Document · PDF

2024-07-04 Bijlage VG - BP Bijlage 16 - Landschappelijke inpassing

Raadsvergadering 4 juli 2024, gemeente woensdrechtBij agendapunt: Gewijzigd vaststellen bestemmingsplan 't Marktje Woensdrecht8.137 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

‘t Marktje - Woensdrecht landschappelijke inpassing

COLOFON OPG E STE LD DOOR

Bosch Slabbers Landschapsarchitecten OP DRACHTG EVE R

Kaader stadsadvies; Alwin Kaashoek IN SAMENWERKING MET

Kokon architecten; Henk Middelkoop D AT U M

maart 2018 aangepaste versie augustus 2023

‘t Marktje - Woensdrecht landschappelijke inpassing landschapsplan

Op sommige punten bevat voorliggend inpassingsplan verouderd beleid. Dit is - gezien de lange voorgeschiedenis van de planvorming - zo gelaten. De inhoud van het inpassingsplan is echter in de loop van de tijd enkele keren aangepast en vormt de onderbouwing voor de planologische wijzigingen in het gebied.

INHOUDSOPGAVE 1

INLEIDING

situatie

vraagstelling

aanpak

HISTORISCHE ONTWIKKELING

VERKENNING RUIMTELIJK KADER

RUIMTELIJK BEELD - BESTAANDE SITUATIE

ANALYSE - THEMA’S

hoogteligging

watersysteem

verkeersstructuur

conclusie analyse

LANDSCHAPPELIJKE INPASSING

ambities

concept

landschapsplan

materialen en beplantingen

LAN DSCHAP P E LIJ K E

I N PAS S I N G

‘ T

M A R K TJ E

WO E N S D R E CH T

•5•

‘t Marktje

•6•

B OS C H

S LAB B E R S

INLEIDING SITUATIE Het Marktje heeft een bijzondere locatie. Met zijn na-

open ruimte in tact te blijven. De landschappelijke

van Woensdrecht – ’t Marktje op deze manier orga-

bijheid van Hoogerheide met zijn voorzieningen en

opbouw dient herkenbaar te blijven. De ontwikke-

nisch in te passen in het lokale landschap. Er dient

de snelweg A4 ligt het goed ontsloten. Tegelijker-

ling kan dit versterken wanneer dit aspect zorgvuldig

voorkomen te worden dat de ontwikkeling herkend

tijd ligt het lokaal gezien op een doodlopend stukje

uitgewerkt wordt.

wordt als stempel (projectmatige) ontwikkeling.

anten weten Woensdrecht reeds te vinden op hun

Bebouwingslint

Geo-hydrografie

wekelijkse fietstoer. Het plangebied is bovendien

Het Marktje bestaat voor een groot deel uit lintbe-

Voor de Noordpolder is een ontwikkelingsschets

onderdeel van het landschappelijk ensemble van de

bouwing met een gevarieerde bebouwingstypolo-

opgesteld waarbij op basis van de geo-hydrografie

Brabantse Wal, een landschap met een hoge ruim-

gie. Woningen wisselen af met grotere eenheden,

de natuurwaarden van het gebied vergroot worden.

telijke kwaliteiten die grotendeels het resultaat zijn

vaak met agrarische bestemming in de vorm van

Specifieke kwelstromen met zeer zuiver water tre-

van het markante hoogteverschil van om en nabij

stallen en loodsen. Deze vallen niet op vanaf het

den uit in de polder. Vanuit de hoger gelegen Bra-

een 20 meter en de overgang van zand naar klei.

Marktje. Over het beekdal heen (vanaf Onderstal)

bantse wal komt het gezuiverde water in de polder.

De projectlocatie ligt verscholen achter een bebou-

valt deze grotere schaal van bebouwing meer op.

Op deze plaatsen groeien zeer bijzondere planten-

wingslint, maar is toch markant zichtbaar vanuit het

Echter door fragmentarisch voorkomen van deze

soorten. Herinrichtingen in het gebied mogen deze

open landschap (rijdend over de weg Onderstal).

agrarische eenheden blijft het bebouwingslint zelf

kwelstromen niet verstoren of het water vermengen

herkenbaar als landschappelijke structuur. De ruim-

met geëutrofieerd landbouwwater.

waardoor het een rustige idylle vormt. Vele recre-

Hoogteverschil als kwaliteit

telijke draagkracht van het lint en het valleitje zijn

Landschappelijk gezien is het lokaal aanwezige re-

maatgevend voor het aantal eenheden dat op een

In de gebiedsschets worden een aantal aanbeve-

liëf één van de grote kansen om dit in te zetten als

landschappelijk verantwoorde wijze gerealiseerd

lingen gedaan. Gezien de specifieke ligging van

kwaliteit in de planontwikkeling. Het aansluiten op

kan worden. Dit is onderwerp van studie.

het plangebied, het meest noordelijke punt van de polder is goed denkbaar dat specifieke maatregelen

het lokale reliëf kan het karakter bepalen van deze nieuwe ontwikkeling en zich hiermee voegen naar

Organische groei

nodig zijn en niet alle aanbevelingen vanuit de rap-

het lokale landschap. Aanleg van houtwallen kunnen

De omgeving van Woensdrecht kenmerkt zich door

portage 1 op 1 moeten of kunnen worden overge-

ook ingezet worden om het al aanwezige hoogtever-

een organisch gegroeide structuur die sterk geënt

nomen. Aanvullend onderzoek in de vorm van een

schil meer beleefbaar te maken. Het beekdal dient

is op de landschappelijke opbouw van het reliëf.

geohydrologisch rapport zal hierover uitsluitsel ge-

door toepassing van deze hoogteverschillen als

We zien potentie om ook de volgende ontwikkeling

ven.

LAN DSCHAP P E LIJ K E

I N PAS S I N G

‘ T

M A R K TJ E

WO E N S D R E CH T

•7•

•8•

B OS C H

S LAB B E R S

VRAAGSTELLING Direct achter het bebouwingslint van ‘t Marktje be-

“Op welke wijze kan de ontwikkeling van wo-

vinden zich enkele grotere volumes in de vorm van

ningbouw op deze locatie een meerwaarde

oude landbouwloodsen. Deze zullen worden afge-

bieden aan het waardevolle landschap?”

broken en vervangen door een 11-13 tal vrijstaande woningen. Deze woningen bevinden zich op ruime

Uit de voorgaande analyse blijkt dat het hier om een

kavels en hebben vrij uitzicht over het landschap.

waardevol landschap gaat. De belangrijkste onderwerpen voor een visie op een ontwikkeling van wo-

In de eerste gesprekken met de provincie Noord-

ningen in dit landschap zijn:

Brabant is met enige nuance gereageerd op de

•

plannen. De provincie Noord-Brabant benadrukt het belang van de aanwezige ruimtelijke kwaliteit van

loop behouden/accentueren; •

dit landschap. Het gaat hier om een landschappelijk waardevol gebied waar de directe nabijheid van

Herkenbaarheid van het natuurlijke hoogteverHerintroduceren van de vanuit de historie aanwezige houtwallen;

•

Zicht op het landschap vanaf de woningen.

de steilrand van de Brabantse Wal en het groene karakter dominant zijn. Aanschouwt men een gemiddeld woningbouwcomplex in de regio dan is deze voorzichtigheid wel begrijpelijk. De vraagstelling is om een ruimtelijk plan op te stellen dat de provincie kan overtuigen dat een dergelijke ontwikkeling ook een ruimtelijke winst kan betekenen voor het landschap. Daarmee is de kernopgave:

