde risico’s,
voldoende omvang om de structurele risico's te kunnen opvangen.
waarbij rekening wordt gehouden met kans op voordoen en financiële impact, 2024
2023
2022
Weerstandscapaciteit
18,1
13,0
8,0
Risico’s
4,4
4,4
4,6
Weerstandsratio
4,1
2,9
1,7
wordt berekend welk bedrag benodigd is ter dekking van de geïdentificeerde risico’s.
Hiernaast is het verloop over de afgelopen 3 jaar weergegeven inclusief een kwalificatie van de weerstandsratio. De incidentele weerstandscapaciteit is
voornamelijk opgebouwd vanuit de algemene reserves, de structurele weerstandscapaciteit vanuit de onbenutte belastingcapaciteit en de post onvoorzien. De weerstandsratio kwalificeert als “uitstekend”.
De grootste door uw gemeente geïdentificeerde risico zijn: • risico’s ten aanzien van de lasten Wmo (€ 0,7 miljoen);
• risico’s ten aanzien van de waardering van Aviolanda (€ 0,6 miljoen);
Weerstandsratio
Betekenis
>= 2.0
Uitstekend
1.4 < 2.0
Ruim voldoende
1.0 < 1.4
Voldoende
0.8 < 1.0
Matig
0.6 < 0.8
Onvoldoende
< 0.6
Ruim onvoldoende
• risico’s ten aanzien van de lasten Jeugdzorg (€ 0,8 miljoen); • risico’s ten aanzien van de lasten BUIG (€ 0,5 miljoen); • risico’s ten aanzien van hogere lasten voor nieuwbouw en gemeentelijke infrastructuur (€ 0,5 miljoen).
pagina | 17
3. Financiële positie Continuïteit Als onderdeel van de vereisten voor de nieuwe controleverklaring hebben wij ook de continuïteitsveronderstelling getoetst. Wij hebben vastgesteld dat de gemeente Woensdrecht een sluitende begroting heeft voor boekjaar 2025. Voor de jaren 2026 tot en met 2028 heeft de gemeente Woensdrecht geen sluitende meerjarenbegroting. De verwachting is echter dat deze tekorten opgevangen kunnen worden binnen de aanwezige reserves van de gemeente. Daarnaast geven de financiële kengetallen, zoals inclusief het weerstandsrisico zoals toegelicht in dit hoofdstuk geen reden tot twijfel of de gemeente haar activiteiten in continuïteit kan voortzetten. De gemeente
Woensdrecht kent een robuuste financiële positie.
pagina | 18
4
Belangrijkste bevindingen
pagina | 19
4. Belangrijkste bevindingen Rechtmatigheidsverantwoording Met het goedkeuren van een aanpassing van de Gemeentewet door de
De gemeente heeft er evenwel voor gekozen de rechtmatigheids-
Eerste Kamer op 27 september 2022 is de verplichting voor de accountant
verantwoording in de jaarrekening en de toelichting hierop in de paragraaf
om een oordeel te geven over rechtmatigheid uit de wet gehaald.
bedrijfsvoering onderdeel te laten zijn van het jaarverslag. Dat is ook zo
Sinds voorgaand jaar wordt een rechtmatigheidsverantwoording opgenomen
vastgelegd in de gemeentelijke financiële verordening (ex artikel 212
in de jaarrekening. In deze rechtmatigheidsverantwoording legt het college
Gemeentewet). Op deze wijze heeft de gemeente invulling gegeven aan de
zelf verantwoording af over rechtmatigheid. Dit doet het college door zelf een
aanbeveling van het Rijk om de verantwoording op te nemen, zoals de
oordeel te geven of de totstandkoming van de lasten, de baten en de
wetgever had beoogd. Bovendien wordt zo invulling gegeven aan de
balansmutaties in overeenstemming is met de door de gemeenteraad
lokale afspraken tussen het college en de gemeenteraad, zoals opgenomen
vastgestelde kaders. Deze kaders liggen vast in de begroting en
in de aangepaste verordeningen. Tevens kunnen de toezichthouder en het
de gemeentelijke verordeningen alsook in bepalingen in de relevante wet-
Rijk gebruik maken van de opgenomen verantwoording.
en regelgeving. Alle rechtmatigheidsafwijkingen (individueel en/of cumulatief) boven de door De gedelegeerde regelgeving die relevant is voor het opstellen van de
u als raad vastgestelde verantwoordingsgrens (€ 50.000) worden in de
jaarrekening en voor de uitvoering van de accountantscontrole en
rechtmatigheidsverantwoording benoemd. Ons getrouwheidsoordeel over
oordeelsvorming in de controleverklaring is echter nog altijd niet aangepast.
het getrouwe beeld van de grootte en samenstelling van zowel de baten,
Het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en
lasten als van de activa en passiva ziet ook toe op de getrouwheid van de
het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) bevatten nog
rechtmatigheidsverantwoording en daarmee op de juistheid en volledigheid
niet de verplichting tot het opnemen van de rechtmatigheidsverantwoording.
van de in de rechtmatigheidsverantwoording vermelde rechtmatigheidsfouten.
pagina | 20
4. Belangrijkste bevindingen Bij het verantwoorden over de baten, lasten en balansmutaties in de
Op grond van Kadernota rechtmatigheid wordt over de criteria die direct van
jaarrekening zijn negen rechtmatigheidscriteria van toepassing.