LAN DSCHAP P E LIJ K E

I N PAS S I N G

‘ T

M A R K TJ E

WO E N S D R E CH T

•9•

• 10 •

B OS C H

S LAB B E R S

AANPAK Kaader Stadsadvies heeft allereerst een verkennend

Opstellen scenarios en modellen

gesprek met de provincie gevoerd. De belangrijkste

Met de kennis en het inzicht van de analyse scherp op

aspecten die voor de provincie van belang zijn vast-

het netvlies wordt een plan opgesteld die een invul-

gelegd, en toegevoegd aan het hoofdstuk: ruimtelijk

ling geven aan de opgave. Daarbij wordt de ruimte-

kader in de analyse.

lijke indeling, ontsluiting, verkaveling en positionering van de bebouwing op de kavels meegenomen. Uiter-

Analyse

aard wordt bij het inrichtingsplan ook gezocht naar

Een gedegen analyse biedt inzicht in aanwezige kwa-

landschappelijke meerwaarde voor het gebied. Be-

liteiten. Het kennen en herkennen van deze kwalitei-

langrijke vraag die daarbij beantwoord moet worden

ten is essentieel voor de planvorming en de overtui-

is welke mate deze ontwikkeling kan bijdragen aan

gingskracht ten aanzien van de provincie. De analyse

een kwalitatieve natuur- en recreatiewereld bij het

is weergegeven in de hoofdstukken 2 tot en met 4 en

landschap van de Brabantse Wal.

is opgesteld aan de hand van de volgende thema’s: Vastleggen beeldkwaliteit terreininrichting - historisch-functionele ontwikkeling

In de paragraaf landschappelijke inpassing geven we

- (beleids)kaders

naast het plan ook inzicht in de wijze waarop de wo-

- ruimtelijke opbouw, o.a. hoogteligging

ningen in het landschap geïntegreerd worden. Mate-

- watersysteem

riaalgebruik en hoogtes worden eveneens aangeduid,

- recreatie en ecologie

bijvoorbeeld het gebruik van een groene ontsluitingsweg en de (re)constructie van hakhoutsingels.

LAN DSCHAP P E LIJ K E

I N PAS S I N G

‘ T

M A R K TJ E

WO E N S D R E CH T

• 11 •

HISTORISCHE ONTWIKKELING ‘T MARKTJE, WOENSDRECHT kern Woensdrecht

Schenkeldijk oude beekloop aanwezige structuren omstreeks 1815

historische kaart omstreek 1815 OMSTREEKS 1815 •

De kern Woensdrecht is gelegen op een hooggelegen uitloper van de Brabantse Wal in de nabijheid van de oude Napoleaanse route tussen Antwerpen en Bergen op Zoom.

•

De Schenkeldijk is als oude structuur aanwezig en vormt een historische verbinding tussen de Scheldehaven en Ossendrecht.

•

De oude beekloop is ook herkenbaar op deze kaart, al dan niet exact in zijn huidige vorm.

LAN DSCHAP P E LIJ K E

I N PAS S I N G

‘ T

M A R K TJ E

WO E N S D R E CH T

• 13 •

kern Woensdrecht

‘t Marktje

ruimteiljke structuren omstreeks 1885

historische kaart omstreeks 1885 OMSTREEKS 1885 •

De verbinding van ‘t Marktje is op deze kaart herkenbaar aanwezig.

•

Ook ontstaat er in deze tijd de eerste bebouwing langs dit lint.

•

De beekloop is herkenbaar aanwezig grotendeels zoals in zijn huidige vorm.

• 14 •

B OS C H

S LAB B E R S

kern Woensdrecht

‘t Marktje

ruimtelijke structuren omstreeks 1905

historische kaart omstreeks 1905 OMSTREEKS 1905 •

De kern Woensdrecht ontwikkelt zich verder en volgt hierbij de hogere gronden. Ook het bebouwingslint het Marktje krijgt zo zijn vorm.

•

In en rond Woensdrecht is er veel kleinschalige beplanting aanwezig in de vorm van houtwallen en boomgaarden.

•

Het projectgebied wordt gekenmerkt door een aanwezige houtwal, waarschijnlijk om het hoger gelegen deel geschikt te maken voor kleinschalige akkerbouw.

•

De lagere delen worden gekenmerkt door een fijnmazig slotenpatroon wat duidt op natte gronden die vaak in gebruik waren als hooilanden.

•

LAN DSCHAP P E LIJ K E

Ten zuiden van de projectlocatie is een route herkenbaar - oud kerkepad.

I N PAS S I N G

‘ T

M A R K TJ E

WO E N S D R E CH T

• 15 •

kern Woensdrecht

‘t Marktje ruimtelijke structuren omstreeks 1950

topografische kaart omstreeks 1950 OMSTREEKS 1950 •

Rond deze tijd zijn er in de directe omgeving veel boomgaarden aanwezig, welke wat grootschaliger van aard zijn.

•

Daarnaast zijn er vele steilranden danwel houtwallen aanwezig, waaronder ook binnen het projectgebied.

•

Daarnaast begint men met het plaatsen van bebouwing direct achter de bestaande bebouwing waardoor het primaire bebouwingslint (Dorpsstraat) als zodanig minder herkenbaar wordt.

• 16 •

B OS C H

S LAB B E R S

kern Woensdrecht

Hoogerheide ‘t Marktje ruimtelijke structuren omstreeks 1970

topografische kaart omstreeks 1970 OMSTREEKS 1970 •

Vooral Hoogerheide ontwikkelt zich snel, Daarnaast zien we een wat kleinschaligere ontwikkeling van de kern van Woensdrecht.

•

Ook het bebouwingslint van ‘t Marktje wordt iets verder aangevuld met bebouwing,

•

Opvallend is verder de aanwezigheid van een boomgaard binnen het projectgebied.

LAN DSCHAP P E LIJ K E

I N PAS S I N G

‘ T

M A R K TJ E

WO E N S D R E CH T

• 17 •

kern Woensdrecht

Hoogerheide

‘t Marktje

ruimtelijke structuren omstreeks 1995

topografische kaart omstreeks 1995 OMSTREEKS 1995 •

Bovenop de Brabantse Wal vindt zich een grootschaligere stedelijke ontwikkeling plaats. Woensdrecht en Hoogerheide ontwikkelen in elkaars richting.

•

Het bebouwingslint van ‘t Marktje is vrijwel volledig aaneengesloten. Daarnaast zijn er enkele grotere eenheden achter het bebouwingslint ontstaan.

•

De aanwezige boomgaard in het projectgebied is verder naar het zuiden verschoven en gelegen aan de Schenkeldijk.

• 18 •

B OS C H

S LAB B E R S

kern Woensdrecht

Hoogerheide

‘t Marktje

ruimtelijke structuren omstreeks 2016

topografische kaart omstreeks 2016 OMSTREEKS 2016 •

Het bebouwingslint ‘t Marktje wordt minder herkenbaar door het deels opgaan in een planmatige ontwikkeling van de kern Woensdrecht.

•

De Schenkeldijk is nog altijd een herkenbaar landschapselement.

•

Beplantingsstructuren als boomgaarden en houtwallen zijn hier en daar nog aanwezig.

LAN DSCHAP P E LIJ K E

I N PAS S I N G

‘ T

M A R K TJ E

WO E N S D R E CH T

• 19 •

conclusies historische ontwikkeling • de ‘stedelijke’ ontwikkeling van de kern Woensdrecht volgt de aanwezige topografie • ‘t Marktje: een historisch verbinding tussen Dorpsstraat en Schenkeldijk, en bestaat uit een organisch gegroeid bebouwingslint op de hogere gronden • het beekdal: een historische structuur, waarbij de beekloop al gedurende lange tijd zijn huidige vorm kent: het bestond uit een hoger gelegen deel geschikt gemaakt voor kleinschalige landbouw, en lagere natte delen waar kwel naar boven kwam • boomgaarden en houtwallen waren in en rondom het plangebied in grote getale aanwezig

• 20 •

B OS C H

S LAB B E R S

kk !

T ¾

VERKENNING RUIMTELIJK KADER !

T ¾

kk !

T ¾

Gebiedspaspoorten/Kenmerken Uitwerking Structuurvisie ruimtelijke ordening Provincie Noord-Brabant

Het ruimtelijk beleid van de provincie Noord-Bra-

¾ West-Brabantse Venen T ¾

bant is vastgelegd in de Structuurvisie Ruimtelijke

kk !

Ordening en vervolgens uitgewerkt in zogenaamde

kk !

7 7 7 7

Gebiedspaspoorten Het gebiedspaspoort voor het

Maaskan

Land vank Heusden en Altena k !

T ¾

plangebied is dat van de Brabantse Wal

kk !

77 77 77 77

Gebiedspaspoort Brabantse Wal

7 77 7 7 77

kk !

Zeekleigebied

natuurlijke basis: de hoge zandrug, waar ten oos-

kk !

ten van de wal zeekleigronden op het ingeklonken

Brabantse Wal !

T ¾

kk !

Meierij

kk !

T ¾

kk !

Baronie

T ¾

veenmoeras zijn afgezet. Het markante hoogtever-

kk kk

T ¾

Langstraat

De gebiedskenmerken worden bepaald door de

¾ West-Brabantse Venen T ¾

schil aan de westzijde van de wal is een belangrijk

7 7 7

kk !

ruimtelijk kenmerk. Op de overgang naar de zeeklei

T ¾

liggen nederzettingen met oude akkercomplexen

Brabantse Wal

(Woensdrecht - ‘t Marktje). Op de steile westflank van de wal is het stedelijk gebied sterk gegroeid en

Kempen

zijn Hoogerheide en Woensdrecht bijna aan elkaar vast gegroeid. Het kleinschalige besloten landschap Kaartbeeld gebiedspaspoort Brabantse Wal - kenmerken, Provincie Noord Brabant

bovenop de Wal is van belang voor de natuurwaar-

Legenda

den.

Grens gebiedspaspoort

Oppervlaktewater

HSL

Breuklijn

Boomteelt

Oude zandontginning

Snelweg

Peelraam linie

Bebouwd gebied

Komgrond

Langstraatontginning Maasterrasrug

Maasterrasvlakte Oeverwal

Grens gebiedspaspoort Bebouwd gebied Boomteelt

LAN DSCHAP P E LIJ K E

Peelrandontginning

Dijken

West-Brabantse veenontginning Zandverstuiving Zeekleipolder

Kreken

Rivieren

Wetering

kk !

T ¾

Fort

Turfhaven

Vliegveld

Windturbine

Oppervlaktewater

Bron: Provincie Noord-Brabant. Tek. nr. 26.038, juli 2010. Opmaak: Bureau ISP, Provincie Noord-Brabant

Oud bos

Schootsveld

Wetering

Beken

Uiterwaarden

Overlaat of voormalige inundatievlakte

Turfvaart

Weg

Rivierdal

Veenrestant

Steilrand

Spoorlijn

Legenda

Jonge zandontginning

Maasheggen

Kanaal

Peelkernontginning

Heide

Jong bos

Oud bos

schaal 1:360.000 5

10 km

I N P A S S I N G Oude - ‘ T M A R K TJ E WO E N S D R E C H T zandontginning

HSL

Kanaa

• 21Snelwe •

Gebiedspaspoorten/Ambities Uitwerking Structuurvisie ruimtelijke ordening

nd s e

Hol

Provincie Noord-Brabant

H B i

b o

s c

M arkieza

o t

a t e

r o

d e

verdi

e p se po ld e r

c H

r d M o e

W a

l e

eer

t u u

r z

B e e

el W a

L e v e n d e

d e

M arkieza

eer

D e

De Levende Beerze

Kaartbeeld gebiedspaspoort Brabantse Wal - Ambitie, Provincie Noord Brabant

Breuklijn met wijst

Ontsnippering wal Groene wig

Leefgebied das Groene buffer

Natuur verbinden

• 22 •

B OS C H

S LAB B E R S

Verbindingszone Het Groene Woud

Behouden open akkercomplex Populierenlandschap versterken Landgoederenzone karakter versterken

! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! !

Brongebieden

Ontwikkelen kwelnatuur Overlaat

Verdichting landschap

Ondergrond

Kenmerkenkaart

Markiezaatsmeer

Nieuwe Hollandse Waterlinie

Zichtbaar maken forten

Overdiepse polder

Overgangen en verbindingen

Versterken openheid zeekleipolder

Structuur Moerdijk

Versterken openheid komgrond

! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! !

Versterken kleinschaligheid Peelrandontginning

Versterken kleinschaligheid oude zandontginning

Versterken routes en structuurlijnen

Sectorale opgaven

Groot Biesbosch

Het Groene Woud

Te behouden poldereenheid Ñ Ñ

Maintenance Valley Heel de Wal

Treeport Zundert

schaal 1:360.000

Zicht op polders

Bron: Provincie Noord-Brabant Tek. nr. 26.039, juli 2010. Opmaak: Bureau ISP, Provincie Noord-Brabant

Grens gebiedspaspoorten Eiland van Heusden

!!!

G G

Zichtrelatie wal zeeklei

¯¯ ¯¯

Maasheggen herstellen

AFC West-Brabant

!!!!!

Turfvaarten

Versterken slagenlandschap op zand

!!!

$ $ $

Structuurdrager rivierklei

G G

Legenda

Steilrand

Lintbebouwing

Robuust krekensysteem

Verbinding Biesbosch Markiezaat

Laanstructuur

$ Polderroute $ Route vrij in landschap $ Noord-zuidverbinding beken versterken

Versterken slagenlandschap op klei

Kanaalroute

Versterken bekenlandschap

Grensoverschrijdende relatie Overgang stad-land

Ontwikkelopgaven

Landschapsstructuren

á Øá á

!!!

L IN

!! !! !!

Laanstructuur hoofdas

!!!

! ! ! !! ! ! ! !!

á Øá á

Landschapsstructuur door peelontginning

Zicht op polders

!!!

Versterken routes en structuurlijnen

Overgangen en verbindingen

Grens gebiedspaspoorten

!!!!!!

Legenda

10 km

Grensoverschrijdende relatie Overgang stad-land

Landscha

Verste

Maa

GEBIEDSPASPOORT BRABANTSE WAL •• Cultuurhistorische waarden van de Brabantse

Ambities: De ambities voor de Brabantse Wal zijn:

Wal in hun samenhang verder ontwikkelen.