invloed zijn op de verslaggeving c.q. het getrouwe beeld van de jaarrekening
Zes criteria (kunnen) direct van invloed zijn op de posten in de balans en de
niet gerapporteerd in de rechtmatigheidsverantwoording. In de
staat van baten en lasten (zien toe op getrouwheidsaspecten inzake grootte
rechtmatigheidsverantwoording komen dus alleen de drie rechtmatigheids-
en de samenstelling van zowel de baten en de lasten als van de activa en
criteria tot uitdrukking die aanvullend zijn op de criteria die ook gelden voor
passiva) en drie criteria zien uitsluitend toe op specifieke
getrouwheid, te weten: het begrotingscriterium, het voorwaardencriterium en
rechtmatigheidsaspecten van de baten, lasten en balansmutaties en raken
misbruik en oneigenlijk gebruik.
niet de grootte en samenstelling. Het college is verantwoordelijk voor alle negen criteria; in de jaarrekening van het college worden deze afgedekt
Begrotingscriterium
langs de volgende lijnen:
De rechtmatigheidsverantwoording bevat belangrijke informatie voor het (politieke) verantwoordingsdebat van de gemeenteraad met het college. U stelt als raad met het vaststellen van de begroting de budgettaire kaders voor de uitgaven, investeringen en reservemutaties vast. Met het vaststellen van de geactualiseerde financiële verordening heeft u vastgelegd op welke wijze binnen uw gemeente om moet worden gegaan met begrotingsoverschrijdingen en welke begrotingsonrechtmatigheden als acceptabel worden beschouwd (dus wel onrechtmatig, maar acceptabel).
pagina | 21
4. Belangrijkste bevindingen In de Kadernota rechtmatigheid beveelt de commissie BBV daarnaast aan
De overschrijdingen op de begroting en investeringen samen met de
dat het college de afwijkingen op het begrotingscriterium nader toelicht in de
bevindingen inzake het voorwaardencriterium overschrijden de
paragraaf bedrijfsvoering in het jaarverslag. Er is sprake van een
verantwoordingsgrens.
begrotingsonrechtmatigheid als het college bij de realisatie van doelen en het realiseren van activiteiten de door de gemeenteraad vastgestelde
Voorwaardencriterium
budgetten voor wat betreft de lasten of investeringsbudgetten overschrijdt
Het voorwaardencriterium ziet toe op voorwaarden die gelden voor de
(1), toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves doorvoert die niet door
uitvoering van de financiële beheershandelingen. Deze voorwaarden komen
de gemeenteraad zijn vastgesteld (2) en als bij onderschrijdingen van lasten
voort uit externe- en interne regelgeving en hebben betrekking op aspecten
of investeringsbudgetten en/of lagere of hogere baten dan begroot de
zoals: doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen,
begroting niet tijdig met begrotingswijzigingen is aangepast (3).
normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur voor zover deze relevant zijn voor de financiële rechtmatigheid. In het door u
Wij hebben vastgesteld dat de lasten overschreden zijn ten opzichte
vastgestelde normenkader is een inventarisatie van de van toepassing zijnde
van de geautoriseerde begroting. In totaliteit zijn de lasten ten opzichte van
wet- en regelgeving opgenomen. Het niet in acht nemen van de geldende
de geautoriseerde begroting overschreden met € 7,1 miljoen.
voorwaarden bij financiële beheershandelingen leidt tot een
Deze overschrijding is opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording.
onrechtmatigheid die het college moet toelichten in de rechtmatigheids-
Hierbij is geconcludeerd dat deze overschrijdingen grotendeels acceptabel
verantwoording als de verantwoordingsgrens (op basis van individuele en/of
zijn op basis van de aanwezige financiële verordening. Wij kunnen hiermee
cumulatieve onrechtmatigheden) wordt overschreden.
instemmen. Daarnaast zijn de investeringskredieten overschreven voor een bedrag van € 0,1 miljoen.
pagina | 22
4. Belangrijkste bevindingen Een belangrijk onderdeel van het voorwaardencriterium is de naleving van
Ten aanzien van de naleving van de renterisiconorm, het kasgeldlimiet en de
de (Europese) aanbestedingsrichtlijnen. Europese aanbestedingswetgeving
naleving schatkistbankieren merken wij op dat de gemeente zich aan de
is complexe materie en het blijkt in de praktijk moeilijk volledig te beheersen.
wettelijke normen heeft gehouden, zoals ook toereikend is toegelicht in de
De gemeente heeft dit ook onderkend en heeft derhalve een
paragraaf financiering respectievelijk de jaarrekening. Een toelichting in de
aanbestedingsanalyse uitgevoerd.
paragraaf bedrijfsvoering is dus hiervoor niet noodzakelijk.
Uit de controle op de rechtmatigheid van de inkopen blijkt dat voor
Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium (M&O)
1 gemeentelijke overeenkomsten met een inkoopwaarde van in totaal
Het college is verantwoordelijk voor het inrichten van effectieve maatregelen
€ 70.000 niet de juiste procedure is gevolgd. Wij hebben de gemeentelijke
ter voorkoming van misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsregels om
controlewerkzaamheden inhoudelijk beoordeeld en delen deze conclusie.
overheidssubsidies en bijdragen te ontvangen dan wel een te laag bedrag
Er zijn tot slot ook voorwaarden waar geen mogelijk financieel gevolg aan is
aan heffingen aan de overheid te betalen. Deze maatregelen hangen veelal
verbonden. Dan is er sprake van een formele rechtmatigheidsfout.
samen met de interne beheersing ter borging van het voorwaardencriterium.