•• “Héél de Wal”: ontwikkeling tot een samen-

•• Het versterken van de ecologische waarden

hangend natuurgebied (provinciaal landschap

van het landschap door te sturen op te be-

en nationaal park) Dit kan door middel van ont-

houden of te ontwikkelen kenmerken van het

wikkeling natte natuur, vergroting recreatieve

landschap.

mogelijkheden •• Versterking van het kleinschalige karakter van het oude zandontginningenlandschap. Dit kan

Vertaling naar opgave plangebied:

door mogelijkheden te bieden voor de ontwik-

Binnen het plangebied onstaat een kans om de

keling van vormen van wonen waarbij wordt

kwaliteit en beleving van de steilrand te betrekken bij

bijgedragen aan natuur- en landschapsverbe-

de planvorming en deze verder te versterken. Ook

tering en het tegengaan van verstening en ver-

zijn er volop kansen aan te sluiten bij de cultuurhis-

droging, afstemming van stedelijke ontwikke-

torische waarden van het gebied en deze middels

lingen op de landschapskwaliteiten van de wal.

het ontwerp weer tastbaar te maken.

•• Versterking van de kwaliteit en beleving van de steilrand van de Brabantse Wal. Dit kan door versterking van de gradiënten: ontwikkeling van de gradiënten: ontwikkeling natte open gebieden grenzend onderaan de steilrand en versterking boskarakter op de steilrand zelf, geen ruimte reserveren voor grootschalige verstedelijking aan de voet van de steilrand.

LAN DSCHAP P E LIJ K E

I N PAS S I N G

‘ T

M A R K TJ E

WO E N S D R E CH T

• 23 •

Kaartbeeld Verordening Ruimte, Provincie Noord Brabant

• 24 •

B OS C H

S LAB B E R S

VERORDENING RUIMTE 2014 hierdoor geen afbreuk wordt gedaan aan de

artikel 3: bevordering ruimtelijke kwaliteit •• Het plan dient bij te dragen aan de zorg voor

doelstelling van de algemene regel.

het behoud en de bevordering van de ruimtelijke kwaliteit van het daarbij betrokken gebied

Vertaling naar opgave plangebied:

en de naaste omgeving, waaronder in ieder

De ruimtelijke ontwikkeling zal gepaard gaan met

geval een goede landschappelijke inpasbaar-

een fysieke verbetering van aanwezige en potentiele

heid; toepassing is gegeven aan het principe

kwaliteiten van het gebied met betrekking tot het

van zorgvuldig ruimtegebruik

aanwezige landschap, natuur en water.

•• Een bestemmingsplan dat een ruimtelijke ontwikkeling buiten bestaand stedelijk gebied mogelijk maakt, bepaalt dat die ruimtelijke ontwikkeling gepaard gaat met een fysieke verbetering van de aanwezige of potentiële kwaliteiten van bodem, water, natuur, landschap, cultuurhistorie of van de extensieve recreatieve mogelijkheden van het gebied of de omgeving. •• Een bestemmingsplan kan in een specifiek geval, vanwege bijzondere omstandigheden, een ondergeschikte afwijking bevatten van de maten zoals in deze verordening genoemd, mits

LAN DSCHAP P E LIJ K E

I N PAS S I N G

‘ T

M A R K TJ E

WO E N S D R E CH T

• 25 •

Cultuurhistorische waardekaart : Polders bij Calfsven

• 26 •

B OS C H

S LAB B E R S

AARDKUNDIGE WAARDE EN CULTUURHISTORIE

Binnen het plangebied ligt een rivierduin, een van de vele duinen die op de

De cultuurhistorische waarde van de polders bij Calfsven kenmerken zich in ver-

Brabantse Wal die onder koude en droge omstandigheden in het allerlaatste

schillende waarden. Voor het projectgebied relevante waarden zijn:

stadium van de laatste ijstijd zijn gevormd door uitblazing van zand uit de vlech-

••

De kleinschalige strookvormige percelering aan de voet van de wal;

tende riviervlakte van de Schelde. Die duinen zijn rivierduinen.

••

De visuele relaties: de vergezichten van en naar de Brabantse Wal;

••

De relatie van de terreingesteldheid met de inrichting en het gebruik;

In en bij het plangebied is er al een sterke relatie tussen de opbouw van de ondergrond en gebruik van de grond, dus met de cultuurhistorische waarden

Een deel van het projectgebied is cultuurhistorisch waardevol gebied (Provin-

en het landgebruik. De bodem is plaatselijk opgehoogd en/of geroerd. De mate

ciaal cultuurhistorisch belang). Deze waarden komen voort uit onderliggende

waarin verschilt. Zo staat in het hoge westelijke deel de bebouwing aan ‘t Mark-

aardkundige waarden. Om hier beter grip op te krijgen is door dhr. Jurgen

tje. Ook is dat de zone waar bouwland voorkomt. Het is ook de hoogte waar

de Kramer een nota opgesteld. Onderstaand een beknopte samenvatting en

de 17e eeuwse dijk op uitkomt. Nabij het plangebied sluit de zandrug waar ’t

vervolgens voor het plangebied relevante aanbevelingen.

Marktje op ligt aan op de dijk uit 1685. Het lage oostelijke deel wordt vooral als grasland gebruikt. In het plangebied vallen bochten op in de laagte gelegen

Het plangebied ligt even ten zuiden van de kern van Woensdrecht en aan de

watergang die de oostgrens van het plangebied vormt. De watergang wordt

voet van de Brabantse Wal. Dit is een steilwand tot circa 20 meter hoog, die de

gevoed met kwelwater vanuit de hoger gelegen gronden in het oosten.

holocene gronden in het westen scheidt van de pleistocene gronden van het Brabants zandplateau in het oosten. In en bij het plangebied is er al een sterke

De bodem is plaatselijk opgehoogd en/of geroerd. De mate waarin verschilt

relatie tussen de opbouw van de ondergrond en gebruik van de grond, dus met

Relevant voor de aanwezige aardkundige waarde in en rondom het plangebied

de cultuurhistorische waarden en het landgebruik.

zijn:

Een belangrijk landschapsvormend proces in het Laatglaciaal waren verstui-

••

Beleving en leesbaarheid van de zandrug in het westen:

••

Beleving en leesbaarheid van de laagte in het oostelijke deel en de klif ten

vingen van zand, vooral aan het einde van die periode, in het zeer koude Jonge Dryas periode (circa 13,0 tot 11,7 duizend jaar geleden). Ook op de nog koude

oosten van het plangebied. ••

overgang naar het Holoceen hadden nog verstuivingen plaats. Het weggeblazen materiaal kwam uit de brede vlechtende riviervlakte van de Schelde. Bij de

Zichtbaar maken en houden van de hoogte en laagte in het plangebied, ongeacht toevoeging van elementen

••

verstuivingen zijn rivierduinen ontstaan die op het hoge deel op enige afstand

Inspelen met beplantingsoorten op reliëf en vochtigheid (in de laagte waterminnende soorten, hagen en hardhoutsoorten op de zandrug)

van de rand de vorm van paraboolduinen hebben

LAN DSCHAP P E LIJ K E

I N PAS S I N G

‘ T

M A R K TJ E

WO E N S D R E CH T

• 27 •

Kaartbeeld Integraal Dorpsontwikkelingsplan Woensdrecht, gemeente Woensdrecht

• 28 •

B OS C H

S LAB B E R S

INTEGRAAL DORPSONTWIKKELINGSPLAN WOENSDRECHT 2012 Wensbeeld: •

•

In het wensbeeld is Woensdrecht een rustig en

•

Landelijk wonen met een uitzicht. Bestaande

ontspannen woondorp. Binnen het dorp wenst

kwaliteit, het vrije wonen met uitzicht op het

Woensdrecht een sterke sociale samenhang

landelijk gebied, behouden en beter benutten.

te behouden. De ruimtelijke inrichting van het

Buitengebied meer zichtbaar maken door meer

dorp, de accommodaties en het verenigings-

met deze plekken te doen, denk aan inrichting

leven zijn daarom volop gericht op spontane

als ontmoetingsplekken of entrees naar het

ontmoetingen.

buitengebied.

Herkenbaar dorp met een eigen identiteit. Voorkomen van het ruimtelijk vastgroeien aan

Vertaling naar opgave plangebied:

Hoogerheide. Een andere belangrijke factor

Het bebouwingslint het Marktje kan gezien worden

zijn de hoogteverschillen, deze dienen beter

als één van de landschappelijke dragers van het

zichtbaar gemaakt te worden.

dorp Woensdrecht. Hier dient het plan op voort te

Versterken lint als drager van het dorp. Primair

bouwen. Daarnaast zal zorg worden gedragen voor

gaat het hierbij om de Dorpsstraat als drager

een - beter - toegankelijk buitengebied. Er is moge-

van het dorp. Maar secundair is ook het Mark-

lijk ruimte voor meer recreatieve routes. Daarnaast is

tje als lintbebouwing aan te wijzen.

de unieke kwaliteit van deze plek het fraaie uitzicht

Toegankelijk buitengebied. Wens is om het

op de steilrand en deze zal ten volste benut worden

buitengebied beter toegankelijk te maken

binnen de planvorming.

vanuit het dorp en makkelijker een ommetje te kunnen maken.

LAN DSCHAP P E LIJ K E

I N PAS S I N G

‘ T

M A R K TJ E

WO E N S D R E CH T

• 29 •

WOONVISIE WOENSDRECHT 2015 Visie:

Vertaling naar plangebied:

Wij streven naar een goede afstemming tussen

Het projectgebied zal stevig investeren in de kwali-

vraag en aanbod

teit van de groene bufferzone die de stedelijke ker-

Kwaliteit staat centraal

We gaan uit van de eigen kracht van onze in-

nen van Woensdrecht en Hoogerheide van elkaar Gemeente Woensdrecht

woners

scheidt. Hoogkwalitatieve architectuur met ruime

aanwezigheid van een groene component dragen zorg voor kwaliteit.

De kwaliteit van de woningmarkt vinden wij be-

2.3 Wonen in Woensdrecht

langrijker dan de precieze omvang er van. Immers,

Wonen in Woensdrecht anno 2015

er kunnen nog zo veel woningen in onze gemeente staan: als de kwaliteit van de woningen niet aansluit bij de markt, dan zal de woningmarkt nog steeds aan sommige huishoudens geen plaats kunnen bieden. Bij nieuwbouw streven we er naar om als gemeente zo veel mogelijk te sturen op de kwaliteit die gebouwd wordt. Opgave: De kwaliteit van wonen houdt niet op bij de woningen zelf. Ook de woonomgeving speelt daarbij een rol. Daarom dient er nadrukkelijk ook aandacht te zijn voor de omgeving en het sociale leven. Kaartbeeld Woonvisie 2015, gemeente Woensdrecht

• 30 •

B OS C H

S LAB B E R S

Woensdrecht ontstond op een hooggelegen uitloper van de Brabantse Wal. Destijds was dit nog aan de oever van de Schelde, wat het dorp in de vijftiende en zestiende eeuw vanwege de handel veel welvaart bracht. De ruimtelijke opbouw van Woensdrecht is in grote mate bepaald door de grens van de Brabantse Wal. De hoger gelegen gronden zijn bebouwd, en de lager gelegen gronden zijn onbebouwd. Het dorp is organisch gegroeid langs de Dorpsstraat die nauwgezet het reliëf van het landschap volgt.

In Woensdrecht wonen ongeveer 1475 mensen en daarmee is Woensdrecht het kleinste dorp binnen de gemeente Woensdrecht. De afgelopen zeven jaar is de bevolking in Woensdrecht langzaam afgenomen. Kijken we naar de bevolkingsopbouw dan valt op dat het aandeel jongeren tussen 15 en 29 jaar en het aandeel senioren boven 75 jaar laag is. Het aandeel tussen 45 en

daarente

Er staan zijn huur is. Maar bijzonder

tussen 19 oorlog vo Marktje e Tuinstraa Stompe T

ente Woensdrecht

ensdrecht

t 2017

GROENBELEIDSPLAN 2017 De beplantingstoepassing is afgestemd op de overgang van de kern naar het open polderlandschap, door weinig tot geen opgaande beplanting toe te passen, waardoor vele doorkijkjes naar het landschap aanwezig zijn. Woensdrecht wordt van Hoogerheide gescheiden door een relatief smalle buffer, die bestaat uit landerijen. Mede door de kenmerkende hoogteverschillen vormt deze groene tussenruimte een waardevolle overgang tussen de kernen Woensdrecht en Hoogerheide. Visie: Woensdrecht wordt aan bijna alle zijden ontsloten door het polderlandschap. De combinatie van de hoogteverschillen met een prachtig uitzicht naar het polderlandschap aan de randen van de kern vormen dan ook de belangrijkste kwaliteit van Woensdrecht welke behouden/versterkt dient te worden. Door de recreatieve waarden in de zone tussen HooGroenbeleidsplan

gerheide en Woensdrecht voorop te stellen krijgt deze zone een duidelijke functie en wordt het behoud van deze groene zone voor een lange termijn vastgesteld. ~ 48 ~

Het uitzichtpunt en de oorlogsmonumenten kunnen hierbij de toeristische trekkers worden. De recreatieve pad worden doorgezet aan de noordzijde van de kern.

~ 48 ~

LAN DSCHAP P E LIJ K E

Kaartbeeld Groenstructuurvisie 2017, gemeente Woensdrecht

I N PAS S I N G

‘ T

M A R K TJ E

WO E N S D R E CH T

Groenbeleidsplan

functie van deze zone kan door middel van een wandel-

• 31 •

Visie

VISIE BUITENGEBIED 2015 De groenblauwe mantel: De groenblauwe mantel vormt het gebied tussen het landelijk en stedelijk gebied. De groenblauwe mantel zorgt voor verbinding met het omliggende gebied. In de groenblauwe mantel wordt ingezet op duurzame ontwikkeling van het watersysteem en het behoud van ecologische en landschappelijke waarden van de groenblauwe mantel. Het bestaat overwegend uit multifunctioneel landelijk gebied. In de groenblauwe mantel zetten wij in op behoud en herstel van natuur en landschap. Nieuwe ontwikkelingen gaan gepaard met bescherming en de ontwikkeling van waarden van natuur en landschap. We zetten in op ontwikkelingen gericht op zorgeconomie, toerisme en recretie en redelijke uitbreiding van bestaande landbouwverwante bedrijven. Vertaling naar plangebied: Het projectgebied is onderdeel van de groenblauwe mantel en hier zal dan ook extra geinvesteerd worden in herstel van landschap en natuur.