Deze situatie doet zich ook voor bij het niet naleven van de Kasgeldlimiet en
Het college heeft een uitspraak gedaan in hoeverre het M&O-beleid feitelijk
Renterisiconorm van de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido).
wordt nageleefd en of de getroffen maatregelen effectief werken. Hieruit zijn
Maar ook bij bijvoorbeeld het niet naleven van de termijnen van de
geen zaken naar voren gekomen die gerapporteerd moeten worden.
subsidieverordening. Volgens een stellige uitspraak van de Commissie-BBV betreffen deze afwijkingen van het voorwaardencriterium formele rechtmatigheidsfouten die in de paragraaf bedrijfsvoering worden gerapporteerd.
pagina | 23
4. Belangrijkste bevindingen Conclusie Gezien het feit dat de bevindingen inzake begrotingsrechtmatigheid en de kredieten (€ 7,2 miljoen) en het voorwaardencriterium (€ 0,1 miljoen) gezamenlijk boven de verantwoordingsgrens uitkomen heeft het college terecht geconcludeerd in de rechtmatigheidsverantwoording dat de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties niet rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens.
pagina | 24
4. Belangrijkste bevindingen Grondexploitaties Ten opzichte van 31 december 2023 is de boekwaarde van bouwgrond in
Waardering inclusief specifieke projectrisico’s
exploitatie gewijzigd van € 1,0 miljoen negatief naar € 0,9 miljoen negatief.
De boekwaarde van de grondexploitaties van de gemeente Woensdrecht is
De wijziging van de boekwaarde gedurende 2024 is als volgt samen te
gestegen in het afgelopen jaar.
vatten: (x € 1.000)
2024
2023
Schattingsonzekerheden grondexploitaties Bij grondexploitaties spelen ook schattingsonzekerheden. Bij een hoge mate
Boekwaarde per 1 januari
- 1.001
-
995
Investeringen
123
17
Grondverkopen
0
0
-45
- 23
0
0
- 923
- 1.001
van schattingsonzekerheid is het passend om in de jaarrekening hierover een nadere toelichting op te nemen. Belangrijke elementen hierbij zijn: • Het toelichten van de gehanteerde veronderstellingen. • Een toelichting (impact / scenario’s) over de schattingsonzekerheid.
Tussentijdse winstneming / afgesloten projecten Mutatie verliesvoorziening
Boekwaarde per 31 december
Wij hebben vastgesteld dat de toelichting in de jaarrekening op pagina’s 195 tot en met 197 in toereikende mate deze onzekerheden weergeeft.
pagina | 25
4. Belangrijkste bevindingen De parameters voor de grondexploitaties
Kostenstijging
De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk
De gehanteerde parameter voor de kostenstijging ligt in lijn met de
van de gemaakte schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s
landelijke prijsindexcijfers. De gemeente Woensdrecht heeft voor het prijspeil
stelt de gemeente exploitatieoverzichten op waarin schattingen zijn
2024 rekening gehouden met een inflatie van 2,5 tot 5% (afhankelijk per
opgenomen. Aan deze schattingen liggen diverse parameters en
complex) en voor komende jaren. We achten dit een realistisch uitgangspunt
uitgangspunten ten grondslag. Wij hebben de door uw gemeente
(groene bollen).
gehanteerde uitgangspunten en parameters getoetst. Opbrengstenstijging Wij hebben het proces rondom de totstandkoming van de waardering in
Gezien de hoogte van de marktprijzen per balansdatum houdt de gemeente
opzet en bestaan getoetst en aanvullend gegevensgerichte werkzaamheden
Woensdrecht op basis van marktinformatie voor het komende jaar geen
uitgevoerd. Wij achten de waardering en de toelichting op de schattings-
rekening met een verhoging van de grondprijs in haar grondexploitaties.
onzekerheden aanvaardbaar en vinden de veronderstellingen evenwichtig.
Voor 2026 wordt ook met opbrengstenstijging van 0% gerekend. Dit is aan de ondergrens van de bandbreedte waardoor wij dit voorzichtig achten
Parameters
Schatting 2024
Schatting 2023
Rente
Disconteringsvoet
Kostenstijging
Opbrengstenstijging
Legenda status: = evenwichtig = optimistisch = voorzichtig = controleverschil
(blauwe bol).
T.a.v. de disconteringsvoet en gehanteerde rente hebben wij geen bijzonderheden te melden. Wij achten de gehanteerde paramaters realistisch, conform voorgaande jaren.
pagina | 26
4. Belangrijkste bevindingen Sociaal Domein
Uit onze controle blijkt dat door de gemeente Woensdrecht beperkte
De gemeente Woensdrecht voert diverse regelingen uit in het sociaal domein
verschillen zijn geconstateerd tussen de eigen administratie en de
waarbij taken veelal zijn ondergebracht bij derde partijen. Hieronder hebben
productieverantwoordingen welke zijn voorzien van een controleverklaring.
wij een overzicht opgenomen van de belangrijkste onderdelen en door wie
De gemeente Woensdrecht heeft deze verschillen ter hoogte van € 79.000
deze werkzaamheden uitgevoerd worden:
geanalyseerd en verwerkt in het boekjaar 2024. Dit verschil hebben wij
Onderdeel
Uitvoerder
Bepaling last boekjaar
opgenomen als ongecorrigeerd controleverschil.
Uitkeringen (Participatiewet)
ISD Brabantse Wal
Afrekening op basis van werkelijke lasten
Van een aantal zorgleveranciers is geen controleverklaring ontvangen,
Werkdeel (WSW)
WVS Groep
Werkelijke lasten op basis van de jaarrekening
Jeugdwet
Zelfstandig
Werkelijke lasten
WMO
Zelfstandig
Werkelijke lasten
PGB’s
Sociale verzekeringsbank
Afrekening op basis van werkelijke lasten
waarmee kan worden onderbouwd dat voor de gefactureerde zorg ook daadwerkelijk prestaties zijn verricht. Hierdoor is sprake van een onzekerheid ten aanzien van prestatielevering, zowel omtrent de getrouwheid als rechtmatigheid van deze lasten. Het bedrag van deze resterende onzekerheid voor Jeugd, PGB en Wmo bedraagt zo’n € 1.882.000 (2023: € 1.314.000).