Kaartbeeld Visie Buitengebied 2015, gemeente Woensdrecht Figuur2.1GebiedsindelingBuitengebied

• 32 •

B OS C H

S LAB B E R S

conclusies ruimtelijk kader • Structuurvisie/gebiedspaspoorten: de Brabantse Wal is een waardevol landschap wat gekenmerkt wordt door zijn markante hoogteverschillen, versterking van de beleving van de steilrand is één van de ambities • Verordening Ruimte: een ruimtelijke ontwikkeling in dit landschap dient gepaard te gaan met een fysieke verbetering van de aanwezige of potentiële kwaliteiten van het gebied: bodem, water, landschap, ecologie, cultuurhistorie, recreatie • Integraal Dorpsontwikkelingsplan: het wensbeeld bestaat onder andere uit het ontwikkelen van een herkenbaar dorp met een eigen identiteit, versterken van het lint als drager van het dorp, een toegankelijk buitengebied en landelijk wonen met een uitzicht. • Woonvisie: Kwaliteit staat centraal. Volgens de visie dient er nadrukkelijk aandacht te zijn voor de omgeving. • Groenbeleidsplan: Door de recreatieve waarden in de zone tussen Hoogerheide en Woensdrecht voorop te stellen krijgt deze zone een duidelijke functie en wordt het behoud van deze groene zone voor een lange termijn vastgesteld. • Visie Buitengebied: De groenblauwe mantel vormt het gebied tussen landelijk en stedelijk gebied. Hier wordt ingezet op behoud en herstel van natuur en landschap. Het Marktje vormt hier onderdeel van.

LAN DSCHAP P E LIJ K E

I N PAS S I N G

‘ T

M A R K TJ E

WO E N S D R E CH T

• 33 •

RUIMTELIJK BEELD - BESTAANDE SITUATIE De omgeving van het Marktje bestaat uit een beekdal en wordt op verschillend beleefd afhankelijk van het perspectief. Op de volgende pagina’s wordt dit middels foto’s in beeld gebracht en nader toegelicht door korte teksten. Bebouwingslint ‘t Marktje Het Marktje is een bebouwingslint wat organisch gegroeid is langs een historische verbinding tussen de Schenkeldijk en de Dorpsstraat. De bebouwing is vrij aaneengesloten, er zijn slechts enkele zichten op het daar achter gelegen landschap. In het zuidelijk deel gaat het Marktje over in enkelzijdige bebouwing en ontstaat contact met het weidse landschap van de open polder. De planmatige ontwikkelingen uit de jaren negentig doen enigszins af aan het landschappelijke, historische karakter van het bebouwingslint. Principekaart: beleving vanaf het bebouwingslint ‘t Marktje

LAN DSCHAP P E LIJ K E

I N PAS S I N G

‘ T

M A R K TJ E

WO E N S D R E CH T

• 35 •

Vanaf de Onderstal Vanaf de weg de Onderstal, die erg in trek is bij recreanten en gelegen is op de flanken van de steilrand, is er op grote delen vrij zicht op het beoogde projectgebied. Er is zicht op de achterzijde van het bebouwingslint. Vanaf deze afstand gaat de bebouwing fraai op in het groen. In het oog springen de landbouwloodsen die van een andere korrelgrootte zijn en niet ingepast zijn in het landschap. Deze zullen - grotendeels - verdwijnen bij de beoogde ontwikkeling.

Principekaart: beleving vanaf de Onderstal

LAN DSCHAP P E LIJ K E

I N PAS S I N G

‘ T

M A R K TJ E

WO E N S D R E CH T

• 37 •

Vanuit het beekdal Direct ten oosten van het projectgebied grenst een beekloop, hier al gedurende lange tijd in deze vorm aanwezig. Vanuit de beekloop is het hoogteverschil in het beekdal, die toch enige meters bedraagt, goed beleefbaar. Als gevolg van het huidig gebruik ten gunste van de landbouw zijn de gronden geëgaliseerd wat ten nadele is van het karakteristieke beekdal. Ook de oevers van de beek zijn steil en daardoor ligt de beekloop verstopt. Beleving van de waterloop vormt een kwaliteit die potenties biedt voor een toekomstig woonmilieu en/of recreatieve verbinding.

Principekaart: beleving vanuit het beekdal

LAN DSCHAP P E LIJ K E

I N PAS S I N G

‘ T

M A R K TJ E

WO E N S D R E CH T

• 39 •

Uitzicht op de steilrand en de Noordpolder Slechts een honderdtal meters ten oosten van het projectgebied is de steilrand gelegen, onderdeel van de Brabantse Wal. Dit is een fraaie kwaliteit en biedt potenties voor de ontwikkeling. Daarnaast is er fraai zicht over de wat lager gelegen natte natuur van de Noordpolder. Hier vindt natuurontwikkeling plaats. Ook de torenspits van de kerk van Hoogerheide, gelegen boven op de steilrand, is een herkenbaar landmark.

Principekaart: zicht op de steilrand, de Noordpolder en de kerk van Hoogerheide

LAN DSCHAP P E LIJ K E

I N PAS S I N G

‘ T

M A R K TJ E

WO E N S D R E CH T

• 41 •

• 42 •

B OS C H

S LAB B E R S

leesbaar landschap langs de Toldijk

ANALYSE - THEMA’S Om beter grip te krijgen over hoe het gebied in elkaar zit zijn een aantal thema’s nader geanalyseerd. Op de volgende pagina’s wordt dit middels kaartmateriaal ondersteund door korte teksten nader toegelicht. Op pagina 46 wordt dit hoofdstuk afgesloten met een overzichtelijke lijst aandachtspunten die relevant zijn voor de opgave van het realiseren van woningen nabij het bebouwingslint ‘t Marktje in Woensdrecht.

LAN DSCHAP P E LIJ K E

I N PAS S I N G

‘ T

M A R K TJ E

WO E N S D R E CH T

• 43 •

HOOGTELIGGING

+ 18.9 m NAP

Het kaartje hiernaast is een weergave van de hoogteligging. De kleuren geven het hoogteverloop weer,

+ 20.5 m NAP

(bron: AHN). Opvallend is de aanwezige steilrand van de Brabantse Wal die soms wel tot 20 meter

+ 8.4 m NAP

boven het omliggende landschap uittorent. Binnen het plangebied zijn de hoogteverschillen minder spectaculair. Toch is er sprake van een flauwe beekdalstructuur met hoogteverschillen van enkele meters. Binnen het projectgebied is in oost-west richting het maaiveld in ieder geval op enkele plekken duidelijk geëgaliseerd. Hierdoor is de aanwezige beekloop en het karakter van de komvormige beekdal minder duidelijk herkenbaar aanwezig.

+ 4.1 m NAP

+ 17.8 m NAP

+ 2.2 m NAP + 3.4 m NAP + 3.9 m NAP

+ 8.0 m NAP + 1.5 m NAP

+ 1.9 m NAP

+ 2.3 m NAP + 1.6 m NAP

hoogteligging (bron: AHN)

• 44 •

B OS C H

S LAB B E R S

WATERSYSTEEM De grondwaterstand en -stroming op de planlocatie voornamelijk wordt beïnvloed door: •

de nabijheid van de Brabantse Wal

•

de niveauverschillen in het terrein

•

de aanwezigheid van oppervlaktewater

grondwaterregime in het

Uitgaande van een GHG van 1,5m +NAP tot 1,9m

centrum van de planlocatie:

+NAP in het noorden en 1,1m +NAP in het zuiden,

•

GHG: 1,8 m + NAP

een ontwateringsdiepte van 0,7m, dient het terrein

•

GMG: 1,5 m + NAP

bij voorkeur te worden afgewerkt op een niveau van

•

GLG: 1,2 m + NAP

minimaal 1,8m +NAP in het zuiden en 2,6m +NAP in het noorden. Uitgaande van de huidige maaiveldhoogtes zou met name het gebiedsdeel langs de watergang niet voldoen aan de ontwateringseis. De aanwezige watergang langs de oostrand van het plangebied is allesbepalend voor de grondwaterstand in het plangebied. Deze watergang werkt als een drain voor het grondwater dat boven- en ondergronds afstroomt van de Brabantse Wal. Zonder ingrepen aan de watergang is de invloed van het plan op de waterhuishouding naar verwachting beperkt. principekaart: watersysteem

LAN DSCHAP P E LIJ K E

I N PAS S I N G

‘ T

M A R K TJ E

WO E N S D R E CH T

• 45 •

RECREATIE Het gebied van de Brabantse Wal is in trek bij wandelaars, fietsers, wielrenners, ruiters en (water)sporters. Vanaf de Brabantse Wal zijn er prachtige vergezichten. Stichting De Brabantse Wal zet zich in voor het behoud van deze waarden. Nabij het plangebied is vooral de Onderstal in trek bij fietsers. Het oude kerkepad wordt vaak gebruikt voor een ommetje vanuit de kern Woensdrecht en Hoogerheide.

Intensiteit fietsers (bron: Strava Heatmaps)

Onderstal: fietsers

Kerkepad: wandelaars

principekaart: aanwezige recreatieroutes

• 46 •

B OS C H

S LAB B E R S

Intensiteit wandelaars/joggers (bron: Strava Heatmaps)

ECOLOGIE Ontwikkelingen Noordpolder Brabantse Delta en Natuurmonumenten zijn bezig met de planvorming voor de Noordpolder waar het Marktje onderdeel van is. Kwelstromen met zeer zuiver water treden uit in de polder wat resulteert in zeer bijzondere plantensoorten. Een herinrichting van het gebied mag deze kwelstromen niet verstoren of het water vermengen met geëutrofieerd landbouwwater. In de gebiedsschets worden een aantal aanbevelingen gedaan. Een daarvan is het verwerven van het landbouwperceel ‘t Marktje om uitspoeling van meststoffen in het gebied te voorkomen. Ook wordt vernatting van het gebied daardoor gemakkelijker. Daarnaast worden goede mogelijkheden voor beekherstel gezien.

Inrichtigsplan Noordpolder LAN DSCHAP P E LIJ K E

I N PAS S I N G

‘ T

M A R K TJ E

WO E N S D R E CH T

• 47 •

conclusies analyse • Het projectgebied ligt op de f lanken van de Brabantse Wal, gekenmerkt door zijn abrupte overgang van de hoger gelegen zandgronden naar de lager gelegen kleigebieden wat resulteert in een fraai en gevarieerd landschap. • Het Marktje is een bebouwingslint wat organisch gegroeid is en wat gekenmerkt wordt door aaneengesloten bebouwing met slechts enkele zichten op het daar achter gelegen landschap. • De beekloop markeert het laagste punt binnen het plangebied. Het landbouwkundig / bedrijfsmatig gebruik heeft het oorspronkelijke reliëf aangetast en daarmee de aardkundige waarden in het beekdal teniet gedaan. • Het gebied is in trek bij recreanten: wandelaars en f ietsers. Ook grenzend aan, en in de directe nabijheid van het plangebied zijn populaire wandel- en fietsroutes aanwezig. • Direct ten zuiden van het plangebied is natte natuur aanwezig gevoed met kwelstromen met zeer zuiver water. Het perceel ten oosten van de ontwikkeling is aangemerkt als zoekgebied voor natte natuur. • De aanwezige watergang langs de oostrand van het plangebied is allesbepalend voor de grondwaterstand. Substantiële ingrepen aan de watergang dienen daarom voorkomen te worden.

• 48 •

B OS C H

S LAB B E R S

LAN DSCHAP P E LIJ K E

I N PAS S I N G

‘ T

M A R K TJ E

WO E N S D R E CH T

• 49 •

• 50 •

B OS C H

S LAB B E R S

historisch kaartbeeld met de aanwezigheid van steilranden en houtwallen op de projectlocatie

6 0

AMBITIE LANDSCHAPPELIJKE INPASSING Voorgaande hoofdstukken geven een uitgebreide analyse op het projectgebied en de grotere context. Met de opgave in beeld geeft het volgende hoofdstuk een aantal concrete kansen weer om het landschap binnen de opgave verder te ontwikkelen. Deze zijn beschreven aan de hand van een drietal punten en samen stellen deze de ambitie:

1. de nabijheid van de steilrand •

de lokaal aanwezige hoogteverschillen

‘t Marktje

worden ingezet voor het creëren van eigenheid/karakter •

er wordt gerefereerd aan de historische houtwallen die ooit in het projectgebied aanwezig zijn geweest

•

de hogere delen worden ingezet voor nieuwe vormen van - occupatie/bewoning

Onderstal

principe: nabijheid van de steilrand

LAN DSCHAP P E LIJ K E

I N PAS S I N G

‘ T

M A R K TJ E

WO E N S D R E CH T

• 51 •

• 52 •

B OS C H

S LAB B E R S

profiel Ringdijk aangezet met bomen

2. het bebouwingslint als drager •

het bebouwingslint van ‘t Marktje is historisch gegroeid en kent daarom een organisch karakter, hierbij zal het plan aansluiting te zoeken

•

indikking van het bebouwingslint: er zal daarbij onderscheid worden gemaakt tussen primair-secundair lint

•

aansluiten bij de aanwezige kleinschaligheid de fijne korrel

principe: lint inzetten als drager

primair lint

secundair lint

Marktje

LAN DSCHAP P E LIJ K E

I N PAS S I N G

‘ T

M A R K TJ E

WO E N S D R E CH T

• 53 •

• 54 •

B OS C H

S LAB B E R S

inzetten van aanwezige kwaliteiten: uitzicht en bestaande eik

3. inzetten van de kwaliteit van de plek •

behoud van de zichtlijnen/vista’s vanuit de kern en het lintje op het landschap

•

de op het projectgebied aanwezige eik een waardige plek geven in het plan behoud van een recreatieve, landschappelijke

lan

•

zone tussen Woensdrecht - Hoogerheide

n zo jke eli

ha dsc eik

principe: kwaliteit van de plek

LAN DSCHAP P E LIJ K E

I N PAS S I N G

‘ T

M A R K TJ E

WO E N S D R E CH T

• 55 •

HELDERE ZONERING 1. woningen op ruime kavels;

2. toegang;

3. beekloop;

ingebed in het landschap

de straat,

ruimte voor natuur,

privé

ontmoetingsplek

recreant, draagt bij

semi-publiek

aan aansluiting op landschap openbaar

• 56 •

B OS C H

S LAB B E R S

Concept - een heldere zonering De nieuwe ontwikkeling krijgt een logische opbouw wat betreft de mate van openbaarheid. De huidige beekloop krijgt de ruimte voor verdere vernatting en natuurontwikkeling. Deze zone zal geheel openbaar toegankelijk zijn en biedt mogelijkheid voor het ontstaan van een laarzenpad voor een ommetje vanuit het dorp. Op de flanken van het beekdal ligt de ontsluiting van de nieuwe woningen. Deze ruimte krijgt een semi-publiek karakter. Het vormt de ontmoetingsplek voor de buurt. Ten westen van deze toegangsweg bevinden zich de woningen op ruime kavels welke een meer privaat karakter krijgen. Ze liggen goed ingebed in het landschap door hun ligging achter een houtsingel.