Jeugdwet, WMO en PGB’s De toekenning van voorzieningen in het kader van Wmo en Jeugd ZIN vindt
De gemeente is bezig om interne beheersingsmaatregelen in het proces te
plaats vanuit de gemeente. Voor de uitvoering van de zorg heeft de
waarborgen om hierbij minder afhankelijk te zijn van de productie-
gemeente zorginstellingen gecontracteerd. Voor beide financiële stromen
verantwoordingen. Wij benadrukken het belang hiervan gezien de
maakt de gemeente gebruik van productieverantwoordingen van
geconstateerde onzekerheden jaarlijks dichtbij het grensbedrag van
zorgleveranciers.
maximale onzekerheid zitten.
pagina | 27
4. Belangrijkste bevindingen Voorzieningen riolering Voorgaand jaar hebben wij geconstateerd dat de presentatie en waardering
Indien sprake is van een overschot op het product riolering of afval dan
van de voorziening omtrent riolering niet juist plaats vond waardoor een
dient het overschot reeds in de jaarrekening toegevoegd te worden
correctie is doorgevoerd in de jaarrekening 2023. Voor de jaarrekening 2024
aan de voorziening riolering of afval tenzij sprake is van een van de
heeft u de presentatie en waardering van de voorziening op de juiste wijze
uitzonderingsgevallen zoals beschreven in de notitie lokale heffingen.
berekend en opgenomen in de jaarrekening waardoor dit niet heeft geleid tot
Op basis van onze controle komt naar voren dat de voorziening in de
een correctie in de jaarrekening van 2024. Wij hebben de onderliggende
concept jaarrekening te laag is verantwoord voor een bedrag van
berekeningen gecontroleerd en kunnen ons verenigen met de opgenomen
€ 211.000.
voorziening.
Voorziening debiteuren sociale zaken Voorziening afvalstoffenheffing
De
In het boekjaar 2024 zijn de opbrengsten afvalstoffenheffing hoger dan
benodigde voorziening debiteuren sociale zaken. Op basis van de
de lasten voor een bedrag van € 211.000. In de concept jaarrekening
opgave blijkt dat de benodigde voorziening € 49.000 hoger moet zijn.
is
Gezien deze opgave in een laat stadium bekend is geworden, is dit
dit
bedrag
niet
toegevoegd
aan
de
voorziening
voor
afvalstoffenheffing. De gemeente doteerde of onttrok het resultaat
gemeente
ontvangt
van
de
ISD
een
opgave
van
de
niet aangepast in de jaarrekening.
altijd op basis van de resultaatbestemming bij de jaarrekening. We merken op dat deze methodiek niet in lijn is het met BBV.
pagina | 28
4. Belangrijkste bevindingen Interne doorbelasting
Balansclassificaties
Wij hebben geconstateerd dat er onterecht een vordering is opgenomen
Gedurende
vanwege doorbelaste kosten aan MFC Kloosterhof. Voorheen werden de
classificatieverschillen op. Dit zijn controleverschillen die niet leiden tot een
energie- en waterkosten doorbelast vanuit de gemeente. U heeft echter
resultaatimpact,
aangegeven dat dit niet meer van toepassing is en de boeking enkel nog
balansposities. Deze bevindingen zijn opgenomen in de bijlagen. Wij hebben
verricht wordt voor het inzichtelijk houden van de kosten die toezien op dit
hiervoor een aantal correctievoorstellen voor opgenomen. Wij adviseren de
gedeelte van het gebouw. Hierdoor worden in de financiële administratie
gemeente om hier alert op te zijn voor de toekomst.
de
jaarrekeningcontrole
maar
wel
leiden
tot
merkten
wij
verschillen
een
in
aantal
afzonderlijke
zowel lasten als baten verantwoord en zowel een schuld als vordering opgenomen.
U heeft aangegeven dat dit een tijdelijke fout betreft omdat gemeente Woensdrecht tijdelijk zelf de exploitant was. Voor 2025 is er sprake van een nieuwe exploitant waardoor deze werkwijze niet meer wordt gehanteerd.
Wij adviseren u deze kosten apart bij te houden en niet te boeken via de financiële administratie gezien de lasten en baten niet zijn gerealiseerd. Wij hebben hiervoor een correctievoorstel aangemaakt.
pagina | 29
4. Belangrijkste bevindingen Jaarverslag In het jaarverslag worden de beleidsuitgangspunten en beleidsevaluaties
Verbonden partijen
zichtbaar. De paragrafen maken deel uit van het jaarverslag en vallen dus
Tijdens onze controle besteden wij specifieke aandacht aan de transacties
niet onder de controle van de jaarrekening. Primair object van de
met verbonden partijen van gemeente Woensdrecht. In het kader van onze
accountantscontrole (op grond van Artikel 213 van de Gemeentewet) is de
controle hebben wij vastgesteld dat:
jaarrekening, waaronder de staat van baten en lasten met toelichting en de
• De (significante transacties met) verbonden partijen toereikend zijn
balans met toelichting, zoals in de jaarstukken 2024 is opgenomen.
toegelicht in de jaarrekening en paragraaf verbonden partijen. • Geen sprake is van indicaties voor ongeautoriseerde significante
Voor de accountantscontrole onderzoeken wij het jaarverslag om vast te stellen of het jaarverslag verenigbaar is met de jaarrekening en geen materiële afwijkingen bevat en of het jaarverslag alle informatie bevat die op
transacties met verbonden partijen, welke indicaties geven voor fraude. • Geen sprake is van indicaties dat de van toepassing zijnde wet- en regelgeving niet is nageleefd.
grond van de Gemeentewet en de Nederlandse Standaard 720 is vereist. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening.