LAN DSCHAP P E LIJ K E

I N PAS S I N G

‘ T

M A R K TJ E

WO E N S D R E CH T

• 57 •

woningen op ruime kavels

• 58 •

B OS C H

S LAB B E R S

hakhoutsingel

toegang/

natte natuur /

op steilrand

ontsluiting

beemden

beekloop

r de On

Het M

a rk

tje

l sta

Dwarsprofiel: ingebed in het landschap De zonering van het plangebied zoals omschreven op voorgaande pagina volgt uit de land-

schappelijke structuur en het natuurlijke hoog-

teverloop. Naast de huidige sloot is ruimte voor een plasdras zone waar zeer zuiver kwelwater aan de oppervlakte kan komen en waardoor specifieke natte vegetatie de ruimte krijgt zich te ontwikkelen. Deze vochtige zone zal ook bijdragen aan de herkenbaarheid van het beekdal en de beekloop en een link leggen naar de natuurbestaande eik

ontwikkeling in de aangrenzende Noordpolder. De woningen liggen op de hogere gronden, een landschappelijk kenmerk wat typisch is voor de streek. De hogere delen worden voorzien van een houtsingel. De woningen komen hierdoor achter een ‘vitrage van groen’ te staan. Met name op grote afstand lijken ze op te gaan in het landschap. Op korte afstand is de houtsingel transparant genoeg om vanuit de woningen van het fraaie omringende landschap te kunnen genieten.

50m 25m

100m 50m

150m 75m

200m 100m

250m 125m

LAN DSCHAP P E LIJ K E

I N PAS S I N G

‘ T

M A R K TJ E

WO E N S D R E CH T

• 59 •

• 60 •

B OS C H

S LAB B E R S

De ontsluiting: het karrespoor Het landschap speelt de hoofdrol in de ontwikkeling van dit stukje Woensdrecht, wat is terug te zien in de vormgeving van de ontsluiting. De weg komt tel liggen op huidig maaiveldniveau, zodat er een natuurlijk hoogteverloop ontstaat. Daarnaast is het voorstel om deze uit te voeren in een zogenaamd ‘karrespoor’ waar enkel de rijsporen geheel verhard zijn uitgevoerd. Door toepassing van grasdoorgroeitegels is de toegankelijkheid gewaarborgd en is het mogelijk dat twee auto’s elkaar passeren. Ook in de overige delen van het projectgebied zal het aandeel verhard oppervlak tot een minimum beperkt blijven om een groene, landschappelijke uitstraling te kunnen waarborgen.

Het groene raamwerk: de hakhoutsingel Een hakhoutsingel vormt de groene kapstok van het gebied. Deze houtwal is ruimtelijk gezien een structurerend element die zorg draagt voor een adequate landschappelijke inpassing van de woningen. De hakhoutsingel krijgt een eenduidig beeld waardoor deze een herkenbaar element vormt voor het gebied. Door lokaal te varieren in breedte en soortkeuze die past bij de hogere ligging in het landschap krijgt de singel hier en daar een wat meer organisch karakter en sluit hij goed aan op zijn omgeving.

LAN DSCHAP P E LIJ K E

I N PAS S I N G

‘ T

M A R K TJ E

WO E N S D R E CH T

• 61 •

• 62 •

B OS C H

S LAB B E R S

Het M

a rk

tje

l ta rs

de On

Vanaf de Onderstal ingepast achter een groen filter Het plangebied wordt op dit moment vooral beleefd vanaf de Onderstal en wordt gekenmerkt door de rommelige achterzijde van het bestaande bebouwingslint. Daarnaast springen de grotere volumes van de landbouwloodsen in het oog. Deze loodsen maken plaats voor woningen die met hun voorzijde richting het landschap zullen staan. De hakhoutsingel zal ervoor zorgen dat deze woningen als het ware op lijken te gaan in het landschap. Samen met toepassing van hagen als erfafscheiding zorgen de

bestaande eik

houtwallen voor herkenbaarheid van de hoger gelegen delen. Doordat de woningen haaks op het beekdal worden geplaatst blijft ook het contact vanaf het bestaande lint met het landschap zoveel

mogelijk in tact.

50m 25m

100m 50m

150m 75m

200m 100m

250m 125m

groeireeks van (bijvoorbeeld) 12 jaar

Beplanting Om aan te sluiten bij het lokale landschap bestaat het plan uit gebiedseigen beplantingssoorten. Door beplantingkeuze af te stemmen op de specifieke groeiomstandigheden wordt de noodzaak van beheer minimaal en is de kans van slagen het grootst. Het beekdal is open en hier stellen we dan ook voor te werken met extensief gras met hier en daar een els of wilg om het natte karakter te benadrukken. De houtwal bestaat op de nattere delen vooral uit essen en elzen, op de wat beter ontwaterde delen ook uit hazelaar en eik. Zo ondersteund de beplantingskeuze de leesbaarheid van het oorspronkelijke landschap.

Toepassing van hakhoutbeheer We stellen voor deels te werken met het type hakhoutbos. Hakhoutbos heeft een hogere dichtheid (meer besloten karakter) en is ecologisch interessanter dan de opgeschoten bomen. Daarnaast garandeert het de mogelijkheid op een aangenaam woonmilieu met voldoende daglicht in en nabij de woningen. Doordat beide aspecten samengaan is een duurzame bosstructuur gegarandeerd. Volgende soorten kunnen daarbij worden gebruikt: hazelaar, winterlinde, eik, haagbeuk, tamme kastanje, amelanchier, Gelderse roos, en veldesdoorn.

LAN DSCHAP P E LIJ K E

I N PAS S I N G

‘ T

M A R K TJ E

WO E N S D R E CH T

• 65 •

• 66 •

B OS C H

S LAB B E R S

Architectuur De architectuur van de woningen is duidelijk geënt op de kwaliteit van het lokale landschap: het agrarische landschap. Een schuur-architectuur met een vrij ingetogen vormgeving en materialisatie worden als passend bevonden. Zo mag het landschap de hoofdrol spelen. Grote glaspartijen dragen zorg voor een optimale binnen-buiten ervaring. De woningen oriënteren zich allemaal op het landschap van de Brabantse Wal en de Noordpolder. Iedere woning heeft een blinde gevel waardoor privacy in de tuin gewaarborgd blijft. De architectuur vormt een samenspel met het aanwezige landschap. Een deels verdiepte benedenetage zorgt voor voldoende grote woningen terwijl ze in korrelgrootte relatie houden tot de woningen aan het huidige bebouwingslint. Daarnaast is de 1e etage wat verhoogd waardoor optimaal gebruik wordt gemaakt van het fraaie uitzicht over het landschap.

• 67 •

© Dit werk is auteursrechtelijk beschermd. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de opdrachtgever en Bosch Slabbers Tuin- en Landschapsarchitecten B.V. (hierna: “Bosch Slabbers”). Bosch Slabbers heeft bij haar werkzaamheden de zorgvuldigheid in acht genomen die van haar kan worden verwacht. Aan de getoonde informatie in deze publicatie kunnen geen rechten worden ontleend. Op onze werkzaamheden zijn de voorwaarden van toepassing zoals vastgelegd in De Nieuwe Regeling 2005 (DNR 2005). Bosch Slabbers heeft met zorgvuldigheid de beelden in deze publicatie geselecteerd. Het kan voorkomen dat niet alle rechthebbenden van de gebruikte beelden zijn achterhaald. Belanghebbenden worden verzocht contact op te nemen met Bosch Slabbers.

Oude Vlissingseweg 1 Postbus 147 4330 AC Middelburg T 0118 592288 F 0118 591233 zeeland@bosch-slabbers.nl www.bosch-slabbers.nl

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=woensdrecht&id=298772e9-7780-4c52-8696-c3793621fb98