Wij hebben geen strijdigheden geconstateerd tussen de in het jaarverslag opgenomen informatie en het beeld van de jaarrekening en geen materiele afwijkingen gesignaleerd.
pagina | 30
4. Belangrijkste bevindingen Element jaarverslag
Vereisten BBV Verenigbaar Overeenstemming
Onze waarneming Uw jaarverslag bevat in materiële zin de vereiste informatie op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en 26 BBV. Vanuit de checklist BBV hebben wij wel een klein aantal tekstuele toelichtingen doorgegeven om te worden gecorrigeerd. Uw jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat de informatie in het jaarverslag overeenstemmen met de resultaten van de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden.
Paragrafen
Alle verplichte paragrafen zijn opgenomen en zijn kwalitatief van voldoende niveau.
Informatiewaarde
De toelichtingen zijn goed leesbaar en geven een adequate analyse tussen het uitgevoerde beleid en de financiële gevolgen.
Incidentele baten en lasten
De toelichting op de incidentele baten en lasten voldoet aan de eisen vanuit het BBV. Fraude en de frauderisicoanalyse is een steeds belangrijker thema.
Fraude We adviseren u in de paragraaf bedrijfsvoering te rapporteren over de actualisatie van uw frauderisicoanalyse.
pagina | 31
4. Belangrijkste bevindingen SiSa Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke
De SiSa-bijlage dient door uw gemeente samen met een aantal andere
uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen
verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli aanstaande
accountantscontrole 2024. De hierbij geconstateerde fouten en
elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Door middel van een
onzekerheden dienen op grond van het Bado in het verslag van bevindingen
voorgeschreven tabel dienen wij te rapporteren over onze ongecorrigeerde
te worden opgenomen indien de navolgende rapporteringstolerantie per
bevindingen ten aanzien van de in de jaarrekening opgenomen SiSa-bijlage.
specifieke uitkering wordt overschreden: • € 12.500 indien de omvangbasis kleiner dan of gelijk aan € 125.000 is.
In bijlage A bij dit rapport zijn deze bevindingen in de voorgeschreven tabel
• 10% indien de omvangbasis groter dan € 125.000 en kleiner dan of gelijk
opgenomen. U kunt deze tabel hanteren ten behoeve van verzending naar
aan € 1.000.000 is. • € 125.000 indien de omvangbasis groter dan € 1.000.000 is.
het CBS. Deze zal worden geüpdatet zodra al onze werkzaamheden zijn afgerond en de aangepaste SiSa-bijlage is ontvangen.
Op grond van ons onderzoek hebben wij bij de specifieke uitkeringen geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden.
pagina | 32
4. Belangrijkste bevindingen WNT verantwoording
Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2024 niet strijdig zijn met
Als onderdeel van onze controle hebben wij de naleving van de Wet
de WNT en dat de jaarrekening voldoet aan de publicatieverplichtingen van
normering topinkomens (WNT) gecontroleerd. Op basis van deze wet zijn de
de WNT.
bezoldiging van topfunctionarissen in de publieke en semipublieke sector en de uitkeringen wegens beëindiging dienstverband aan topfunctionarissen
Wij willen benadrukken dat de naleving van de anticumulatiebepaling
wettelijk gemaximeerd. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en
(het nagaan of topfunctionarissen van uw gemeente betrokken zijn bij andere
de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. In het boekjaar is de
organisatie c.q. nevenactiviteiten hebben die onder de WNT vallen)
samenstelling van de topfunctionarissen gewijzigd.
overigens geen onderdeel uitmaakt van de controle van de accountant. De WNT-toezichthouders kunnen hier wel zelfstandig onderzoek naar doen
Voor topfunctionarissen geldt naast de maximering van de bezoldiging en
en zo nodig handhavend optreden.
eventuele uitkering wegens beëindiging van het dienstverband een publicatieverplichting in de jaarrekening. Deze publicatieverplichting geldt eveneens voor bezoldiging van niet-topfunctionarissen met een dienstbetrekking, indien hun bezoldiging het algemene bezoldigingsmaximum (naar rato van de omvang van het dienstverband) overschrijdt.
pagina | 33
5
Overige onderwerpen
pagina | 34
5. Overige onderwerpen Bevestiging onafhankelijkheid
Kwaliteitsborging
Wij zijn van mening dat wij onafhankelijk hebben gefunctioneerd en dat de
Baker Tilly heeft diverse organisatorische maatregelen getroffen om haar
objectiviteit van onze oordeelsvorming niet is aangetast, in overeenstemming
onafhankelijkheid en die van haar medewerkers te waarborgen.
met de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij
Deze maatregelen omvatten onder meer:
assurance-opdrachten (ViO) en artikel 24a van de Wet toezicht
•
accountantsorganisaties (Wta).
Jaarlijkse bevestiging van onafhankelijkheid door partners, professionals en ondersteunende stafdiensten
• Hierbij bevestigen wij dat wij geen geschenk en/of een persoonlijke uiting
Cliënt- en opdrachtacceptatieprocedures, waaronder de beoordeling of er sprake is van mogelijk conflicterende diensten
van gastvrijheid van uw gemeente hebben ontvangen met een waarde van
•
In- en extern kwaliteitsonderzoek
meer dan honderd euro.
•
Twee registeraccountants betrokken bij wettelijke controleopdrachten
•
Reviews door partners die niet betrokken zijn bij de opdracht ter waarborging van een deugdelijk / deskundig oordeel
Op deze controleopdracht zijn geen aanvullende specifieke maatregelen getroffen om onze onafhankelijkheid te waarborgen.
pagina | 35
5. Overige onderwerpen Controleaanpak en uitvoering
Inschakeling van interne / externe deskundigen
Wij voeren onze controle uit met een mix van systeem- en gegevensgerichte
Wij hebben in het kader van onze controle geen gebruik gemaakt van de
werkzaamheden en een mix van vaste teamleden en ingeschakelde experts.
werkzaamheden van interne en/of externe deskundigen.
Daarnaast beschikken wij als organisatie over verschillende kwaliteitsborgingsmaatregelen. Dit geheel tezamen leidt tot een kwalitatief
Schriftelijke bevestigingen
goede controle. In ons controleplan en dit verslag is voor elk bijzonder
Wij hebben aan het management schriftelijke bevestigingen gevraagd in het
aandachtsgebied in onze controle terug te lezen wat de kernpunten in onze
kader van onze controle. Deze bevestigingen hebben betrekking op de
controle zijn geweest die hebben bijgedragen aan de kwaliteit in onze
verantwoordelijkheid van het management voor het opstellen van de
controle. Daarnaast gaan wij in de volgende paragrafen van deze bijlage nog
jaarrekening, voor het volledig verantwoorden van transacties en voor het
nader in op de samenwerking met de andere accountants en de
aan ons verschaffen van alle relevante informatie. Daarnaast hebben wij niet
ingeschakelde experts.
om specifieke schriftelijke bevestigingen verzocht.
Onze controleaanpak is onder andere gericht op het in kaart brengen van de
Wij vragen voor afgifte van onze controleverklaring de schriftelijke
voor de jaarrekening van belang zijnde risico’s. Op basis van onze
bevestigingen van het management op.
gesprekken met het management over de belangrijke financiële en operationele ontwikkelingen is een aantal punten met een verhoogd risico voor de jaarrekening 2024 onderkend, deze zijn weergegeven op pagina 9 van dit verslag.
pagina | 36
5. Overige onderwerpen Aanpassing BADO en BBV Op 16 april jl. is de aanpassing van Besluit begroting en verantwoording (BBV)
Daarnaast wijzigt ook de grondslag voor de goedkeuringstolerantie van lasten
en het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) gepubliceerd
inclusief toevoegingen aan de reserves naar lasten exclusief toevoegingen aan
in de Staatscourant. Daarmee komt er een einde aan de imperfecte wet- en
de reserves. De lat komt daarmee voor uw organisatie dus hoger te liggen.
regelgeving, die ontstond met het aanpassen van de Gemeentewet. Met die aanpassing werd geen rechtmatigheidsoordeel meer van de accountant
Voor de rechtmatigheidsverantwoording geldt dat deze met ingang van 2025
gevraagd. Ter vervanging zou in de jaarrekening van de decentrale overheden
maximaal 2% van de lasten exclusief toevoegingen aan de reserves mag
op grond van aangepaste wet- en regelgeving met ingang van 2023 een
bedragen, waar dat in 2023 en 2024 nog maximaal 3% van de lasten,
rechtmatigheidsverantwoording worden opgenomen. De gedelegeerde
inclusief toevoegingen aan de reserves mocht zijn.
regelgeving die relevant is voor het opstellen van de jaarrekening en voor de uitvoering van de accountantscontrole 2024 en oordeelsvorming in de
Om deze wijzigingen goed in de organisatie in te bedden adviseren wij u om te
controleverklaring (BADO en BBV) was hierop echter nog niet aangepast.
kijken of aanpassing van de financiële verordening, de controleverordening, het controleprotocol en het interne controleplan aan de orde is.
In de aanpassing van BADO is echter nog een belangrijke wijziging opgenomen: de maximale goedkeuringstolerantie van 1% voor fouten en 3% voor onzekerheden (dus samen 4%) wijzigt met ingang van boekjaar 2025 in een maximale goedkeuringstolerantie van 2% voor afwijkingen. Met afwijkingen worden zowel fouten als onzekerheden bedoeld.
pagina | 37
5. Overige onderwerpen Grip op grote projecten In een snel veranderende wereld beïnvloeden interne en externe factoren de
Webinar: Duurzaamheid en (financiële) grip op majeure projecten
uitvoering van grote projecten. Budgetoverschrijdingen en vertragingen liggen
Hoe houd je controle over grote projecten en benut je daarnaast duurzaamheid
op de loer, maar met een sterke voorbereiding en strategische sturing zet je
als kans? Vier experts deelden praktijkervaringen en strategieën.
risico’s om in kansen. Transparantie over je projectdoelen en
Partner Winnie Grondel-Kort sprak met Marcel van Alderliesten (projectleider
(samen)werkprocessen geven je grip. De juiste strategische aanpak maakt
a.i. Waterschap Scheldestromen) over financiële beheersbaarheid van majeure
grote projecten succesvol en toekomstbestendig.
projecten in onzekere tijden. Michiel Ellens (BNG) lichtte toe hoe financiers duurzaamheid meenemen in hun afwegingen en welke verplichtingen daarbij
In het kader van natuurlijk advies delen wij praktische inzichten met u om te
komen kijken. Partner David Zijlmans bood concrete handvatten voor
zien hoe dit er in de praktijk uitziet. In dit praktijkverhaal vertellen we over het
duurzaamheidsverslaggeving voor lokale overheden.
omvangrijke Zeeuwse project ‘Dijkversterking Hansweert’, dat binnen tijd én budget wordt uitgevoerd.
Wil jij ook waardevolle kennis en tips om grip te houden op majeure projecten en duurzaamheidsverslaggeving? Meld je hier aan en kijk het webinar terug.
pagina | 38
5. Overige onderwerpen Duurzaamheidsverslaggeving: last of must have?
Onlangs hebben wij een webinar gehouden voor de publieke sector.
De eisen rondom duurzaamheidsverslaggeving (Corporate Sustainability
Duurzaamheidsverslaggeving kwam hierin ook aan de orde. In dit webinar
Reporting Directive) voor bedrijven zijn de afgelopen jaren zeer actueel
spraken Michiel Ellens, business developer decentrale overheid van de BNG,
geworden. Hoewel op dit moment ter discussie staat welke bedrijven wanneer
en David Zijlmans, partner Business Advisory van Baker Tilly, over dit
verplicht moeten gaan rapporteren, is de ontwikkeling echt ingezet.
onderwerp. Bij een poll onder de deelnemers aan het webinar blijkt dat van de populatie van gemeenten, waterschappen en provincies, 40% een zelfstandig
Ongeacht de precieze kaders van de wettelijke verplichting onderkennen
programma duurzaamheid heeft opgenomen in de P&C documenten. In 26%
bedrijven dat rapporteren over hun prestaties rondom milieu (Environment),
van de aanwezige populatie wordt gebruik gemaakt van een paragraaf
mensen (Social) en governance (G) ook aanzienlijke voordelen kan opleveren,
duurzaamheid. De overige 34% heeft geen specifiek onderdeel in begroting en
zeker daar waar eindgebruikers of andere belanghebbenden hier grote waarde
jaarrekening opgenomen.
aan hechten. Voor de publieke sector gelden er nog zeker geen verplichtingen en de verwachting dat die er snel gaan komen is er ook niet.
Michiel Ellens geeft aan dat de BNG, als belangrijke financier van de
Tegelijkertijd vinden we het begrip ‘duurzaamheid’ terug in vrijwel elk
decentrale overheid, te maken heeft met de verplichtingen vanuit de EU om
coalitieakkoord, programmabegroting of jaarstukken. Ook zaken als de
zorg te dragen voor sustainable finance/duurzame financiering. Dat betekent
Regionale Energie Strategie (RES), Brede Welvaart en de relatie tussen
dat de bank ook inzicht moet hebben en inzicht moet verstrekken in haar
inwoners en publiek bestuur ontbreken niet, stuk voor stuk onderdelen van
jaarverslag of het geld dat als financiering beschikbaar wordt gesteld ook
ESG. Het rapporteren ten aanzien van duurzaamheid is dus niet iets wat bij nul
bijdraagt aan de doelstellingen van het verdrag van Parijs (zoals halvering van
begint.
de CO2-uitstoot in 2030 ten opzichte van 1990). Het zou zelfs zo kunnen zijn dat financiering van duurzame initiatieven goedkoper wordt en financiering van niet-duurzame initiatieven duurder wordt voor de decentrale overheid.
pagina | 39
5. Overige onderwerpen Kortom op korte of iets langere termijn zal de BNG (en dit geldt ook voor andere
Zo is er een handreiking aangeboden aan de commissie BBV, de commissie
banken) inzicht willen krijgen in de duurzaamheidsprestaties van gemeenten,
BADO en het Ministerie van BZK. Wij hebben als Baker Tilly zelf een ESG
provincies, waterschappen en gemeenschappelijke regelingen.
Overheidskompas ontwikkeld, waarin wij onze expertise vanuit de rapporteringsverplichtingen voor het bedrijfsleven hebben ingezet om tot een overheidsvariant te komen. In dit ESG Overheidskompas komen ook de welbekende 3W-vragen aan de orde: • Wat willen we bereiken? • Wat gaan we daarvoor doen? • Wat mag het kosten?
David Zijlmans gaat in op mogelijke instrumenten die kunnen worden ingezet om de duurzaamheidsprestaties in kaart te brengen. Hij roept daarbij op om
Zo sluit dit ESG Overheidskompas naadloos aan op de richtlijnen voor de
selectief te zijn, zeker in het begin, start bij zaken die al meetbaar zijn en dus
programmabegroting en -verantwoording.
ook kunnen worden gerapporteerd. Maak ook gebruik van bronnen en data die al beschikbaar zijn. Wees daarbij alert dat een publieke organisatie enerzijds te
En dan wilt u natuurlijk nog het antwoord op de vraag:
maken heeft met de prestaties van de eigen organisatie, maar anderzijds ook
duurzaamheidsverslaggeving een last of een must have? – In onze overtuiging
de prestaties van het eigen areaal kan beïnvloeden door gerichte beleids-
een must have voor de publieke sector. Daarbij uitdrukkelijk de kanttekening:
vorming. Landelijk zijn er meerdere initiatieven rondom duurzaamheids-
stel alleen doelstellingen daar waar je ook significante invloed op kan
verslaggeving door de decentrale overheid.
uitoefenen, draag dan ook zorg voor de juiste brondata en stuur op basis van de uitkomsten. Dan is het een must have voor beleidsontwikkeling.
pagina | 40
5. Overige onderwerpen Audit Wet politiegegevens (Wpg)
Hoe ziet de cyclus eruit?
Zet uw organisatie opsporingsambtenaren in? Heeft u als gemeente boa's in dienst? In dat geval zijn de Wet politiegegevens (Wpg) en Besluit
Interne audit
politiegegevens buitengewoon opsporingsambtenaren (Bpg boa)
(jaarlijks)
Doorvoeren verbeteringen (jaarlijks; indien nodig)
waarschijnlijk voor uw organisatie van toepassing. Wij informeren u graag over de auditplicht.
Verschil Wpg en AVG? Bij specifieke taken op het gebied van opsporing is voor de beveiliging van
Rapporteren aan AP (voor 1 maart 2026)
Externe audit (één keer in de vier jaar; nu over 2024)
persoonsgegevens de Wet politiegegevens van toepassing, niet de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). De Wpg komt in grote
Wpg-audit 2024
lijnen overeen met de AVG. Toch zijn er ook belangrijke verschillen.
In 2025 dient de externe Wpg audit over 2024 te worden uitgevoerd.
Het meest in het oog springende verschil is de auditplicht op de gegevens-
Uiterlijk 1 maart 2026 dienen Boa-werkgevers de Wpg assurance rapportage
verwerking bij opsporingstaken. Jaarlijks bent u verplicht om een interne
over 2024 in te leveren bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Het is van
Wpg audit uit te voeren. Eenmaal in de vier jaar dient uw organisatie een
belang dat uw organisatie tijdig de Wpg audit laat uitvoeren. Baker Tilly voert
externe Wpg audit uit te laten voeren. De diepgang van de externe Wpg
bij een groot aantal organisaties in de publieke sector de Wpg audit uit.
audit betreft opzet, bestaan en werking.
Graag gaan wij met uw organisatie in gesprek over de Wpg audit en op welke wijze Baker Tilly u hierbij kan ondersteunen.
pagina | 41
6
Bijlagen
pagina | 42
Bijlage A: SiSa-bijlage Het is volgens de Nota verwachtingen accountantscontrole 2024 voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerheden per regeling rapporteren door middel van onderstaande verplichte tabel. Deze tabel dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli 2025 elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Nummer
Specifieke uitkering
B2
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek
C62
Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire
C92
Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid
D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)
D14
Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen
D22
Regeling specifieke uitkering voor de voorschoolse educatie aan ontheemde peuters
D23
Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen
E44B
Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden)
Fout of onzekerheid
Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):
Goedkeurend
Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:
Goedkeurend
Financiële omvang in euro’s
Toelichting fout/onzekerheid
pagina | 43
Bijlage A: SiSa-bijlage Nummer
Specifieke uitkering
E84
Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022 – 2023
G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet gemeentedeel 2024
G2
Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gebundelde uitkering Participatiewet in jaar T gemeentedeel 2024
G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 gemeentedeel 2024
G3 G3
G3
G3
G3
Fout of onzekerheid
Financiële omvang in euro’s
Toelichting fout/onzekerheid
BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB) gemeentedeel 2024 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2024 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2024 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T gemeentedeel 2024 BBZ vanaf 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T gemeentedeel 2024
Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):
Goedkeurend
Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:
Goedkeurend
pagina | 44
Bijlage A: SiSa-bijlage Nummer
Specifieke uitkering
G4
Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen_gemeentedeel 2024
G4
Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2024
G4
Tozo 2_gemeentedeel 2024
G4
Tozo 3_gemeentedeel 2024
G4
Tozo 4_gemeentedeel 2024
G4
Tozo 5_gemeentedeel 2024
G10
Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2024
G12
G12
Fout of onzekerheid
Financiële omvang in euro’s
Toelichting fout/onzekerheid
Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Bijzondere bijstand in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_ gemeentedeel 2024 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Wet Inburgering van 13 september 2012 in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T gemeentedeel 2024
Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):
Goedkeurend
Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:
Goedkeurend
pagina | 45
Bijlage A: SiSa-bijlage Nummer
Specifieke uitkering
G13
Besteding/baten onderwijsroute gemeentedeel 2024
G13
Bestedingen/baten overige voorzieningen_ gemeentedeel 2024
H4
Regeling specifieke uitkering stimulering sport 2024-2025
H21
Specifieke uitkering cliëntondersteuning
H30
Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026
H35B
Specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026
J55
Aanpak energiearmoede
J94
J210B
Fout of onzekerheid
Financiële omvang in euro’s
Toelichting fout/onzekerheid
Regeling specifieke uitkering verduurzaming slecht geïsoleerde woningen van eigenaar-bewoners en woningen van verenigingen van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties in het kader van het Nationaal Isolatieprogramma Meerjarige regeling specifieke uitkering flexibele inzet woningbouw
K28
Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid
M16
Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne
Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):
Goedkeurend
Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:
Goedkeurend
pagina | 46
Bijlage B: Ongecorrigeerde controleverschillen De hieronder opgenomen tabel met ongecorrigeerde controleverschillen is verstrekt aan het college en is als bijlage bij de bevestiging bij de jaarrekening gevoegd. Wij hebben de ongecorrigeerde verschillen met het college besproken. Wij zijn van mening dat verschillen zoveel mogelijk door het college moeten worden gecorrigeerd, echter wij kunnen instemmen met de overwegingen van het college om deze verschillen niet te corrigeren, aangezien deze bedragen niet materieel zijn voor het inzicht van de jaarrekening. De geconstateerde fouten en onzekerheden ten aanzien van getrouwheid zijn lager dan de door u vastgestelde controletolerantie van 1% respectievelijk 3% van de totale lasten. Fouten Aard van de controleverschillen (x € 1.000)